Canto 12, Chapter 12

सूत उवाच नमो धर्माय महते नम: कृष्णाय वेधसे । ब्रह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान् वक्ष्ये सनातनान् ॥ १ ॥

sūta uvācanamo dharmāya mahatenamaḥ kṛṣṇāya vedhasebrahmaṇebhyo namaskṛtyadharmān vakṣye sanātanān

एतद् व: कथितं विप्रा विष्णोश्चरितमद्भ‍ुतम् । भवद्भ‍िर्यदहं पृष्टो नराणां पुरुषोचितम् ॥ २ ॥

etad vaḥ kathitaṁ viprāviṣṇoś caritam adbhutambhavadbhir yad ahaṁ pṛṣṭonarāṇāṁ puruṣocitam

अत्र सङ्कीर्तित: साक्षात् सर्वपापहरो हरि: । नारायणो हृषीकेशो भगवान् सात्वतां पति: ॥ ३ ॥

atra saṅkīrtitaḥ sākṣātsarva-pāpa-haro hariḥnārāyaṇo hṛṣīkeśobhagavān sātvatāṁ patiḥ

अत्र ब्रह्म परं गुह्यं जगत: प्रभवाप्ययम् । ज्ञानं च तदुपाख्यानं प्रोक्तं विज्ञानसंयुतम् ॥ ४ ॥

atra brahma paraṁ guhyaṁjagataḥ prabhavāpyayamjñānaṁ ca tad-upākhyānaṁproktaṁ vijñāna-saṁyutam

भक्तियोग: समाख्यातो वैराग्यं च तदाश्रयम् । पारीक्षितमुपाख्यानं नारदाख्यानमेव च ॥ ५ ॥

bhakti-yogaḥ samākhyātovairāgyaṁ ca tad-āśrayampārīkṣitam upākhyānaṁnāradākhyānam eva ca

प्रायोपवेशो राजर्षेर्विप्रशापात् परीक्षित: । शुकस्य ब्रह्मर्षभस्य संवादश्च परीक्षित: ॥ ६ ॥

prāyopaveśo rājarṣervipra-śāpāt parīkṣitaḥśukasya brahmarṣabhasyasaṁvādaś ca parīkṣitaḥ

योगधारणयोत्क्रान्ति: संवादो नारदाजयो: । अवतारानुगीतं च सर्ग: प्राधानिकोऽग्रत: ॥ ७ ॥

yoga-dhāraṇayotkrāntiḥsaṁvādo nāradājayoḥavatārānugītaṁ casargaḥ prādhāniko ’grataḥ

विदुरोद्धवसंवाद: क्षत्तृमैत्रेययोस्तत: । पुराणसंहिताप्रश्न‍ो महापुरुषसंस्थिति: ॥ ८ ॥

viduroddhava-saṁvādaḥkṣattṛ-maitreyayos tataḥpurāṇa-saṁhitā-praśnomahā-puruṣa-saṁsthitiḥ

तत: प्राकृतिक: सर्ग: सप्त वैकृतिकाश्च ये । ततो ब्रह्माण्डसम्भूतिर्वैराज: पुरुषो यत: ॥ ९ ॥

tataḥ prākṛtikaḥ sargaḥsapta vaikṛtikāś ca yetato brahmāṇḍa-sambhūtirvairājaḥ puruṣo yataḥ

कालस्य स्थूलसूक्ष्मस्य गति: पद्मसमुद्भ‍व: । भुव उद्धरणेऽम्भोधेर्हिरण्याक्षवधो यथा ॥ १० ॥

kālasya sthūla-sūkṣmasyagatiḥ padma-samudbhavaḥbhuva uddharaṇe ’mbhodherhiraṇyākṣa-vadho yathā

ऊर्ध्वतिर्यगवाक्सर्गो रुद्रसर्गस्तथैव च । अर्धनारीश्वरस्याथ यत: स्वायम्भुवो मनु: ॥ ११ ॥

ūrdhva-tiryag-avāk-sargorudra-sargas tathaiva caardha-nārīśvarasyāthayataḥ svāyambhuvo manuḥ

शतरूपा च या स्त्रीणामाद्या प्रकृतिरुत्तमा । सन्तानो धर्मपत्नीनां कर्दमस्य प्रजापते: ॥ १२ ॥

śatarūpā ca yā strīṇāmādyā prakṛtir uttamāsantāno dharma-patnīnāṁkardamasya prajāpateḥ

अवतारो भगवत: कपिलस्य महात्मन: । देवहूत्याश्च संवाद: कपिलेन च धीमता ॥ १३ ॥

avatāro bhagavataḥkapilasya mahātmanaḥdevahūtyāś ca saṁvādaḥkapilena ca dhīmatā

नवब्रह्मसमुत्पत्तिर्दक्षयज्ञविनाशनम् । ध्रुवस्य चरितं पश्चात्पृथो: प्राचीनबर्हिष: ॥ १४ ॥ नारदस्य च संवादस्तत: प्रैयव्रतं द्विजा: । नाभेस्ततोऽनु चरितमृषभस्य भरतस्य च ॥ १५ ॥

nava-brahma-samutpattirdakṣa-yajña-vināśanamdhruvasya caritaṁ paścātpṛthoḥ prācīnabarhiṣaḥ

द्वीपवर्षसमुद्राणां गिरिनद्युपवर्णनम् । ज्योतिश्चक्रस्य संस्थानं पातालनरकस्थिति: ॥ १६ ॥

dvīpa-varṣa-samudrāṇāṁgiri-nady-upavarṇanamjyotiś-cakrasya saṁsthānaṁpātāla-naraka-sthitiḥ

दक्षजन्म प्रचेतोभ्यस्तत्पुत्रीणां च सन्तति: । यतो देवासुरनरास्तिर्यङ्‌नगखगादय: ॥ १७ ॥

dakṣa-janma pracetobhyastat-putrīṇāṁ ca santatiḥyato devāsura-narāstiryaṅ-naga-khagādayaḥ

त्वाष्ट्रस्य जन्म निधनं पुत्रयोश्च दितेर्द्विजा: । दैत्येश्वरस्य चरितं प्रह्लादस्य महात्मन: ॥ १८ ॥

tvāṣṭrasya janma-nidhanaṁputrayoś ca diter dvijāḥdaityeśvarasya caritaṁprahrādasya mahātmanaḥ

मन्वन्तरानुकथनं गजेन्द्रस्य विमोक्षणम् । मन्वन्तरावताराश्च विष्णोर्हयशिरादय: ॥ १९ ॥

manv-antarānukathanaṁgajendrasya vimokṣaṇammanvantarāvatārāś caviṣṇor hayaśirādayaḥ

कौर्मं मात्स्यं नारसिंहं वामनं च जगत्पते: । क्षीरोदमथनं तद्वदमृतार्थे दिवौकसाम् ॥ २० ॥

kaurmaṁ mātsyaṁ nārasiṁhaṁvāmanaṁ ca jagat-pateḥkṣīroda-mathanaṁ tadvadamṛtārthe divaukasām

देवासुरमहायुद्धं राजवंशानुकीर्तनम् । इक्ष्वाकुजन्म तद्वंश: सुद्युम्नस्य महात्मन: ॥ २१ ॥

devāsura-mahā-yuddhaṁrāja-vaṁśānukīrtanamikṣvāku-janma tad-vaṁśaḥsudyumnasya mahātmanaḥ

इलोपाख्यानमत्रोक्तं तारोपाख्यानमेव च । सूर्यवंशानुकथनं शशादाद्या नृगादय: ॥ २२ ॥

ilopākhyānam atroktaṁtāropākhyānam eva casūrya-vaṁśānukathanaṁśaśādādyā nṛgādayaḥ

सौकन्यं चाथ शर्याते: ककुत्स्थस्य च धीमत: । खट्‌वाङ्गस्य च मान्धातु: सौभरे: सगरस्य च ॥ २३ ॥

saukanyaṁ cātha śaryāteḥkakutsthasya ca dhīmataḥkhaṭvāṅgasya ca māndhātuḥsaubhareḥ sagarasya ca

रामस्य कोशलेन्द्रस्य चरितं किल्बिषापहम् । निमेरङ्गपरित्यागो जनकानां च सम्भव: ॥ २४ ॥

rāmasya kośalendrasyacaritaṁ kilbiṣāpahamnimer aṅga-parityāgojanakānāṁ ca sambhavaḥ

रामस्य भार्गवेन्द्रस्य नि:क्षत्रीकरणं भुव: । ऐलस्य सोमवंशस्य ययातेर्नहुषस्य च ॥ २५ ॥ दौष्मन्तेर्भरतस्यापि शान्तनोस्तत्सुतस्य च । ययातेर्ज्येष्ठपुत्रस्य यदोर्वंशोऽनुकीर्तित: ॥ २६ ॥

rāmasya bhārgavendrasyaniḥkṣatrī-karaṇaṁ bhuvaḥailasya soma-vaṁśasyayayāter nahuṣasya ca

यत्रावतीर्णो भगवान् कृष्णाख्यो जगदीश्वर: । वसुदेवगृहे जन्म ततो वृद्धिश्च गोकुले ॥ २७ ॥

yatrāvatīrṇo bhagavānkṛṣṇākhyo jagad-īśvaraḥvasudeva-gṛhe janmatato vṛddhiś ca gokule

तस्य कर्माण्यपाराणि कीर्तितान्यसुरद्विष: । पूतनासुपय:पानं शकटोच्चाटनं शिशो: ॥ २८ ॥ तृणावर्तस्य निष्पेषस्तथैव बकवत्सयो: । अघासुरवधो धात्रा वत्सपालावगूहनम् ॥ २९ ॥

tasya karmāṇy apārāṇikīrtitāny asura-dviṣaḥpūtanāsu-payaḥ-pānaṁśakaṭoccāṭanaṁ śiśoḥ

धेनुकस्य सहभ्रातु: प्रलम्बस्य च सङ्‍क्षय: । गोपानां च परित्राणं दावाग्ने: परिसर्पत: ॥ ३० ॥

dhenukasya saha-bhrātuḥpralambasya ca saṅkṣayaḥgopānāṁ ca paritrāṇaṁdāvāgneḥ parisarpataḥ

दमनं कालियस्याहेर्महाहेर्नन्दमोक्षणम् । व्रतचर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टोऽच्युतो व्रतै: ॥ ३१ ॥ प्रसादो यज्ञपत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम् । गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेरथ ॥ ३२ ॥ यज्ञाभिषेक: कृष्णस्य स्त्रीभि: क्रीडा च रात्रिषु । शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेर्वधोऽरिष्टस्य केशिन: ॥ ३३ ॥

damanaṁ kāliyasyāhermahāher nanda-mokṣaṇamvrata-caryā tu kanyānāṁyatra tuṣṭo ’cyuto vrataiḥ

अक्रूरागमनं पश्चात् प्रस्थानं रामकृष्णयो: । व्रजस्त्रीणां विलापश्च मथुरालोकनं तत: ॥ ३४ ॥

akrūrāgamanaṁ paścātprasthānaṁ rāma-kṛṣṇayoḥvraja-strīṇāṁ vilāpaś camathurālokanaṁ tataḥ

गजमुष्टिकचाणूरकंसादीनां तथा वध: । मृतस्यानयनं सूनो: पुन: सान्दीपनेर्गुरो: ॥ ३५ ॥

gaja-muṣṭika-cāṇūra-kaṁsādīnāṁ tathā vadhaḥmṛtasyānayanaṁ sūnoḥpunaḥ sāndīpaner guroḥ

मथुरायां निवसता यदुचक्रस्य यत्प्रियम् । कृतमुद्धवरामाभ्यां युतेन हरिणा द्विजा: ॥ ३६ ॥

mathurāyāṁ nivasatāyadu-cakrasya yat priyamkṛtam uddhava-rāmābhyāṁyutena hariṇā dvijāḥ

जरासन्धसमानीतसैन्यस्य बहुशो वध: । घातनं यवनेन्द्रस्य कुशस्थल्या निवेशनम् ॥ ३७ ॥

jarāsandha-samānīta-sainyasya bahuśo vadhaḥghātanaṁ yavanendrasyakuśasthalyā niveśanam

आदानं पारिजातस्य सुधर्माया: सुरालयात् । रुक्‍मिण्या हरणं युद्धे प्रमथ्य द्विषतो हरे: ॥ ३८ ॥

ādānaṁ pārijātasyasudharmāyāḥ surālayātrukmiṇyā haraṇaṁ yuddhepramathya dviṣato hareḥ

हरस्य जृम्भणं युद्धे बाणस्य भुजकृन्तनम् । प्राग्ज्योतिषपतिं हत्वा कन्यानां हरणं च यत् ॥ ३९ ॥

harasya jṛmbhaṇaṁ yuddhebāṇasya bhuja-kṛntanamprāgjyotiṣa-patiṁ hatvākanyānāṁ haraṇaṁ ca yat

चैद्यपौण्ड्रकशाल्वानां दन्तवक्रस्य दुर्मते: । शम्बरो द्विविद: पीठो मुर: पञ्चजनादय: ॥ ४० ॥ माहात्म्यं च वधस्तेषां वाराणस्याश्च दाहनम् । भारावतरणं भूमेर्निमित्तीकृत्य पाण्डवान् ॥ ४१ ॥

caidya-pauṇḍraka-śālvānāṁdantavakrasya durmateḥśambaro dvividaḥ pīṭhomuraḥ pañcajanādayaḥ

विप्रशापापदेशेन संहार: स्वकुलस्य च । उद्धवस्य च संवादो वसुदेवस्य चाद्भ‍ुत: ॥ ४२ ॥ यत्रात्मविद्या ह्यखिला प्रोक्ता धर्मविनिर्णय: । ततो मर्त्यपरित्याग आत्मयोगानुभावत: ॥ ४३ ॥

vipra-śāpāpadeśenasaṁhāraḥ sva-kulasya cauddhavasya ca saṁvādovasudevasya cādbhutaḥ

युगलक्षणवृत्तिश्च कलौ नृणामुपप्लव: । चतुर्विधश्च प्रलय उत्पत्तिस्त्रिविधा तथा ॥ ४४ ॥

yuga-lakṣaṇa-vṛttiś cakalau nṝṇām upaplavaḥcatur-vidhaś ca pralayautpattis tri-vidhā tathā

देहत्यागश्च राजर्षेर्विष्णुरातस्य धीमत: । शाखाप्रणयनमृषेर्मार्कण्डेयस्य सत्कथा । महापुरुषविन्यास: सूर्यस्य जगदात्मन: ॥ ४५ ॥

deha-tyāgaś ca rājarṣerviṣṇu-rātasya dhīmataḥśākhā-praṇayanam ṛṣermārkaṇḍeyasya sat-kathāmahā-puruṣa-vinyāsaḥsūryasya jagad-ātmanaḥ

इति चोक्तं द्विजश्रेष्ठा यत्पृष्टोऽहमिहास्मि व: । लीलावतारकर्माणि कीर्तितानीह सर्वश: ॥ ४६ ॥

iti coktaṁ dvija-śreṣṭhāyat pṛṣṭo ’ham ihāsmi vaḥlīlāvatāra-karmāṇikīrtitānīha sarvaśaḥ

पतित: स्खलितश्चार्त: क्षुत्त्वा वा विवशो गृणन् । हरये नम इत्युच्चैर्मुच्यते सर्वपातकात् ॥ ४७ ॥

patitaḥ skhalitaś cārtaḥkṣuttvā vā vivaśo gṛṇanharaye nama ity uccairmucyate sarva-pātakāt

सङ्कीर्त्यमानो भगवाननन्त:श्रुतानुभावो व्यसनं हि पुंसाम् । प्रविश्य चित्तं विधुनोत्यशेषंयथा तमोऽर्कोऽभ्रमिवातिवात: ॥ ४८ ॥

saṅkīrtyamāno bhagavān anantaḥśrutānubhāvo vyasanaṁ hi puṁsāmpraviśya cittaṁ vidhunoty aśeṣaṁyathā tamo ’rko ’bhram ivāti-vātaḥ

मृषा गिरस्ता ह्यसतीरसत्कथान कथ्यते यद् भगवानधोक्षज: । तदेव सत्यं तदुहैव मङ्गलंतदेव पुण्यं भगवद्गुणोदयम् ॥ ४९ ॥

mṛṣā giras tā hy asatīr asat-kathāna kathyate yad bhagavān adhokṣajaḥtad eva satyaṁ tad u haiva maṅgalaṁtad eva puṇyaṁ bhagavad-guṇodayam

तदेव रम्यं रुचिरं नवं नवंतदेव शश्वन्मनसो महोत्सवम् । तदेव शोकार्णवशोषणं नृणांयदुत्तम:श्लोकयशोऽनुगीयते ॥ ५० ॥

tad eva ramyaṁ ruciraṁ navaṁ navaṁtad eva śaśvan manaso mahotsavamtad eva śokārṇava-śoṣaṇaṁ nṛṇāṁyad uttamaḥśloka-yaśo ’nugīyate

न यद् वचश्चित्रपदं हरेर्यशोजगत्पवित्रं प्रगृणीत कर्हिचित् । तद् ध्वाङ्‍क्षतीर्थं न तु हंससेवितंयत्राच्युतस्तत्र हि साधवोऽमला: ॥ ५१ ॥

na yad vacaś citra-padaṁ harer yaśojagat-pavitraṁ pragṛṇīta karhicittad dhvāṅkṣa-tīrthaṁ na tu haṁsa-sevitaṁyatrācyutas tatra hi sādhavo ’malāḥ

तद्वाग्विसर्गो जनताघसम्प्लवोयस्मिन् प्रतिश्लोकमबद्धवत्यपि । नामान्यनन्तस्य यशोऽङ्कितानि य-च्छृण्वन्ति गायन्ति गृणन्ति साधव: ॥ ५२ ॥

tad vāg-visargo janatāgha-samplavoyasmin prati-ślokam abaddhavaty apināmāny anantasya yaśo ’ṅkitāni yatśṛṇvanti gāyanti gṛṇanti sādhavaḥ

नैष्कर्म्यमप्यच्युतभाववर्जितंन शोभते ज्ञानमलं निरञ्जनम् । कुत: पुन: शश्वदभद्रमीश्वरेन ह्यर्पितं कर्म यदप्यनुत्तमम् ॥ ५३ ॥

naiṣkarmyam apy acyuta-bhāva-varjitaṁna śobhate jñānam alaṁ nirañjanamkutaḥ punaḥ śaśvad abhadram īśvarena hy arpitaṁ karma yad apy anuttamam

यश:श्रियामेव परिश्रम: परोवर्णाश्रमाचारतप:श्रुतादिषु । अविस्मृति: श्रीधरपादपद्मयो-र्गुणानुवादश्रवणादरादिभि: ॥ ५४ ॥

yaśaḥ-śriyām eva pariśramaḥ parovarṇāśramācāra-tapaḥ-śrutādiṣuavismṛtiḥ śrīdhara-pāda-padmayorguṇānuvāda-śravaṇādarādibhiḥ

अविस्मृति: कृष्णपदारविन्दयो:क्षिणोत्यभद्राणि च शं तनोति । सत्त्वस्य शुद्धिं परमात्मभक्तिंज्ञानं च विज्ञानविरागयुक्तम् ॥ ५५ ॥

avismṛtiḥ kṛṣṇa-padāravindayoḥkṣiṇoty abhadrāṇi ca śaṁ tanotisattvasya śuddhiṁ paramātma-bhaktiṁjñānaṁ ca vijñāna-virāga-yuktam

यूयं द्विजाग्र्या बत भूरिभागायच्छश्वदात्मन्यखिलात्मभूतम् । नारायणं देवमदेवमीश-मजस्रभावा भजताविवेश्य ॥ ५६ ॥

yūyaṁ dvijāgryā bata bhūri-bhāgāyac chaśvad ātmany akhilātma-bhūtamnārāyaṇaṁ devam adevam īśamajasra-bhāvā bhajatāviveśya

अहं च संस्मारित आत्मतत्त्वंश्रुतं पुरा मे परमर्षिवक्त्रात् । प्रायोपवेशे नृपते: परीक्षित:सदस्यृषीणां महतां च श‍ृण्वताम् ॥ ५७ ॥

ahaṁ ca saṁsmārita ātma-tattvaṁśrutaṁ purā me paramarṣi-vaktrātprāyopaveśe nṛpateḥ parīkṣitaḥsadasy ṛṣīṇāṁ mahatāṁ ca śṛṇvatām

एतद्व: कथितं विप्रा: कथनीयोरुकर्मण: । माहात्म्यं वासुदेवस्य सर्वाशुभविनाशनम् ॥ ५८ ॥

etad vaḥ kathitaṁ viprāḥkathanīyoru-karmaṇaḥmāhātmyaṁ vāsudevasyasarvāśubha-vināśanam

य एतत् श्रावयेन्नित्यं यामक्षणमनन्यधी: । श्लोकमेकं तदर्धं वा पादं पादार्धमेव वा । श्रद्धावान् योऽनुश‍ृणुयात् पुनात्यात्मानमेव स: ॥ ५९ ॥

ya etat śrāvayen nityaṁyāma-kṣaṇam ananya-dhīḥślokam ekaṁ tad-ardhaṁ vāpādaṁ pādārdham eva vāśraddhāvān yo ’nuśṛṇuyātpunāty ātmānam eva saḥ

द्वादश्यामेकादश्यां वा श‍ृण्वन्नायुष्यवान्भवेत् । पठत्यनश्न‍न् प्रयतस्पूतो भवति पातकात् ॥ ६० ॥

dvādaśyām ekādaśyāṁ vāśṛṇvann āyuṣyavān bhavetpaṭhaty anaśnan prayataḥpūto bhavati pātakāt

पुष्करे मथुरायां च द्वारवत्यां यतात्मवान् । उपोष्य संहितामेतां पठित्वा मुच्यते भयात् ॥ ६१ ॥

puṣkare mathurāyāṁ cadvāravatyāṁ yatātmavānupoṣya saṁhitām etāṁpaṭhitvā mucyate bhayāt

देवता मुनय: सिद्धा: पितरो मनवो नृपा: । यच्छन्ति कामान् गृणत: श‍ृण्वतो यस्य कीर्तनात् ॥ ६२ ॥

devatā munayaḥ siddhāḥpitaro manavo nṛpāḥyacchanti kāmān gṛṇataḥśṛṇvato yasya kīrtanāt

ऋचो यजूंषि सामानि द्विजोऽधीत्यानुविन्दते । मधुकुल्या घृतकुल्या: पय:कुल्याश्च तत्फलम् ॥ ६३ ॥

ṛco yajūṁṣi sāmānidvijo ’dhītyānuvindatemadhu-kulyā ghṛta-kulyāḥpayaḥ-kulyāś ca tat phalam

पुराणसंहितामेतामधीत्य प्रयतो द्विज: । प्रोक्तं भगवता यत्तु तत्पदं परमं व्रजेत् ॥ ६४ ॥

purāṇa-saṁhitām etāmadhītya prayato dvijaḥproktaṁ bhagavatā yat tutat padaṁ paramaṁ vrajet

विप्रोऽधीत्याप्नुयात् प्रज्ञां राजन्योदधिमेखलाम् । वैश्यो निधिपतित्वं च शूद्र: शुध्येत पातकात् ॥ ६५ ॥

vipro ’dhītyāpnuyāt prajñāṁrājanyodadhi-mekhalāmvaiśyo nidhi-patitvaṁ caśūdraḥ śudhyeta pātakāt

कलिमलसंहतिकालनोऽखिलेशोहरिरितरत्र न गीयते ह्यभीक्ष्णम् । इह तु पुनर्भगवानशेषमूर्ति:परिपठितोऽनुपदं कथाप्रसङ्गै: ॥ ६६ ॥

kali-mala-saṁhati-kālano ’khileśoharir itaratra na gīyate hy abhīkṣṇamiha tu punar bhagavān aśeṣa-mūrtiḥparipaṭhito ’nu-padaṁ kathā-prasaṅgaiḥ

तमहमजमनन्तमात्मतत्त्वंजगदुदयस्थितिसंयमात्मशक्तिम् । द्युपतिभिरजशक्रशङ्कराद्यै-र्दुरवसितस्तवमच्युतं नतोऽस्मि ॥ ६७ ॥

tam aham ajam anantam ātma-tattvaṁjagad-udaya-sthiti-saṁyamātma-śaktimdyu-patibhir aja-śakra-śaṅkarādyairduravasita-stavam acyutaṁ nato ’smi

उपचितनवशक्तिभि: स्व आत्म-न्युपरचितस्थिरजङ्गमालयाय । भगवत उपलब्धिमात्रधाम्नेसुरऋषभाय नम: सनातनाय ॥ ६८ ॥

upacita-nava-śaktibhiḥ sva ātmanyuparacita-sthira-jaṅgamālayāyabhagavata upalabdhi-mātra-dhamnesura-ṛṣabhāya namaḥ sanātanāya

स्वसुखनिभृतचेतास्तद्वय‍ुदस्तान्यभावो-ऽप्यजितरुचिरलीलाकृष्टसारस्तदीयम् । व्यतनुत कृपया यस्तत्त्वदीपं पुराणंतमखिलवृजिनघ्नं व्याससूनुं नतोऽस्मि ॥ ६९ ॥

sva-sukha-nibhṛta-cetās tad-vyudastānya-bhāvo’py ajita-rucira-līlākṛṣṭa-sāras tadīyamvyatanuta kṛpayā yas tattva-dīpaṁ purāṇaṁtam akhila-vṛjina-ghnaṁ vyāsa-sūnuṁ nato ’smi