आचारखण्ड — Adhyaya 186

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे मन्त्रतन्त्रवैद्यप्रयोदृपञ्चाशीत्यधिशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- १८६ हरिरुवाच । पीतः सारो गुडूच्याश्च मधुना च प्रमेहनुत् । पीतं गोहालिकामूलं तिलदध्याज्यसंयुतम्

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe mantratantravaidyaprayodṛpañcāśītyadhiśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 186 hariruvāca / pītaḥ sāro guḍūcyāśca madhunā ca pramehanut / pītaṃ gohālikāmūlaṃ tiladadhyājyasaṃyutam

1.186.1

निरुद्धमूत्रं क्वथितं निवर्तयति शङ्कर । तथा हिक्कां हरेत्पीतं सौवर्चलयुतञ्च वै

niruddhamūtraṃ kvathitaṃ nivartayati śaṅkara / tathā hikkāṃ haretpītaṃ sauvarcalayutañca vai

1.186.2

गोरक्षकर्कटीमूलं पिष्टं शीतोदकेन च । पीतं दिनत्रयेणैव नाशयेद्रुद्र शर्कराम्

gorakṣakarkaṭīmūlaṃ piṣṭaṃ śītodakena ca / pītaṃ dinatrayeṇaiva nāśayedrudra śarkarām

1.186.3

पिष्ट्वा वै मालतीमूलं ग्रीष्मकाले समाहितम् । साधितं छागदुग्धेन पतिं शर्कस्यान्वितम् । हरेन्मूत्रनिरोधञ्च हरेद्वै पाण्डुशर्कराम्

piṣṭvā vai mālatīmūlaṃ grīṣmakāle samāhitam / sādhitaṃ chāgadugdhena patiṃ śarkasyānvitam / harenmūtranirodhañca haredvai pāṇḍuśarkarām

1.186.4

द्विजयष्ट्याश्च वै मूलं पिष्टं तण्डुलवारिणा । गण्डमालां हरेल्लेपादसाध्यं गलगण्डकम्

dvijayaṣṭyāśca vai mūlaṃ piṣṭaṃ taṇḍulavāriṇā / gaṇḍamālāṃ harellepādasādhyaṃ galagaṇḍakam

1.186.5

रसाञ्जनं हरीतक्याश्चूर्णं तेनैव गुण्ठनात् । नाशयेत्पुरुषो व्याधीन्नात्र कार्या विचारणा

rasāñjanaṃ harītakyāścūrṇaṃ tenaiva guṇṭhanāt / nāśayetpuruṣo vyādhīnnātra kāryā vicāraṇā

1.186.6

करवीरमूललेपाद्वै लेपात्पूगफलस्य च । पुंव्याधिर्नश्यते रुद्र योगमन्यं वदाम्यहम्

karavīramūlalepādvai lepātpūgaphalasya ca / puṃvyādhirnaśyate rudra yogamanyaṃ vadāmyaham

1.186.7

दन्तीमूलं हरिद्रा च चित्रकं तस्य लेपनात् । भगन्दरविनाशः स्यादन्यं योगं वदाम्यहम् । जलौकाजग्धरक्तञ्च भगन्दरमुमापते

dantīmūlaṃ haridrā ca citrakaṃ tasya lepanāt / bhagandaravināśaḥ syādanyaṃ yogaṃ vadāmyaham / jalaukājagdharaktañca bhagandaramumāpate

1.186.8

त्रिफलाजलघृष्टञ्च मार्जारास्थि विलेपितम् । ततो न प्रस्त्रवेद्रक्तं नात्र कार्या विचारणा

triphalājalaghṛṣṭañca mārjārāsthi vilepitam / tato na prastravedraktaṃ nātra kāryā vicāraṇā

1.186.9

हरिद्रानेकवारञ्च स्नुहीक्षीरेण भाविता । वटिकार्ऽशोविनाशाय तल्लेपाद्वृषभध्वज । घोषाफलं सैन्धवञ्च पिष्ट्वा चार्शोहरं परम्

haridrānekavārañca snuhīkṣīreṇa bhāvitā / vaṭikār'śovināśāya tallepādvṛṣabhadhvaja / ghoṣāphalaṃ saindhavañca piṣṭvā cārśoharaṃ param

1.186.10

गव्याज्यं साधितं पीतं पलाशक्षारवारिणा । त्रिगुणेन त्रिकटुकं अर्शांसि क्षपयेच्छिव

gavyājyaṃ sādhitaṃ pītaṃ palāśakṣāravāriṇā / triguṇena trikaṭukaṃ arśāṃsi kṣapayecchiva

1.186.11

बिल्वस्य च फलं दग्धं रक्तार्शः प्रविनाशनम् । जग्धवा कृष्णतिलानेव नवनीतयुतानपि

bilvasya ca phalaṃ dagdhaṃ raktārśaḥ pravināśanam / jagdhavā kṛṣṇatilāneva navanītayutānapi

1.186.12

शुण्ठीचूर्णं यवक्षारयुक्तं तुल्यगुडान्वितम् । अग्निवृद्धिं करोत्येव प्रत्यूषे वृषभध्वज

śuṇṭhīcūrṇaṃ yavakṣārayuktaṃ tulyaguḍānvitam / agnivṛddhiṃ karotyeva pratyūṣe vṛṣabhadhvaja

1.186.13

शुण्ठ्या च क्वथितं वारि पीतं चाग्निं करोति वै । हरीतकीं सैन्धवञ्च चित्रकं रुद्र पिप्पली

śuṇṭhyā ca kvathitaṃ vāri pītaṃ cāgniṃ karoti vai / harītakīṃ saindhavañca citrakaṃ rudra pippalī

1.186.14

चूर्णमुष्णोदकेनैषां पीतं चातिक्षुधाकरम् । साज्यं सूकरमांसं वै पीतं चातिक्षुधाकरम्

cūrṇamuṣṇodakenaiṣāṃ pītaṃ cātikṣudhākaram / sājyaṃ sūkaramāṃsaṃ vai pītaṃ cātikṣudhākaram

1.186.15