आचारखण्ड — Adhyaya 224

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे युगधर्मकथनं नाम त्रयोविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- २२४ सूत उवाच । चतुर्युगसहस्रान्ते ब्राह्मो नैमित्तिको लयः । अनावृष्टिश्च कल्पान्ते जायते शतवार्षिकी

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yugadharmakathanaṃ nāma trayoviṃśatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 224 sūta uvāca / caturyugasahasrānte brāhmo naimittiko layaḥ / anāvṛṣṭiśca kalpānte jāyate śatavārṣikī

1.224.1

उतिष्ठन्ति तदा रौद्रा दिवि सप्त दिवाकराः । ते तु पीत्वा जलं सर्वं शोषयन्ति जगत्त्रयम्

utiṣṭhanti tadā raudrā divi sapta divākarāḥ / te tu pītvā jalaṃ sarvaṃ śoṣayanti jagattrayam

1.224.2

भूर्भुवः स्वर्महर्लोकं चराचरं जनस्तथा । विष्णुश्च रुद्रो भूत्वासौ पातालानि दहत्यधः

bhūrbhuvaḥ svarmaharlokaṃ carācaraṃ janastathā / viṣṇuśca rudro bhūtvāsau pātālāni dahatyadhaḥ

1.224.3

विष्णुर्दहेत्त्रिलोकञ्चि मुखान्मेघान् सृजत्यलम् । वर्षन्ते वै वर्षशतं नानावर्णा महाघनाः

viṣṇurdahettrilokañci mukhānmeghān sṛjatyalam / varṣante vai varṣaśataṃ nānāvarṇā mahāghanāḥ

1.224.4

विष्णुरूपःशतं वाति वर्षाणां वायुरूर्जितः । विष्णुरे कार्णवी भूते वर्षे ब्रह्मस्वरूपधृक् । शेते ऽनन्तासने विष्णुर्नष्टे स्थावरजङ्गमे

viṣṇurūpaḥśataṃ vāti varṣāṇāṃ vāyurūrjitaḥ / viṣṇure kārṇavī bhūte varṣe brahmasvarūpadhṛk / śete 'nantāsane viṣṇurnaṣṭe sthāvarajaṅgame

1.224.5

सुप्त्वा वर्षसहस्रं स जगद्भूयो ऽसृजद्धरिः । अथ प्राकृतिकं वक्ष्ये प्रलयं शृणु शौनक

suptvā varṣasahasraṃ sa jagadbhūyo 'sṛjaddhariḥ / atha prākṛtikaṃ vakṣye pralayaṃ śṛṇu śaunaka

1.224.6

पूर्णे संवत्सरशते संहृत्य सकलं जगत् । ब्रह्माणं न्यस्य देहे हि मुक्तो योगबलैर्हरिः

pūrṇe saṃvatsaraśate saṃhṛtya sakalaṃ jagat / brahmāṇaṃ nyasya dehe hi mukto yogabalairhariḥ

1.224.7

ये गता ब्रह्मणः स्थानं ते ऽपि यान्ति परं पदम् । अनावृष्ट्यर्कसम्पन्ना आसन्मेघास्तथा द्विज । शतं वर्षाणि वर्षद्भिर्मेधैरण्डं प्रपूर्यते

ye gatā brahmaṇaḥ sthānaṃ te 'pi yānti paraṃ padam / anāvṛṣṭyarkasampannā āsanmeghāstathā dvija / śataṃ varṣāṇi varṣadbhirmedhairaṇḍaṃ prapūryate

1.224.8

अन्तर्गतेन तोयेन भिन्नमण्डं जगत्पतेः । पूर्णे ब्रह्मायुषि गते भिद्यते ऽम्भसि लीयते

antargatena toyena bhinnamaṇḍaṃ jagatpateḥ / pūrṇe brahmāyuṣi gate bhidyate 'mbhasi līyate

1.224.9

एवं सा जगदाधारा तोये चोर्वो प्रलीयते । आपस्तेजसि लीयन्ते तेजो वायौ प्रलीयते

evaṃ sā jagadādhārā toye corvo pralīyate / āpastejasi līyante tejo vāyau pralīyate

1.224.10

वायुः खे खञ्च भूतादौ विशते च तदा महान् । महान्प्रपद्यते ऽव्यक्तं प्रकृतिः पुरुषे परे

vāyuḥ khe khañca bhūtādau viśate ca tadā mahān / mahānprapadyate 'vyaktaṃ prakṛtiḥ puruṣe pare

1.224.11

शतवर्षं हरिः शेते सृजत्यथ दिनगमे । अव्यक्तादिक्रमेणैव व्यक्तीभूतं चराचरम्

śatavarṣaṃ hariḥ śete sṛjatyatha dinagame / avyaktādikrameṇaiva vyaktībhūtaṃ carācaram

1.224.12