Brahma Khanda (Moksha Khanda)

ब्रह्मखण्ड — Adhyaya 8

इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे तृतीयांशे ब्रह्मकाण्डे कृष्णगरुडसंवादे देवादिस्तुतितत्तत्तारतम्यनिरूपणं नाम सप्तमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ८ क्रतोरनन्तरं जातो मित्रो (श्रो) नाम खगेश्वर । नारायणं जगद्योनिं स्तोतुं समुपचक्रमे

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe kṛṣṇagaruḍasaṃvāde devādistutitattattāratamyanirūpaṇaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 8 kratoranantaraṃ jāto mitro (śro) nāma khageśvara / nārāyaṇaṃ jagadyoniṃ stotuṃ samupacakrame

3.8.1

मित्र उवाच । नतोस्म्यज्ञस्त्वच्चरणारविन्दं भवच्छिदं स्वस्त्ययनं भवच्छिदे । वेद स्वयं भगवान्वासुदेवो नाहं नाग्निर्न त्रिदेवा मुनीन्द्राः

mitra uvāca / natosmyajñastvaccaraṇāravindaṃ bhavacchidaṃ svastyayanaṃ bhavacchide / veda svayaṃ bhagavānvāsudevo nāhaṃ nāgnirna tridevā munīndrāḥ

3.8.2

अथापरे भागवतप्रधाना यदा न जानीयुरथापरे कुतः । मां पाहि नित्यं परतोप्यधीश विश्वामित्रान्न्यून एवेति नित्यम् । अहं पर्जन्यार्द्विगुण एव नित्यमतो मम स्तवने नास्ति शक्तिः

athāpare bhāgavatapradhānā yadā na jānīyurathāpare kutaḥ / māṃ pāhi nityaṃ paratopyadhīśa viśvāmitrānnyūna eveti nityam / ahaṃ parjanyārdviguṇa eva nityamato mama stavane nāsti śaktiḥ

3.8.3

एवं स्तुत्वा हरिं मित्रस्तूष्णीमास तदा खग । तदनन्तरजा तारा स्तोतुं समुपचक्रमे

evaṃ stutvā hariṃ mitrastūṣṇīmāsa tadā khaga / tadanantarajā tārā stotuṃ samupacakrame

3.8.4

तारोवाच अनन्येन तु भावेन भक्तिं कुर्वन्ति ये दृढाम् । त्वत्कृते त्यक्तकर्माणस्त्यक्तस्वजनबान्धवाः

tārovāca ananyena tu bhāvena bhaktiṃ kurvanti ye dṛḍhām / tvatkṛte tyaktakarmāṇastyaktasvajanabāndhavāḥ

3.8.5

त्वदाश्रयां कथां श्रुत्वा (दृष्ट्वा) शृण्वन्ति कथयन्ति च । तथैते साधवो विष्णो सर्वसंगविवर्जिताः

tvadāśrayāṃ kathāṃ śrutvā (dṛṣṭvā) śṛṇvanti kathayanti ca / tathaite sādhavo viṣṇo sarvasaṃgavivarjitāḥ

3.8.6

तन्मध्ये पतितां पाहि सदा मित्रसमां प्रभो । तारानन्तरजः प्राह निरृतिश्च खगेश्वर

tanmadhye patitāṃ pāhi sadā mitrasamāṃ prabho / tārānantarajaḥ prāha nirṛtiśca khageśvara

3.8.7

निरृतिरुवाच । योगेन त्वय्यर्पितया च भक्त्या संयान्ति लोकाः परमां गतिं च । आसेवया सर्वगुणाधिकानां ज्ञानेन वैराग्ययुतेनदवे

nirṛtiruvāca / yogena tvayyarpitayā ca bhaktyā saṃyānti lokāḥ paramāṃ gatiṃ ca / āsevayā sarvaguṇādhikānāṃ jñānena vairāgyayutenadave

3.8.8

चित्तस्य निग्रहेणैव विष्णोर्यान्ति परं पदम् । अतो मां पाहि दयया सदा तारासमं प्रभो । तदनन्तरजा स्तोतुं प्रावही तं प्रचक्रमे

cittasya nigraheṇaiva viṣṇoryānti paraṃ padam / ato māṃ pāhi dayayā sadā tārāsamaṃ prabho / tadanantarajā stotuṃ prāvahī taṃ pracakrame

3.8.9

प्रवाह्युवाच । सुताः प्रसंगेन भवन्ति वीर्यात्तव प्रसादात्परमाः सम्पदश्च । या ह्युत्तमश्लोकरसायनाः कथास्तत्सेवनादास्त्वपवर्गवर्त्मनि

pravāhyuvāca / sutāḥ prasaṃgena bhavanti vīryāttava prasādātparamāḥ sampadaśca / yā hyuttamaślokarasāyanāḥ kathāstatsevanādāstvapavargavartmani

3.8.10

भक्तिर्भवेत्सर्वदा देवदेव सदाप्यहं निरृतेः साम्यमेव । सहर्भाष्यकोमित्रः त्कयीतारः प्रकीर्तिताः

bhaktirbhavetsarvadā devadeva sadāpyahaṃ nirṛteḥ sāmyameva / saharbhāṣyakomitraḥ tkayītāraḥ prakīrtitāḥ

3.8.11

कोणाधिपो निरृतिश्च प्रावही प्रवहप्रिया । चत्वार एते पर्जन्यात्त्रिगुणाः परिकीर्तिताः

koṇādhipo nirṛtiśca prāvahī pravahapriyā / catvāra ete parjanyāttriguṇāḥ parikīrtitāḥ

3.8.12

तदनन्तरजान्वक्ष्ये ताञ्छृणु त्वं खगेश्वर । प्रवाहभार्यानन्तरजो विष्वक्सेनोथपार्षदः । वायुपुत्रो महाभागः हरिं स्तोतुं प्रचक्रमे

tadanantarajānvakṣye tāñchṛṇu tvaṃ khageśvara / pravāhabhāryānantarajo viṣvaksenothapārṣadaḥ / vāyuputro mahābhāgaḥ hariṃ stotuṃ pracakrame

3.8.13

विष्वक्सेन उवाच । भगवान्मोक्षदः कृष्णः पूर्णानन्दो सदायदि । यदि स्यात्परमा भक्तिर्ह्य परोक्षत्वसाधना

viṣvaksena uvāca / bhagavānmokṣadaḥ kṛṣṇaḥ pūrṇānando sadāyadi / yadi syātparamā bhaktirhya parokṣatvasādhanā

3.8.14

तथा स्वगुरुमारभ्य ब्रह्मान्तेषु च साधुषु । तद्योग्यतानुसारेण भक्तिर्निष्कपटा यदि

tathā svagurumārabhya brahmānteṣu ca sādhuṣu / tadyogyatānusāreṇa bhaktirniṣkapaṭā yadi

3.8.15

तुलस्यादिषु जीवेषु यदि स्यात्प्रीतिरण्डज । संस्मृतिश्च तदा नाशी भूयादेव न संशयः

tulasyādiṣu jīveṣu yadi syātprītiraṇḍaja / saṃsmṛtiśca tadā nāśī bhūyādeva na saṃśayaḥ

3.8.16

एवं स्तुत्त्वा महाभागो विष्वक्से नो महाप्रभो । तूष्णीं बभूव गरुड प्राञ्जलिर्नम्रकन्धरः । मित्रादहं न्यून एव नात्र कार्या विचारणा

evaṃ stuttvā mahābhāgo viṣvakse no mahāprabho / tūṣṇīṃ babhūva garuḍa prāñjalirnamrakandharaḥ / mitrādahaṃ nyūna eva nātra kāryā vicāraṇā

3.8.17

3.73.9