Canto 12, Chapter 13

पृष्ठे भ्राम्यदमन्दमन्दरगिरिग्रावाग्रकण्डूयना-न्निद्रालो: कमठाकृतेर्भगवत: श्वासानिला: पान्तु व: । यत्संस्कारकलानुवर्तनवशाद् वेलानिभेनाम्भसांयातायातमतन्द्रितं जलनिधेर्नाद्यापि विश्राम्यति ॥ २ ॥

pṛṣṭhe bhrāmyad amanda-mandara-giri-grāvāgra-kaṇḍūyanānnidrāloḥ kamaṭhākṛter bhagavataḥ śvāsānilāḥ pāntu vaḥyat-saṁskāra-kalānuvartana-vaśād velā-nibhenāmbhasāṁyātāyātam atandritaṁ jala-nidher nādyāpi viśrāmyati

पुराणसङ्ख्यासम्भूतिमस्य वाच्यप्रयोजने । दानं दानस्य माहात्म्यं पाठादेश्च निबोधत ॥ ३ ॥

purāṇa-saṅkhyā-sambhūtimasya vācya-prayojanedānaṁ dānasya māhātmyaṁpāṭhādeś ca nibodhata

ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥

brāhmaṁ daśa sahasrāṇipādmaṁ pañcona-ṣaṣṭi caśrī-vaiṣṇavaṁ trayo-viṁśaccatur-viṁśati śaivakam

ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥

brāhmaṁ daśa sahasrāṇipādmaṁ pañcona-ṣaṣṭi caśrī-vaiṣṇavaṁ trayo-viṁśaccatur-viṁśati śaivakam

ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥

brāhmaṁ daśa sahasrāṇipādmaṁ pañcona-ṣaṣṭi caśrī-vaiṣṇavaṁ trayo-viṁśaccatur-viṁśati śaivakam

इदं भगवता पूर्वं ब्रह्मणे नाभिपङ्कजे । स्थिताय भवभीताय कारुण्यात् सम्प्रकाशितम् ॥ १० ॥

idaṁ bhagavatā pūrvaṁbrahmaṇe nābhi-paṅkajesthitāya bhava-bhītāyakāruṇyāt samprakāśitam

इदं भगवता पूर्वं ब्रह्मणे नाभिपङ्कजे । स्थिताय भवभीताय कारुण्यात् सम्प्रकाशितम् ॥ १० ॥

idaṁ bhagavatā pūrvaṁbrahmaṇe nābhi-paṅkajesthitāya bhava-bhītāyakāruṇyāt samprakāśitam

इदं भगवता पूर्वं ब्रह्मणे नाभिपङ्कजे । स्थिताय भवभीताय कारुण्यात् सम्प्रकाशितम् ॥ १० ॥

idaṁ bhagavatā pūrvaṁbrahmaṇe nābhi-paṅkajesthitāya bhava-bhītāyakāruṇyāt samprakāśitam

इदं भगवता पूर्वं ब्रह्मणे नाभिपङ्कजे । स्थिताय भवभीताय कारुण्यात् सम्प्रकाशितम् ॥ १० ॥

idaṁ bhagavatā pūrvaṁbrahmaṇe nābhi-paṅkajesthitāya bhava-bhītāyakāruṇyāt samprakāśitam

आदिमध्यावसानेषु वैराग्याख्यानसंयुतम् । हरिलीलाकथाव्रातामृतानन्दितसत्सुरम् ॥ ११ ॥ सर्ववेदान्तसारं यद ब्रह्मात्मैकत्वलक्षणम् । वस्त्वद्वितीयं तन्निष्ठं कैवल्यैकप्रयोजनम् ॥ १२ ॥

ādi-madhyāvasāneṣuvairāgyākhyāna-saṁyutamhari-līlā-kathā-vrātā-mṛtānandita-sat-suram

प्रौष्ठपद्यां पौर्णमास्यां हेमसिंहसमन्वितम् । ददाति यो भागवतं स याति परमां गतिम् ॥ १३ ॥

prauṣṭhapadyāṁ paurṇamāsyāṁhema-siṁha-samanvitamdadāti yo bhāgavataṁsa yāti paramāṁ gatim

राजन्ते तावदन्यानि पुराणानि सतां गणे । यावद्भ‍ागवतं नैव श्रूयतेऽमृतसागरम् ॥ १४ ॥

rājante tāvad anyānipurāṇāni satāṁ gaṇeyāvad bhāgavataṁ naivaśrūyate ’mṛta-sāgaram

श्रीमद्भ‍ागवतं पुराणममलं यद्वैष्णवानां प्रियंयस्मिन् पारमहंस्यमेकममलं ज्ञानं परं गीयते । तत्र ज्ञानविरागभक्तिसहितं नैष्कर्म्यमाविष्कृतंतच्छृण्वन् सुपठन् विचारणपरो भक्त्या विमुच्येन्नर: ॥ १८ ॥

śrīmad-bhāgavataṁ purāṇam amalaṁ yad vaiṣṇavānāṁ priyaṁyasmin pāramahaṁsyam ekam amalaṁ jñānaṁ paraṁ gīyatetatra jñāna-virāga-bhakti-sahitaṁ naiṣkarmyam āviskṛtaṁtac chṛṇvan su-paṭhan vicāraṇa-paro bhaktyā vimucyen naraḥ

कस्मै येन विभासितोऽयमतुलो ज्ञानप्रदीप: पुरातद्रूपेण च नारदाय मुनये कृष्णाय तद्रूपिणा । योगीन्द्राय तदात्मनाथ भगवद्राताय कारुण्यत-स्तच्छुद्धं विमलं विशोकममृतं सत्यं परं धीमहि ॥ १९ ॥

kasmai yena vibhāsito ’yam atulo jñāna-pradīpaḥ purātad-rūpeṇa ca nāradāya munaye kṛṣṇāya tad-rūpiṇāyogīndrāya tad-ātmanātha bhagavad-rātāya kāruṇyatastac chuddhaṁ vimalaṁ viśokam amṛtaṁ satyaṁ paraṁ dhīmahi

योगीन्द्राय नमस्तस्मै शुकाय ब्रह्मरूपिणे । संसारसर्पदष्टं यो विष्णुरातममूमुचत् ॥ २१ ॥

yogīndrāya namas tasmaiśukāya brahma-rūpiṇesaṁsāra-sarpa-daṣṭaṁ yoviṣṇu-rātam amūmucat

नामसङ्कीर्तनं यस्य सर्वपापप्रणाशनम् । प्रणामो दु:खशमनस्तं नमामि हरिं परम् ॥ २३ ॥

nāma-saṅkīrtanaṁ yasyasarva-pāpa praṇāśanampraṇāmo duḥkha-śamanastaṁ namāmi hariṁ param

नामसङ्कीर्तनं यस्य सर्वपापप्रणाशनम् । प्रणामो दु:खशमनस्तं नमामि हरिं परम् ॥ २३ ॥

nāma-saṅkīrtanaṁ yasyasarva-pāpa praṇāśanampraṇāmo duḥkha-śamanastaṁ namāmi hariṁ param