आचारखण्ड — Adhyaya 191

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे नवत्यधिकशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- १९१ हरिरुवाच । पुनर्नवाया मूलञ्च श्वेतं पुष्ये समाहृतम् । वारि पीतं तस्य पार्श्व भवनेषु न पन्नगाः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe navatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 191 hariruvāca / punarnavāyā mūlañca śvetaṃ puṣye samāhṛtam / vāri pītaṃ tasya pārśva bhavaneṣu na pannagāḥ

1.191.1

तार्क्ष्यमूर्तिं वहेद्यो वै भल्लूकदन्तनिर्मिताम् । स पन्नगैर्न दृश्येत यावज्जीवं वृषध्वज

tārkṣyamūrtiṃ vahedyo vai bhallūkadantanirmitām / sa pannagairna dṛśyeta yāvajjīvaṃ vṛṣadhvaja

1.191.2

पिबेच्छल्मलिमूलं यः पुष्यर्क्षे रुद्र वारिणा । तस्मिन्नपास्तदशना नागाः स्युर्नात्र संशयः

pibecchalmalimūlaṃ yaḥ puṣyarkṣe rudra vāriṇā / tasminnapāstadaśanā nāgāḥ syurnātra saṃśayaḥ

1.191.3

पुष्ये लज्जालुकामूले हस्तबद्धे तु पन्नगान् । गृह्णीयाल्लेपतो वापि नात्र कार्या विचारणा

puṣye lajjālukāmūle hastabaddhe tu pannagān / gṛhṇīyāllepato vāpi nātra kāryā vicāraṇā

1.191.4

पुष्येश्वेतार्कमूलन्तु पीतं शीतेन वारिणा । नश्येतु दंशकविषं करवीरादिजं विषम्

puṣyeśvetārkamūlantu pītaṃ śītena vāriṇā / naśyetu daṃśakaviṣaṃ karavīrādijaṃ viṣam

1.191.5

महाकालस्य वै मूलं पिष्टं तत्काञ्जिकेन वै । वोड्राणां डुण्डुभानां च तल्लोपो हरते विषम्

mahākālasya vai mūlaṃ piṣṭaṃ tatkāñjikena vai / voḍrāṇāṃ ḍuṇḍubhānāṃ ca tallopo harate viṣam

1.191.6

तण्डुलीयकमूलं च पिष्टं तण्डुलवारिणा । घृतेन सह पीतन्तु हरेत्सर्वाविषाणि च

taṇḍulīyakamūlaṃ ca piṣṭaṃ taṇḍulavāriṇā / ghṛtena saha pītantu haretsarvāviṣāṇi ca

1.191.7

नीलीलज्जालुकामूलं पिष्टं तण्डुलवारिणा । पीतं तद्दंशकविषं नश्येदेकेन वोभयोः

nīlīlajjālukāmūlaṃ piṣṭaṃ taṇḍulavāriṇā / pītaṃ taddaṃśakaviṣaṃ naśyedekena vobhayoḥ

1.191.8

कूष्माण्डकस्य स्वरसः सगुडः सहशर्करः । पीतः सदुग्धो हन्याच्च दंशकस्यविषं च वै

kūṣmāṇḍakasya svarasaḥ saguḍaḥ sahaśarkaraḥ / pītaḥ sadugdho hanyācca daṃśakasyaviṣaṃ ca vai

1.191.9

तथा कोद्रवमूलस्य मोहस्य हर एव च । यष्टीमधुसमायुक्ता तथा पीता च शर्करा

tathā kodravamūlasya mohasya hara eva ca / yaṣṭīmadhusamāyuktā tathā pītā ca śarkarā

1.191.10

सदुग्धा च त्रिरात्रेण मूषकानां विषं हरेत् । चुलुकत्रयपानाच्च वारिणः शीतलस्य वै

sadugdhā ca trirātreṇa mūṣakānāṃ viṣaṃ haret / culukatrayapānācca vāriṇaḥ śītalasya vai

1.191.11

ताम्बूलदग्धमुखस्य लालास्त्रावो विनश्यति । घृतं सशर्करं षीत्वा मद्यपानमदो न वै

tāmbūladagdhamukhasya lālāstrāvo vinaśyati / ghṛtaṃ saśarkaraṃ ṣītvā madyapānamado na vai

1.191.12

कृष्णाङ्कोलस्य मूलेन पीतं सुक्वथितं जलम् । ततो नश्यद्गरविषं त्रिरात्रेण महेश्वर

kṛṣṇāṅkolasya mūlena pītaṃ sukvathitaṃ jalam / tato naśyadgaraviṣaṃ trirātreṇa maheśvara

1.191.13

उष्णं गव्यघृतं चैव सैन्धवेन समन्वितम् । नाशयेत्तन्महादेव वेदनां वृश्चिकोद्भवाम्

uṣṇaṃ gavyaghṛtaṃ caiva saindhavena samanvitam / nāśayettanmahādeva vedanāṃ vṛścikodbhavām

1.191.14

कुसुभं कङ्कुमञ्चैव हरितालं मनः शिला । करञ्जं पिषितं चैव ह्यर्कमूलं च शङ्कर

kusubhaṃ kaṅkumañcaiva haritālaṃ manaḥ śilā / karañjaṃ piṣitaṃ caiva hyarkamūlaṃ ca śaṅkara

1.191.15

विषंनृणां विनश्येत्तु एतेषां भक्षणाच्छिव । दीपतैलप्रदानाच्च दंशैराकीटजैः शिव । खर्जूरकविषं नश्येत्तदा वै नात्र संशयः

viṣaṃnṛṇāṃ vinaśyettu eteṣāṃ bhakṣaṇācchiva / dīpatailapradānācca daṃśairākīṭajaiḥ śiva / kharjūrakaviṣaṃ naśyettadā vai nātra saṃśayaḥ

1.191.16

दंशस्थानं वृश्चिकस्य शुण्ठी तगरसंयुता । नश्येन्मधुमक्षिकाया एतेषां लेपतो विषम्

daṃśasthānaṃ vṛścikasya śuṇṭhī tagarasaṃyutā / naśyenmadhumakṣikāyā eteṣāṃ lepato viṣam

1.191.17

शतपुष्पा सैन्धवञ्च साज्यं वा तेन लेपयेत् । शिरीषस्य तु बीजंवै सिद्ध क्षीरेण घर्षितम्

śatapuṣpā saindhavañca sājyaṃ vā tena lepayet / śirīṣasya tu bījaṃvai siddha kṣīreṇa gharṣitam

1.191.18

तल्लेपेन महादेव नश्येत्कुक्कुरजं विषम् । ज्वलिताग्निर्वारिसेको तथा दर्दुरजं विषम्

tallepena mahādeva naśyetkukkurajaṃ viṣam / jvalitāgnirvāriseko tathā dardurajaṃ viṣam

1.191.19

धत्तूरकरसोन्मिश्रं क्षीराद्यगुडपानतः । शूनां विषं विनश्येत्तु शशाङ्काङ्कितशेखर

dhattūrakarasonmiśraṃ kṣīrādyaguḍapānataḥ / śūnāṃ viṣaṃ vinaśyettu śaśāṅkāṅkitaśekhara

1.191.20

वटनिम्बशमीनाञ्च वल्कलैः क्वथितं जलम् । तत्सेकान्मुखदन्तानां नश्येद्वै विषवेदना

vaṭanimbaśamīnāñca valkalaiḥ kvathitaṃ jalam / tatsekānmukhadantānāṃ naśyedvai viṣavedanā

1.191.21

लेपनाद्देवदारोश्च गैरिकस्य च लेपनात् । नागेश्वरो दरिद्रे द्वे तथा मञ्जिष्ठका हर । एभिर्लेपाद्विनश्येत्तु लूताविषमुमापते

lepanāddevadārośca gairikasya ca lepanāt / nāgeśvaro daridre dve tathā mañjiṣṭhakā hara / ebhirlepādvinaśyettu lūtāviṣamumāpate

1.191.22

करञ्जस्य तु बीजानि वरुणच्छदमेव च । तिलाश्च सर्षपा हन्युर्विषं वै नात्र संशयः

karañjasya tu bījāni varuṇacchadameva ca / tilāśca sarṣapā hanyurviṣaṃ vai nātra saṃśayaḥ

1.191.23

घृतं कुमारीपत्रं वै दत्तं सलवणं हर । तुरङ्गमशरीराणां कण्डूर्नश्येद्दशाहतः

ghṛtaṃ kumārīpatraṃ vai dattaṃ salavaṇaṃ hara / turaṅgamaśarīrāṇāṃ kaṇḍūrnaśyeddaśāhataḥ

1.191.24