पराशर उवाच —

पूरोर् जनमेजयः पुत्रस् तस्यापि प्रचिन्वान् प्रचिन्वतः प्रवीरः । तस्मान् मनस्युर् मनस्योश् चाभयदस् तस्यापि सुद्युः सुद्योर् बहुगवः । तस्यापि संयातिः संयातेर् अहंयातिः ततो रौद्राश्वः । ऋतेयुः कक्षेयुः स्थण्डिलेयुर् धृतेयुर् जलेयुः स्थलेयुर् धर्मेयुः संनतेयुर् धनेयुर् वनेयुर् नामानो रौद्राश्वस्य दशात्मजा व् पुत्रा बभूवुः । ऋतेयो रन्तिनारः पुत्रो ऽभूत् । सुमतिम् अप्रतिरथं ध्रुवं च रन्तिनारः पुत्रान् अवाप । अप्रतिरथात् कण्वस् तस्यापि मेधातिथिः । यतः कण्वायना द्विजा बभूवुः । अप्रतिरथस्यापरः पुत्रो ऽभूद् ऐलीनः । ततो दुष्यन्ताद्याश् चत्वारः पुत्रा बभूवुः । दुष्यन्ताच् चक्रवर्ती भरतो ऽभवत् यन्नामहेतुर् देवैः श्लोको गीयते । माता भस्त्रा पितुः पुत्रो येन जातः स एव सः । भरस्व पुत्रं दुष्यन्त मावमंस्थाः शकुन्तलाम्

pūror janamejayaḥ putras tasyāpi pracinvān pracinvataḥ pravīraḥ | tasmān manasyur manasyoś cābhayadas tasyāpi sudyuḥ sudyor bahugavaḥ | tasyāpi saṃyātiḥ saṃyāter ahaṃyātiḥ tato raudrāśvaḥ | ṛteyuḥ kakṣeyuḥ sthaṇḍileyur dhṛteyur jaleyuḥ sthaleyur dharmeyuḥ saṃnateyur dhaneyur vaneyur nāmāno raudrāśvasya daśātmajā V putrā babhūvuḥ | ṛteyo rantināraḥ putro 'bhūt | sumatim apratirathaṃ dhruvaṃ ca rantināraḥ putrān avāpa | apratirathāt kaṇvas tasyāpi medhātithiḥ | yataḥ kaṇvāyanā dvijā babhūvuḥ | apratirathasyāparaḥ putro 'bhūd ailīnaḥ | tato duṣyantādyāś catvāraḥ putrā babhūvuḥ | duṣyantāc cakravartī bharato 'bhavat yannāmahetur devaiḥ śloko gīyate | mātā bhastrā pituḥ putro yena jātaḥ sa eva saḥ | bharasva putraṃ duṣyanta māvamaṃsthāḥ śakuntalām

4.19.1

रेतोधाः पुत्रो नयति नरदेव यमक्षयात् । त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यम् आह शकुन्तला

retodhāḥ putro nayati naradeva yamakṣayāt | tvaṃ cāsya dhātā garbhasya satyam āha śakuntalā

4.19.2

भरतस्य पत्नित्रये नव पुत्रा बभूवुः । नैते ममानुरूपा इत्य् अभिहितास् तन्मातरो जघ्नुः परित्यागभयात् । ततो ऽस्य वितथे पुत्रजन्मनि पुत्रार्थिनो मरुत्सोमयाजिनो दीर्घतमसा पार्ष्ण्यपास्तबृहस्पतिवीर्याद् उतथ्यपत्नीममतासमुत्पन्नो भरद्वाजाख्यः पुत्रो मरुद्भिर् दत्तः

bharatasya patnitraye nava putrā babhūvuḥ | naite mamānurūpā ity abhihitās tanmātaro jaghnuḥ parityāgabhayāt | tato 'sya vitathe putrajanmani putrārthino marutsomayājino dīrghatamasā pārṣṇyapāstabṛhaspativīryād utathyapatnīmamatāsamutpanno bharadvājākhyaḥ putro marudbhir dattaḥ

4.19.3

तस्यापि नामनिर्वचनश्लोकः पठ्यते

tasyāpi nāmanirvacanaślokaḥ paṭhyate

4.19.4

मूढे भर द्वाजम् इमं भर द्वाजं बृहस्पते । यातौ यद् उक्त्वा पितरौ भरद्वाजस् ततस् त्व् अयम्

mūḍhe bhara dvājam imaṃ bhara dvājaṃ bṛhaspate | yātau yad uktvā pitarau bharadvājas tatas tv ayam

4.19.5

इति भरद्वाजश् च तस्य वितथे पुत्रजन्मनि मरुद्भिर् दत्तस् ततो वितथसंज्ञाम् अवाप

iti bharadvājaś ca tasya vitathe putrajanmani marudbhir dattas tato vitathasaṃjñām avāpa

4.19.6

वितथस्य भवन् मन्युः पुत्रो ऽभूत् । बृहत्क्षत्रमहावीर्यनरगर्गा अभवन् मन्युपुत्राः । नरस्य संकृतिः संकृते रुचिरधीरन्तिदेवौ । गर्गाच् छिनिस् ततो गार्ग्याः शैन्याः क्षत्रोपेता द्विजातयो बभूवुः

vitathasya bhavan manyuḥ putro 'bhūt | bṛhatkṣatramahāvīryanaragargā abhavan manyuputrāḥ | narasya saṃkṛtiḥ saṃkṛte ruciradhīrantidevau | gargāc chinis tato gārgyāḥ śainyāḥ kṣatropetā dvijātayo babhūvuḥ

4.19.7

महावीर्याद् दुरुक्षयो नाम पुत्रो ऽभूत् तस्य त्रय्यारुणपुष्करिणौ कपिश् च पुत्रत्रयम् अभूत् । तच् च त्रितयम् अपि पश्चाद् विप्रताम् उपजगाम । बृहत्क्षत्रस्य सुहोत्रः सुहोत्राद् धस्ती य इदं हस्तिनापुरम् आरोपयाम् आस । अजमीढद्विमीढपुरुमीढास् त्रयो हस्तिनस् तनयाः । अजमीढात् कण्वः कण्वान् मेधातिथिः । यतः कण्वायना द्विजाः

mahāvīryād durukṣayo nāma putro 'bhūt tasya trayyāruṇapuṣkariṇau kapiś ca putratrayam abhūt | tac ca tritayam api paścād vipratām upajagāma | bṛhatkṣatrasya suhotraḥ suhotrād dhastī ya idaṃ hastināpuram āropayām āsa | ajamīḍhadvimīḍhapurumīḍhās trayo hastinas tanayāḥ | ajamīḍhāt kaṇvaḥ kaṇvān medhātithiḥ | yataḥ kaṇvāyanā dvijāḥ

4.19.8

अजमीढस्यान्यः पुत्रो बृहदिषुः । ततो बृहद्धनुस् ततश् च बृहत्कर्मा तस्माज् जयद्रथस् ततो ऽपि विश्वजित् । ततः सेनजित् । रुचिराश्वकाश्यदृढहनुवत्सहनुसंज्ञाः सेनजितः पुत्राः । रुचिराश्वतः पृथुसेनः । तस्मात् पारः पारान् नीपः । तस्यैकशतं पुत्राणाम् । तेषां प्रधानः काम्पिल्याधिपतिः समरः

ajamīḍhasyānyaḥ putro bṛhadiṣuḥ | tato bṛhaddhanus tataś ca bṛhatkarmā tasmāj jayadrathas tato 'pi viśvajit | tataḥ senajit | rucirāśvakāśyadṛḍhahanuvatsahanusaṃjñāḥ senajitaḥ putrāḥ | rucirāśvataḥ pṛthusenaḥ | tasmāt pāraḥ pārān nīpaḥ | tasyaikaśataṃ putrāṇām | teṣāṃ pradhānaḥ kāmpilyādhipatiḥ samaraḥ

4.19.9

समरस्यापि पारसुपारसदश्वास् त्रयः पुत्राः । पारात् पृथुः पृथोः सुकृतिः सुकृतेर् विभ्राजः । ततश् चाणुहो यः शुकदुहितरं कृत्वीं नामोपयेमे

samarasyāpi pārasupārasadaśvās trayaḥ putrāḥ | pārāt pṛthuḥ pṛthoḥ sukṛtiḥ sukṛter vibhrājaḥ | tataś cāṇuho yaḥ śukaduhitaraṃ kṛtvīṃ nāmopayeme

4.19.10

अणुहाद् ब्रह्मदत्तः । ततो विष्वक्सेनस् तस्योदक्सेनः । भल्लाटस् तस्यात्मजः । द्विमीढस्य तु यवीनरसंज्ञस् तस्यापि धृतिमांस् ततः सत्यधृतिस् ततश् च दृढनेमिः तस्माच् च सुपार्श्वस् ततः सुमतिस् ततश् च सन्नतिमान् सन्नतिमतः कृतो ऽभूत् । यं हिरण्यनाभो योगम् अध्यापयाम् आस । यश् चतुर्विंशति प्राच्यसामगानां संहिताश् चकार

aṇuhād brahmadattaḥ | tato viṣvaksenas tasyodaksenaḥ | bhallāṭas tasyātmajaḥ | dvimīḍhasya tu yavīnarasaṃjñas tasyāpi dhṛtimāṃs tataḥ satyadhṛtis tataś ca dṛḍhanemiḥ tasmāc ca supārśvas tataḥ sumatis tataś ca sannatimān sannatimataḥ kṛto 'bhūt | yaṃ hiraṇyanābho yogam adhyāpayām āsa | yaś caturviṃśati prācyasāmagānāṃ saṃhitāś cakāra

4.19.11

कृताच् चोग्रायुधो येन प्राचुर्येण नीपक्षयः कृतः

kṛtāc cogrāyudho yena prācuryeṇa nīpakṣayaḥ kṛtaḥ

4.19.12

उग्रायुधात् क्षेम्यः क्षेम्यात् सुवीरस् तस्माद् रिपुंजयस् तस्माच् च बहुरथ इत्य् एते पौरवाः । अजमीढस्य नलिनी नाम पत्नी तस्यां नीलसंज्ञः पुत्रो ऽभवत् । तस्माद् अपि शान्तिः शान्तेः सुशान्तिः सुशान्तेः पुरुजानुः । ततश् चक्षुस् ततो हर्यश्वः । हर्यश्वान् मुद्गलसृञ्जयबृहदिषुप्रवीरकाम्पिल्याः । पञ्चानाम् एतेषां विषयाणां रक्षणायालम् एते मत्पुत्रा इति पित्राभिहितम् । अतः पाञ्चालाः

ugrāyudhāt kṣemyaḥ kṣemyāt suvīras tasmād ripuṃjayas tasmāc ca bahuratha ity ete pauravāḥ | ajamīḍhasya nalinī nāma patnī tasyāṃ nīlasaṃjñaḥ putro 'bhavat | tasmād api śāntiḥ śānteḥ suśāntiḥ suśānteḥ purujānuḥ | tataś cakṣus tato haryaśvaḥ | haryaśvān mudgalasṛñjayabṛhadiṣupravīrakāmpilyāḥ | pañcānām eteṣāṃ viṣayāṇāṃ rakṣaṇāyālam ete matputrā iti pitrābhihitam | ataḥ pāñcālāḥ

4.19.13

मुद्गलाच् च मौद्गल्याः क्षत्रोपेता द्विजातयो बभूवुः । मुद्गलाद् वध्यश्वो वध्यश्वाद् दिवोदासो ऽहल्या च मिथुनम् अभूत् । शरद्वतो ऽहल्यायां शतानन्दो ऽभवत् । शतानन्दात् सत्यधृतिर् धनुर्वेदान्तगो जज्ञे । सत्यधृतेस् तु वराप्सरसम् उर्वशीं दृष्ट्वा रेतः स्कन्नं शरस्तम्बे पपात

mudgalāc ca maudgalyāḥ kṣatropetā dvijātayo babhūvuḥ | mudgalād vadhyaśvo vadhyaśvād divodāso 'halyā ca mithunam abhūt | śaradvato 'halyāyāṃ śatānando 'bhavat | śatānandāt satyadhṛtir dhanurvedāntago jajñe | satyadhṛtes tu varāpsarasam urvaśīṃ dṛṣṭvā retaḥ skannaṃ śarastambe papāta

4.19.14

तच् च द्विधा गतम् अपत्यद्वयं कुमारः कन्यका चाभवत् । मृगयाम् उपगतः शान्तनुर् दृष्ट्वा कृपया जग्राह

tac ca dvidhā gatam apatyadvayaṃ kumāraḥ kanyakā cābhavat | mṛgayām upagataḥ śāntanur dṛṣṭvā kṛpayā jagrāha

4.19.15

ततः स कुमारः कृपः कन्या चाश्वत्थाम्नो जननी कृपी द्रोणस्य पत्न्य् अभवत् । दिवोदासस्यापि मित्रायुः पुत्रो मित्रायोश् च्यवनो नाम राजा च्यवनात् सुदासः । ततः सौदासः सहदेवस् तस्यापि सोमकः । ततो जन्तुः पुत्रशतज्येष्ठो ऽभवत् । तेषां यवीयान् पृषतः पृषताद् द्रुपदस् तस्माद् धृष्टद्युम्नस् ततो धृष्टकेतुः । अजमीढस्यान्य ऋक्षनामा पुत्रो ऽभूत् । ऋक्षात् संवरणः संवरणाच् च कुरुः । य इदं धर्मक्षेत्रं कुरुक्षेत्रं चकार

tataḥ sa kumāraḥ kṛpaḥ kanyā cāśvatthāmno jananī kṛpī droṇasya patny abhavat | divodāsasyāpi mitrāyuḥ putro mitrāyoś cyavano nāma rājā cyavanāt sudāsaḥ | tataḥ saudāsaḥ sahadevas tasyāpi somakaḥ | tato jantuḥ putraśatajyeṣṭho 'bhavat | teṣāṃ yavīyān pṛṣataḥ pṛṣatād drupadas tasmād dhṛṣṭadyumnas tato dhṛṣṭaketuḥ | ajamīḍhasyānya ṛkṣanāmā putro 'bhūt | ṛkṣāt saṃvaraṇaḥ saṃvaraṇāc ca kuruḥ | ya idaṃ dharmakṣetraṃ kurukṣetraṃ cakāra

4.19.16

सुधनुर्जह्नुपरीक्षित्प्रमुखाः कुरोः पुत्राः बभूवुः । सुधनुषः पुत्रः सुहोत्रः तस्माच् च्यवनश् च्यवनात् कृतकः । ततश् चोपरिचरो वसुः । बृहद्रथप्रत्यग्रकुशाम्बमावेल्लमत्स्यप्रमुखाः वसोः पुत्राः सप्ताजायन्त । बृहद्रथात् कुशाग्रस् तस्माद् ऋषभस् ततः पुष्पवान् । तस्मात् सत्यहितस् तस्मात् सुधन्वा तस्य च जन्तुः । बृहद्रथाच् चान्यः शकलद्वयजन्मा जरया संधितो जरासंधनामा । तस्मात् सहदेवस् ततः सोमपिस् ततः श्रुतश्रवाः । इत्य् एते मागधा भूभृतः

sudhanurjahnuparīkṣitpramukhāḥ kuroḥ putrāḥ babhūvuḥ | sudhanuṣaḥ putraḥ suhotraḥ tasmāc cyavanaś cyavanāt kṛtakaḥ | tataś coparicaro vasuḥ | bṛhadrathapratyagrakuśāmbamāvellamatsyapramukhāḥ vasoḥ putrāḥ saptājāyanta | bṛhadrathāt kuśāgras tasmād ṛṣabhas tataḥ puṣpavān | tasmāt satyahitas tasmāt sudhanvā tasya ca jantuḥ | bṛhadrathāc cānyaḥ śakaladvayajanmā jarayā saṃdhito jarāsaṃdhanāmā | tasmāt sahadevas tataḥ somapis tataḥ śrutaśravāḥ | ity ete māgadhā bhūbhṛtaḥ

4.19.17