कृष्णकर्णामृतम् — शतक 3
Krishna Karnamrita
104 verses
अस्ति स्वस्त्ययनं समस्तजगतामभ्यस्तलक्ष्मीस्तनं
वस्तु ध्वस्तरजस्तमोभिरनिशं न्यस्तं पुरस्तादिव ।
हस्तोदस्तगिरीन्द्रमस्तकतरुप्रस्तारविस्तारित\-
स्रस्तस्वस्तरुसूनसंस्तरलसत्प्रस्तावि राधास्तुतम्
asti svastyayanaṃ samastajagatāmabhyastalakṣmīstanaṃ
vastu dhvastarajastamobhiraniśaṃ nyastaṃ purastādiva |
hastodastagirīndramastakataruprastāravistārita\-
srastasvastarusūnasaṃstaralasatprastāvi rādhāstutam
॥ 3.1 ॥
राधाराधितविभ्रमाद्भुतरसं लावण्यरत्नाकरं
साधारण्यपदव्यतीतसहजस्मेराननाम्भोरुहम् ।
आलम्बे हरिनीलगर्वगुरुतासर्वस्वनिर्वापणं
बालं वैणविकं विमुग्धमधुरं मूर्धाभिषिक्तं महः
rādhārādhitavibhramādbhutarasaṃ lāvaṇyaratnākaraṃ
sādhāraṇyapadavyatītasahajasmerānanāmbhoruham |
ālambe harinīlagarvagurutāsarvasvanirvāpaṇaṃ
bālaṃ vaiṇavikaṃ vimugdhamadhuraṃ mūrdhābhiṣiktaṃ mahaḥ
॥ 3.2 ॥
करिणामलभ्यगतिवैभवं भजे करुणावलम्बितकिशोरविग्रहम् ।
यमिनामनारतविहारि मानसे यमुनावनान्तरसिकं परं महः
kariṇāmalabhyagativaibhavaṃ bhaje karuṇāvalambitakiśoravigraham |
yamināmanāratavihāri mānase yamunāvanāntarasikaṃ paraṃ mahaḥ
॥ 3.3 ॥
अतन्त्रितत्रिजगदपि व्रजाङ्गनानियन्त्रितं विपुलविलोचनाज्ञया ।
निरन्तरं मम हृदये विज्जृम्भतां समन्ततः सरसतरं परं महः
atantritatrijagadapi vrajāṅganāniyantritaṃ vipulavilocanājñayā |
nirantaraṃ mama hṛdaye vijjṛmbhatāṃ samantataḥ sarasataraṃ paraṃ mahaḥ
॥ 3.4 ॥
कन्दर्पप्रतिमल्लकान्तिविभवं कादम्बिनीबान्धवं
वृन्दारण्यविलासिनीव्यसनिनं वेषेण भूषामयम् ।
मन्दस्मेरमुखाम्बुजं मधुरिमव्यामृष्टबिम्बाधरं
वन्दे कन्दलितार्द्रयौवनवनं कैशोरकं शार्ङ्गिणः
kandarpapratimallakāntivibhavaṃ kādambinībāndhavaṃ
vṛndāraṇyavilāsinīvyasaninaṃ veṣeṇa bhūṣāmayam |
mandasmeramukhāmbujaṃ madhurimavyāmṛṣṭabimbādharaṃ
vande kandalitārdrayauvanavanaṃ kaiśorakaṃ śārṅgiṇaḥ
॥ 3.5 ॥
आमुक्तमानुषममुक्तनिजानुभाव\-
मारूढयौवनमगूढविदग्धलीलम् ।
आमृष्टयौवनमनष्टकिशोरभाव\-
माद्यं महः किमपि माद्यति मानसे मे
āmuktamānuṣamamuktanijānubhāva\-
mārūḍhayauvanamagūḍhavidagdhalīlam |
āmṛṣṭayauvanamanaṣṭakiśorabhāva\-
mādyaṃ mahaḥ kimapi mādyati mānase me
॥ 3.6 ॥
ते ते भावास्सकलजगदीलोभनीयप्रभावाः
नानातृष्णासुहृदि हृदि मे काममाविर्भवन्तु ।
वीणावेणुक्वणितलसितस्मेरवक्त्रारविन्दा\-
न्नाहं जाने मधुरमपरं नन्दपुण्याम्बुराशेः
te te bhāvāssakalajagadīlobhanīyaprabhāvāḥ
nānātṛṣṇāsuhṛdi hṛdi me kāmamāvirbhavantu |
vīṇāveṇukvaṇitalasitasmeravaktrāravindā\-
nnāhaṃ jāne madhuramaparaṃ nandapuṇyāmburāśeḥ
॥ 3.7 ॥
सुकृतिभिरादृते सरसवेणुनिनादसुधा\-
रसलहरीविहारनिरवग्रहकर्णपुटे ।
व्रजवरसुन्दरीमुखसरोरुहसारसिके
महसि कदा नु मज्जति मदीयमिदं हृदयम्
sukṛtibhirādṛte sarasaveṇuninādasudhā\-
rasalaharīvihāraniravagrahakarṇapuṭe |
vrajavarasundarīmukhasaroruhasārasike
mahasi kadā nu majjati madīyamidaṃ hṛdayam
॥ 3.8 ॥
तृष्णातुरे चेतसि जृम्भमाणं मुष्णन्मुहुर्मोहमहान्धकारम् ।
पुष्णातु नः पुण्यदयैकसिन्धोः कृष्णस्य कारुण्यकटाक्षकेलिः
tṛṣṇāture cetasi jṛmbhamāṇaṃ muṣṇanmuhurmohamahāndhakāram |
puṣṇātu naḥ puṇyadayaikasindhoḥ kṛṣṇasya kāruṇyakaṭākṣakeliḥ
॥ 3.9 ॥
निखिलागममौलिलालितं पदकमलं परमस्य तेजसः ।
व्रजभुवि बहुमन्महेतरां सरसकरीषविशेषरूषितम्
nikhilāgamamaulilālitaṃ padakamalaṃ paramasya tejasaḥ |
vrajabhuvi bahumanmahetarāṃ sarasakarīṣaviśeṣarūṣitam
॥ 3.10 ॥
उदारमृदुलस्मितव्यतिकराभिरामाननं
मुदा मुहुरुदीर्णया मुनिमनोऽम्बुजाम्रेडितम् ।
मदालसविलोचनव्रजवधूमुखास्वादितं
कदा नु कमलेक्षणं कमपि बालमालोकये
udāramṛdulasmitavyatikarābhirāmānanaṃ
mudā muhurudīrṇayā munimano'mbujāmreḍitam |
madālasavilocanavrajavadhūmukhāsvāditaṃ
kadā nu kamalekṣaṇaṃ kamapi bālamālokaye
॥ 3.11 ॥
व्रजजनमदयोषिल्लोचनोच्छिष्टशेषी\-
कृतमतिचपलाभ्यां लोचनाभ्यामुभाभ्याम् ।
सकृदपि परिपातुं ते वयं पारयामः
कुवलयदलनीलं कान्तिपूरं कदा नु
vrajajanamadayoṣillocanocchiṣṭaśeṣī\-
kṛtamaticapalābhyāṃ locanābhyāmubhābhyām |
sakṛdapi paripātuṃ te vayaṃ pārayāmaḥ
kuvalayadalanīlaṃ kāntipūraṃ kadā nu
॥ 3.12 ॥
घोषयोषिदनुगीतयौवनं कोमलस्तनितवेणुनिस्स्वनम् ।
सारभूतमभिरामसम्पदां धाम तामरसलोचनं भजे
ghoṣayoṣidanugītayauvanaṃ komalastanitaveṇunissvanam |
sārabhūtamabhirāmasampadāṃ dhāma tāmarasalocanaṃ bhaje
॥ 3.13 ॥
लीलया ललितयावलम्बितं मूलगेहमिव मूर्तिसम्पदाम् ।
नीलनीरदविकासविभ्रमं बालमेव वयमाद्रियामहे
līlayā lalitayāvalambitaṃ mūlagehamiva mūrtisampadām |
nīlanīradavikāsavibhramaṃ bālameva vayamādriyāmahe
॥ 3.14 ॥
वन्दे मुरारेश्चरणारविन्दद्वन्द्वं दयादर्शितशैशवस्य ।
वन्दारुवृन्दारकवृन्दमौलिमन्दारमालाविनिमर्दभीरु
vande murāreścaraṇāravindadvandvaṃ dayādarśitaśaiśavasya |
vandāruvṛndārakavṛndamaulimandāramālāvinimardabhīru
॥ 3.15 ॥
यस्मिन् नृत्यति यस्य शेखरभरैः क्रौञ्चद्विषश्चन्द्रकी
यस्मिन् दृप्यति यस्य घोषसुरभिं जिघ्रन् वृषो धूर्जटेः ।
यस्मिन् सज्जति यस्य विभ्रमगतिं वाञ्छन् हरेस्सिन्धुर\-
स्तद्वृन्दावनकल्पकद्रुमवनं तं वा किशोरं भजे
yasmin nṛtyati yasya śekharabharaiḥ krauñcadviṣaścandrakī
yasmin dṛpyati yasya ghoṣasurabhiṃ jighran vṛṣo dhūrjaṭeḥ |
yasmin sajjati yasya vibhramagatiṃ vāñchan haressindhura\-
stadvṛndāvanakalpakadrumavanaṃ taṃ vā kiśoraṃ bhaje
॥ 3.16 ॥
अरुणाधरामृतविशेषितस्मितं वरुणालयानुगतवर्णवैभवम् ।
तरुणारविन्ददलदीर्घलोचनं करुणामयं कमपि बालमाश्रये
aruṇādharāmṛtaviśeṣitasmitaṃ varuṇālayānugatavarṇavaibhavam |
taruṇāravindadaladīrghalocanaṃ karuṇāmayaṃ kamapi bālamāśraye
॥ 3.17 ॥
लावण्यवीचीरचिताङ्गभूषां भूषापदारोपितपुण्यबर्हाम् ।
कारुण्यधारालकटाक्षमालां बालां भजे वल्लववंशलक्ष्मीम् ॥ ३।१८।
मधुरैकरसं वपुर्विभोर्मथुरावीथिचरं भजामहे ।
नगरीमृगशाबलोचनानां नयनेन्दीवरवर्षवर्षितम्
lāvaṇyavīcīracitāṅgabhūṣāṃ bhūṣāpadāropitapuṇyabarhām |
kāruṇyadhārālakaṭākṣamālāṃ bālāṃ bhaje vallavavaṃśalakṣmīm || 3|18|
madhuraikarasaṃ vapurvibhormathurāvīthicaraṃ bhajāmahe |
nagarīmṛgaśābalocanānāṃ nayanendīvaravarṣavarṣitam
॥ 3.19 ॥
पर्याकुलेन नयनान्तविजृम्भितेन वक्त्रेण कोमलदरस्मितविभ्रमेण ।
मन्द्रेण मञ्जुलतरेण च जल्पितेन नन्दस्य हन्त तनयो हृदयं धुनोति
paryākulena nayanāntavijṛmbhitena vaktreṇa komaladarasmitavibhrameṇa |
mandreṇa mañjulatareṇa ca jalpitena nandasya hanta tanayo hṛdayaṃ dhunoti
॥ 3.20 ॥
कन्दर्पकण्डूलकटाक्षवन्दीरिन्दीवराक्षीरभिलाषमाणान् ।
मन्दस्मिताधारमुखारविन्दान् वन्दामहे वल्लवधूर्तपादान् ॥ ३।२१।
लीलाटोपकटाक्षनिर्भरपरिष्वङ्गप्रसङ्गाधिक\-
प्रीते गीतिविभङ्गसङ्गरलसद्वेणुप्रणादामृते ।
राधालोचनलालितस्य ललितस्मेरे मुरारेर्मुदा
माधुर्यैकरसे मुखेन्दुकमले मग्नं मदीयं मनः
kandarpakaṇḍūlakaṭākṣavandīrindīvarākṣīrabhilāṣamāṇān |
mandasmitādhāramukhāravindān vandāmahe vallavadhūrtapādān || 3|21|
līlāṭopakaṭākṣanirbharapariṣvaṅgaprasaṅgādhika\-
prīte gītivibhaṅgasaṅgaralasadveṇupraṇādāmṛte |
rādhālocanalālitasya lalitasmere murārermudā
mādhuryaikarase mukhendukamale magnaṃ madīyaṃ manaḥ
॥ 3.22 ॥
शरणागतव्रजपञ्जरे शरणे शार्ङ्गधरस्य वैभवे ।
कृपया धृतगोपविग्रहे कियदन्यन्मृगयामहे वयम्
śaraṇāgatavrajapañjare śaraṇe śārṅgadharasya vaibhave |
kṛpayā dhṛtagopavigrahe kiyadanyanmṛgayāmahe vayam
॥ 3.23 ॥
जगत्त्रयैकान्तमनोज्ञभूमिचेतस्यजस्रं मम सन्निधत्ताम् ।
रामासमास्वादितसौकुमार्यं राधास्तनाभोगरसज्ञमोजः
jagattrayaikāntamanojñabhūmicetasyajasraṃ mama sannidhattām |
rāmāsamāsvāditasaukumāryaṃ rādhāstanābhogarasajñamojaḥ
॥ 3.24 ॥
वयमेते विश्वसिमः करुणाकर कृष्ण किंवदन्तीम् ।
अपि च विभो तव ललिते चपलतरा मतिरियं बाल्ये
vayamete viśvasimaḥ karuṇākara kṛṣṇa kiṃvadantīm |
api ca vibho tava lalite capalatarā matiriyaṃ bālye
॥ 3.25 ॥
वत्सपालचरः कोऽपि वत्सः श्रीवत्सलाञ्छनः ।
उत्सवाय कदा भावीत्युत्सुके मम लोचने
vatsapālacaraḥ ko'pi vatsaḥ śrīvatsalāñchanaḥ |
utsavāya kadā bhāvītyutsuke mama locane
॥ 3.26 ॥
मधुरिमभरिते मनोभिरामे मृदुलतरस्मितमुद्रिताननेन्दौ ।
त्रिभुवननयनैकलोभनीये महसि वयं व्रजभाजि लालसाः स्मः
madhurimabharite manobhirāme mṛdulatarasmitamudritānanendau |
tribhuvananayanaikalobhanīye mahasi vayaṃ vrajabhāji lālasāḥ smaḥ
॥ 3.27 ॥
मुखारविन्दे मकरन्दबिन्दुनिष्यन्दलीलामुरलीनिनादे ।
व्रजाङ्गनापाङ्गतरङ्गभृङ्गसंग्रामभूमौ तव लालसाः स्मः
mukhāravinde makarandabinduniṣyandalīlāmuralīnināde |
vrajāṅganāpāṅgataraṅgabhṛṅgasaṃgrāmabhūmau tava lālasāḥ smaḥ
॥ 3.28 ॥
आताम्रायतलोचनांशुलहरीलीलासुधाप्यायितैः
गीताम्रेडितदिव्यकेलिभरितैः स्फीतं व्रजस्त्रीजनैः ।
स्वेदाम्भःकणभूषितेन किमपि स्मेरेण वक्त्रेन्दुना
पादाम्भोजमृदुप्रचारसुभगं पश्यामि दृश्यं महः
ātāmrāyatalocanāṃśulaharīlīlāsudhāpyāyitaiḥ
gītāmreḍitadivyakelibharitaiḥ sphītaṃ vrajastrījanaiḥ |
svedāmbhaḥkaṇabhūṣitena kimapi smereṇa vaktrendunā
pādāmbhojamṛdupracārasubhagaṃ paśyāmi dṛśyaṃ mahaḥ
॥ 3.29 ॥
पाणौ वेणुः प्रकृतिसुकुमाराकृतौ बाल्यलक्ष्मीः
पार्श्वे बालाः प्रणयसरसालोकितापाङ्गलीलाः ।
मौलौ बर्हं मधुरवदनाम्भोरुहे मौग्ध्यमुद्रे\-
त्यार्द्राकारं किमपि कितवं ज्योतिरन्वेषयामः
pāṇau veṇuḥ prakṛtisukumārākṛtau bālyalakṣmīḥ
pārśve bālāḥ praṇayasarasālokitāpāṅgalīlāḥ |
maulau barhaṃ madhuravadanāmbhoruhe maugdhyamudre\-
tyārdrākāraṃ kimapi kitavaṃ jyotiranveṣayāmaḥ
॥ 3.30 ॥
आरूढवेणुतरुणाधरविभ्रमेण माधुर्यशालिवदनाम्बुजमुद्वहन्ती ।
आलोक्यतां किमनया वनदेवता वः कैशोरके वयसि कापि च कान्तियष्टिः
ārūḍhaveṇutaruṇādharavibhrameṇa mādhuryaśālivadanāmbujamudvahantī |
ālokyatāṃ kimanayā vanadevatā vaḥ kaiśorake vayasi kāpi ca kāntiyaṣṭiḥ
॥ 3.31 ॥
अनन्यसाधारणकान्तिकान्तमाक्रान्तगोपीनयनारविन्दम् ।
पुंसः पुराणस्य नवं विलासं पुण्येन पूर्णेन विलोकयिष्ये
ananyasādhāraṇakāntikāntamākrāntagopīnayanāravindam |
puṃsaḥ purāṇasya navaṃ vilāsaṃ puṇyena pūrṇena vilokayiṣye
॥ 3.32 ॥
साष्टाङ्गपातमभिवन्द्य समस्तभावैः सर्वान् सुरेन्द्रनिकरानिदमेव याचे ।
मन्दस्मितार्द्रमधुराननचन्द्रबिम्बे नन्दस्य पुण्यनिचये मम भक्तिरस्तु
sāṣṭāṅgapātamabhivandya samastabhāvaiḥ sarvān surendranikarānidameva yāce |
mandasmitārdramadhurānanacandrabimbe nandasya puṇyanicaye mama bhaktirastu
॥ 3.33 ॥
एषु प्रवाहेषु स एव मन्ये क्षणोऽपि गण्यः पुरुषायुषेषु ।
आस्वाद्यते यत्र कयापि भक्त्या नीलस्य बालस्य निजं चरित्रम्
eṣu pravāheṣu sa eva manye kṣaṇo'pi gaṇyaḥ puruṣāyuṣeṣu |
āsvādyate yatra kayāpi bhaktyā nīlasya bālasya nijaṃ caritram
॥ 3.34 ॥
निसर्गसरसाधरं निजदयार्द्रदिव्येक्षणं
मनोज्ञमुखपङ्कजं मधुरसार्द्रमन्दस्मितम् ।
रसज्ञहृदयास्पदं रमितवल्लवीलोचनं
पुनःपुनरुपास्महे भुवनलोभनीयं महः
nisargasarasādharaṃ nijadayārdradivyekṣaṇaṃ
manojñamukhapaṅkajaṃ madhurasārdramandasmitam |
rasajñahṛdayāspadaṃ ramitavallavīlocanaṃ
punaḥpunarupāsmahe bhuvanalobhanīyaṃ mahaḥ
॥ 3.35 ॥
स कोऽपि बालस्सरसीरुहाक्षः सा च व्रजस्त्रीजनपादधूलिः ।
मुहुस्तदेतद्युगलं मदीये मोमुह्यमानोऽपि मनस्युदेतु
sa ko'pi bālassarasīruhākṣaḥ sā ca vrajastrījanapādadhūliḥ |
muhustadetadyugalaṃ madīye momuhyamāno'pi manasyudetu
॥ 3.36 ॥
मयि प्रयाणाभिमुखे च वल्लवीस्तनद्वयीदुर्ललितस्स बालकः ।
शनैश्शनैः श्रावितवेणुनिस्वनो विलासवेषेण पुरः प्रतीयताम्
mayi prayāṇābhimukhe ca vallavīstanadvayīdurlalitassa bālakaḥ |
śanaiśśanaiḥ śrāvitaveṇunisvano vilāsaveṣeṇa puraḥ pratīyatām
॥ 3.37 ॥
अतिभूमिमभूमिमेव वा वचसां वासितवल्लवीस्तनम् ।
मनसामपरं रसायनं मधुराद्वैतमुपास्महे महः
atibhūmimabhūmimeva vā vacasāṃ vāsitavallavīstanam |
manasāmaparaṃ rasāyanaṃ madhurādvaitamupāsmahe mahaḥ
॥ 3.38 ॥
जननान्तरेऽपि जगदेकमण्डने कमनीयधाम्नि कमलायतेक्षणे ।
व्रजसुन्दरीजनविलोचनामृते चपलानि सन्तु सकलेन्द्रियाणि मे
jananāntare'pi jagadekamaṇḍane kamanīyadhāmni kamalāyatekṣaṇe |
vrajasundarījanavilocanāmṛte capalāni santu sakalendriyāṇi me
॥ 3.39 ॥
मुनिश्रेणीवन्द्यं मदभरलसद्वल्लववधू\-
स्तनश्रोणीबिम्बस्तिमितनयनाम्भोजसुभगम् ।
पुनः श्लाघाभूमिं पुलकितगिरां नैगमगिरां
घनश्यामं वन्दे किमपि कमनीयाकृति महः
muniśreṇīvandyaṃ madabharalasadvallavavadhū\-
stanaśroṇībimbastimitanayanāmbhojasubhagam |
punaḥ ślāghābhūmiṃ pulakitagirāṃ naigamagirāṃ
ghanaśyāmaṃ vande kimapi kamanīyākṛti mahaḥ
॥ 3.40 ॥
अनुचुम्बतामविचलेन चेतसा मनुजाकृतेर्मधुरिमश्रियं विभोः ।
अयि देव कृष्ण दयितेति जल्पतामपि नो भवेयुरपि नाम तादृशः
anucumbatāmavicalena cetasā manujākṛtermadhurimaśriyaṃ vibhoḥ |
ayi deva kṛṣṇa dayiteti jalpatāmapi no bhaveyurapi nāma tādṛśaḥ
॥ 3.41 ॥
किशोरवेषेण कृशोदरीदृशां विशेषदृश्येन विशाललोचनम् ।
यशोदया लब्धयशोनवाम्बुधेर्निशामये नीलनिशाकरं कदा
kiśoraveṣeṇa kṛśodarīdṛśāṃ viśeṣadṛśyena viśālalocanam |
yaśodayā labdhayaśonavāmbudherniśāmaye nīlaniśākaraṃ kadā
॥ 3.42 ॥
प्रकृतिरवतु नो विलासलक्ष्म्याः प्रकृतिजडं प्रणतापराधवीथ्याम् ।
सुकृतिकृतपदं किशोरभावे सुकृतिमनः प्रणिधानपात्रमोजः
prakṛtiravatu no vilāsalakṣmyāḥ prakṛtijaḍaṃ praṇatāparādhavīthyām |
sukṛtikṛtapadaṃ kiśorabhāve sukṛtimanaḥ praṇidhānapātramojaḥ
॥ 3.43 ॥
अपहसितसुधामदावलेपैरतिसुमनोहरमार्द्रमन्दहासैः ।
व्रजयुवतिविलोचनावलेह्यं रमयतु धाम रमावरोधनं नः
apahasitasudhāmadāvalepairatisumanoharamārdramandahāsaiḥ |
vrajayuvativilocanāvalehyaṃ ramayatu dhāma ramāvarodhanaṃ naḥ
॥ 3.44 ॥
अङ्कुरितस्मेरदशाविशेषैरश्रान्तहर्षामृतवर्षमक्ष्णाम् ।
संक्रीडतां चेतसि गोपकन्याघनस्तनस्वस्त्ययनं महो नः
aṅkuritasmeradaśāviśeṣairaśrāntaharṣāmṛtavarṣamakṣṇām |
saṃkrīḍatāṃ cetasi gopakanyāghanastanasvastyayanaṃ maho naḥ
॥ 3.45 ॥
मृगमदपङ्कसङ्करविशेषितवन्यमहा\-
गिरितटगण्डगैरिकघनद्रवविद्रुमितम् ।
अजितभुजान्तरं भजत हे व्रजगोपवधू\-
स्तनकलशस्थलीघुसृणमर्दनकर्दमितम्
mṛgamadapaṅkasaṅkaraviśeṣitavanyamahā\-
giritaṭagaṇḍagairikaghanadravavidrumitam |
ajitabhujāntaraṃ bhajata he vrajagopavadhū\-
stanakalaśasthalīghusṛṇamardanakardamitam
॥ 3.46 ॥
आमूलपल्लवितलीलमपाङ्गजालैरासिञ्चती भुवनमादृतगोपवेषा ।
बालाकृतिर्मृदुलमुग्धमुखेन्दुबिम्बा माधुर्यसिद्धिरवतान्मधुविद्विषो नः
āmūlapallavitalīlamapāṅgajālairāsiñcatī bhuvanamādṛtagopaveṣā |
bālākṛtirmṛdulamugdhamukhendubimbā mādhuryasiddhiravatānmadhuvidviṣo naḥ
॥ 3.47 ॥
विरणन् मणिनूपुरं व्रजे चरणाम्भोजमुपास्स्व शार्ङ्गिणः ।
सरसे सरसि श्रियाश्रितं कमलं वा कलहंसनादितम्
viraṇan maṇinūpuraṃ vraje caraṇāmbhojamupāssva śārṅgiṇaḥ |
sarase sarasi śriyāśritaṃ kamalaṃ vā kalahaṃsanāditam
॥ 3.48 ॥
शरणमशरणानां शारदाम्भोजनेत्रं
निरवधिमधुरिम्णा नीलवेषेण रम्यम् ।
स्मरशरपरतन्त्रस्मेरनेत्राम्बुजाभि\-
र्व्रजयुवतिभिरव्याद् ब्रह्म संवेष्टितं नः
śaraṇamaśaraṇānāṃ śāradāmbhojanetraṃ
niravadhimadhurimṇā nīlaveṣeṇa ramyam |
smaraśaraparatantrasmeranetrāmbujābhi\-
rvrajayuvatibhiravyād brahma saṃveṣṭitaṃ naḥ
॥ 3.49 ॥
सुव्यक्तकान्तिभरसौरभदिव्यगात्र\-
मव्यक्तयौवनपरीतकिशोरभावम् ।
गव्यानुपालनविधावनुशिष्टमव्या\-
दव्याजरम्यमखिलेश्वरवैभवं नः
suvyaktakāntibharasaurabhadivyagātra\-
mavyaktayauvanaparītakiśorabhāvam |
gavyānupālanavidhāvanuśiṣṭamavyā\-
davyājaramyamakhileśvaravaibhavaṃ naḥ
॥ 3.50 ॥
अनुगतममरीणामम्बरालम्बिनीनां
नयनमधुरिमश्रीनर्मनिर्माणसीम्नाम् ।
व्रजयुवतिविलासव्यापृतापाङ्गमव्यात्।ह्
त्रिभुवनसुकुमारं देवकैशोरकं नः
anugatamamarīṇāmambarālambinīnāṃ
nayanamadhurimaśrīnarmanirmāṇasīmnām |
vrajayuvativilāsavyāpṛtāpāṅgamavyāt|h
tribhuvanasukumāraṃ devakaiśorakaṃ naḥ
॥ 3.51 ॥
आपादमाचूडमतिप्रसक्तैरापीयमाना यमिनां मनोभिः ।
गोपीजनज्ञातरसाऽवतान्नो गोपलभूपालकुमारमूर्तिः
āpādamācūḍamatiprasaktairāpīyamānā yamināṃ manobhiḥ |
gopījanajñātarasā'vatānno gopalabhūpālakumāramūrtiḥ
॥ 3.52 ॥
दिष्ट्या वृन्दावनमृगदृशां विप्रयोगाकुलानां
प्रत्यासन्नं प्रणयचपलापाङ्गवीचीतरङ्गैः ।
लक्ष्मीलीलाकुवलयदलश्यामलं धाम कामान्।ह्
पुष्णीयान्नः पुलकमुकुलाभोगभूषाविशेषम्
diṣṭyā vṛndāvanamṛgadṛśāṃ viprayogākulānāṃ
pratyāsannaṃ praṇayacapalāpāṅgavīcītaraṅgaiḥ |
lakṣmīlīlākuvalayadalaśyāmalaṃ dhāma kāmān|h
puṣṇīyānnaḥ pulakamukulābhogabhūṣāviśeṣam
॥ 3.53 ॥
जयति गुहशिखीन्द्रपिञ्छमौलिः सुरगिरिगैरिककल्पिताङ्गरागः ।
सुरयुवतिविकीर्णसूनवर्षस्नपितविभूषितकुन्तलः कुमारः
jayati guhaśikhīndrapiñchamauliḥ suragirigairikakalpitāṅgarāgaḥ |
surayuvativikīrṇasūnavarṣasnapitavibhūṣitakuntalaḥ kumāraḥ
॥ 3.54 ॥
मधुरमन्दशुचिस्मितमञ्जुलं वदनपङ्कजमङ्गजवेल्लितम् ।
विजयतां व्रजबालवधूजनस्तनतटीविलुठन्नयनं विभोः
madhuramandaśucismitamañjulaṃ vadanapaṅkajamaṅgajavellitam |
vijayatāṃ vrajabālavadhūjanastanataṭīviluṭhannayanaṃ vibhoḥ
॥ 3.55 ॥
अलसविलसन्मुग्धस्निग्धस्मितं व्रजसुन्दरी\-
मदनकदनस्विन्नं धन्यं महद्वदनाम्बुजम् ।
तरुणमरुणज्योत्स्नाकार्त्स्न्या स्मितस्नपिताधरं
जयति विजयश्रेणीमेणीदृशां मदयन्महः
alasavilasanmugdhasnigdhasmitaṃ vrajasundarī\-
madanakadanasvinnaṃ dhanyaṃ mahadvadanāmbujam |
taruṇamaruṇajyotsnākārtsnyā smitasnapitādharaṃ
jayati vijayaśreṇīmeṇīdṛśāṃ madayanmahaḥ
॥ 3.56 ॥
राधाकेलिकटाक्षवीक्षितमहावक्षःस्थलीमण्डना
जीयासुः पुलकाङ्कुरास्त्रिभुवनास्वादीयसस्तेजसः ।
क्रीडान्तप्रतिसुप्तदुग्धतनयामुग्धावबोधक्षण\-
त्रासारूढदृढोपगूहनमहासाम्राज्यसान्द्रश्रियः
rādhākelikaṭākṣavīkṣitamahāvakṣaḥsthalīmaṇḍanā
jīyāsuḥ pulakāṅkurāstribhuvanāsvādīyasastejasaḥ |
krīḍāntapratisuptadugdhatanayāmugdhāvabodhakṣaṇa\-
trāsārūḍhadṛḍhopagūhanamahāsāmrājyasāndraśriyaḥ
॥ 3.57 ॥
स्मितस्नुतसुधाधरा मदशिखण्डिबर्हाङ्किता
विशालनयनाम्बुजा व्रजविलासिनीवासिताः ।
मनोज्ञमुखपङ्कजा मधुरवेणुनादद्रवा
जयन्ति मम चेतसश्चिरमुपासिता वासनाः
smitasnutasudhādharā madaśikhaṇḍibarhāṅkitā
viśālanayanāmbujā vrajavilāsinīvāsitāḥ |
manojñamukhapaṅkajā madhuraveṇunādadravā
jayanti mama cetasaściramupāsitā vāsanāḥ
॥ 3.58 ॥
जीयादसौ शिखिशिखण्डकृतावतंसा
सांसिद्धिकी सरसकान्तिसुधासमृद्धिः ।
यद्।ह्बिन्दुलेशकणीकापरिणामभाग्यात्
सौभाग्यसीमपदमञ्चति पञ्चबाणः
jīyādasau śikhiśikhaṇḍakṛtāvataṃsā
sāṃsiddhikī sarasakāntisudhāsamṛddhiḥ |
yad|hbinduleśakaṇīkāpariṇāmabhāgyāt
saubhāgyasīmapadamañcati pañcabāṇaḥ
॥ 3.59 ॥
आयामेन दृशोर्विशालतरयोरक्षय्यमार्द्रस्मित\-
च्छायाधर्षितशारदेन्दुललितं चापल्यमात्रं शिशोः ।
आयासानपरान्विधूय रसिकैरास्वाद्यमानं मुहु\-
र्जीयादुन्मदवल्लवीकुचभराधारं किशोरं महः
āyāmena dṛśorviśālatarayorakṣayyamārdrasmita\-
cchāyādharṣitaśāradendulalitaṃ cāpalyamātraṃ śiśoḥ |
āyāsānaparānvidhūya rasikairāsvādyamānaṃ muhu\-
rjīyādunmadavallavīkucabharādhāraṃ kiśoraṃ mahaḥ
॥ 3.60 ॥
स्कन्धावारसदो व्रजः कतिपये गोपास्सहायादयः
स्कन्धालम्बिनि वत्सदाम्नि धनदा गोपाङ्गनाः स्वाङ्गनाः ।
शृङ्गारा गिरिगैरिकं शिव शिव श्रीमन्ति बर्हाणि च
शृङ्गग्राहिकया तथापि तदिदं प्राहुस्त्रिलोकेश्वरम्
skandhāvārasado vrajaḥ katipaye gopāssahāyādayaḥ
skandhālambini vatsadāmni dhanadā gopāṅganāḥ svāṅganāḥ |
śṛṅgārā girigairikaṃ śiva śiva śrīmanti barhāṇi ca
śṛṅgagrāhikayā tathāpi tadidaṃ prāhustrilokeśvaram
॥ 3.61 ॥
श्रीमद्बर्हिशिखण्डमण्डनजुषे श्यामाभिरामत्विषे
लावण्यैकरसावसिक्तवपुषे लक्ष्मीसरःप्रावृषे ।
लीलाकृष्टरसज्ञधर्ममनसे लीलामृतस्रोतसे
के वा न स्पृहयन्ति हन्त महसे गोपीजनप्रेयसे
śrīmadbarhiśikhaṇḍamaṇḍanajuṣe śyāmābhirāmatviṣe
lāvaṇyaikarasāvasiktavapuṣe lakṣmīsaraḥprāvṛṣe |
līlākṛṣṭarasajñadharmamanase līlāmṛtasrotase
ke vā na spṛhayanti hanta mahase gopījanapreyase
॥ 3.62 ॥
आपाटलाधरमधीरविलोलनेत्र\-
मामोदनिर्भरितमद्भुतकान्तिपूरम् ।
आविस्मितामृतमनुस्मृतिलोभनीय\-
मामुद्रिताननमहो मधुरं मुरारेः
āpāṭalādharamadhīravilolanetra\-
māmodanirbharitamadbhutakāntipūram |
āvismitāmṛtamanusmṛtilobhanīya\-
māmudritānanamaho madhuraṃ murāreḥ
॥ 3.63 ॥
जागृहि जागृहि चेतश्चिराय चरितार्थाय भवतः ।
अनुभूयतामिदमिदं पुरः स्थितं पूर्णनिर्वाणम्
jāgṛhi jāgṛhi cetaścirāya caritārthāya bhavataḥ |
anubhūyatāmidamidaṃ puraḥ sthitaṃ pūrṇanirvāṇam
॥ 3.64 ॥
चरणयोररुणं करुणार्द्रयोः कचभरे बहुलं विपुलं दृशोः ।
वपुषि मञ्जुलमञ्जनमेचके वयसि बालमहो मधुरं महः
caraṇayoraruṇaṃ karuṇārdrayoḥ kacabhare bahulaṃ vipulaṃ dṛśoḥ |
vapuṣi mañjulamañjanamecake vayasi bālamaho madhuraṃ mahaḥ
॥ 3.65 ॥
मालाबर्हमनोज्ञकुन्तलभरां वन्यप्रसूनोक्षितां
शैलेयद्रवकॢप्तचित्रतिलकां शश्वन्मनोहारिणीम्।ह्
लीलावेणुरवामृतैकरसिकां लावण्यलक्ष्मीमयीं
बालां बालतमालनीलवपुषं वन्दे परां देवताम्
mālābarhamanojñakuntalabharāṃ vanyaprasūnokṣitāṃ
śaileyadravakḷptacitratilakāṃ śaśvanmanohāriṇīm|h
līlāveṇuravāmṛtaikarasikāṃ lāvaṇyalakṣmīmayīṃ
bālāṃ bālatamālanīlavapuṣaṃ vande parāṃ devatām
॥ 3.66 ॥
गुरु मृदुपदे गूढं गुल्फे घनं जघनस्तले
नलिनमुदरे दीर्घं बाह्वोर्विशालमुरस्थले ।
मधुरमधरे मुग्धं वक्त्रे विलासि विलोचने
बहु कचभरे वन्यं वेषे मनोज्ञमहो महः
guru mṛdupade gūḍhaṃ gulphe ghanaṃ jaghanastale
nalinamudare dīrghaṃ bāhvorviśālamurasthale |
madhuramadhare mugdhaṃ vaktre vilāsi vilocane
bahu kacabhare vanyaṃ veṣe manojñamaho mahaḥ
॥ 3.67 ॥
जिहानं जिहानं सुजानेन मौग्ध्यं दुहानं दुहानं सुधां वेणुनादैः ।
लिहानं लिहानं सुधीर्घैरपाङ्गैर्महानन्दसर्वस्वमेतन्नमस्तात्
jihānaṃ jihānaṃ sujānena maugdhyaṃ duhānaṃ duhānaṃ sudhāṃ veṇunādaiḥ |
lihānaṃ lihānaṃ sudhīrghairapāṅgairmahānandasarvasvametannamastāt
॥ 3.68 ॥
लसद्बर्हापीडं ललितललितस्मेरवदनं
भ्रमत्क्रीडापाङ्गं प्रणतजनतानिर्वृतिपदम् ।
नवाम्भोदश्यामं निजमधुरिमाभोगभरितं
परं देवं वन्दे परिमिलितकैशोरकरसम्
lasadbarhāpīḍaṃ lalitalalitasmeravadanaṃ
bhramatkrīḍāpāṅgaṃ praṇatajanatānirvṛtipadam |
navāmbhodaśyāmaṃ nijamadhurimābhogabharitaṃ
paraṃ devaṃ vande parimilitakaiśorakarasam
॥ 3.69 ॥
सारस्यसामग्र्यमिवाननेन माधुर्यचातुर्यमिव स्मितेन ।
कारुण्यतारुण्यमिवेक्षितेन चापल्यसाफल्यमिदं दृशोर्मे
sārasyasāmagryamivānanena mādhuryacāturyamiva smitena |
kāruṇyatāruṇyamivekṣitena cāpalyasāphalyamidaṃ dṛśorme
॥ 3.70 ॥
यत्र वा तत्र वा देव यदि विश्वसिमस्त्वयि ।
निर्वाणमपि दुर्वारमर्वाचीनानि किं पुनः
yatra vā tatra vā deva yadi viśvasimastvayi |
nirvāṇamapi durvāramarvācīnāni kiṃ punaḥ
॥ 3.71 ॥
रागान्धगोपीजनवन्दिताभ्यां योगीन्द्रभृङ्गेन्द्रनिषेविताभ्याम् ।
आताम्रपङ्केरुहविभ्रमाभ्यां स्वामिन् पदाभ्यामयमञ्जलिस्ते
rāgāndhagopījanavanditābhyāṃ yogīndrabhṛṅgendraniṣevitābhyām |
ātāmrapaṅkeruhavibhramābhyāṃ svāmin padābhyāmayamañjaliste
॥ 3.72 ॥
अर्धानुलापान्व्रजसुन्दरीणामकृत्रिमाणाञ्च सरस्वतीनाम् ।
आर्द्राशयेन श्रवणाञ्चलेन संभावयन्तं तरुणं गृणीमः
ardhānulāpānvrajasundarīṇāmakṛtrimāṇāñca sarasvatīnām |
ārdrāśayena śravaṇāñcalena saṃbhāvayantaṃ taruṇaṃ gṛṇīmaḥ
॥ 3.73 ॥
मनसि मम सन्निधत्तां मधुरमुखा मन्थरापाङ्गा ।
करकलितललितवंशा कापि किशोरी कृपा लहरी
manasi mama sannidhattāṃ madhuramukhā mantharāpāṅgā |
karakalitalalitavaṃśā kāpi kiśorī kṛpā laharī
॥ 3.74 ॥
रक्षन्तु नः शिक्षितपाशुपाल्या बाल्यावृता बर्हिशिखावतंसाः ।
प्राणप्रियाः प्रस्तुतवेणुगीताः शीता दृशोः शीतलगोपकन्याः
rakṣantu naḥ śikṣitapāśupālyā bālyāvṛtā barhiśikhāvataṃsāḥ |
prāṇapriyāḥ prastutaveṇugītāḥ śītā dṛśoḥ śītalagopakanyāḥ
॥ 3.75 ॥
स्मितस्तबकिताधरं शिशिरवेणुनादामृतं
मुहुस्तरललोचनं मदकटाक्षमालाकुलम् ।
उरस्थलविलीनया कमलया समालिङ्गितं
भुवस्तलमुपागतं भुवनदैवतं पातु नः
smitastabakitādharaṃ śiśiraveṇunādāmṛtaṃ
muhustaralalocanaṃ madakaṭākṣamālākulam |
urasthalavilīnayā kamalayā samāliṅgitaṃ
bhuvastalamupāgataṃ bhuvanadaivataṃ pātu naḥ
॥ 3.76 ॥
नयनाम्बुजे भजत कामदुघं हृदयाम्बुजे किमपि कारुणिकम् ।
चरणाम्बुजे मुनिकुलैकधनं वदनाम्बुजे व्रजवधूविभवम्
nayanāmbuje bhajata kāmadughaṃ hṛdayāmbuje kimapi kāruṇikam |
caraṇāmbuje munikulaikadhanaṃ vadanāmbuje vrajavadhūvibhavam
॥ 3.77 ॥
निर्वासनं हन्त रसान्तराणां निर्वाणसाम्राज्यमिवावतीर्णम् ।
अव्याजमाधुर्यमहानिधानमव्याद्।ह्व्रजानामधिदैवतं नः
nirvāsanaṃ hanta rasāntarāṇāṃ nirvāṇasāmrājyamivāvatīrṇam |
avyājamādhuryamahānidhānamavyād|hvrajānāmadhidaivataṃ naḥ
॥ 3.78 ॥
गोपीनामभिमतगीतवेषहर्षादापीनस्तनभरनिर्भरोपगूढम् ।
केलीनामवतु रसैरुपास्यमानं कालिन्दीपुलिनचरं परं महो नः
gopīnāmabhimatagītaveṣaharṣādāpīnastanabharanirbharopagūḍham |
kelīnāmavatu rasairupāsyamānaṃ kālindīpulinacaraṃ paraṃ maho naḥ
॥ 3.79 ॥
खेलतां मनसि खेचराङ्गनामाननीयमृदुवेणुनिस्वनैः ।
कानने किमपि नः कृपास्पदं कालमेघकलहोद्वहं महः
khelatāṃ manasi khecarāṅganāmānanīyamṛduveṇunisvanaiḥ |
kānane kimapi naḥ kṛpāspadaṃ kālameghakalahodvahaṃ mahaḥ
॥ 3.80 ॥
एणीशाबविलोचनाभिरलसश्रोणीभरप्रौढिभि\-
र्वेणीभूतरसक्रमाभिरभितश्श्रेणीकृताभिर्वृतः ।
पाणी द्वौ च विनोदयन् रतिपतेस्तूणीशयैस्सायकै\-
र्वाणीनामपदं परं व्रजजनक्षोणीपतिः पातु नः ॥ ३।८१।
कालिन्दीपुलिने तमालनिबिडच्छाये पुरःसंचरत्।ह्
तोये तोयजपत्रपात्रनिहितं दध्यन्नमश्नाति यः ।
वामे पाणितले निधाय मधुरं वेणुं विषाणं कटि\-
प्रान्ते गाश्च विलोकयन् प्रतिकलं तं बालमालोकये
eṇīśābavilocanābhiralasaśroṇībharaprauḍhibhi\-
rveṇībhūtarasakramābhirabhitaśśreṇīkṛtābhirvṛtaḥ |
pāṇī dvau ca vinodayan ratipatestūṇīśayaissāyakai\-
rvāṇīnāmapadaṃ paraṃ vrajajanakṣoṇīpatiḥ pātu naḥ || 3|81|
kālindīpuline tamālanibiḍacchāye puraḥsaṃcarat|h
toye toyajapatrapātranihitaṃ dadhyannamaśnāti yaḥ |
vāme pāṇitale nidhāya madhuraṃ veṇuṃ viṣāṇaṃ kaṭi\-
prānte gāśca vilokayan pratikalaṃ taṃ bālamālokaye
॥ 3.82 ॥
यद्गोपीवदनेन्दुमण्डनमभूत् कस्तूरिकापत्रकं
यल्लक्ष्मीकुचशातकुंभकलशव्याकोशमिन्दीवरम् ।
यन्निर्वाणनिधानसाधनविधौ सिद्धाञ्जनं योगिनां
तन्नः श्यामलमाविरस्तु हृदये कृष्णाभिधानं महः ॥ ३।८३।
फुल्लेन्दीवरकान्तिमिन्दुवदनं बर्हावतंसप्रियं
श्रीवत्साङ्कमुदारकौस्तुभधरं पीताम्बरं सुन्दरम् ।
गोपीनां नयनोत्पलार्चिततनुं गोगोपसङ्घावृतं
गोविन्दं कलवेणुनादनिरतं दिव्याङ्गभूषं भजे
yadgopīvadanendumaṇḍanamabhūt kastūrikāpatrakaṃ
yallakṣmīkucaśātakuṃbhakalaśavyākośamindīvaram |
yannirvāṇanidhānasādhanavidhau siddhāñjanaṃ yogināṃ
tannaḥ śyāmalamāvirastu hṛdaye kṛṣṇābhidhānaṃ mahaḥ || 3|83|
phullendīvarakāntiminduvadanaṃ barhāvataṃsapriyaṃ
śrīvatsāṅkamudārakaustubhadharaṃ pītāmbaraṃ sundaram |
gopīnāṃ nayanotpalārcitatanuṃ gogopasaṅghāvṛtaṃ
govindaṃ kalaveṇunādanirataṃ divyāṅgabhūṣaṃ bhaje
॥ 3.84 ॥
यन्नाभीसरसीरुहान्तरपुटे भृङ्गायमानो विधि\-
र्यद्वक्षः कमलाविलाससदनं यच्चक्षुषी चेन्द्विनौ ।
यत्पादाब्जविनिःसृता सुरनदी शंभोः शिरोभूषणं
यन्नामस्मरणं धुनोति दुरितं पायात् स नः केशवः
yannābhīsarasīruhāntarapuṭe bhṛṅgāyamāno vidhi\-
ryadvakṣaḥ kamalāvilāsasadanaṃ yaccakṣuṣī cendvinau |
yatpādābjaviniḥsṛtā suranadī śaṃbhoḥ śirobhūṣaṇaṃ
yannāmasmaraṇaṃ dhunoti duritaṃ pāyāt sa naḥ keśavaḥ
॥ 3.85 ॥
रक्षन्तु त्वामसितजलजैरञ्जलिः पादमूले
मीना नाभीसरसि हृदये मारबाणाः मुरारेः ।
हाराः कण्ठे हरिमणिमया वक्त्रपद्मे द्विरेफाः
पिञ्छाचूडाश्चिकुरनिचये घोषयोषित्कटाक्षाः
rakṣantu tvāmasitajalajairañjaliḥ pādamūle
mīnā nābhīsarasi hṛdaye mārabāṇāḥ murāreḥ |
hārāḥ kaṇṭhe harimaṇimayā vaktrapadme dvirephāḥ
piñchācūḍāścikuranicaye ghoṣayoṣitkaṭākṣāḥ
॥ 3.86 ॥
दधिमथननिनादैस्त्यक्तनिद्रः प्रभाते
निभृतपदमगारं वल्लवीनां प्रविष्टः ।
मुखकमलसमीरैराशु निर्वाप्य दीपान्।ह्
कबलितनवनीतः पातु गोपालबालः
dadhimathananinādaistyaktanidraḥ prabhāte
nibhṛtapadamagāraṃ vallavīnāṃ praviṣṭaḥ |
mukhakamalasamīrairāśu nirvāpya dīpān|h
kabalitanavanītaḥ pātu gopālabālaḥ
॥ 3.87 ॥
प्रातः स्मरामि दधिघोषविनीतनिद्रं
निद्रावसानरमणीयमुखारविन्दम् ।
हृद्यानवद्यवपुषं नयनाभिराम\-
मुन्निद्रपद्मनयनं नवनीतचोरम्
prātaḥ smarāmi dadhighoṣavinītanidraṃ
nidrāvasānaramaṇīyamukhāravindam |
hṛdyānavadyavapuṣaṃ nayanābhirāma\-
munnidrapadmanayanaṃ navanītacoram
॥ 3.88 ॥
फुल्लहल्लकवतंसकोल्लसद्गल्लमागमगवीगवेषितम् ।
वल्लवीचिकुरवासिताङ्गुलीपल्लवं कमपि वल्लवं भजे
phullahallakavataṃsakollasadgallamāgamagavīgaveṣitam |
vallavīcikuravāsitāṅgulīpallavaṃ kamapi vallavaṃ bhaje
॥ 3.89 ॥
स्तेयं हरेर्हरति यन्नवनीतचौर्यं जारत्वमस्य गुरुतल्पकृतापराधम् ।
हत्यां दशाननहतिर्मधुपानदोषं यत्पूतनास्तनपयः स पुनातु कृष्णः
steyaṃ harerharati yannavanītacauryaṃ jāratvamasya gurutalpakṛtāparādham |
hatyāṃ daśānanahatirmadhupānadoṣaṃ yatpūtanāstanapayaḥ sa punātu kṛṣṇaḥ
॥ 3.90 ॥
मार मा वस मदीयमानसे माधवैकनिलये यदृच्छया ।
श्रीरमापतिरिहागमेदसौ कः सहेत निजवेश्मलङ्घनम्
māra mā vasa madīyamānase mādhavaikanilaye yadṛcchayā |
śrīramāpatirihāgamedasau kaḥ saheta nijaveśmalaṅghanam
॥ 3.91 ॥
आकुञ्चितं जानु करं च वामं न्यस्य क्षितौ दक्षिणहस्तपद्मे ।
आलोकयन्तं नवनीतखण्डं बालं मुकुन्दं मनसा स्मरामि
ākuñcitaṃ jānu karaṃ ca vāmaṃ nyasya kṣitau dakṣiṇahastapadme |
ālokayantaṃ navanītakhaṇḍaṃ bālaṃ mukundaṃ manasā smarāmi
॥ 3.92 ॥
जानुभ्यामभिधावन्तं पाणिभ्यामतिसुन्दरम् ।
सुकुन्तलालकं बालं गोपालं चिन्तयेदुषः
jānubhyāmabhidhāvantaṃ pāṇibhyāmatisundaram |
sukuntalālakaṃ bālaṃ gopālaṃ cintayeduṣaḥ
॥ 3.93 ॥
विहाय कोदण्डशरौ मुहूर्तं गृहाण पाणौ मणिचारुवेणुम् ।
मायूरबर्हं च निजोत्तमाङ्गे सीतापते त्वां प्रणमामि पश्चात्
vihāya kodaṇḍaśarau muhūrtaṃ gṛhāṇa pāṇau maṇicāruveṇum |
māyūrabarhaṃ ca nijottamāṅge sītāpate tvāṃ praṇamāmi paścāt
॥ 3.94 ॥
अयं क्षीराम्भोधेः पतिरिति गवां पालक इति
श्रितोऽस्माभिः क्षीरोपनयनधिया गोपतनयः ।
अनेन प्रत्यूहो व्यरचि सततं येन जननी\-
स्तनादप्यस्माकं सकृदपि पयो दुर्लभमभूत्
ayaṃ kṣīrāmbhodheḥ patiriti gavāṃ pālaka iti
śrito'smābhiḥ kṣīropanayanadhiyā gopatanayaḥ |
anena pratyūho vyaraci satataṃ yena jananī\-
stanādapyasmākaṃ sakṛdapi payo durlabhamabhūt
॥ 3.95 ॥
हस्तमाक्षिप्य यातोऽसि बलात्कृष्ण किमद्भुतम् ।
हृदयाद्यदि निर्यासि पौरुषं गणयामि ते
hastamākṣipya yāto'si balātkṛṣṇa kimadbhutam |
hṛdayādyadi niryāsi pauruṣaṃ gaṇayāmi te
॥ 3.96 ॥
तमसि रविरिवोद्यन्मज्जतामम्बुराशौ
प्लव इव तृषितानां स्वादुवर्षीव मेघः ।
निधिरिव विधनानां दीर्घतीव्रामयानां
भिषगिव कुशलं नो दातुमायातु शौरिः
tamasi ravirivodyanmajjatāmamburāśau
plava iva tṛṣitānāṃ svāduvarṣīva meghaḥ |
nidhiriva vidhanānāṃ dīrghatīvrāmayānāṃ
bhiṣagiva kuśalaṃ no dātumāyātu śauriḥ
॥ 3.97 ॥
कोदण्डं मसृणं सुगन्धि विशिखं चक्राब्जपाशाङ्कुशं
हैमीं वेणुलतां करैश्च दधतं सिन्दूरपुञ्जारुणम् ।
कन्दर्पाधिकसुन्दरं स्मितमुखं गोपाङ्गनावेष्टितं
गोपालं सततं भजामि वरदं त्रैलोक्यरक्षामणिम्
kodaṇḍaṃ masṛṇaṃ sugandhi viśikhaṃ cakrābjapāśāṅkuśaṃ
haimīṃ veṇulatāṃ karaiśca dadhataṃ sindūrapuñjāruṇam |
kandarpādhikasundaraṃ smitamukhaṃ gopāṅganāveṣṭitaṃ
gopālaṃ satataṃ bhajāmi varadaṃ trailokyarakṣāmaṇim
॥ 3.98 ॥
सायङ्काले वनान्ते कुसुमितसमये सैकते चन्द्रिकायां
त्रैलोक्याकर्षणाङ्गं सुरनरगणिकामोहनापाङ्गमूर्तिम् ।
सेव्यं शृङ्गारभावैर्नवरसभरितैर्गोपकन्यासहस्रै\-
र्वन्देऽहं रासकेलीरतमतिसुभगं वश्यगोपालकृष्णम्
sāyaṅkāle vanānte kusumitasamaye saikate candrikāyāṃ
trailokyākarṣaṇāṅgaṃ suranaragaṇikāmohanāpāṅgamūrtim |
sevyaṃ śṛṅgārabhāvairnavarasabharitairgopakanyāsahasrai\-
rvande'haṃ rāsakelīratamatisubhagaṃ vaśyagopālakṛṣṇam
॥ 3.99 ॥
कदम्बमूले क्रीडन्तं वृन्दावननिवेशितम् ।
पद्मासनस्थितं वन्दे वेणुं गायन्तमच्युतम्
kadambamūle krīḍantaṃ vṛndāvananiveśitam |
padmāsanasthitaṃ vande veṇuṃ gāyantamacyutam
॥ 3.100 ॥
बालं नीलाम्बुदाभं नवमणिविलसत् किङ्किणीजालबद्ध\-
श्रोणीजङ्घान्तयुग्मं विपुलरुरुनखप्रोल्लसत्कण्ठभूषम् ।
फुल्लाम्भोजाभवक्त्रं हतशकटमरुत् पूतनाद्यं प्रसन्नं
गोविन्दं वन्दितेन्द्राद्यमरवरमजं पूजयेद्वासरादौ
bālaṃ nīlāmbudābhaṃ navamaṇivilasat kiṅkiṇījālabaddha\-
śroṇījaṅghāntayugmaṃ vipularurunakhaprollasatkaṇṭhabhūṣam |
phullāmbhojābhavaktraṃ hataśakaṭamarut pūtanādyaṃ prasannaṃ
govindaṃ vanditendrādyamaravaramajaṃ pūjayedvāsarādau
॥ 3.101 ॥
वन्द्यं देवैर्मुकुन्दं विकसितकुरुविन्दाभमिन्दीवराक्षं
गोगोपीवृन्दवीतं जितरिपुनिवहं कुन्दमन्दारहासम् ।
नीलग्रीवाग्रपिञ्छाकलनसुविलसत्कुन्तलं भानुमन्तं
देवं पीताम्बराढ्यं जप जप दिनशो मध्यमाह्ने रमायै
vandyaṃ devairmukundaṃ vikasitakuruvindābhamindīvarākṣaṃ
gogopīvṛndavītaṃ jitaripunivahaṃ kundamandārahāsam |
nīlagrīvāgrapiñchākalanasuvilasatkuntalaṃ bhānumantaṃ
devaṃ pītāmbarāḍhyaṃ japa japa dinaśo madhyamāhne ramāyai
॥ 3.102 ॥
चक्रान्तध्वस्तवैरिव्रजमजितमपास्तावनीभारमाद्यै\-
रावीतं नारदाद्यैर्मुनिभिरभिनुतं तत्त्वनिर्णीतिहेतोः ।
सायाह्ने निर्मलाङ्गं निरुपमरुचिरं चिन्तयेन्नीलभासं
रात्रौ विश्वोदयस्थित्यपहरणपदं मुक्तिदं वासुदेवम् ॥ ३। १०३॥
कोदण्डमैक्षवमखण्डमिषुं च पौष्पं
चक्राब्जपाशसृणिकाञ्चनवंशनालम् ।
विभ्राणमष्टविधबाहुभिरर्कवर्णं
ध्यायेद्धरिं मदनगोपविलासवेषम्
cakrāntadhvastavairivrajamajitamapāstāvanībhāramādyai\-
rāvītaṃ nāradādyairmunibhirabhinutaṃ tattvanirṇītihetoḥ |
sāyāhne nirmalāṅgaṃ nirupamaruciraṃ cintayennīlabhāsaṃ
rātrau viśvodayasthityapaharaṇapadaṃ muktidaṃ vāsudevam || 3| 103||
kodaṇḍamaikṣavamakhaṇḍamiṣuṃ ca pauṣpaṃ
cakrābjapāśasṛṇikāñcanavaṃśanālam |
vibhrāṇamaṣṭavidhabāhubhirarkavarṇaṃ
dhyāyeddhariṃ madanagopavilāsaveṣam
॥ 3.104 ॥
अङ्गुल्याः कः कवाटं प्रहरति कुटिले माधवः किं वसन्तो
नो चक्री किं कुलालो न हि धरणिधरः किं द्विजिह्वः फणीन्द्रः ।
नाहं घोराहिमर्दी किमसि खगपतिर्नो हरिः किं कपीन्द्रः
इत्येवं गोपकन्याप्रतिवचनजितः पातु वश्चक्रपाणिः
aṅgulyāḥ kaḥ kavāṭaṃ praharati kuṭile mādhavaḥ kiṃ vasanto
no cakrī kiṃ kulālo na hi dharaṇidharaḥ kiṃ dvijihvaḥ phaṇīndraḥ |
nāhaṃ ghorāhimardī kimasi khagapatirno hariḥ kiṃ kapīndraḥ
ityevaṃ gopakanyāprativacanajitaḥ pātu vaścakrapāṇiḥ
॥ 3.105 ॥
राधामोहनमन्दिरादुपगतश्चन्द्रावलीमूचिवान्।ह्
राधे क्षेममयेऽस्ति तस्य वचनं श्रुत्वाऽऽह चन्द्रावली ।
कंस क्षेममये विमुग्धहृदये कंसः क्व दृष्टस्त्वया
राधा क्वेति विलज्जितो नतमुखः स्मेरो हरिः पातु वः
rādhāmohanamandirādupagataścandrāvalīmūcivān|h
rādhe kṣemamaye'sti tasya vacanaṃ śrutvā''ha candrāvalī |
kaṃsa kṣemamaye vimugdhahṛdaye kaṃsaḥ kva dṛṣṭastvayā
rādhā kveti vilajjito natamukhaḥ smero hariḥ pātu vaḥ
॥ 3.106 ॥
या प्रीतिर्विदुरार्पिते मुररिपो कुन्त्यर्पिते यादृशी
या गोवर्धनमूर्ध्नि या च पृथुके स्तन्ये यशोदार्पिते ।
भारद्वाजसमर्पिते शबरिकादत्तेऽधरे योषितां
या प्रीतिर्मुनिपत्निभक्तिरचितेऽप्यत्रापि तां तां कुरु
yā prītirvidurārpite muraripo kuntyarpite yādṛśī
yā govardhanamūrdhni yā ca pṛthuke stanye yaśodārpite |
bhāradvājasamarpite śabarikādatte'dhare yoṣitāṃ
yā prītirmunipatnibhaktiracite'pyatrāpi tāṃ tāṃ kuru
॥ 3.107 ॥
कृष्णानुस्मरणादेव पापसङ्घातपञ्चरः ।
शतधा मोघमायाति गिरिर्वज्रहतो यथा
kṛṣṇānusmaraṇādeva pāpasaṅghātapañcaraḥ |
śatadhā moghamāyāti girirvajrahato yathā
॥ 3.108 ॥
यस्यात्मभूतस्य गुरोः प्रसादादहं विमुक्तोऽस्मि शरीरबन्धात् ।
सर्वोपदेष्टुः पुरुषोत्तमस्य तस्यांघ्रिपद्मं प्रणतोऽस्मि नित्यम्
yasyātmabhūtasya guroḥ prasādādahaṃ vimukto'smi śarīrabandhāt |
sarvopadeṣṭuḥ puruṣottamasya tasyāṃghripadmaṃ praṇato'smi nityam
॥ 3.109 ॥