आचारखण्ड — Adhyaya 217

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे वैश्वदेवनिरूपणं नाम षोडशोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- २१७ ब्रह्मोवाच । अथ सन्ध्याविधं वक्ष्ये द्विजातीनां समासतः । अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतो ऽपि वा

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe vaiśvadevanirūpaṇaṃ nāma ṣoḍaśottaradviśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 217 brahmovāca / atha sandhyāvidhaṃ vakṣye dvijātīnāṃ samāsataḥ / apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthāṃ gato 'pi vā

1.217.1

यः स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः

yaḥ smaretpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ

1.217.2

गायत्त्रीच्छन्दो विश्वामित्र ऋषिस्त्रिपात् । समुद्राः कुक्षिश्चन्द्रादित्यौ लोचनौ । अग्निर्मुखम् । विष्णुर्हृदयम् । ब्रह्मरुद्रौ शिरः । रुद्रः शिखा । उपनय ने विनियोगः । ॐ भूः पादे । भुवः जानुति । स्वः हृदये । महः शिरसि । जनः शिखायाम् । तपः कण्ठे । सत्यं ललाटे । ॐ हृदयाय नमः । ॐ भूः शिरसे स्वाहा । ॐ भुवः शिखायै वौषट् । ॐ स्वः कवचाय हुं । ॐ भूर्भुवः स्वः अस्त्राय फट्

gāyattrīcchando viśvāmitra ṛṣistripāt / samudrāḥ kukṣiścandrādityau locanau / agnirmukham / viṣṇurhṛdayam / brahmarudrau śiraḥ / rudraḥ śikhā / upanaya ne viniyogaḥ / oṃ bhūḥ pāde / bhuvaḥ jānuti / svaḥ hṛdaye / mahaḥ śirasi / janaḥ śikhāyām / tapaḥ kaṇṭhe / satyaṃ lalāṭe / oṃ hṛdayāya namaḥ / oṃ bhūḥ śirase svāhā / oṃ bhuvaḥ śikhāyai vauṣaṭ / oṃ svaḥ kavacāya huṃ / oṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ astrāya phaṭ

1.217.3

ॐ भूः ॐ भुवः ॐ स्वः ॐ महः ॐ जनः ॐ तपः ॐ सत्यं तत्स्त्रिपदा । ॐ आपो ज्यो ऽती रसो ऽमृतं ब्रह्म भूर्भुवः स्वरोम् । ॐ सूर्यश्चेत्यादि । ॐ आपः पुनन्त्वित्यादि । ॐ अग्निश्चेत्यादि

oṃ bhūḥ oṃ bhuvaḥ oṃ svaḥ oṃ mahaḥ oṃ janaḥ oṃ tapaḥ oṃ satyaṃ tatstripadā / oṃ āpo jyo 'tī raso 'mṛtaṃ brahma bhūrbhuvaḥ svarom / oṃ sūryaścetyādi / oṃ āpaḥ punantvityādi / oṃ agniścetyādi

1.217.4

ॐ आयातु वरदे देवि ! पूर्वाह्ने ब्रह्मदेवता । गायत्त्री नाम या सन्ध्या रक्ताङ्गी रक्तवाससा । वरहंससमारूढा श्रीमत्पुष्करसंस्थिता

oṃ āyātu varade devi ! pūrvāhne brahmadevatā / gāyattrī nāma yā sandhyā raktāṅgī raktavāsasā / varahaṃsasamārūḍhā śrīmatpuṣkarasaṃsthitā

1.217.5

कमण्डलुधरा शान्ता अक्षमालाविधारिणी । आयातु वरदा देवी मध्याह्ने श्वेतरूपिणी

kamaṇḍaludharā śāntā akṣamālāvidhāriṇī / āyātu varadā devī madhyāhne śvetarūpiṇī

1.217.6

माहेश्वरी च सावित्री शुक्लवस्त्रादिमण्डिता । वृषस्कन्धसमारूढा त्रिशूलवरधारिणी

māheśvarī ca sāvitrī śuklavastrādimaṇḍitā / vṛṣaskandhasamārūḍhā triśūlavaradhāriṇī

1.217.7

आयातु वरदा देवी अपराह्ने सरस्वती । अतसीकुसुमप्रख्या वैष्णवी गरुडासना

āyātu varadā devī aparāhne sarasvatī / atasīkusumaprakhyā vaiṣṇavī garuḍāsanā

1.217.8

पीतवस्त्रा शङ्खचक्रगदापद्मसमन्विता । श्वेतवर्णा समुद्दिष्टा रविमण्डलसंस्थिता

pītavastrā śaṅkhacakragadāpadmasamanvitā / śvetavarṇā samuddiṣṭā ravimaṇḍalasaṃsthitā

1.217.9

श्वेतपद्मसनासीना श्वेतपुष्पोपशोभिता । ॐ आपो हिष्ठा मयो भुवस्ता न उर्जे दधात नः

śvetapadmasanāsīnā śvetapuṣpopaśobhitā / oṃ āpo hiṣṭhā mayo bhuvastā na urje dadhāta naḥ

1.217.10

महेरणाय चक्षुसे । ॐ यो वः शिवतमो रसः । तस्य भाजयेतेह नः । अशतीरिव मातरः । ॐ तस्मा अरङ्गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जन यथा च नः । ॐ सुमित्रिया न आप ओषधयः सन्तु ॐ दुर्मित्रियास्तस्मै सन्तु यो ऽस्मान् द्वेष्टि यञ्च वयं द्विष्मः । ॐ द्रुपदादिवमुमुचानः स्विन्नः स्नातो मलादिव । पूतं पवित्रेणेवाज्यमापः शुन्धन्तु मैनसः । ॐ ऋतं च सत्यं चाभीद्धात्तपसो ऽध्यजायत । ततोरात्र्यजायत । ततः समुद्रोर्ऽणवः समुद्रादर्णवादधिसंवत्सरो अजायत । अहौरात्राणि विदधद्विश्वस्य मिषतो वशी । सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो स्वः

maheraṇāya cakṣuse / oṃ yo vaḥ śivatamo rasaḥ / tasya bhājayeteha naḥ / aśatīriva mātaraḥ / oṃ tasmā araṅgamāma vo yasya kṣayāya jinvatha / āpo jana yathā ca naḥ / oṃ sumitriyā na āpa oṣadhayaḥ santu oṃ durmitriyāstasmai santu yo 'smān dveṣṭi yañca vayaṃ dviṣmaḥ / oṃ drupadādivamumucānaḥ svinnaḥ snāto malādiva / pūtaṃ pavitreṇevājyamāpaḥ śundhantu mainasaḥ / oṃ ṛtaṃ ca satyaṃ cābhīddhāttapaso 'dhyajāyata / tatorātryajāyata / tataḥ samudror'ṇavaḥ samudrādarṇavādadhisaṃvatsaro ajāyata / ahaurātrāṇi vidadhadviśvasya miṣato vaśī / sūryācandramasau dhātā yathāpūrvamakalpayat / divaṃ ca pṛthivīṃ cāntarikṣamatho svaḥ

1.217.11

गायत्त्र्या विश्वामित्र ऋषिर्गायत्त्रीछन्दः । सविता देवता जपे विनियोगः । ॐ उदुत्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम् । ॐ चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च । ॐ तच्चक्षर्देवहितं पुरस्ताच्छुक्रमुच्चरत् । पश्येम शरदः शतं जीवेम शरदः शतम् । शृणुयाम शरदः शतम् । ॐ विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखोविश्वतो बाहुरुत विश्वतस्पात् । संबाहुभ्यां धमति संपत्रैद्यार्वाभूमी जनयन्देव एकः । देवा गातुविदो नाङ्गविद्वानाद्भमितमनसस्पत इमं देवयज्ञं स्वाहा वातेधाः जपेत्

gāyattryā viśvāmitra ṛṣirgāyattrīchandaḥ / savitā devatā jape viniyogaḥ / oṃ udutyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ / dṛśe viśvāya sūryam / oṃ citraṃ devānāmudagādanīkaṃ cakṣurmitrasya varuṇasyāgneḥ / āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatastasthuṣaśca / oṃ taccakṣardevahitaṃ purastācchukramuccarat / paśyema śaradaḥ śataṃ jīvema śaradaḥ śatam / śṛṇuyāma śaradaḥ śatam / oṃ viśvataścakṣuruta viśvatomukhoviśvato bāhuruta viśvataspāt / saṃbāhubhyāṃ dhamati saṃpatraidyārvābhūmī janayandeva ekaḥ / devā gātuvido nāṅgavidvānādbhamitamanasaspata imaṃ devayajñaṃ svāhā vātedhāḥ japet

1.217.12

उत्तरे शिखरे जाते भूम्यां पर्वतवासिनी । ब्रह्मणा समनुज्ञाता गच्छ देवि ! यथासुखम्

uttare śikhare jāte bhūmyāṃ parvatavāsinī / brahmaṇā samanujñātā gaccha devi ! yathāsukham

1.217.13