← Vayaviya Samhita — Purva Bhaga
वायवीयसंहिता पूर्वभाग — Adhyaya 21
वायुरुवाच ततस्त्रिदशमुख्यास्ते विष्णुशक्रपुरोगमाः सर्वे भयपरित्रस्तादुद्रुवुर्भयविह्वलाः
vāyuruvāca tatastridaśamukhyāste viṣṇuśakrapurogamāḥ sarve bhayaparitrastādudruvurbhayavihvalāḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.1
निजैरदूषितैरंगैर्दृष्ट्वा देवानुपद्रुतान् दंड्यानदंडितान्मत्वा चुकोप गणपुंगवः
nijairadūṣitairaṃgairdṛṣṭvā devānupadrutān daṃḍyānadaṃḍitānmatvā cukopa gaṇapuṃgavaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.2
ततस्त्रिशूलमादाय शर्वशक्तिनिबर्हणम् ऊर्ध्वदृष्टिर्महाबाहुर्मुखाज्ज्वालाः समुत्सृजन्
tatastriśūlamādāya śarvaśaktinibarhaṇam ūrdhvadṛṣṭirmahābāhurmukhājjvālāḥ samutsṛjan
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.3
अमरानपि दुद्राव द्विरदानिव केसरी तानभिद्रवतस्तस्य गमनं सुमनोहरम्
amarānapi dudrāva dviradāniva kesarī tānabhidravatastasya gamanaṃ sumanoharam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.4
वाराणस्येव मत्तस्य जगाम प्रेक्षणीयताम् ततस्तत्क्षोभयामास महत्सुरबलं बली
vārāṇasyeva mattasya jagāma prekṣaṇīyatām tatastatkṣobhayāmāsa mahatsurabalaṃ balī
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.5
महासरोवरं यद्वन्मत्तो वारणयूथपः विकुर्वन्बहुधावर्णान्नीलपांडुरलोहितान्
mahāsarovaraṃ yadvanmatto vāraṇayūthapaḥ vikurvanbahudhāvarṇānnīlapāṃḍuralohitān
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.6
विभ्रद्व्याघ्राजिनं वासो हेमप्रवरतारकम् छिन्दन्भिन्दन्नुद १क्लिन्दन्दारयन्प्रमथन्नपि
vibhradvyāghrājinaṃ vāso hemapravaratārakam chindanbhindannuda 1klindandārayanpramathannapi
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.7
व्यचरद्देवसंघेषु भद्रो ऽग्निरिव कक्षगः तत्र तत्र महावेगाच्चरंतं शूलधारिणम्
vyacaraddevasaṃgheṣu bhadro 'gniriva kakṣagaḥ tatra tatra mahāvegāccaraṃtaṃ śūladhāriṇam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.8
तमेकं त्रिदशाः सर्वे सहस्रमिव मेनिरे भद्रकाली च संक्रुद्धा युद्धवृद्धमदोद्धता
tamekaṃ tridaśāḥ sarve sahasramiva menire bhadrakālī ca saṃkruddhā yuddhavṛddhamadoddhatā
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.9
मुक्तज्वालेन शूलेन निर्बिभेद रणे सुरान् स तया रुरुचे भद्रो रुद्रकोपसमुद्भवः
muktajvālena śūlena nirbibheda raṇe surān sa tayā ruruce bhadro rudrakopasamudbhavaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.10
प्रभयेव युगांताग्निश्चलया धूमधूम्रया भद्रकाली तदायुद्धे विद्रुतत्रिदशाबभौ
prabhayeva yugāṃtāgniścalayā dhūmadhūmrayā bhadrakālī tadāyuddhe vidrutatridaśābabhau
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.11
कल्पे शेषानलज्वालादग्धाविश्वजगद्यथा तदा सवाजिनं सूर्यं रुद्रान्रुद्रगणाग्रणीः
kalpe śeṣānalajvālādagdhāviśvajagadyathā tadā savājinaṃ sūryaṃ rudrānrudragaṇāgraṇīḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.12
भद्रो मूर्ध्नि जघानाशु वामपादेन लीलया असिभिः पावकं भद्रः पट्टिशैस्तु यमं यमी
bhadro mūrdhni jaghānāśu vāmapādena līlayā asibhiḥ pāvakaṃ bhadraḥ paṭṭiśaistu yamaṃ yamī
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.13
रुद्रान्दृढेन शूलेन मुद्गरैर्वरुणं दृढैः परिघैर्निरृतिं वायुं टंकैष्टंकधरः स्वयम्
rudrāndṛḍhena śūlena mudgarairvaruṇaṃ dṛḍhaiḥ parighairnirṛtiṃ vāyuṃ ṭaṃkaiṣṭaṃkadharaḥ svayam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.14
निर्बिभेद रणे वीरो लीलयैव गणेश्वरः सर्वान्देवगणान्सद्यो मुनीञ्छंभोर्विरोधिनः
nirbibheda raṇe vīro līlayaiva gaṇeśvaraḥ sarvāndevagaṇānsadyo munīñchaṃbhorvirodhinaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.15
ततो देवः सरस्वत्या नासिकाग्रं सुशोभनम् चिच्छेद करजाग्रेण देवमातुस्तथैव च
tato devaḥ sarasvatyā nāsikāgraṃ suśobhanam ciccheda karajāgreṇa devamātustathaiva ca
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.16
चिच्छेद च कुठारेण बाहुदंडं विभावसोः अग्रतो द्व्यंगुलां जिह्वां मातुर्देव्या लुलाव च
ciccheda ca kuṭhāreṇa bāhudaṃḍaṃ vibhāvasoḥ agrato dvyaṃgulāṃ jihvāṃ māturdevyā lulāva ca
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.17
स्वाहादेव्यास्तथा देवो दक्षिणं नासिकापुटम् चकर्त करजाग्रेण वामं च स्तनचूचुकम्
svāhādevyāstathā devo dakṣiṇaṃ nāsikāpuṭam cakarta karajāgreṇa vāmaṃ ca stanacūcukam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.18
भगस्य विपुले नेत्रे शतपत्रसमप्रभे प्रसह्योत्पाटयामास भद्रः परमवेगवान्
bhagasya vipule netre śatapatrasamaprabhe prasahyotpāṭayāmāsa bhadraḥ paramavegavān
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.19
पूष्णो दशनरेखां च दीप्तां मुक्तावलीमिव जघान धनुषः कोट्या स तेनास्पष्टवागभूत्
pūṣṇo daśanarekhāṃ ca dīptāṃ muktāvalīmiva jaghāna dhanuṣaḥ koṭyā sa tenāspaṣṭavāgabhūt
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.20
ततश्चंद्रमसं देवः पादांगुष्ठेन लीलया क्षणं कृमिवदाक्रम्य घर्षयामास भूतले
tataścaṃdramasaṃ devaḥ pādāṃguṣṭhena līlayā kṣaṇaṃ kṛmivadākramya gharṣayāmāsa bhūtale
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.21
शिरश्चिच्छेद दक्षस्य भद्रः परमकोपतः क्रोशंत्यामेव वैरिण्यां भद्रकाल्यै ददौ च तत्
śiraściccheda dakṣasya bhadraḥ paramakopataḥ krośaṃtyāmeva vairiṇyāṃ bhadrakālyai dadau ca tat
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.22
तत्प्रहृष्टा समादाय शिरस्तालफलोपमम् सा देवी कंडुकक्रीडां चकार समरांगणे
tatprahṛṣṭā samādāya śirastālaphalopamam sā devī kaṃḍukakrīḍāṃ cakāra samarāṃgaṇe
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.23
ततो दक्षस्य यज्ञस्त्री कुशीला भर्तृभिर्यथा पादाभ्यां चैव हस्ताभ्यां हन्यते स्म गणेश्वरैः
tato dakṣasya yajñastrī kuśīlā bhartṛbhiryathā pādābhyāṃ caiva hastābhyāṃ hanyate sma gaṇeśvaraiḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.24
अरिष्टनेमिने सोमं धर्मं चैव प्रजापतिम् बहुपुत्रं चांगिरसं कृशाश्वं कश्यपं तथा
ariṣṭanemine somaṃ dharmaṃ caiva prajāpatim bahuputraṃ cāṃgirasaṃ kṛśāśvaṃ kaśyapaṃ tathā
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.25
गले प्रगृह्य बलिनो गणपाः सिंहविक्रमाः भर्त्सयंतो भृशं वाग्भिर्निर्जघ्नुर्मूर्ध्नि मुष्टिभिः
gale pragṛhya balino gaṇapāḥ siṃhavikramāḥ bhartsayaṃto bhṛśaṃ vāgbhirnirjaghnurmūrdhni muṣṭibhiḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.26
धर्षिता भूतवेतालैर्दारास्सुतपरिग्रहाः यथा कलियुगे जारैर्बलेन कुलयोषितः
dharṣitā bhūtavetālairdārāssutaparigrahāḥ yathā kaliyuge jārairbalena kulayoṣitaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.27
तच्च विध्वस्तकलशं भग्नयूपं गतोत्सवम् प्रदीपितमहाशालं प्रभिन्नद्वारतोरणम्
tacca vidhvastakalaśaṃ bhagnayūpaṃ gatotsavam pradīpitamahāśālaṃ prabhinnadvāratoraṇam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.28
उत्पाटितसुरानीकं हन्यमानं तपोधनम् प्रशान्तब्रह्मनिर्घोषं प्रक्षीणजनसंचयम्
utpāṭitasurānīkaṃ hanyamānaṃ tapodhanam praśāntabrahmanirghoṣaṃ prakṣīṇajanasaṃcayam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.29
क्रन्दमानातुरस्त्रीकं हताशेषपरिच्छदम् शून्यारण्यनिभं जज्ञे यज्ञवाटं तदार्दितम्
krandamānāturastrīkaṃ hatāśeṣaparicchadam śūnyāraṇyanibhaṃ jajñe yajñavāṭaṃ tadārditam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.30
शूलवेगप्ररुग्णाश्च भिन्नबाहूरुवक्षसः विनिकृत्तोत्तमांगाश्च पेतुरुर्व्यां सुरोत्तमाः
śūlavegaprarugṇāśca bhinnabāhūruvakṣasaḥ vinikṛttottamāṃgāśca petururvyāṃ surottamāḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.31
हतेषु तेषु देवेषु पतितेषुः सहस्रशः प्रविवेश गणेशानः क्षणादाहवनीयकम्
hateṣu teṣu deveṣu patiteṣuḥ sahasraśaḥ praviveśa gaṇeśānaḥ kṣaṇādāhavanīyakam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.32
प्रविष्टमथ तं दृष्ट्वा भद्रं कालाग्निसंनिभम् दुद्राव मरणाद्भीतो यज्ञो मृगवपुर्धरः
praviṣṭamatha taṃ dṛṣṭvā bhadraṃ kālāgnisaṃnibham dudrāva maraṇādbhīto yajño mṛgavapurdharaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.33
स विस्फार्य महच्चापं दृढज्याघोषणभीषणम् भद्रस्तमभिदुद्राव विक्षिपन्नेव सायकान्
sa visphārya mahaccāpaṃ dṛḍhajyāghoṣaṇabhīṣaṇam bhadrastamabhidudrāva vikṣipanneva sāyakān
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.34
आकर्णपूर्णमाकृष्टं धनुरम्बुदसंनिभम् नादयामास च ज्यां द्यां खं च भूमिं च सर्वशः
ākarṇapūrṇamākṛṣṭaṃ dhanurambudasaṃnibham nādayāmāsa ca jyāṃ dyāṃ khaṃ ca bhūmiṃ ca sarvaśaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.35
तमुपश्रित्य सन्नादं हतो ऽस्मीत्येव विह्वलम् शरणार्धेन वक्रेण स वीरो ऽध्वरपूरुषम्
tamupaśritya sannādaṃ hato 'smītyeva vihvalam śaraṇārdhena vakreṇa sa vīro 'dhvarapūruṣam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.36
महाभयस्खलत्पादं वेपन्तं विगतत्विषम् मृगरूपेण धावन्तं विशिरस्कं तदाकरोत्
mahābhayaskhalatpādaṃ vepantaṃ vigatatviṣam mṛgarūpeṇa dhāvantaṃ viśiraskaṃ tadākarot
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.37
तमीदृशमवज्ञातं दृष्ट्वा वै सूर्यसंभवम् विष्णुः परमसंक्रुद्धो युद्धायाभवदुद्यतः
tamīdṛśamavajñātaṃ dṛṣṭvā vai sūryasaṃbhavam viṣṇuḥ paramasaṃkruddho yuddhāyābhavadudyataḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.38
तमुवाह महावेगात्स्कन्धेन नतसंधिना सर्वेषां वयसां राजा गरुडः पन्नगाशनः
tamuvāha mahāvegātskandhena natasaṃdhinā sarveṣāṃ vayasāṃ rājā garuḍaḥ pannagāśanaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.39
देवाश्च हतशिष्टा ये देवराजपुरोगमाः प्रचक्रुस्तस्य साहाय्यं प्राणांस्त्यक्तुमिवोद्यताः
devāśca hataśiṣṭā ye devarājapurogamāḥ pracakrustasya sāhāyyaṃ prāṇāṃstyaktumivodyatāḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.40
विष्णुना सहितान्देवान्मृगेन्द्रः क्रोष्टुकानिव दृष्ट्वा जहास भूतेन्द्रो मृगेन्द्र इव विव्यथः
viṣṇunā sahitāndevānmṛgendraḥ kroṣṭukāniva dṛṣṭvā jahāsa bhūtendro mṛgendra iva vivyathaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 21.41