कृष्णकर्णामृतम् — शतक 1
Krishna Karnamrita
112 verses
चिन्तामणिर्जयति सोमगिरिर्गुरुर्मे
शिक्षागुरुश्च भगवान् शिखिपिञ्छमौलिः ।
यत्पादकल्पतरुपल्लवशेखरेषु
लीलास्वयंवररसं लभते जयश्रीः
cintāmaṇirjayati somagirirgururme
śikṣāguruśca bhagavān śikhipiñchamauliḥ |
yatpādakalpatarupallavaśekhareṣu
līlāsvayaṃvararasaṃ labhate jayaśrīḥ
॥ 1.1 ॥
अस्ति स्वस्तरुणीकराग्रविगलत्कल्पप्रसूनाप्लुतं
वस्तुप्रस्तुतवेणुनादलहरीनिर्वाणनिर्व्याकुलम् ।
स्रस्तस्रस्तनिरुद्धनीविविलसद्गोपीसहस्रावृतं
हस्तन्यस्तनतापवर्गमखिलोदारं किशोराकृति
asti svastaruṇīkarāgravigalatkalpaprasūnāplutaṃ
vastuprastutaveṇunādalaharīnirvāṇanirvyākulam |
srastasrastaniruddhanīvivilasadgopīsahasrāvṛtaṃ
hastanyastanatāpavargamakhilodāraṃ kiśorākṛti
॥ 1.2 ॥
चातुर्यैकनिधानसीमचपलाऽपाङ्गच्छटामन्दरं
लावण्यामृतवीचिलालितदृशं लक्ष्मीकटक्षादृतम् ।
कालिन्दीपुलिनाङ्गणप्रणयिनं कामावताराङ्कुरं
बालं नीलममी वयं मधुरिमस्वाराज्यमाराध्नुमः
cāturyaikanidhānasīmacapalā'pāṅgacchaṭāmandaraṃ
lāvaṇyāmṛtavīcilālitadṛśaṃ lakṣmīkaṭakṣādṛtam |
kālindīpulināṅgaṇapraṇayinaṃ kāmāvatārāṅkuraṃ
bālaṃ nīlamamī vayaṃ madhurimasvārājyamārādhnumaḥ
॥ 1.3 ॥
बर्होत्तंसविलासिकुन्तलभरं माधुर्यमग्नाननं
प्रोन्मीलन्नवयौवनं प्रविलसद्वेणुप्रणादामृतम् ।
आपीनस्तनकुड्मलाभिरभितो गोपीभिराराधितं
ज्योतिश्चेतसि नश्चकास्ति जगतामेकाभिरामाद्भुतम्
barhottaṃsavilāsikuntalabharaṃ mādhuryamagnānanaṃ
pronmīlannavayauvanaṃ pravilasadveṇupraṇādāmṛtam |
āpīnastanakuḍmalābhirabhito gopībhirārādhitaṃ
jyotiścetasi naścakāsti jagatāmekābhirāmādbhutam
॥ 1.4 ॥
मधुरतरस्मितामृतविमुग्धमुखाम्बुरुहं
मदशिखिपिञ्छलाञ्छितमनोज्ञकचप्रचयम् ।
विषयविषामिषग्रसनगृध्नुषि चेतसि मे
विपुलविलोचनं किमपि धाम चकास्ति चिरम्
madhuratarasmitāmṛtavimugdhamukhāmburuhaṃ
madaśikhipiñchalāñchitamanojñakacapracayam |
viṣayaviṣāmiṣagrasanagṛdhnuṣi cetasi me
vipulavilocanaṃ kimapi dhāma cakāsti ciram
॥ 1.5 ॥
मुकुलायमाननयनाम्बुजं विभोर्मुरलीनिनादमकरन्दनिर्भरम् ।
मुकुरायमाणमृदुगण्डमण्डलं मुखपङ्कजं मनसि मे विजृम्भताम्
mukulāyamānanayanāmbujaṃ vibhormuralīninādamakarandanirbharam |
mukurāyamāṇamṛdugaṇḍamaṇḍalaṃ mukhapaṅkajaṃ manasi me vijṛmbhatām
॥ 1.6 ॥
कमनीयकिशोरमुग्धमूर्तेः कलवेणुक्वणितादृताननेन्दोः ।
मम वाचि विजृम्भतां मुरारेर्मधुरिम्णः कणिकापि कापि कापि
kamanīyakiśoramugdhamūrteḥ kalaveṇukvaṇitādṛtānanendoḥ |
mama vāci vijṛmbhatāṃ murārermadhurimṇaḥ kaṇikāpi kāpi kāpi
॥ 1.7 ॥
मदशिखण्डिशिखण्डविभूषणं मदनमन्थरमुग्धमुखांबुजम् ।
व्रजवधूनयनाञ्जनरञ्जितं विजयतां मम वाङ्मयजीवितम्
madaśikhaṇḍiśikhaṇḍavibhūṣaṇaṃ madanamantharamugdhamukhāṃbujam |
vrajavadhūnayanāñjanarañjitaṃ vijayatāṃ mama vāṅmayajīvitam
॥ 1.8 ॥
पल्लवारुणपाणिपङ्कजसङ्गिवेणुरवाकुलं
फुल्लपाटलपाटलीपरिवादिपादसरोरुहम् ।
उल्लसन्मधुराधरद्युतिमञ्जरीसरसाननं
वल्लवीकुचकुम्भकुङ्कुमपङ्किलं प्रभुमाश्रये
pallavāruṇapāṇipaṅkajasaṅgiveṇuravākulaṃ
phullapāṭalapāṭalīparivādipādasaroruham |
ullasanmadhurādharadyutimañjarīsarasānanaṃ
vallavīkucakumbhakuṅkumapaṅkilaṃ prabhumāśraye
॥ 1.9 ॥
अपाङ्गरेखाभिरभङ्गुराभिरनङ्गलीलारसरञ्जिताभिः ।
अनुक्षणं वल्लवसुन्दरीभिरभ्यर्चमानं विभुमाश्रयामः
apāṅgarekhābhirabhaṅgurābhiranaṅgalīlārasarañjitābhiḥ |
anukṣaṇaṃ vallavasundarībhirabhyarcamānaṃ vibhumāśrayāmaḥ
॥ 1.10 ॥
हृदये मम हृद्यविभ्रमाणां हृदयं हर्षविशाललोलनेत्रम् ।
तरुणं व्रजबालसुन्दरीणां तरलं किञ्चन धाम सन्निधत्ताम्
hṛdaye mama hṛdyavibhramāṇāṃ hṛdayaṃ harṣaviśālalolanetram |
taruṇaṃ vrajabālasundarīṇāṃ taralaṃ kiñcana dhāma sannidhattām
॥ 1.11 ॥
निखिलभुवनलक्ष्मीनित्यलीलास्पदाभ्यां
कमलविपिनवीथीगर्वसर्वङ्कषाभ्याम् ।
प्रणमदभयदानप्रौढगाढोद्धताभ्यां
किमपि वहतु चेतः कृष्णपादाम्बुजाभ्याम्
nikhilabhuvanalakṣmīnityalīlāspadābhyāṃ
kamalavipinavīthīgarvasarvaṅkaṣābhyām |
praṇamadabhayadānaprauḍhagāḍhoddhatābhyāṃ
kimapi vahatu cetaḥ kṛṣṇapādāmbujābhyām
॥ 1.12 ॥
प्रणयपरिणताभ्यां प्राभवालम्बनाभ्यां
प्रतिपदललिताभ्यां प्रत्यहं नूतनाभ्याम् ।
प्रतिमुहुरधिकाभ्यां प्रस्नुवल्लोचनाभ्यां
प्रभवतु हृदये नः प्राणनाथः किशोरः
praṇayapariṇatābhyāṃ prābhavālambanābhyāṃ
pratipadalalitābhyāṃ pratyahaṃ nūtanābhyām |
pratimuhuradhikābhyāṃ prasnuvallocanābhyāṃ
prabhavatu hṛdaye naḥ prāṇanāthaḥ kiśoraḥ
॥ 1.13 ॥
माधुर्यवारिधिमदान्धतरङ्गभङ्गीशृङ्गारसंकलितशीतकिशोरवेषम् ।
आमन्दहासललिताननचन्द्रबिम्बमानन्दसम्प्लवमनुप्लवतां मनो मे
mādhuryavāridhimadāndhataraṅgabhaṅgīśṛṅgārasaṃkalitaśītakiśoraveṣam |
āmandahāsalalitānanacandrabimbamānandasamplavamanuplavatāṃ mano me
॥ 1.14 ॥
अव्याजमञ्जुलमुखाम्बुजमुग्धभावैरास्वाद्यमाननिजवेणुविनोदनादम् ।
आक्रीडतामरुणपादसरोरुहाभ्यामार्द्रे मदीयहृदये भुवनार्द्रमोजः
avyājamañjulamukhāmbujamugdhabhāvairāsvādyamānanijaveṇuvinodanādam |
ākrīḍatāmaruṇapādasaroruhābhyāmārdre madīyahṛdaye bhuvanārdramojaḥ
॥ 1.15 ॥
मणिनूपुरवाचालं वन्दे तच्चरणं विभोः ।
ललितानि यदीयानि लक्ष्माणि व्रजवीथिषु
maṇinūpuravācālaṃ vande taccaraṇaṃ vibhoḥ |
lalitāni yadīyāni lakṣmāṇi vrajavīthiṣu
॥ 1.16 ॥
मम चेतसि स्फुरतु वल्लवीविभोर्मणिनूपुरप्रणयिमञ्जुशिञ्जितम् ।
कमलावनेचरकलिन्दकन्यकाकलहंसकण्ठकलकूजितादृतम् ॥ १। १७॥
तरुणारुणकरुणामयविपुलायतनयनं
कमलाकुचकलशीभरपुलकीकृतहृदयम् ।
मुरलीरवतरलीकृतमुनिमानसनलिनं
मम खेलति मदचेतसि मधुराधरममृतम्
mama cetasi sphuratu vallavīvibhormaṇinūpurapraṇayimañjuśiñjitam |
kamalāvanecarakalindakanyakākalahaṃsakaṇṭhakalakūjitādṛtam || 1| 17||
taruṇāruṇakaruṇāmayavipulāyatanayanaṃ
kamalākucakalaśībharapulakīkṛtahṛdayam |
muralīravataralīkṛtamunimānasanalinaṃ
mama khelati madacetasi madhurādharamamṛtam
॥ 1.18 ॥
आमुग्धमर्धनयनाम्बुजचुम्ब्यमान\-
हर्षाकुलव्रजवधूमधुराननेन्दोः ।
आरब्धवेणुरवमादिकिशोरमूर्ते\-
राविर्भवन्ति मम चेतसि केऽपि भावाः
āmugdhamardhanayanāmbujacumbyamāna\-
harṣākulavrajavadhūmadhurānanendoḥ |
ārabdhaveṇuravamādikiśoramūrte\-
rāvirbhavanti mama cetasi ke'pi bhāvāḥ
॥ 1.19 ॥
कलक्वणितकङ्कणं करनिरुद्धपीताम्बरं
क्रमप्रसृतकुन्तलं कलितबर्हभूषं विभोः ।
पुनः प्रसृतिचापलं प्रणयिनीभुजायन्त्रितं
मम स्फुरतु मानसे मदनकेलिशय्योत्थितम्
kalakvaṇitakaṅkaṇaṃ karaniruddhapītāmbaraṃ
kramaprasṛtakuntalaṃ kalitabarhabhūṣaṃ vibhoḥ |
punaḥ prasṛticāpalaṃ praṇayinībhujāyantritaṃ
mama sphuratu mānase madanakeliśayyotthitam
॥ 1.20 ॥
स्तोकस्तोकनिरुध्यमानमृदुलप्रस्यन्दिमन्दस्मितं
प्रेमोद्भेदनिरर्गलप्रसृमरप्रव्यक्तरोमोद्गमम् ।
श्रोतृश्रोत्रमनोहरव्रजवधूलीलामिथो जल्पितं
मिथ्यास्वापमुपास्महे भगवतः क्रीडानिमीलद्।ह्दृशः
stokastokanirudhyamānamṛdulaprasyandimandasmitaṃ
premodbhedanirargalaprasṛmarapravyaktaromodgamam |
śrotṛśrotramanoharavrajavadhūlīlāmitho jalpitaṃ
mithyāsvāpamupāsmahe bhagavataḥ krīḍānimīlad|hdṛśaḥ
॥ 1.21 ॥
विचित्रपत्राङ्कुरशालिबालास्तनान्तरं मौनिमनोऽन्तरं वा ।
अपास्य वृन्दावनपादपास्यमुपास्यमन्यन्न विलोकयामः
vicitrapatrāṅkuraśālibālāstanāntaraṃ maunimano'ntaraṃ vā |
apāsya vṛndāvanapādapāsyamupāsyamanyanna vilokayāmaḥ
॥ 1.22 ॥
सार्धं समृद्धैरमृतायमानैराध्यायमानैर्मुरलीनिनादैः ।
मूर्धाभिषिक्तं मधुराकृतीनां बालं कदा नाम विलोकयिष्ये
sārdhaṃ samṛddhairamṛtāyamānairādhyāyamānairmuralīninādaiḥ |
mūrdhābhiṣiktaṃ madhurākṛtīnāṃ bālaṃ kadā nāma vilokayiṣye
॥ 1.23 ॥
शिशिरीकुरुते कदा नु नः शिखिपिञ्छाभरणश्शिशुर्दृशोः ।
युगलं विगलन्मधुद्रवस्मितमुद्रामृदुना मुखेन्दुना
śiśirīkurute kadā nu naḥ śikhipiñchābharaṇaśśiśurdṛśoḥ |
yugalaṃ vigalanmadhudravasmitamudrāmṛdunā mukhendunā
॥ 1.24 ॥
कारुण्यकर्बुरकटाक्षनिरीक्षणेन तारुण्यसंवलितशैशववैभवेन ।
आपुष्णता भुवनमद्भुतविभ्रमेण श्रीकृष्णचन्द्र शिशिरीकुरु लोचनं मे
kāruṇyakarburakaṭākṣanirīkṣaṇena tāruṇyasaṃvalitaśaiśavavaibhavena |
āpuṣṇatā bhuvanamadbhutavibhrameṇa śrīkṛṣṇacandra śiśirīkuru locanaṃ me
॥ 1.25 ॥
कदा वा कालिन्दीकुवलयदलश्यामलतराः
कटाक्षा लक्ष्यन्ते किमपि करुणावीचिनिचिताः ।
कदा वा कन्दर्पप्रतिभटजटाचन्द्रशिशिराः
किमप्यन्तस्तोषं ददति मुरलीकेलिनिनदाः
kadā vā kālindīkuvalayadalaśyāmalatarāḥ
kaṭākṣā lakṣyante kimapi karuṇāvīcinicitāḥ |
kadā vā kandarpapratibhaṭajaṭācandraśiśirāḥ
kimapyantastoṣaṃ dadati muralīkelininadāḥ
॥ 1.26 ॥
अधीरमालोकितमार्द्रजल्पितं गतं च गंभीरविलासमन्थरम् ।
अमन्दमालिङ्गितमाकुलोन्मदस्मितं च ते नाथ वदन्ति गोपिकाः
adhīramālokitamārdrajalpitaṃ gataṃ ca gaṃbhīravilāsamantharam |
amandamāliṅgitamākulonmadasmitaṃ ca te nātha vadanti gopikāḥ
॥ 1.27 ॥
अस्तोकस्मितभरमायतायताक्षं निःशेषस्तनमृदितं व्रजाङ्गनाभिः ।
निस्सीमस्तबकितनीलकान्तिधारं दृश्यासं त्रिभुवनसुन्दरं महस्ते
astokasmitabharamāyatāyatākṣaṃ niḥśeṣastanamṛditaṃ vrajāṅganābhiḥ |
nissīmastabakitanīlakāntidhāraṃ dṛśyāsaṃ tribhuvanasundaraṃ mahaste
॥ 1.28 ॥
मयि प्रसादं मधुरैः कटाक्षैर्वंशीनिनादानुचरैर्विधेहि ।
त्वयि प्रसन्ने किमिहापरैर्नस्त्वय्यप्रसन्ने किमिहापरैर्नः
mayi prasādaṃ madhuraiḥ kaṭākṣairvaṃśīninādānucarairvidhehi |
tvayi prasanne kimihāparairnastvayyaprasanne kimihāparairnaḥ
॥ 1.29 ॥
निबद्धमुग्धाञ्जलिरेष याचे नीरन्ध्रदैन्योन्नतमुक्तकण्ठम् ।
दयाम्बुधे देव भवत्कटाक्षदाक्षिण्यलेशेन सकृन्निषिञ्च
nibaddhamugdhāñjalireṣa yāce nīrandhradainyonnatamuktakaṇṭham |
dayāmbudhe deva bhavatkaṭākṣadākṣiṇyaleśena sakṛnniṣiñca
॥ 1.30 ॥
पिञ्छावतंसरचनोचितकेशपाशे पीनस्तनीनयनपङ्कजपूजनीये ।
चन्द्रारविन्दविजयोद्यतवक्त्रबिम्बे चापल्यमेति नयनं तव शैशवे नः
piñchāvataṃsaracanocitakeśapāśe pīnastanīnayanapaṅkajapūjanīye |
candrāravindavijayodyatavaktrabimbe cāpalyameti nayanaṃ tava śaiśave naḥ
॥ 1.31 ॥
त्वच्छैशवं त्रिभुवनाद्भुतमित्यवैमि यच्चापलं च मम वागविवादगम्यम् ।
तत् किं करोमि विरणन्मुरलीविलासमुग्धं मुखाम्बुजमुदीक्षितुमीक्षणाभ्याम्
tvacchaiśavaṃ tribhuvanādbhutamityavaimi yaccāpalaṃ ca mama vāgavivādagamyam |
tat kiṃ karomi viraṇanmuralīvilāsamugdhaṃ mukhāmbujamudīkṣitumīkṣaṇābhyām
॥ 1.32 ॥
पर्याचितामृतरसानि पदार्थभङ्गीफल्गूनि वल्गितविशालविलोचननानि ।
बाल्याधिकानि मदवल्लवभावितानि भावे लुठन्ति सुदृशां तव जल्पितानि
paryācitāmṛtarasāni padārthabhaṅgīphalgūni valgitaviśālavilocananāni |
bālyādhikāni madavallavabhāvitāni bhāve luṭhanti sudṛśāṃ tava jalpitāni
॥ 1.33 ॥
पुनः प्रसन्नेन मुखेन्दुतेजसा पुरोऽवतीर्णस्य कृपामहाम्बुधेः ।
तदेव लीलामुरलीरवामृतं समाधिविघ्नाय कदा नु मे भवेत्
punaḥ prasannena mukhendutejasā puro'vatīrṇasya kṛpāmahāmbudheḥ |
tadeva līlāmuralīravāmṛtaṃ samādhivighnāya kadā nu me bhavet
॥ 1.34 ॥
भावेन मुग्धचपलेन विलोकनेन मन्मानसे किमपि चापलमुद्वहन्तम् ।
लोलेन लोचनरसायनमीक्षणेन लीलाकिशोरमुपगूहितुमुत्सुकोऽस्मि
bhāvena mugdhacapalena vilokanena manmānase kimapi cāpalamudvahantam |
lolena locanarasāyanamīkṣaṇena līlākiśoramupagūhitumutsuko'smi
॥ 1.35 ॥
अधीरबिम्बाधरविभ्रमेण हर्षार्द्रवेणुस्वरसम्पदा च ।
अनेन केनापि मनोहरेण हा हन्त हा हन्त मनो धुनोति
adhīrabimbādharavibhrameṇa harṣārdraveṇusvarasampadā ca |
anena kenāpi manohareṇa hā hanta hā hanta mano dhunoti
॥ 1.36 ॥
यावन्न मे निखिलमर्मदृढाभिघातनिस्सन्धिबन्धनमुदेत्यसवोपतापः ।
तावद्विभो भवतु तावकवक्त्रचन्द्रचन्द्रातपद्विगुणिता मम चित्तधारा
yāvanna me nikhilamarmadṛḍhābhighātanissandhibandhanamudetyasavopatāpaḥ |
tāvadvibho bhavatu tāvakavaktracandracandrātapadviguṇitā mama cittadhārā
॥ 1.37 ॥
यावन्न मे नरदशा दशमी दृशोऽपि रन्ध्रादुदेति तिमिरीकृतसर्वभावा ।
लावण्यकेलिभवनं तव तावदेतु लक्ष्म्याः समुत्क्वणितवेणुमुखेन्दुबिम्बम्
yāvanna me naradaśā daśamī dṛśo'pi randhrādudeti timirīkṛtasarvabhāvā |
lāvaṇyakelibhavanaṃ tava tāvadetu lakṣmyāḥ samutkvaṇitaveṇumukhendubimbam
॥ 1.38 ॥
आलोललोचनविलोकितकेलिधारानीराजिताग्रसरणेः करुणाम्बुराशेः ।
आर्द्राणि वेणुनिनदैः प्रतिनादपूरैराकर्णयामि मणिनूपुरशिञ्जितानि
ālolalocanavilokitakelidhārānīrājitāgrasaraṇeḥ karuṇāmburāśeḥ |
ārdrāṇi veṇuninadaiḥ pratinādapūrairākarṇayāmi maṇinūpuraśiñjitāni
॥ 1.39 ॥
हे देव हे दयित हे जगदेकबन्धो के कृष्ण हे चपल हे करुणैकसिन्धो ।
हे नाथ हे रमण हे नयनाभिराम हा हा कदा नु भवितासि पदं दृशोर्मे
he deva he dayita he jagadekabandho ke kṛṣṇa he capala he karuṇaikasindho |
he nātha he ramaṇa he nayanābhirāma hā hā kadā nu bhavitāsi padaṃ dṛśorme
॥ 1.40 ॥
अमून्यधन्यानि दिनान्तराणि हरे त्वदालोकनमन्तरेण ।
अनाथबन्धो करुणैकसिन्धो हा हन्त हा हन्त कथं नयामि
amūnyadhanyāni dināntarāṇi hare tvadālokanamantareṇa |
anāthabandho karuṇaikasindho hā hanta hā hanta kathaṃ nayāmi
॥ 1.41 ॥
किमिव शृणुमः कस्य ब्रूमः कथं कृतमाशया
कथयत कथां धन्यामन्यामहो हृदयेशयः ।
मधुरमधुरस्मेराकारे मनोनयनोत्सवे
कृपणकृपणा कृष्णे तृष्णा चिरं बत लम्बते
kimiva śṛṇumaḥ kasya brūmaḥ kathaṃ kṛtamāśayā
kathayata kathāṃ dhanyāmanyāmaho hṛdayeśayaḥ |
madhuramadhurasmerākāre manonayanotsave
kṛpaṇakṛpaṇā kṛṣṇe tṛṣṇā ciraṃ bata lambate
॥ 1.42 ॥
आभ्यां विलोचनाभ्यामम्बुजदलललितलोचनं बालम् ।
द्वाभ्यामपि परिरब्धुं दूरे मम हन्त दैवसमाग्री
ābhyāṃ vilocanābhyāmambujadalalalitalocanaṃ bālam |
dvābhyāmapi parirabdhuṃ dūre mama hanta daivasamāgrī
॥ 1.43 ॥
अश्रान्तस्मितमरुणारुणाधरोष्ठं हर्षार्द्रद्विगुणमनोज्ञवेणुगीतम् ।
विभ्राम्यद्विपुलविलोचनार्धमुग्धं वीक्षिष्ये तव वदनाम्बुजं कदा नु
aśrāntasmitamaruṇāruṇādharoṣṭhaṃ harṣārdradviguṇamanojñaveṇugītam |
vibhrāmyadvipulavilocanārdhamugdhaṃ vīkṣiṣye tava vadanāmbujaṃ kadā nu
॥ 1.44 ॥
लीलायताभ्यां रसशीतलाभ्यां नीलारुणाभ्यां नयनाम्बुजाभ्याम् ।
आलोकयेदद्भुतविभ्रमाभ्यां बालः कदा कारुणिकः किशोरः
līlāyatābhyāṃ rasaśītalābhyāṃ nīlāruṇābhyāṃ nayanāmbujābhyām |
ālokayedadbhutavibhramābhyāṃ bālaḥ kadā kāruṇikaḥ kiśoraḥ
॥ 1.45 ॥
बहुलचिकुरभारं बद्धपिञ्छावतंसं चपलचपलनेत्रं चारुबिम्बाधरोष्ठम् ।
मधुरमृदुलहासं मन्थरोदारलीलं मृगयति नयनं मे मुग्धवेषं मुरारेः
bahulacikurabhāraṃ baddhapiñchāvataṃsaṃ capalacapalanetraṃ cārubimbādharoṣṭham |
madhuramṛdulahāsaṃ mantharodāralīlaṃ mṛgayati nayanaṃ me mugdhaveṣaṃ murāreḥ
॥ 1.46 ॥
बहुलजलदच्छायाचोरं विलासभरालसं
मदशिखिशिखालीलोत्तंसं मनोज्ञमुखाम्बुजम् ।
कमपि कमलापाङ्कोदग्रप्रपन्नजगज्जितं
मधुरिमपरीपाकोद्रेकं वयं मृगयामहे
bahulajaladacchāyācoraṃ vilāsabharālasaṃ
madaśikhiśikhālīlottaṃsaṃ manojñamukhāmbujam |
kamapi kamalāpāṅkodagraprapannajagajjitaṃ
madhurimaparīpākodrekaṃ vayaṃ mṛgayāmahe
॥ 1.47 ॥
परामृश्यं दूरे परिषदि मुनीनां व्रजवधू\-
दृशां दृश्यं शश्वत् त्रिभुवनमनोहारिवपुषम् ।
अनामृश्यं वाचामनिदमुदयानामपि कदा
दरीदृश्ये देव दरदलितनीलोत्पलनिभम्
parāmṛśyaṃ dūre pariṣadi munīnāṃ vrajavadhū\-
dṛśāṃ dṛśyaṃ śaśvat tribhuvanamanohārivapuṣam |
anāmṛśyaṃ vācāmanidamudayānāmapi kadā
darīdṛśye deva daradalitanīlotpalanibham
॥ 1.48 ॥
लीलाननाम्बुजमधीरमुदीक्षमाणं
नर्माणि वेणुविवरेषु निवेशयन्तम् ।
डोलायमाननयनं नयनाभिरामं
देवं कदा नु दयितं व्यतिलोकयिष्ये
līlānanāmbujamadhīramudīkṣamāṇaṃ
narmāṇi veṇuvivareṣu niveśayantam |
ḍolāyamānanayanaṃ nayanābhirāmaṃ
devaṃ kadā nu dayitaṃ vyatilokayiṣye
॥ 1.49 ॥
लग्नं मुहुर्मनसि लम्पटसम्प्रदायि\-
लेखाविलेखनरसज्ञमनोज्ञवेषम् ।
लज्जन्मृदुस्मितमधुस्नपिताधरांशु\-
राकेन्दुलालितमुखेन्दुमुकुन्दबाल्यम्
lagnaṃ muhurmanasi lampaṭasampradāyi\-
lekhāvilekhanarasajñamanojñaveṣam |
lajjanmṛdusmitamadhusnapitādharāṃśu\-
rākendulālitamukhendumukundabālyam
॥ 1.50 ॥
अहिमकरकरनिकरमृदुमृदितलक्ष्मी\-
सरसतरसरसिरुहसदृशदृशि देवे ।
व्रजयुवतिरतिकलहविजयिनिजलीला\-
मदमुदितवदनशशिमधुरिमणि लीये
ahimakarakaranikaramṛdumṛditalakṣmī\-
sarasatarasarasiruhasadṛśadṛśi deve |
vrajayuvatiratikalahavijayinijalīlā\-
madamuditavadanaśaśimadhurimaṇi līye
॥ 1.51 ॥
करकमलदलदलितललिततरवंशी
कलनिनदगलदमृतघनसरसि देवे ।
सहजरसभरभरितदरहसितवीथी\-
सततवहदधरमणिमधुरिमणि लीये
karakamaladaladalitalalitataravaṃśī
kalaninadagaladamṛtaghanasarasi deve |
sahajarasabharabharitadarahasitavīthī\-
satatavahadadharamaṇimadhurimaṇi līye
॥ 1.52 ॥
कुसुमशरशरसमरकुपितमदगोपी\-
कुचकलशघुसृणरसलसदुरसि देवे ।
मदलुलितमृदुहसितमुषितशशिशोभा\-
मुहुरधिकमुखकमलमधुरिमणि लीये
kusumaśaraśarasamarakupitamadagopī\-
kucakalaśaghusṛṇarasalasadurasi deve |
madalulitamṛduhasitamuṣitaśaśiśobhā\-
muhuradhikamukhakamalamadhurimaṇi līye
॥ 1.53 ॥
आनम्रामसितभ्रुवोरुपचितामक्षीणपक्ष्माङ्कुरे\-
ष्वालोलामनुरागिणोर्नयनयोरार्द्रां मृदौ जल्पिते ।
आताम्रामधरामृते मदकलामम्लानवंशीरवे\-
ष्वाशास्ते मम लोचनं व्रजशिशोर्मूर्तिं जगन्मोहिनीम्
ānamrāmasitabhruvorupacitāmakṣīṇapakṣmāṅkure\-
ṣvālolāmanurāgiṇornayanayorārdrāṃ mṛdau jalpite |
ātāmrāmadharāmṛte madakalāmamlānavaṃśīrave\-
ṣvāśāste mama locanaṃ vrajaśiśormūrtiṃ jaganmohinīm
॥ 1.54 ॥
तत्कैशोरं तच्च वक्त्रारविन्दं तत्कारुण्यं ते च लीलाकटाक्षाः ।
तत्सौन्दर्यं सा च मन्दस्मितश्रीः सत्यं सत्यं दुर्लभं दैवतेषु
tatkaiśoraṃ tacca vaktrāravindaṃ tatkāruṇyaṃ te ca līlākaṭākṣāḥ |
tatsaundaryaṃ sā ca mandasmitaśrīḥ satyaṃ satyaṃ durlabhaṃ daivateṣu
॥ 1.55 ॥
विश्वोपप्लवशमनैकबद्धदीक्षं विश्वासस्तवकितचेतसां जनानाम् ।
पश्यामः प्रतिनवकान्तिकन्दलार्द्रं पश्यामः पथि पथि शैशवं मुरारेः
viśvopaplavaśamanaikabaddhadīkṣaṃ viśvāsastavakitacetasāṃ janānām |
paśyāmaḥ pratinavakāntikandalārdraṃ paśyāmaḥ pathi pathi śaiśavaṃ murāreḥ
॥ 1.56 ॥
मौलिश्चन्द्रकभूषणा मरकतस्तम्भाभिरामं वपु\-
र्वक्त्रं चित्रविमुग्धहासमधुरं बाले विलोले दृशौ ।
वाचश्शैशवशीतलामदगजश्लाघ्या विलासस्थिति\-
र्मन्दं मन्दमये क एष मथुरावीथीमितो गाहते
mauliścandrakabhūṣaṇā marakatastambhābhirāmaṃ vapu\-
rvaktraṃ citravimugdhahāsamadhuraṃ bāle vilole dṛśau |
vācaśśaiśavaśītalāmadagajaślāghyā vilāsasthiti\-
rmandaṃ mandamaye ka eṣa mathurāvīthīmito gāhate
॥ 1.57 ॥
पादौ पादविनिर्जिताम्बुजवनौ पद्मालयालङ्कृतौ
पाणी वेणुविनोदनप्रणयिनौ पर्यन्तशिल्पश्रियौ ।
बाहू दोहदभाजनं मृगदृशां माधुर्यधारा गिरो
वक्त्रं वाग्विभवातिलङ्घितमहो बालं किमेतन्महः
pādau pādavinirjitāmbujavanau padmālayālaṅkṛtau
pāṇī veṇuvinodanapraṇayinau paryantaśilpaśriyau |
bāhū dohadabhājanaṃ mṛgadṛśāṃ mādhuryadhārā giro
vaktraṃ vāgvibhavātilaṅghitamaho bālaṃ kimetanmahaḥ
॥ 1.58 ॥
बर्हं नाम विभूषणं बहुमतं वेषाय शेषैरलं
वक्त्रं द्वित्रिविशेषकान्तिलहरीविन्यासधन्याधरम् ।
शीलैरल्पधियामगम्यविभवैः शृङ्गारभङ्गीमयं
चित्रं चित्रमहो विचित्रमहहो चित्रं विचित्रं महः
barhaṃ nāma vibhūṣaṇaṃ bahumataṃ veṣāya śeṣairalaṃ
vaktraṃ dvitriviśeṣakāntilaharīvinyāsadhanyādharam |
śīlairalpadhiyāmagamyavibhavaiḥ śṛṅgārabhaṅgīmayaṃ
citraṃ citramaho vicitramahaho citraṃ vicitraṃ mahaḥ
॥ 1.59 ॥
अग्रे समग्रयति कामपि केलिलक्ष्मी\-
मन्यासु दिक्ष्वपि विलोचनमेव साक्षी ।
हा हन्त हस्तपथदूरमहो किमेत\-
दासीत् किशोरमयमम्ब जगत्त्रयं मे
agre samagrayati kāmapi kelilakṣmī\-
manyāsu dikṣvapi vilocanameva sākṣī |
hā hanta hastapathadūramaho kimeta\-
dāsīt kiśoramayamamba jagattrayaṃ me
॥ 1.60 ॥
चिकुरं बहुलं विरलं भ्रमरं मृदुलं वचनं विपुलं नयनम् ।
अधरं मधुरं वदनं ललितं चपलं चरितन्तु कदाऽनुभवे
cikuraṃ bahulaṃ viralaṃ bhramaraṃ mṛdulaṃ vacanaṃ vipulaṃ nayanam |
adharaṃ madhuraṃ vadanaṃ lalitaṃ capalaṃ caritantu kadā'nubhave
॥ 1.61 ॥
परिपालय नः कृपालयेत्यसकृज्जल्पितमात्मबान्धवः ।
मुरलीमृदुलस्वनान्तरे विभुराकर्णयिता कदा नु नः
paripālaya naḥ kṛpālayetyasakṛjjalpitamātmabāndhavaḥ |
muralīmṛdulasvanāntare vibhurākarṇayitā kadā nu naḥ
॥ 1.62 ॥
कदा नु कस्यां नु विपद्दशायां कैशोरगन्धिः करुणाम्बुधिर्नः ।
विलोचनाभ्यां विपुलायताभ्यां व्यालोकयिष्यन् विषयीकरोति
kadā nu kasyāṃ nu vipaddaśāyāṃ kaiśoragandhiḥ karuṇāmbudhirnaḥ |
vilocanābhyāṃ vipulāyatābhyāṃ vyālokayiṣyan viṣayīkaroti
॥ 1.63 ॥
मधुरमधरबिम्बे मञ्जुलं मन्दहासे शिशिरममृतवाक्ये शीतलं दृष्टिपाते ।
विपुलमरुणनेत्रे विश्रुतं वेणुनादे मरकतमणिनीलं बालमालोकये नु
madhuramadharabimbe mañjulaṃ mandahāse śiśiramamṛtavākye śītalaṃ dṛṣṭipāte |
vipulamaruṇanetre viśrutaṃ veṇunāde marakatamaṇinīlaṃ bālamālokaye nu
॥ 1.64 ॥
माधुर्यादपि मधुरं मन्मथतातस्य किमपि कैशोरम् ।
चापल्यादपि चपलं चेतो मम हरति हन्त किं कुर्मः
mādhuryādapi madhuraṃ manmathatātasya kimapi kaiśoram |
cāpalyādapi capalaṃ ceto mama harati hanta kiṃ kurmaḥ
॥ 1.65 ॥
वक्षःस्थले च विपुलं नयनोत्पले च मन्दस्मिते च मृदुलं मदजल्पिते च ।
बिम्बाधरे च मधुरं मुरलीरवे च बालं विलासनिधिमाकलये कदा नु
vakṣaḥsthale ca vipulaṃ nayanotpale ca mandasmite ca mṛdulaṃ madajalpite ca |
bimbādhare ca madhuraṃ muralīrave ca bālaṃ vilāsanidhimākalaye kadā nu
॥ 1.66 ॥
आर्द्रावलोकितदयापरिणद्धनेत्रमाविष्कृतस्मितसुधामधुराधरोष्ठम् ।
आद्यं पुमांसमवतंसितबर्हिबर्हमालोकयन्ति कृतिनः कृतपुण्यपुञ्जाः
ārdrāvalokitadayāpariṇaddhanetramāviṣkṛtasmitasudhāmadhurādharoṣṭham |
ādyaṃ pumāṃsamavataṃsitabarhibarhamālokayanti kṛtinaḥ kṛtapuṇyapuñjāḥ
॥ 1.67 ॥
मारः स्वयं नु मधुरद्युतिमण्डलं नु माधुर्यमेव नु मनोनयनामृतं नु ।
वाणीमृजा नु मम जीवितवल्लभो नु बालोऽयमभ्युदयते मम लोचनाय
māraḥ svayaṃ nu madhuradyutimaṇḍalaṃ nu mādhuryameva nu manonayanāmṛtaṃ nu |
vāṇīmṛjā nu mama jīvitavallabho nu bālo'yamabhyudayate mama locanāya
॥ 1.68 ॥
बालोऽयमालोलविलोचनेन वक्त्रेण चित्रीकृतदिङ्।ह्मुखेन ।
वेषेण घोषोचितभूषणेन मुग्धेन दुग्धे नयनोत्सुकं नः
bālo'yamālolavilocanena vaktreṇa citrīkṛtadiṅ|hmukhena |
veṣeṇa ghoṣocitabhūṣaṇena mugdhena dugdhe nayanotsukaṃ naḥ
॥ 1.69 ॥
आन्दोलिताग्रभुजमाकुलनेत्रलीलमार्द्रस्मितार्द्रवदनाम्बुजचन्द्रबिम्बम् ।
शिञ्जानभूषणशतं शिखिपिञ्छमौलिं शीतं विलोचनरसायनमभ्युपैति
āndolitāgrabhujamākulanetralīlamārdrasmitārdravadanāmbujacandrabimbam |
śiñjānabhūṣaṇaśataṃ śikhipiñchamauliṃ śītaṃ vilocanarasāyanamabhyupaiti
॥ 1.70 ॥
पशुपालपालपरिषद्विभूषणं शिशुरेष शीतलविलोललोचनः ।
मृदुलस्मितार्द्रवदनेन्दुसम्पदा मदयन्मदीयहृदयं विगाहते
paśupālapālapariṣadvibhūṣaṇaṃ śiśureṣa śītalavilolalocanaḥ |
mṛdulasmitārdravadanendusampadā madayanmadīyahṛdayaṃ vigāhate
॥ 1.71 ॥
वर् डे'स् वेर्सिओन् हस् अद्दितिओनल् वेर्से। णुम्बेर्स् अरे नोत् चन्गेद् वि डे'स्।
किमिदमधरवीथीकॢप्तवंशीनिनादं किरति नयनयोर्नः कामपि प्रेमधाराम् ।
तदिदममरवीथीदुर्लभं वल्लभं नः त्रिभुवनकमनीयं दैवतं जीवितं
च
var ḍe's version has additional verse| ṇumbers are not canged vi ḍe's|
kimidamadharavīthīkḷptavaṃśīninādaṃ kirati nayanayornaḥ kāmapi premadhārām |
tadidamamaravīthīdurlabhaṃ vallabhaṃ naḥ tribhuvanakamanīyaṃ daivataṃ jīvitaṃ
ca
॥ 1.72 ॥
वर्
तदिदमुपनतं तमालनीलं तरलविलोचनतारकाभिरामम् ।
मुदितमुदितवक्त्रचन्द्रबिम्बं मुखरितवेणुविलासजीवितं मे
var
tadidamupanataṃ tamālanīlaṃ taralavilocanatārakābhirāmam |
muditamuditavaktracandrabimbaṃ mukharitaveṇuvilāsajīvitaṃ me
॥ 1.72 ॥
चापल्यसीम चपलानुभवैकसीम चातुर्यसीम चतुराननशिल्पसीम ।
सौरभ्यसीम सकलाद्भुतकेलिसीम सौभाग्यसीम तदिदं व्रजभाग्यसीम
cāpalyasīma capalānubhavaikasīma cāturyasīma caturānanaśilpasīma |
saurabhyasīma sakalādbhutakelisīma saubhāgyasīma tadidaṃ vrajabhāgyasīma
॥ 1.73 ॥
माधुर्येण द्विगुणशिशिरं वक्त्रचन्द्रं वहन्ती
वंशीवीथीविगलदमृतस्रोतसा सेचयन्ती ।
मद्वाणीनां विहरणपदं मत्तसौभाग्यभाजां
मत्पुण्यानां परिणतिरहो नेत्रयोस्सन्निधत्ते
mādhuryeṇa dviguṇaśiśiraṃ vaktracandraṃ vahantī
vaṃśīvīthīvigaladamṛtasrotasā secayantī |
madvāṇīnāṃ viharaṇapadaṃ mattasaubhāgyabhājāṃ
matpuṇyānāṃ pariṇatiraho netrayossannidhatte
॥ 1.74 ॥
तेजसेऽस्तु नमो धेनुपालिने लोकपालिने ।
राधापयोधरोत्सङ्गशायिने शेषशायिने
tejase'stu namo dhenupāline lokapāline |
rādhāpayodharotsaṅgaśāyine śeṣaśāyine
॥ 1.75 ॥
धेनुपालदयितास्तनस्थलीधन्यकुङ्कुमसनाथकान्तये ।
वेणुगीतगतिमूलवेधसे तेजसे तदिदमों नमो नमः
dhenupāladayitāstanasthalīdhanyakuṅkumasanāthakāntaye |
veṇugītagatimūlavedhase tejase tadidamoṃ namo namaḥ
॥ 1.76 ॥
मृदुक्वणन्नूपुरमन्थरेण बालेन पादाम्बुजपल्लवेन ।
अनुक्वणन्मञ्जुलवेणुगीतमायाति मे जीवितमात्तकेलि
mṛdukvaṇannūpuramanthareṇa bālena pādāmbujapallavena |
anukvaṇanmañjulaveṇugītamāyāti me jīvitamāttakeli
॥ 1.77 ॥
सोऽयं विलासमुरलीनिनदामृतेन सिञ्चन्नुदञ्चितमिदं मम कर्णयुग्मम् ।
आयाति मे नयनबन्धुरनन्यबन्धुरानन्दकन्दलितकेलिकटाक्षलक्ष्यः
so'yaṃ vilāsamuralīninadāmṛtena siñcannudañcitamidaṃ mama karṇayugmam |
āyāti me nayanabandhurananyabandhurānandakandalitakelikaṭākṣalakṣyaḥ
॥ 1.78 ॥
दूराद्विलोकयति वारणखेलगामी धाराकटाक्षभरितेन विलोचनेन ।
आरादुपैति हृदयङ्गमवेणुनादवेणीदुघेन दशनावरणेन देवः
dūrādvilokayati vāraṇakhelagāmī dhārākaṭākṣabharitena vilocanena |
ārādupaiti hṛdayaṅgamaveṇunādaveṇīdughena daśanāvaraṇena devaḥ
॥ 1.79 ॥
त्रिभुवनसरसाभ्यां दीप्तभूषापदाभ्यां
दृशि दृशि शिशिराभ्यां दिव्यलीलाकुलाभ्याम् ।
अशरणशरणाभ्यामद्भुताभ्यां पदाभ्या\-
मयमयमनुकूजद्वेणुरायाति देवः
tribhuvanasarasābhyāṃ dīptabhūṣāpadābhyāṃ
dṛśi dṛśi śiśirābhyāṃ divyalīlākulābhyām |
aśaraṇaśaraṇābhyāmadbhutābhyāṃ padābhyā\-
mayamayamanukūjadveṇurāyāti devaḥ
॥ 1.80 ॥
सोऽयं मुनीन्द्रजनमानसतापहारी सोऽयं मदव्रजवधूवसनापहारी ।
सोऽयं तृतीयभुवनेश्वरदर्पहारी सोऽयं मदीयहृदयाम्बुरुहापहारी
so'yaṃ munīndrajanamānasatāpahārī so'yaṃ madavrajavadhūvasanāpahārī |
so'yaṃ tṛtīyabhuvaneśvaradarpahārī so'yaṃ madīyahṛdayāmburuhāpahārī
॥ 1.81 ॥
सर्वज्ञत्वे च मौग्ध्ये च सार्वभौममिदं मम ।
निर्विशन्नयनं तेजो निर्वाणपदमश्नुते
sarvajñatve ca maugdhye ca sārvabhaumamidaṃ mama |
nirviśannayanaṃ tejo nirvāṇapadamaśnute
॥ 1.82 ॥
पुष्णानमेतत्पुनरुक्तशोभमुष्णेतरांशोरुदयान्मुखेन्दोः ।
तृष्णाम्बुराशिं द्विगुणीकरोति कृष्णाह्वयं किञ्चन जीवितं मे
puṣṇānametatpunaruktaśobhamuṣṇetarāṃśorudayānmukhendoḥ |
tṛṣṇāmburāśiṃ dviguṇīkaroti kṛṣṇāhvayaṃ kiñcana jīvitaṃ me
॥ 1.83 ॥
तदेतदाताम्रविलोचनश्रीसम्भाविताशेषविनम्रवर्गम् ।
मुहुर्मुरारेर्मधुराधरोष्ठं मुखाम्बुजं चुम्बति मानसं मे
tadetadātāmravilocanaśrīsambhāvitāśeṣavinamravargam |
muhurmurārermadhurādharoṣṭhaṃ mukhāmbujaṃ cumbati mānasaṃ me
॥ 1.84 ॥
करौ शरदुदञ्चिताम्बुजविलासशिक्षागुरू
पदौ विबुधपादपप्रथमपल्लवोल्लङ्घिनौ ।
दृशौ दलितदुर्मदत्रिभुवनोपमानश्रियौ
विलोक्य सुविलोचनामृतमहो महच्छैशवम्
karau śaradudañcitāmbujavilāsaśikṣāgurū
padau vibudhapādapaprathamapallavollaṅghinau |
dṛśau dalitadurmadatribhuvanopamānaśriyau
vilokya suvilocanāmṛtamaho mahacchaiśavam
॥ 1.85 ॥
आचिन्वानमहन्यहन्यहनि साकारान् विहारक्रमा\-
नारुन्धानमरुन्धतीहृदयमप्यार्द्रस्मितास्यश्रिया ।
आतन्वानमनन्यजन्मनयनश्लाघ्यामनर्घ्यां दशा\-
मानन्दं व्रजसुन्दरीस्तनतटीसाम्राज्यमाज्जृम्भते
ācinvānamahanyahanyahani sākārān vihārakramā\-
nārundhānamarundhatīhṛdayamapyārdrasmitāsyaśriyā |
ātanvānamananyajanmanayanaślāghyāmanarghyāṃ daśā\-
mānandaṃ vrajasundarīstanataṭīsāmrājyamājjṛmbhate
॥ 1.86 ॥
समुच्छ्वसितयौवनं तरलशैशवालङ्कृतं
मदच्छुरितलोचनं मदनमुग्धहासामृतम् ।
प्रतिक्षणविलोकनं प्रणयपीतवंशीमुखं
जगत्त्रयविमोहनं जयति मामकं जीवितम्
samucchvasitayauvanaṃ taralaśaiśavālaṅkṛtaṃ
madacchuritalocanaṃ madanamugdhahāsāmṛtam |
pratikṣaṇavilokanaṃ praṇayapītavaṃśīmukhaṃ
jagattrayavimohanaṃ jayati māmakaṃ jīvitam
॥ 1.87 ॥
चित्रं तदेतच्चरणारविन्दं चित्रं तदेतन्नयनारविन्दम् ।
चित्रं तदेतद्वदनारविन्दं चित्रं तदेतत्पुनरम्ब चित्रम्
citraṃ tadetaccaraṇāravindaṃ citraṃ tadetannayanāravindam |
citraṃ tadetadvadanāravindaṃ citraṃ tadetatpunaramba citram
॥ 1.88 ॥
अखिलभुवनैकभूषमधिभूषितजलधिदुहितृकुचकुम्भम् ।
व्रजयुवतीहारवल्लीमरकतनायकमहामणिं वन्दे
akhilabhuvanaikabhūṣamadhibhūṣitajaladhiduhitṛkucakumbham |
vrajayuvatīhāravallīmarakatanāyakamahāmaṇiṃ vande
॥ 1.89 ॥
कान्ताकचग्रहणविग्रहबद्धलक्ष्मीखण्डाङ्गरागरसरञ्जितमञ्जुलश्रीः ।
गण्डस्थलीमुकुरमण्डलखेलमानघर्माङ्कुरं किमपि खेलति कृष्णतेजः
kāntākacagrahaṇavigrahabaddhalakṣmīkhaṇḍāṅgarāgarasarañjitamañjulaśrīḥ |
gaṇḍasthalīmukuramaṇḍalakhelamānagharmāṅkuraṃ kimapi khelati kṛṣṇatejaḥ
॥ 1.90 ॥
मधुरं मधुरं वपुरस्य विभोर्मधुरं मधुरं वदनं मधुरम् ।
मधुगन्धि मृदुस्मितमेतदहो मधुरं मधुरं मधुरं मधुरम्
madhuraṃ madhuraṃ vapurasya vibhormadhuraṃ madhuraṃ vadanaṃ madhuram |
madhugandhi mṛdusmitametadaho madhuraṃ madhuraṃ madhuraṃ madhuram
॥ 1.91 ॥
शृङ्गाररससर्वस्वं शिखिपिञ्छविभूषणम् ।
अङ्गीकृतनराकारमाश्रये भुवनाश्रयम्
śṛṅgārarasasarvasvaṃ śikhipiñchavibhūṣaṇam |
aṅgīkṛtanarākāramāśraye bhuvanāśrayam
॥ 1.92 ॥
नाद्यापि पश्यति कदाचन दर्शनेन चित्तेन चोपनिषदा सुदृशां सहस्रम् ।
स त्वं चिरं नयनयोरनयोः पदव्यां स्वामिन् कया नु कृपया मम सन्निधत्से
nādyāpi paśyati kadācana darśanena cittena copaniṣadā sudṛśāṃ sahasram |
sa tvaṃ ciraṃ nayanayoranayoḥ padavyāṃ svāmin kayā nu kṛpayā mama sannidhatse
॥ 1.93 ॥
केयं कान्तिः केशव त्वन्मुखेन्दोः कोऽयं वेषः कोऽपि वाचामभूमिः ।
सेयं सोऽयं स्वादुता मञ्जुलश्रीः भूयो भूयो भूयशस्तां नमामि
keyaṃ kāntiḥ keśava tvanmukhendoḥ ko'yaṃ veṣaḥ ko'pi vācāmabhūmiḥ |
seyaṃ so'yaṃ svādutā mañjulaśrīḥ bhūyo bhūyo bhūyaśastāṃ namāmi
॥ 1.94 ॥
वदनेन्दुविनिर्जितश्शशी दशधा देव पदं प्रपद्यते ।
अधिकां श्रियमश्नुतेतरां तव कारुण्यविजृम्भितं कियत्
vadanenduvinirjitaśśaśī daśadhā deva padaṃ prapadyate |
adhikāṃ śriyamaśnutetarāṃ tava kāruṇyavijṛmbhitaṃ kiyat
॥ 1.95 ॥
तत्त्वन्मुखं कथमिवाब्जसमानकक्षं वाङ्।ह्माधुरीबहुलपर्वकलासमृद्धम् ।
तत् किं ब्रुवे किमपरं भुवनैककान्तं यस्य त्वदाननसमा सुषमा सदा स्यात्
tattvanmukhaṃ kathamivābjasamānakakṣaṃ vāṅ|hmādhurībahulaparvakalāsamṛddham |
tat kiṃ bruve kimaparaṃ bhuvanaikakāntaṃ yasya tvadānanasamā suṣamā sadā syāt
॥ 1.96 ॥
शुश्रूषसे यदि वचः शृणु मामकीनं पूर्वैरपूर्वकविभिर्न कटाक्षितं यत् ।
नीराजनक्रमधुरं भवदाननेन्दोः निर्व्याजमर्हति चिराया शशिप्रदीपः
śuśrūṣase yadi vacaḥ śṛṇu māmakīnaṃ pūrvairapūrvakavibhirna kaṭākṣitaṃ yat |
nīrājanakramadhuraṃ bhavadānanendoḥ nirvyājamarhati cirāyā śaśipradīpaḥ
॥ 1.97 ॥
अखण्डनिर्वाणरसप्रवाहैर्विखण्डिताशेषरसान्तराणि ।
अयन्त्रितोद्वान्तसुधार्णवानि जयन्ति शीतानि तव स्मितानि
akhaṇḍanirvāṇarasapravāhairvikhaṇḍitāśeṣarasāntarāṇi |
ayantritodvāntasudhārṇavāni jayanti śītāni tava smitāni
॥ 1.98 ॥
कामं सन्तु सहस्रशः कतिपये स्वारस्यधौरेयकाः
कामं वा कमनीयतापरिणतिस्वाराज्यबद्धव्रताः ।
तैर्नैवं विवदामहे न च वयं देव प्रियं ब्रूमहे
यत्सत्यं रमणीयतापरिणतिस्त्वय्येव पारंगता
kāmaṃ santu sahasraśaḥ katipaye svārasyadhaureyakāḥ
kāmaṃ vā kamanīyatāpariṇatisvārājyabaddhavratāḥ |
tairnaivaṃ vivadāmahe na ca vayaṃ deva priyaṃ brūmahe
yatsatyaṃ ramaṇīyatāpariṇatistvayyeva pāraṃgatā
॥ 1.99 ॥
मन्दारमूले मदनाभिरामं बिम्बाधरापूरितवेणुनादम् ।
गोगोपगोपीजनमध्यसंस्थं गोपं भजे गोकुलपूर्णचन्द्रम्
mandāramūle madanābhirāmaṃ bimbādharāpūritaveṇunādam |
gogopagopījanamadhyasaṃsthaṃ gopaṃ bhaje gokulapūrṇacandram
॥ 1.100 ॥
गलद्।ह्व्रीडा लोला मदनवनिता गोपवनिता
मधुस्फीतं गीतं किमपि मधुरा चापलधुरा ।
समुज्जृम्भा गुम्फा मधुरिमगिरां मादृशगिरां
त्वयि स्थाने जाते दधति चपलं जन्म च फलम्
galad|hvrīḍā lolā madanavanitā gopavanitā
madhusphītaṃ gītaṃ kimapi madhurā cāpaladhurā |
samujjṛmbhā gumphā madhurimagirāṃ mādṛśagirāṃ
tvayi sthāne jāte dadhati capalaṃ janma ca phalam
॥ 1.101 ॥
भुवनं भवनं विलासिनी श्रीस्तनयस्तामरसासनः स्मरश्च ।
परिचारपरम्पराः सुरेन्द्रास्तदपि त्वच्चरितं विभो विचित्रम्
bhuvanaṃ bhavanaṃ vilāsinī śrīstanayastāmarasāsanaḥ smaraśca |
paricāraparamparāḥ surendrāstadapi tvaccaritaṃ vibho vicitram
॥ 1.102 ॥
देवस्त्रिलोकसौभाग्यकस्तूरीतिलकाङ्कुरः ।
जीयाद् व्रजाङ्गनानङ्गकेलीललितविभ्रमः
devastrilokasaubhāgyakastūrītilakāṅkuraḥ |
jīyād vrajāṅganānaṅgakelīlalitavibhramaḥ
॥ 1.103 ॥
प्रेमदं च मे कामदं च मे वेदनं च मे वैभवं च मे ।
जीवनं च मे जीवितं च मे दैवतं च मे देव नापरम्
premadaṃ ca me kāmadaṃ ca me vedanaṃ ca me vaibhavaṃ ca me |
jīvanaṃ ca me jīvitaṃ ca me daivataṃ ca me deva nāparam
॥ 1.104 ॥
माधुर्येण विजृम्भन्तां वाचो नस्तव वैभवे ।
चापल्येन विवर्धन्तां चिन्ता नस्तव शैशवे
mādhuryeṇa vijṛmbhantāṃ vāco nastava vaibhave |
cāpalyena vivardhantāṃ cintā nastava śaiśave
॥ 1.105 ॥
यानि त्वच्चरितामृतानि रसनालेह्यानि धन्यात्मनां
ये वा चापलशैशवव्यतिकरा राधापराधोन्मुखाः ।
या वा भावितवेणुगीतगतयो लीलामुखाम्भोरुहे
धारावाहिकया वहन्तु हृदये तान्येव तान्येव मे
yāni tvaccaritāmṛtāni rasanālehyāni dhanyātmanāṃ
ye vā cāpalaśaiśavavyatikarā rādhāparādhonmukhāḥ |
yā vā bhāvitaveṇugītagatayo līlāmukhāmbhoruhe
dhārāvāhikayā vahantu hṛdaye tānyeva tānyeva me
॥ 1.106 ॥
भक्तिस्त्वयि स्थिरतरा भगवन् यदि स्या\-
द्दैवेन नः फलितदिव्यकिशोरवेषे ।
मुक्तिः स्वयं मुकुलिताञ्जलि सेवतेऽस्मान्।ह्
धर्मार्थकामगतयः समयप्रतीक्षाः
bhaktistvayi sthiratarā bhagavan yadi syā\-
ddaivena naḥ phalitadivyakiśoraveṣe |
muktiḥ svayaṃ mukulitāñjali sevate'smān|h
dharmārthakāmagatayaḥ samayapratīkṣāḥ
॥ 1.107 ॥
जय जय जय देव देव देव त्रिभुवनमङ्गलदिव्यनामधेय ।
जय जय जय बालकृष्णदेव श्रवणमनोनयनामृतावतार
jaya jaya jaya deva deva deva tribhuvanamaṅgaladivyanāmadheya |
jaya jaya jaya bālakṛṣṇadeva śravaṇamanonayanāmṛtāvatāra
॥ 1.108 ॥
तुभ्यं निर्भरहर्षवर्षविवशावेशस्फुटाविर्भवद्\-
भूयश्चापलभूषितेषु सुकृतां भावेषु निर्भासते ।
श्रीमद्गोकुलमण्डनाय महते वाचां विदूरस्फुटन्\-
माधुर्यैकरसार्णवाय महसे कस्मै चिदस्मै नमः
tubhyaṃ nirbharaharṣavarṣavivaśāveśasphuṭāvirbhavad\-
bhūyaścāpalabhūṣiteṣu sukṛtāṃ bhāveṣu nirbhāsate |
śrīmadgokulamaṇḍanāya mahate vācāṃ vidūrasphuṭan\-
mādhuryaikarasārṇavāya mahase kasmai cidasmai namaḥ
॥ 1.109 ॥
ईशानदेवचरणाभरणेन नीवीदामोदरस्थिरयशः स्तबकोद्गमेन ।
लीलाशुकेन रचितं तव देव कृष्णकर्णामृतं वहतु कल्पशतान्तरेऽपि
īśānadevacaraṇābharaṇena nīvīdāmodarasthirayaśaḥ stabakodgamena |
līlāśukena racitaṃ tava deva kṛṣṇakarṇāmṛtaṃ vahatu kalpaśatāntare'pi
॥ 1.110 ॥
वर् डे'स् बूक् हस् अद्दितिओनल् त्वो वेर्सेस्
धन्यानां सरसानुलापसरणीसौरभ्यमभ्यस्यतां
कर्णानां विवरेषु कामपि सुधावृष्टिं दुहानं मुहुः ।
वन्यानां सुदृशां मनोनयनयोर्मग्नस्य देवस्य नः
कर्णानां वचसां विजृम्भितमहो कृष्णस्य कर्णामृतम्
var ḍe's būk has additional tvo verses
dhanyānāṃ sarasānulāpasaraṇīsaurabhyamabhyasyatāṃ
karṇānāṃ vivareṣu kāmapi sudhāvṛṣṭiṃ duhānaṃ muhuḥ |
vanyānāṃ sudṛśāṃ manonayanayormagnasya devasya naḥ
karṇānāṃ vacasāṃ vijṛmbhitamaho kṛṣṇasya karṇāmṛtam
॥ 1.111 ॥
अनुग्रहद्विगुणविशाललोचनैरनुस्मरन् मृदुमुरलीरवामृतैः ।
यतो यतः प्रसरति मे विलोचनं ततस्ततः स्फुरतु तवैव वैभवम्
anugrahadviguṇaviśālalocanairanusmaran mṛdumuralīravāmṛtaiḥ |
yato yataḥ prasarati me vilocanaṃ tatastataḥ sphuratu tavaiva vaibhavam
॥ 1.112 ॥