आचारखण्ड — Adhyaya 132

(इति कृष्णाष्टमीव्रतम्) । इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे कृष्णाष्टमीव्रतनिरूपणं ना मैकत्रिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- १३२ ब्रह्मोवाच । नक्ताशी त्वष्टमीं यावद्वर्षान्ते चैव धेनुदः । पौरन्दरपदं याति सद्गतिव्रतमुच्यते !

(iti kṛṣṇāṣṭamīvratam) / iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe kṛṣṇāṣṭamīvratanirūpaṇaṃ nā maikatriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 132 brahmovāca / naktāśī tvaṣṭamīṃ yāvadvarṣānte caiva dhenudaḥ / paurandarapadaṃ yāti sadgativratamucyate !

1.132.1

शुक्लाष्टभ्यां पौषमासे महारुद्रेति साधु वै । मत्प्रीतये कृतं देवि शथसाहस्रिकं फलम्

śuklāṣṭabhyāṃ pauṣamāse mahārudreti sādhu vai / matprītaye kṛtaṃ devi śathasāhasrikaṃ phalam

1.132.2

अष्टमी बुधवारेण पक्षयोरुभयोर्यदा । भविष्यति तदा तस्यां व्रतमेतत्कथा परा

aṣṭamī budhavāreṇa pakṣayorubhayoryadā / bhaviṣyati tadā tasyāṃ vratametatkathā parā

1.132.3

तस्यां नियमकर्तारो न स्युः खण्डितसम्पदः । तण्डुलस्याष्टमुष्टीनां वर्जयित्वाङ्गुलिद्वयम्

tasyāṃ niyamakartāro na syuḥ khaṇḍitasampadaḥ / taṇḍulasyāṣṭamuṣṭīnāṃ varjayitvāṅgulidvayam

1.132.4

भक्तं सद्भक्तिश्रद्धाभ्यां मुक्तिकामी हि मानवः । आम्र पत्रपुटे कृत्वा यो भुड्क्ते कुशवोष्टिते

bhaktaṃ sadbhaktiśraddhābhyāṃ muktikāmī hi mānavaḥ / āmra patrapuṭe kṛtvā yo bhuḍkte kuśavoṣṭite

1.132.5

कलम्बिकाम्लिकोपेतं काम्यं तस्य फलं भवे (लभे) त् । बुधं पञ्चोपचारेण पूजयित्वा जलाशये

kalambikāmlikopetaṃ kāmyaṃ tasya phalaṃ bhave (labhe) t / budhaṃ pañcopacāreṇa pūjayitvā jalāśaye

1.132.6

शक्तितो दक्षिणं दद्यात्कर्करीं तण्डुलान्विताम् । बुं बुधायेति बीजं स्यात्स्वाहान्तः कमलादिकः

śaktito dakṣiṇaṃ dadyātkarkarīṃ taṇḍulānvitām / buṃ budhāyeti bījaṃ syātsvāhāntaḥ kamalādikaḥ

1.132.7

बाणचापधरंश्यामं दले चाङ्गनि मध्यतः । बुधाष्टमीकथा पुण्या श्रोतव्या कृतिभिर्ध्रुवम्

bāṇacāpadharaṃśyāmaṃ dale cāṅgani madhyataḥ / budhāṣṭamīkathā puṇyā śrotavyā kṛtibhirdhruvam

1.132.8

पुरे पाटलिपुत्राख्ये वीरो नाम द्विजोत्तमः । रम्भा भार्या तस्य चासीत्कौशिकः पुत्र उत्तमः

pure pāṭaliputrākhye vīro nāma dvijottamaḥ / rambhā bhāryā tasya cāsītkauśikaḥ putra uttamaḥ

1.132.9

दुहिता विजयानाम्नी व (ध) नपालो वृषो ऽभवत् । गृहीत्वा कौशिकस्तं च ग्रीष्मे गङ्गां गतो ऽरमत्

duhitā vijayānāmnī va (dha) napālo vṛṣo 'bhavat / gṛhītvā kauśikastaṃ ca grīṣme gaṅgāṃ gato 'ramat

1.132.10

गोपालकैर्वृषश्चौरैः क्रीडास्थोपहृतो बलात् । गङ्गातः स च उत्थाय वनं बभ्राम दुः खितः

gopālakairvṛṣaścauraiḥ krīḍāsthopahṛto balāt / gaṅgātaḥ sa ca utthāya vanaṃ babhrāma duḥ khitaḥ

1.132.11

जलार्थं विजया चागाद्भ्रा(न्मा) त्रा सार्धं च साप्यगात् । पिपासितो मृणालार्थो आगतो ऽथ सरोवरम्

jalārthaṃ vijayā cāgādbhrā(nmā) trā sārdhaṃ ca sāpyagāt / pipāsito mṛṇālārtho āgato 'tha sarovaram

1.132.12

दिव्यस्त्रीणां च पूजादीन्दृष्ट्वा चाप्यथ विस्मितः । स ता गत्वा ययाचे ऽन्नं सानुजो ऽहं बुभुक्षितः

divyastrīṇāṃ ca pūjādīndṛṣṭvā cāpyatha vismitaḥ / sa tā gatvā yayāce 'nnaṃ sānujo 'haṃ bubhukṣitaḥ

1.132.13

स्त्रियो ऽब्रुवन्व्रतं कर्तुं दास्यामश्च कुरु व्रतम् । पत्न्यर्थं धनपाना (लार्) थं पूजयामासतुर्बुधम्

striyo 'bruvanvrataṃ kartuṃ dāsyāmaśca kuru vratam / patnyarthaṃ dhanapānā (lār) thaṃ pūjayāmāsaturbudham

1.132.14

पुटद्वयं गृहीत्वान्नं बुभुजाते प्रदत्तकम् । स्त्रियो गतास्तौ धनदौ धनपानमपश्यताम्

puṭadvayaṃ gṛhītvānnaṃ bubhujāte pradattakam / striyo gatāstau dhanadau dhanapānamapaśyatām

1.132.15

चौरैर्दत्तं गृहीत्वाथ प्रदोषे प्राप्तवान् गृहम् । वीरं च दुः खितं नत्वा रात्रौ सुप्तो यथासुखम्

caurairdattaṃ gṛhītvātha pradoṣe prāptavān gṛham / vīraṃ ca duḥ khitaṃ natvā rātrau supto yathāsukham

1.132.16

कन्यां च युवतीं दृष्ट्वा कस्मै देया सुता मया । यमायेत्यब्रवीद्दुः खात्साचाराद्व्रतसत्फलात्

kanyāṃ ca yuvatīṃ dṛṣṭvā kasmai deyā sutā mayā / yamāyetyabravīdduḥ khātsācārādvratasatphalāt

1.132.17

स्वर्गं गतौ च पितरौ व्रतं राज्याय कौ शिकः । चक्रे ऽयोध्यामहाराज्यं दत्त्वा च भगिनीं यमे

svargaṃ gatau ca pitarau vrataṃ rājyāya kau śikaḥ / cakre 'yodhyāmahārājyaṃ dattvā ca bhaginīṃ yame

1.132.18

यमो ऽपि विजयामाह गृहस्था भव मे पुरे । नोद्धाटयान्यत्रगते यमे सा न तथाकरोत् । अपश्यन्मातरं स्वां सा पाशयातनया स्थिताम्

yamo 'pi vijayāmāha gṛhasthā bhava me pure / noddhāṭayānyatragate yame sā na tathākarot / apaśyanmātaraṃ svāṃ sā pāśayātanayā sthitām

1.132.19

अथोद्विग्ना कोशिकोक्तं ज्ञात्वा मुक्तिप्रदं व्रतम् । चक्रे च सा ततो मुक्ता माता तस्माच्चरेद्व्रतम्

athodvignā kośikoktaṃ jñātvā muktipradaṃ vratam / cakre ca sā tato muktā mātā tasmāccaredvratam

1.132.20

व्तपुण्यप्रभावेण स्वर्गं गत्वावसत्सुखम्

vtapuṇyaprabhāveṇa svargaṃ gatvāvasatsukham

1.132.21