आचारखण्ड — Adhyaya 177

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे केशोत्पत्त्यादिवर्णनं नाम षट्सप्तत्युत्तरशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- १७७ हरिरुवाच । सोभाञ्जनपत्ररसं मधुयुक्तं हि चक्षुषोः । भ (च) रणाद्रोगहरणं भवेन्नास्त्यत्र संशयः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe keśotpattyādivarṇanaṃ nāma ṣaṭsaptatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 177 hariruvāca / sobhāñjanapatrarasaṃ madhuyuktaṃ hi cakṣuṣoḥ / bha (ca) raṇādrogaharaṇaṃ bhavennāstyatra saṃśayaḥ

1.177.1

अशीतितिलपुष्पाणि जात्याश्च कुसुमापि च । उषानिम्बामलाशुण्ठीपिप्पलीतण्डुलीयकम्

aśītitilapuṣpāṇi jātyāśca kusumāpi ca / uṣānimbāmalāśuṇṭhīpippalītaṇḍulīyakam

1.177.2

छायासुष्कां वटीं कुर्यात्पिष्ट्वा तण्डुलवारिणा । मधुना सहसा चाक्ष्णोरञ्जनात्तिमिरादिनुत्

chāyāsuṣkāṃ vaṭīṃ kuryātpiṣṭvā taṇḍulavāriṇā / madhunā sahasā cākṣṇorañjanāttimirādinut

1.177.3

बिभीतकास्थिमज्जा तु शङ्खनाभिर्मनः शिला । निम्बपत्रमरीचा नि अजामूत्रेण पेषयेत्

bibhītakāsthimajjā tu śaṅkhanābhirmanaḥ śilā / nimbapatramarīcā ni ajāmūtreṇa peṣayet

1.177.4

पुष्पं रात्र्यन्धतां हन्ति तिमिरं पटलं तथा । चतुर्भागानि शङ्खस्य तदर्धेन मनः शिला

puṣpaṃ rātryandhatāṃ hanti timiraṃ paṭalaṃ tathā / caturbhāgāni śaṅkhasya tadardhena manaḥ śilā

1.177.5

सैन्धवं च तदर्धेनत्वेतत्पिष्ट्वादकेन तु । छायाशुष्कां तु वटिकां कृत्वा नयनमञ्जयेत्

saindhavaṃ ca tadardhenatvetatpiṣṭvādakena tu / chāyāśuṣkāṃ tu vaṭikāṃ kṛtvā nayanamañjayet

1.177.6

तिमिरं पटलं हन्ति पिचिटं च महौषधम् । त्रिकटु त्रिफलां चैव करं जस्य फलानि च

timiraṃ paṭalaṃ hanti piciṭaṃ ca mahauṣadham / trikaṭu triphalāṃ caiva karaṃ jasya phalāni ca

1.177.7

सैन्धवं रजनीद्वे व भृङ्गराजरसेन हि । पिष्ट्वा तदञ्जनादेव तिमिरादिविनाशनम्

saindhavaṃ rajanīdve va bhṛṅgarājarasena hi / piṣṭvā tadañjanādeva timirādivināśanam

1.177.8

आटरूषकमूलं तु काञ्जिकापिष्टमेव तु । तेनाक्षिबूमिलेपाच्च चक्षुः शूलं विनश्यति

āṭarūṣakamūlaṃ tu kāñjikāpiṣṭameva tu / tenākṣibūmilepācca cakṣuḥ śūlaṃ vinaśyati

1.177.9

सतक्रं बदरीमूलं पीतं वाक्षिव्यथां हरेत् । सैन्धंवं कटुतैलं च अपामार्गस्य मूलकम्

satakraṃ badarīmūlaṃ pītaṃ vākṣivyathāṃ haret / saindhaṃvaṃ kaṭutailaṃ ca apāmārgasya mūlakam

1.177.10

क्षीरकाञ्जिकसंघृष्टं ताम्रपात्रे तु तेन च । अञ्जनात्पिञ्जटस्यैव नाशो भवति शङ्कर

kṣīrakāñjikasaṃghṛṣṭaṃ tāmrapātre tu tena ca / añjanātpiñjaṭasyaiva nāśo bhavati śaṅkara

1.177.11

ॐ दद्रु सर क्र्ॐ ह्रीं ठः ठः दद्रु सर ह्रीं ह्रीं ॐ उं ऊ सर क्रीं क्रीं ठः ठः । आद्या हि वशामायान्ति मन्त्रेणानेन चाञ्जनात्

oṃ dadru sara kroṃ hrīṃ ṭhaḥ ṭhaḥ dadru sara hrīṃ hrīṃ oṃ uṃ ū sara krīṃ krīṃ ṭhaḥ ṭhaḥ / ādyā hi vaśāmāyānti mantreṇānena cāñjanāt

1.177.12

बिल्वकनीलिकामूलं पिष्टमभ्यञ्जनेन च । अनेनाञ्जितमात्रेण नश्यन्ति तिमिराणि हि

bilvakanīlikāmūlaṃ piṣṭamabhyañjanena ca / anenāñjitamātreṇa naśyanti timirāṇi hi

1.177.13

कटुकं (पिप्पली) तगरं चैव हरिद्रामलकं वचा । खदिरपिष्टवात्तश्च अञ्जनान्नेत्ररोगनुत्

kaṭukaṃ (pippalī) tagaraṃ caiva haridrāmalakaṃ vacā / khadirapiṣṭavāttaśca añjanānnetraroganut

1.177.14

नीरपूर्णमुखो धौति बृहन्मानेन यो ऽक्षिणी । प्रभाते नेत्ररोगैश्च नित्यं सर्वैः प्रमुच्यते

nīrapūrṇamukho dhauti bṛhanmānena yo 'kṣiṇī / prabhāte netrarogaiśca nityaṃ sarvaiḥ pramucyate

1.177.15

शुक्लैरण्डस्य मूलेन पत्रेणापि प्रसाधितम् । छगदग्धसेकमौष्ण्याच्चक्षुषोर्वातशलनत्

śuklairaṇḍasya mūlena patreṇāpi prasādhitam / chagadagdhasekamauṣṇyāccakṣuṣorvātaśalanat

1.177.16

चन्दनं सैन्धवं वृद्धपालाशश्च हरीतकी । पटलं कुसुमं नीली च (व) क्रिकां हरते ऽञ्जनम्

candanaṃ saindhavaṃ vṛddhapālāśaśca harītakī / paṭalaṃ kusumaṃ nīlī ca (va) krikāṃ harate 'ñjanam

1.177.17

गुञ्जामूलं छागमूत्रे घृष्टं तिमिरनुच्च तत् रौप्यताम्रसुवर्णानां हस्तघृष्टशलाकया

guñjāmūlaṃ chāgamūtre ghṛṣṭaṃ timiranucca tat raupyatāmrasuvarṇānāṃ hastaghṛṣṭaśalākayā

1.177.18

घृष्टमुद्वर्तनं रुद्र कामलाव्याधिनाशनम् । घोषाफलमपाघ्रातं पीतकामलनाशनम्

ghṛṣṭamudvartanaṃ rudra kāmalāvyādhināśanam / ghoṣāphalamapāghrātaṃ pītakāmalanāśanam

1.177.19

दूर्वादाडिमपुष्पं तु अलक्तकहरीतकी । नासार्शवातरक्तनुन्नस्याद्वै स्वरसेन हि

dūrvādāḍimapuṣpaṃ tu alaktakaharītakī / nāsārśavātaraktanunnasyādvai svarasena hi

1.177.20

आपिष्ट्वा जाङ्गली मू (तू) लं तद्रसेन वृषध्वज । नस्यादाराद्विनश्येत नाशार्शो नीललोहित

āpiṣṭvā jāṅgalī mū (tū) laṃ tadrasena vṛṣadhvaja / nasyādārādvinaśyeta nāśārśo nīlalohita

1.177.21

गव्यं घृतं सर्जरसं रुद्र धन्याकसैन्धवम् । धुत्तूरकं गैरिकं च एतैः साधितसिक्थकम्

gavyaṃ ghṛtaṃ sarjarasaṃ rudra dhanyākasaindhavam / dhuttūrakaṃ gairikaṃ ca etaiḥ sādhitasikthakam

1.177.22

सतैलं व्रणनुत्स्याच्च स्फुटितोद्धटिताधरे । जातीपत्रं च चर्वित्वा विधृतं मुखरोगनुत्

satailaṃ vraṇanutsyācca sphuṭitoddhaṭitādhare / jātīpatraṃ ca carvitvā vidhṛtaṃ mukharoganut

1.177.23

भक्षात्केसरबीजस्य दन्ताः स्युश्चलिताःस्थिराः । मुष्टकं कुष्ठमेला च यष्टिकं मधुवालकम्

bhakṣātkesarabījasya dantāḥ syuścalitāḥsthirāḥ / muṣṭakaṃ kuṣṭhamelā ca yaṣṭikaṃ madhuvālakam

1.177.24

धन्याकमेतददनान्मुखदुर्गन्धनुद्धर । कषायं कटुकं वापि तिक्तशाकस्य भक्षणात्

dhanyākametadadanānmukhadurgandhanuddhara / kaṣāyaṃ kaṭukaṃ vāpi tiktaśākasya bhakṣaṇāt

1.177.25

तलयुक्तस्य नित्यं स्यान्मुखदुर्गन्धताक्षयः । दन्तव्रणानि सर्वाणि क्षयं गच्छन्त्यनेन तु

talayuktasya nityaṃ syānmukhadurgandhatākṣayaḥ / dantavraṇāni sarvāṇi kṣayaṃ gacchantyanena tu

1.177.26

काञ्जिकस्य सतैलस्य गण्डूषकवलास्थितिः । ताम्बूलचूर्णदग्धस्य मुखस्य व्याधिनुच्छिव !

kāñjikasya satailasya gaṇḍūṣakavalāsthitiḥ / tāmbūlacūrṇadagdhasya mukhasya vyādhinucchiva !

1.177.27

परित्यक्तश्लेष्मणश्च शुण्ठीचर्वणतो यथा । मातुलुङ्गदलान्येला यष्टी मधु च पिप्पली

parityaktaśleṣmaṇaśca śuṇṭhīcarvaṇato yathā / mātuluṅgadalānyelā yaṣṭī madhu ca pippalī

1.177.28

जातीपत्रमथैषां च चूर्णं लीढ्वा तथा कृतम् । शेफालिकजटायाश्च चर्वणं गलशुण्ठिनुत्

jātīpatramathaiṣāṃ ca cūrṇaṃ līḍhvā tathā kṛtam / śephālikajaṭāyāśca carvaṇaṃ galaśuṇṭhinut

1.177.29

नासाशिरारक्तकर्षान्नश्येच्छंशकर जिह्विका । रसः शिरीषबीजानां हरिद्रायाश्चतुर्गुणः

nāsāśirāraktakarṣānnaśyecchaṃśakara jihvikā / rasaḥ śirīṣabījānāṃ haridrāyāścaturguṇaḥ

1.177.30

तेन पक्वेन भूतेश नस्यं मस्तकरोगनुत् । गलरोगा विनश्यन्ति नस्यमात्रेण तत्क्षणात्

tena pakvena bhūteśa nasyaṃ mastakaroganut / galarogā vinaśyanti nasyamātreṇa tatkṣaṇāt

1.177.31

दन्तकीटविनाशः म्याद्गुञ्जामूलस्य चर्वणात् । काकजङ्घास्नुहीनीलीकवायो मधुमोजितः

dantakīṭavināśaḥ myādguñjāmūlasya carvaṇāt / kākajaṅghāsnuhīnīlīkavāyo madhumojitaḥ

1.177.32

दन्ताक्रान्तान्दन्तजांश्च कृमीन्नाशयते शिव । घतं कर्कटपादेन दुग्धोन्मिश्रेण साधितम्

dantākrāntāndantajāṃśca kṛmīnnāśayate śiva / ghataṃ karkaṭapādena dugdhonmiśreṇa sādhitam

1.177.33

तेन चाम्यङ्गितादन्ताः कुर्युः कटकटान्न हि । लिप्त्वा कर्कटपादेन केवलेनाथवाशिव

tena cāmyaṅgitādantāḥ kuryuḥ kaṭakaṭānna hi / liptvā karkaṭapādena kevalenāthavāśiva

1.177.34

त्रिसप्ताहं वाः पिष्टानि ज्योतिष्मत्याः फलानि हि । शुक्लाभयामज्जलेपाद्दन्तस्याङ्ककलङ्कनुत्

trisaptāhaṃ vāḥ piṣṭāni jyotiṣmatyāḥ phalāni hi / śuklābhayāmajjalepāddantasyāṅkakalaṅkanut

1.177.35

लोध्रकुङ्कुममञ्जिष्ठालोहका लेयकानि च । यवतण्डुलमेतैश्च यष्टी मधुसमन्वितैः

lodhrakuṅkumamañjiṣṭhālohakā leyakāni ca / yavataṇḍulametaiśca yaṣṭī madhusamanvitaiḥ

1.177.36

वारिपिष्टैर्वक्त्रलेपः स्त्रीणां शोभनवक्त्रकृत् । द्विभागं छागदुग्धेन तैलप्रस्थं तु साधितम्

vāripiṣṭairvaktralepaḥ strīṇāṃ śobhanavaktrakṛt / dvibhāgaṃ chāgadugdhena tailaprasthaṃ tu sādhitam

1.177.37

रक्तवन्दनमञ्जिष्ठालक्षाणां कर्षकेण वा । यष्टीमधुकुङ्कुमाभ्यां सप्ताहान्मुखकान्तिकृत्

raktavandanamañjiṣṭhālakṣāṇāṃ karṣakeṇa vā / yaṣṭīmadhukuṅkumābhyāṃ saptāhānmukhakāntikṛt

1.177.38

शुण्ठीपिप्पलिचूर्णं तु गुडूची कण्टकारिका । एभिश्च क्वथितं वारि पीतं चाग्निं करोति वै

śuṇṭhīpippalicūrṇaṃ tu guḍūcī kaṇṭakārikā / ebhiśca kvathitaṃ vāri pītaṃ cāgniṃ karoti vai

1.177.39

वातशूलक्षयं चैव कगेति प्रथमेश्वर । करञ्जपर्पटोशीरं बहती कटुरोहिणी

vātaśūlakṣayaṃ caiva kageti prathameśvara / karañjaparpaṭośīraṃ bahatī kaṭurohiṇī

1.177.40

गोक्षुरं क्वथितं त्वभिर्वारि पीतं श्रमापहन् । दाहं पित्तं ज्वरं शोषं मूर्छां चैव क्षयं नयेत्

gokṣuraṃ kvathitaṃ tvabhirvāri pītaṃ śramāpahan / dāhaṃ pittaṃ jvaraṃ śoṣaṃ mūrchāṃ caiva kṣayaṃ nayet

1.177.41

मध्वाज्यपिप्पलीचूर्णं क्वथितं क्षीरसंयुतम् । पीतं हृद्रोगकासस्य विषमज्वरनुद्भवेत्

madhvājyapippalīcūrṇaṃ kvathitaṃ kṣīrasaṃyutam / pītaṃ hṛdrogakāsasya viṣamajvaranudbhavet

1.177.42

क्वाथौपधीनां सर्वासां कर्षार्धं ग्राह्यमेव च । वयो ऽनुरूयतो ज्ञेयो विशेषो वृषभध्वज

kvāthaupadhīnāṃ sarvāsāṃ karṣārdhaṃ grāhyameva ca / vayo 'nurūyato jñeyo viśeṣo vṛṣabhadhvaja

1.177.43

दुग्धं पीतं तु संयुक्तं गोपुरीषरसेन च । विषमज्वरनुत्स्याच्च काकजन्धारसस्तथा

dugdhaṃ pītaṃ tu saṃyuktaṃ gopurīṣarasena ca / viṣamajvaranutsyācca kākajandhārasastathā

1.177.44

मशुण्ठि क्वथितं क्षीग्मजाया ज्वरनुद्भवेत् । यष्टीमधुकमुस्तं च सैन्धवं बृहतीफलम्

maśuṇṭhi kvathitaṃ kṣīgmajāyā jvaranudbhavet / yaṣṭīmadhukamustaṃ ca saindhavaṃ bṛhatīphalam

1.177.45

एतैर्नस्वप्रिदानाच्च निद्रा स्यात्पुरुपस्य च । मरीचप्रध्वश्वलालानस्यान्निद्रा भवेच्छिव

etairnasvapridānācca nidrā syātpurupasya ca / marīcapradhvaśvalālānasyānnidrā bhavecchiva

1.177.46

मूलं तु काकजङ्घाया निद्राकृत्स्याच्छिरस्थितम् । सिद्धं तैलं काञ्जिकेन तथा सर्जरसेन च

mūlaṃ tu kākajaṅghāyā nidrākṛtsyācchirasthitam / siddhaṃ tailaṃ kāñjikena tathā sarjarasena ca

1.177.47

शीतोदकसमायुक्तं लेपात्सन्तापनाशनम् । शोणितज्वरदाहेभ्यो जातसन्तापनुत्तथा

śītodakasamāyuktaṃ lepātsantāpanāśanam / śoṇitajvaradāhebhyo jātasantāpanuttathā

1.177.48

शृकशैवालमन्थश्च शुण्ठीपापाणभेदकम् । शौवाञ्जनं गोक्षुरं वा वरुणच्छन्नमेव च

śṛkaśaivālamanthaśca śuṇṭhīpāpāṇabhedakam / śauvāñjanaṃ gokṣuraṃ vā varuṇacchannameva ca

1.177.49

सौभाञ्जनस्य मूलं च एतैः क्वथितवारि च । दत्त्वा हिङ्गुयवक्षारं पीतं वातविनाशनम्

saubhāñjanasya mūlaṃ ca etaiḥ kvathitavāri ca / dattvā hiṅguyavakṣāraṃ pītaṃ vātavināśanam

1.177.50

पिप्पली पिप्पलीमूलं तथा भल्लातकं शिव । वार्येतैः क्वथितं पीतं वरशूलापहारकृत्

pippalī pippalīmūlaṃ tathā bhallātakaṃ śiva / vāryetaiḥ kvathitaṃ pītaṃ varaśūlāpahārakṛt

1.177.51

अश्वगन्धामूलकाभ्यां सिद्धा वल्मीकमृत्तिका । एतया मर्दनाद्रुद्र ऊरुस्तम्भः प्रशाम्यति

aśvagandhāmūlakābhyāṃ siddhā valmīkamṛttikā / etayā mardanādrudra ūrustambhaḥ praśāmyati

1.177.52

बृहतीकस्य वै मूलं संपिष्टमुदकेन च । पीतं संघातवातस्य विपाटनकृदेव च

bṛhatīkasya vai mūlaṃ saṃpiṣṭamudakena ca / pītaṃ saṃghātavātasya vipāṭanakṛdeva ca

1.177.53

पीतं तक्रेण मूलं च आर्द्रस्य तगरस्य च । हरेत् झिञ्जिनीवातं?वै वृक्षमिन्द्राशनिर्यथा

pītaṃ takreṇa mūlaṃ ca ārdrasya tagarasya ca / haret jhiñjinīvātaṃ?vai vṛkṣamindrāśaniryathā

1.177.54

अस्थिसंहारमेकेन भक्तेन सह वादितम् । पतिं मांसरसेनापि वातनुच्चास्थिभङ्गनुत्

asthisaṃhāramekena bhaktena saha vāditam / patiṃ māṃsarasenāpi vātanuccāsthibhaṅganut

1.177.55

घृतलिप्तं सशुष्कं च छागीक्षीरेण संयुतम् । तल्लोपात्पादयार्नंश्येत्सक्षेप्ये चात्र संशयः

ghṛtaliptaṃ saśuṣkaṃ ca chāgīkṣīreṇa saṃyutam / tallopātpādayārnaṃśyetsakṣepye cātra saṃśayaḥ

1.177.56

मध्वाज्यसैन्धवं सिक्थं गुडकैरिकगुग्गुलैः । ससर्जरसस्फुटितः क्लोमशुद्धिश्च लेपनात्

madhvājyasaindhavaṃ sikthaṃ guḍakairikaguggulaiḥ / sasarjarasasphuṭitaḥ klomaśuddhiśca lepanāt

1.177.57

कटुतैलेन लिप्तो वै विधूमाग्नौ प्रतापितः । मृत्तिकारखादितः पादः समः स्याद्वृषभध्वज

kaṭutailena lipto vai vidhūmāgnau pratāpitaḥ / mṛttikārakhāditaḥ pādaḥ samaḥ syādvṛṣabhadhvaja

1.177.58

सर्जरसाः सिक्थकं च जीरकं च हरीतकी । उत्साधितघृताभ्यङ्गो ह्यग्निदग्धव्यथापनुत्

sarjarasāḥ sikthakaṃ ca jīrakaṃ ca harītakī / utsādhitaghṛtābhyaṅgo hyagnidagdhavyathāpanut

1.177.59

तिलतैलं चाग्निदग्धं यवभस्मसमन्वितम् । अग्निदग्धव्रणं नश्येद्ब्रहुशः कृतलेपतः

tilatailaṃ cāgnidagdhaṃ yavabhasmasamanvitam / agnidagdhavraṇaṃ naśyedbrahuśaḥ kṛtalepataḥ

1.177.60

नवनीतं माहिषं च दग्धपिष्टतिलानि च । सभल्लाकं व्रणं नश्येद्धृच्छूलं नस्यलेपनात्

navanītaṃ māhiṣaṃ ca dagdhapiṣṭatilāni ca / sabhallākaṃ vraṇaṃ naśyeddhṛcchūlaṃ nasyalepanāt

1.177.61

कर्पूरगव्यसर्पिर्भ्यां प्रहारः पूरितो हर । शस्त्रोद्भवः सबद्धश्च शुक्लवर्णेन शङ्कर ! । पाकं च वेदनां चैव संस्पृशेद्वृषभध्वज

karpūragavyasarpirbhyāṃ prahāraḥ pūrito hara / śastrodbhavaḥ sabaddhaśca śuklavarṇena śaṅkara ! / pākaṃ ca vedanāṃ caiva saṃspṛśedvṛṣabhadhvaja

1.177.62

आम्र (तस्य) मूलरसेनैव शस्त्रघातः प्रपूरितः । ढौकते शस्त्रघाताभ्यां निर्व्रणो घृपूरितः

āmra (tasya) mūlarasenaiva śastraghātaḥ prapūritaḥ / ḍhaukate śastraghātābhyāṃ nirvraṇo ghṛpūritaḥ

1.177.63

शरपुङ्खा लज्जालुका पाठा चैषां तु मूलकम् । जलपिष्टं तस्य लेपाच्छस्त्रघातः प्रशाम्यति

śarapuṅkhā lajjālukā pāṭhā caiṣāṃ tu mūlakam / jalapiṣṭaṃ tasya lepācchastraghātaḥ praśāmyati

1.177.64

मूलं च काकजङ्घायास्त्रिरात्रेणैव शोषितः । पाकपूतिं वेदनां च हन्ति वै रोहितो व्रणे

mūlaṃ ca kākajaṅghāyāstrirātreṇaiva śoṣitaḥ / pākapūtiṃ vedanāṃ ca hanti vai rohito vraṇe

1.177.65

सजलं तिलतैलं च अपामार्गस्य मूलकम् । तत्सेकदानान्नश्येच्च प्रहारोद्भववेदना

sajalaṃ tilatailaṃ ca apāmārgasya mūlakam / tatsekadānānnaśyecca prahārodbhavavedanā

1.177.66

अभयां सैन्धवं शुण्ठीमेतत्पिष्ट्वोदकेन तु । भक्षयित्वा ह्यजीर्णस्य नाशो भवति शङ्कर !

abhayāṃ saindhavaṃ śuṇṭhīmetatpiṣṭvodakena tu / bhakṣayitvā hyajīrṇasya nāśo bhavati śaṅkara !

1.177.67

कटिबद्धं निम्बमूलमक्षिसूलहरं भवेत् । शणमूलं सताम्बूलं दग्धमिन्द्रियकस्य (ल्प) हृत्

kaṭibaddhaṃ nimbamūlamakṣisūlaharaṃ bhavet / śaṇamūlaṃ satāmbūlaṃ dagdhamindriyakasya (lpa) hṛt

1.177.68

अन्नस्विन्नहरिद्रा च श्वेतसर्षपमूलकम् । बीजानि मातुलुङ्गस्य एषामुद्वर्तनं समम् । सप्तरात्रप्रयोगेण शुभदेहकरं भवेत्

annasvinnaharidrā ca śvetasarṣapamūlakam / bījāni mātuluṅgasya eṣāmudvartanaṃ samam / saptarātraprayogeṇa śubhadehakaraṃ bhavet

1.177.69

श्वेतापराजितापत्रं निम्बपत्ररसेन तु । नस्यदानाड्डाकिनीनां मातॄणां ब्रह्मरक्षसाम् । मोक्षः स्यान्मधुसारेण नस्याच्च वृषभध्वज

śvetāparājitāpatraṃ nimbapatrarasena tu / nasyadānāḍḍākinīnāṃ mātṝṇāṃ brahmarakṣasām / mokṣaḥ syānmadhusāreṇa nasyācca vṛṣabhadhvaja

1.177.70

मूलं श्वेतजयन्त्याश्च पुष्यर्क्षे तु समाहृतम् । श्वेतापराजितार्कस्य चित्रकस्य च मूलकम् । कृत्वा तु वटिकां नारी तिलकेन वशी भवेत्

mūlaṃ śvetajayantyāśca puṣyarkṣe tu samāhṛtam / śvetāparājitārkasya citrakasya ca mūlakam / kṛtvā tu vaṭikāṃ nārī tilakena vaśī bhavet

1.177.71

पिप्पलीलोहचूर्णं तु शुण्ठीश्चामलकानि च । समानि रुद्र जानीयात्सैन्धवं मधुशर्करा

pippalīlohacūrṇaṃ tu śuṇṭhīścāmalakāni ca / samāni rudra jānīyātsaindhavaṃ madhuśarkarā

1.177.72

उदुम्बरप्रमाणेन सप्ताहं भक्षणात्समम् । पुमांश्च बलवान्स स्याज्जीवेद्वर्षशतद्वयम् । ॐ ठ ठ ठ इति सर्ववश्यप्रयोगेषु प्रयुक्तः सर्वकामकृत्

udumbarapramāṇena saptāhaṃ bhakṣaṇātsamam / pumāṃśca balavānsa syājjīvedvarṣaśatadvayam / oṃ ṭha ṭha ṭha iti sarvavaśyaprayogeṣu prayuktaḥ sarvakāmakṛt

1.177.73

संगृह्य विद्वान्काकस्य निलयं प्रदहेच्च तत् । चिताग्नौ भस्म तच्छत्रोर्दत्तं शिरसि शङ्कर

saṃgṛhya vidvānkākasya nilayaṃ pradahecca tat / citāgnau bhasma tacchatrordattaṃ śirasi śaṅkara

1.177.74

तमुच्चाटयते रुद्र शृणु तद्योगमुत्तमम् । निः क्षिप्तं च पुरीषं वै वनमूषिकचर्मणि

tamuccāṭayate rudra śṛṇu tadyogamuttamam / niḥ kṣiptaṃ ca purīṣaṃ vai vanamūṣikacarmaṇi

1.177.75

कटितन्तुनिबद्धं वै कुर्यान्मलनिरोधनम् । कृष्णकाकस्य रक्तेन यस्य नाम प्रलिप्य च

kaṭitantunibaddhaṃ vai kuryānmalanirodhanam / kṛṣṇakākasya raktena yasya nāma pralipya ca

1.177.76

च्युतदले मध्यमध्ये ततो निः क्षिप्यते हर ! । स खाद्यते काकवृन्दैर्नारी पुरुष एव च

cyutadale madhyamadhye tato niḥ kṣipyate hara ! / sa khādyate kākavṛndairnārī puruṣa eva ca

1.177.77

शर्करामध्वजाक्षीरं तिलगोक्षुरकं समम् । स शत्रुं नाशयेद्रुद्र ! उच्चाटितमिदं हर !

śarkarāmadhvajākṣīraṃ tilagokṣurakaṃ samam / sa śatruṃ nāśayedrudra ! uccāṭitamidaṃ hara !

1.177.78

उलूककृष्णकाकस्य बिल्वस्याथ समिच्छतम् । रुधिरेण समायुक्तं ययोर्नाम्ना तु हूयते । तयोर्मध्ये महावैरं भवेन्नास्त्यत्र संशयः

ulūkakṛṣṇakākasya bilvasyātha samicchatam / rudhireṇa samāyuktaṃ yayornāmnā tu hūyate / tayormadhye mahāvairaṃ bhavennāstyatra saṃśayaḥ

1.177.79

भावितं ऋक्षदुग्धेन मत्स्यस्य रोहितस्य च । मांसं तत्साधितं तैलं तदभ्यङ्गाच्च रोगनुत् । चन्दनोदकनस्यात्तु रोमोत्थानं भवेत्पुनः

bhāvitaṃ ṛkṣadugdhena matsyasya rohitasya ca / māṃsaṃ tatsādhitaṃ tailaṃ tadabhyaṅgācca roganut / candanodakanasyāttu romotthānaṃ bhavetpunaḥ

1.177.80

हस्ते लाङ्गलिकाकन्दं गृहीतं तेन लेपितम् । शरीरं येन स पुमान्वृद्धेर्दर्पं व्यपोहति

haste lāṅgalikākandaṃ gṛhītaṃ tena lepitam / śarīraṃ yena sa pumānvṛddherdarpaṃ vyapohati

1.177.81

मयूररुधिरेणैव जीवं संहरते शिव । ज्वलतां तु भुजङ्गानां बिलस्थानामपीश्वर

mayūrarudhireṇaiva jīvaṃ saṃharate śiva / jvalatāṃ tu bhujaṅgānāṃ bilasthānāmapīśvara

1.177.82

देहश्चिताग्नौ दग्धश्च सर्पस्याजगरस्य हि । तद्भस्म संमुखे क्षिप्तं शत्रणां भङ्गकृद्भवेत्

dehaścitāgnau dagdhaśca sarpasyājagarasya hi / tadbhasma saṃmukhe kṣiptaṃ śatraṇāṃ bhaṅgakṛdbhavet

1.177.83

मन्त्रेणानेन तत्क्षिप्तं महाभङ्गकरं रिपोः । ॐ ठ ठ ठ चाहीहिचाहीहि स्वाहा । ॐ उदरं पाहिहि पाहिहिस्वाहा

mantreṇānena tatkṣiptaṃ mahābhaṅgakaraṃ ripoḥ / oṃ ṭha ṭha ṭha cāhīhicāhīhi svāhā / oṃ udaraṃ pāhihi pāhihisvāhā

1.177.84

सुदर्शनाया मलं तु पुष्यर्क्षे तु समाहृतम् । निः क्षिप्तं गृहमध्ये तु भुजङ्गा वर्जयन्ति तत्

sudarśanāyā malaṃ tu puṣyarkṣe tu samāhṛtam / niḥ kṣiptaṃ gṛhamadhye tu bhujaṅgā varjayanti tat

1.177.85

अर्कमूलेन रविणा अर्काग्निज्वलिता शिव । युक्ता सिद्धार्थतैलेन वर्तिर्मार्गाहिनाशिनी

arkamūlena raviṇā arkāgnijvalitā śiva / yuktā siddhārthatailena vartirmārgāhināśinī

1.177.86

मार्जारपललं विष्ठा हरितालं च भावितम् । छाग मूत्रेण तल्लिप्तो मूषिको मूषिकान्हरेत्

mārjārapalalaṃ viṣṭhā haritālaṃ ca bhāvitam / chāga mūtreṇa tallipto mūṣiko mūṣikānharet

1.177.87

मुक्तो हि मन्दिरे रुद्र नात्र कार्या विचारणा । विफलार्जुनपुष्पाणि भल्लातकशिरीषकम्

mukto hi mandire rudra nātra kāryā vicāraṇā / viphalārjunapuṣpāṇi bhallātakaśirīṣakam

1.177.88

लाक्षा सर्जरसश्चैव विडङ्गश्चैव गुग्गुलुः । एतैर्धूपो मक्षिकाणां मशकाणां विनाशनः

lākṣā sarjarasaścaiva viḍaṅgaścaiva gugguluḥ / etairdhūpo makṣikāṇāṃ maśakāṇāṃ vināśanaḥ

1.177.89