आचारखण्ड — Adhyaya 83

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे गयामाहात्म्यं नाम द्व्यशीतितमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ८३ ब्रह्मोवाच । कीकटेषु गया पुण्या पुण्यं राजगृहं वनम् । विषयश्चारणः पुण्यो नदीनां च पुनः पुना

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gayāmāhātmyaṃ nāma dvyaśītitamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 83 brahmovāca / kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam / viṣayaścāraṇaḥ puṇyo nadīnāṃ ca punaḥ punā

1.83.1

मुण्डपृष्ठं तु पूर्वस्मिन्पश्चिमे दक्षिणोत्तरे । सार्धक्रोशद्वयं मानं गयायां परिकीर्तितम्

muṇḍapṛṣṭhaṃ tu pūrvasminpaścime dakṣiṇottare / sārdhakrośadvayaṃ mānaṃ gayāyāṃ parikīrtitam

1.83.2

पञ्चक्रोशं गयाक्षेत्रं क्रोशमेकं गयाशिरः । तत्र पिण्डप्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती

pañcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamekaṃ gayāśiraḥ / tatra piṇḍapradānena tṛptirbhavati śāśvatī

1.83.3

नगाज्जनार्दनाच्चैव कूपाच्चोत्तरमानसात् । एतद्गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थं तदुच्यते

nagājjanārdanāccaiva kūpāccottaramānasāt / etadgayāśiraḥ proktaṃ phalgutīrthaṃ taducyate

1.83.4

तत्र पिण्डप्रदानेन पितॄणा परमा गतिः । गयागमनमात्रेण पितॄणामनृणो भवेत्

tatra piṇḍapradānena pitṝṇā paramā gatiḥ / gayāgamanamātreṇa pitṝṇāmanṛṇo bhavet

1.83.5

गयायां पितृरूपेण देवदेवो जनार्दनः । तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं मुच्यते वै ऋणत्रयात्

gayāyāṃ pitṛrūpeṇa devadevo janārdanaḥ / taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ mucyate vai ṛṇatrayāt

1.83.6

रथमार्गं गयतीर्थे दृष्ट्वा रुद्रपदादिके । कालेश्वरं च केदारं पितॄणामनृणो भवेत्

rathamārgaṃ gayatīrthe dṛṣṭvā rudrapadādike / kāleśvaraṃ ca kedāraṃ pitṝṇāmanṛṇo bhavet

1.83.7

दृष्ट्वा पितामहं देवं सर्वपापैः प्रमुच्यते । लोकं त्वनामयं याति दृष्ट्वा च प्रपितामहम्

dṛṣṭvā pitāmahaṃ devaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate / lokaṃ tvanāmayaṃ yāti dṛṣṭvā ca prapitāmaham

1.83.8

तथा गदाधरं देवं माधवं पुरुषोत्तमम् । तं प्रणम्य प्रयत्नेन न भूयो जायते नरः

tathā gadādharaṃ devaṃ mādhavaṃ puruṣottamam / taṃ praṇamya prayatnena na bhūyo jāyate naraḥ

1.83.9

मौनादित्यं महात्मानं कनकार्कं विशेषतः । दृष्ट्वा मौनेन विप्रर्षे पितॄणामनृणो भवेत्

maunādityaṃ mahātmānaṃ kanakārkaṃ viśeṣataḥ / dṛṣṭvā maunena viprarṣe pitṝṇāmanṛṇo bhavet

1.83.10

ब्रह्माणं पूजयित्वा च ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् । गायत्त्रीं प्रतरुत्थाय यस्तु पश्यति मानवः

brahmāṇaṃ pūjayitvā ca brahmalokamavāpnuyāt / gāyattrīṃ pratarutthāya yastu paśyati mānavaḥ

1.83.11

सन्ध्यां कृत्वा प्रयत्नेन सर्ववेदफलं लभेत् । सावित्रीं चैव मध्याह्ने दृष्ट्वा यज्ञफलं लभेत्

sandhyāṃ kṛtvā prayatnena sarvavedaphalaṃ labhet / sāvitrīṃ caiva madhyāhne dṛṣṭvā yajñaphalaṃ labhet

1.83.12

सरस्वतीं च सायाह्ने दृष्ट्वा दानफलं लभेत् । नगस्थमीश्वरं दृष्ट्वा पितॄणामनृणो भवेत्

sarasvatīṃ ca sāyāhne dṛṣṭvā dānaphalaṃ labhet / nagasthamīśvaraṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmanṛṇo bhavet

1.83.13

धर्मारण्यं धर्ममीशं दृष्ट्वा स्यादृणनाशनम् । देवं गृध्रेश्वरं दृष्ट्वा को न मुच्येत बन्धनात्

dharmāraṇyaṃ dharmamīśaṃ dṛṣṭvā syādṛṇanāśanam / devaṃ gṛdhreśvaraṃ dṛṣṭvā ko na mucyeta bandhanāt

1.83.14

धेनुं दृष्ट्वा धेनुवने ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । प्रभासेशं प्रभासे च दृष्ट्वा याति परां गतिम्

dhenuṃ dṛṣṭvā dhenuvane brahmalokaṃ nayetpitṝn / prabhāseśaṃ prabhāse ca dṛṣṭvā yāti parāṃ gatim

1.83.15

कोटीश्वरं चाश्वमेधं दृष्ट्वा स्यादृणनाशनम् । स्वर्गद्वारेश्वरं दृष्ट्वा मुच्यते भवबन्धनात्

koṭīśvaraṃ cāśvamedhaṃ dṛṣṭvā syādṛṇanāśanam / svargadvāreśvaraṃ dṛṣṭvā mucyate bhavabandhanāt

1.83.16

रामेश्वरं गदालोलं दृष्ट्वा स्वर्गमवाप्नुयात् । ब्रह्मेश्वरं तथा दृष्ट्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया

rāmeśvaraṃ gadālolaṃ dṛṣṭvā svargamavāpnuyāt / brahmeśvaraṃ tathā dṛṣṭvā mucyate brahmahatyayā

1.83.17

मुण्डपृष्ठे महाचण्डीं दृष्ट्वा कामानवाप्नुयात् । फल्ग्वीशं फल्गुचण्डीं च गौरीं दृष्ट्वा च मङ्गलाम्

muṇḍapṛṣṭhe mahācaṇḍīṃ dṛṣṭvā kāmānavāpnuyāt / phalgvīśaṃ phalgucaṇḍīṃ ca gaurīṃ dṛṣṭvā ca maṅgalām

1.83.18

गोमकं गोपतिं देवं पितॄणामनृणो भवेत् । अङ्गारेशं च सिद्धेशं गयादित्यं गजं तथा

gomakaṃ gopatiṃ devaṃ pitṝṇāmanṛṇo bhavet / aṅgāreśaṃ ca siddheśaṃ gayādityaṃ gajaṃ tathā

1.83.19

मार्कण्डेयेश्वरं दृष्ट्वा पितॄणामनृणो भवेत् । फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम्

mārkaṇḍeyeśvaraṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmanṛṇo bhavet / phalgutīrthe naraḥ snātvā dṛṣṭvā devaṃ gadādharam

1.83.20

एतेन किं न पर्याप्तं नॄणां सुकृतकारिणाम् । ब्रह्मलोकं प्रयान्तीह पुरुषा एकविंशतिः

etena kiṃ na paryāptaṃ nṝṇāṃ sukṛtakāriṇām / brahmalokaṃ prayāntīha puruṣā ekaviṃśatiḥ

1.83.21

पृथिव्यां यानि तीर्थानी ये समुद्राः सरांसि च । फल्गुतीर्थं गमिष्यन्ति वारमेकं दिनेदिने

pṛthivyāṃ yāni tīrthānī ye samudrāḥ sarāṃsi ca / phalgutīrthaṃ gamiṣyanti vāramekaṃ dinedine

1.83.22

पृथिव्यां च गया पुण्या गयायां च गयाशिरः । श्रेष्ठं तथा फल्गुतीर्थं तन्मुखं च सुरस्य हि

pṛthivyāṃ ca gayā puṇyā gayāyāṃ ca gayāśiraḥ / śreṣṭhaṃ tathā phalgutīrthaṃ tanmukhaṃ ca surasya hi

1.83.23

उदीचि कनकानद्यो नाभितीर्थं तु मध्यतः । पुण्यं ब्रह्मसदस्तीर्थं स्नानात्स्याद्ब्रह्मलोकदम्

udīci kanakānadyo nābhitīrthaṃ tu madhyataḥ / puṇyaṃ brahmasadastīrthaṃ snānātsyādbrahmalokadam

1.83.24

कूपे पिण्डादिकं कृत्वा पितॄणामनृणो भवेम् । तथाक्षयवटे श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्

kūpe piṇḍādikaṃ kṛtvā pitṝṇāmanṛṇo bhavem / tathākṣayavaṭe śrāddhī brahmalokaṃ nayetpitṝn

1.83.25

हंसतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । कोटितीथ गयालोले वैतरण्यां च गोमके

haṃsatīrthe naraḥ snātvā sarvapāpaiḥ pramucyate / koṭitītha gayālole vaitaraṇyāṃ ca gomake

1.83.26

ब्रह्मलोकं नयेच्छ्राद्धी पुरुषानेकविंशतिम् । ब्रह्मतीर्थे रामतीर्थे आग्नेये सोमतीर्थके

brahmalokaṃ nayecchrāddhī puruṣānekaviṃśatim / brahmatīrthe rāmatīrthe āgneye somatīrthake

1.83.27

श्राद्धी रामह्रदे ब्रह्मलोकं पितृकुलं नयेत् । उत्तरे मानसे श्राद्धी न भूयो जायते नरः

śrāddhī rāmahrade brahmalokaṃ pitṛkulaṃ nayet / uttare mānase śrāddhī na bhūyo jāyate naraḥ

1.83.28

दक्षिणे मानसे श्राद्धी ब्रह्मलोकं पितॄन्नयेत् । स्वगद्वारे नरः श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । भीष्मतर्पणकृत्तस्य कूटे तारयते पितॄन् । गृध्रेश्वरे तथा श्राद्धी पितॄणामनृणो भवेत्

dakṣiṇe mānase śrāddhī brahmalokaṃ pitṝnnayet / svagadvāre naraḥ śrāddhī brahmalokaṃ nayetpitṝn / bhīṣmatarpaṇakṛttasya kūṭe tārayate pitṝn / gṛdhreśvare tathā śrāddhī pitṝṇāmanṛṇo bhavet

1.83.29

श्राद्धी च धेनुकारण्ये ब्रिह्मलोकं पितॄन्नयेत् । तिलधेनुप्रदः स्नात्वा दृष्ट्वा धेनुं न संशयः

śrāddhī ca dhenukāraṇye brihmalokaṃ pitṝnnayet / tiladhenupradaḥ snātvā dṛṣṭvā dhenuṃ na saṃśayaḥ

1.83.30

ऐन्द्रे वा नरतीर्थे च वासवे वैष्णवे तथा । महानद्यां कृतश्राद्धो ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्

aindre vā naratīrthe ca vāsave vaiṣṇave tathā / mahānadyāṃ kṛtaśrāddho brahmalokaṃ nayetpitṝn

1.83.31

गायत्त्रे चैव सावित्रे तीर्थे सारस्वते तथा । स्नानस न्ध्यातर्पणकृच्छ्राद्धी चैकोत्तरं शतम्

gāyattre caiva sāvitre tīrthe sārasvate tathā / snānasa ndhyātarpaṇakṛcchrāddhī caikottaraṃ śatam

1.83.32

पितॄणां तु कुलं ब्रह्मलोकं नयति मानवः । ब्रह्मयोनिं विनिर्गच्छेत्प्रयतः पितृमानसः

pitṝṇāṃ tu kulaṃ brahmalokaṃ nayati mānavaḥ / brahmayoniṃ vinirgacchetprayataḥ pitṛmānasaḥ

1.83.33

तर्पयित्वा पितॄन्देवान्न विशेद्योनिसङ्कटे । तर्पणे काकजङ्घार्या पितॄणां तृप्तिरक्षया

tarpayitvā pitṝndevānna viśedyonisaṅkaṭe / tarpaṇe kākajaṅghāryā pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā

1.83.34

धर्मारण्ये मतङ्गस्य वाप्यां श्राद्धाद्दिवं व्रजेत् । धर्मयूपे च कूपे त पितॄणामनृणो भवेत्

dharmāraṇye mataṅgasya vāpyāṃ śrāddhāddivaṃ vrajet / dharmayūpe ca kūpe ta pitṝṇāmanṛṇo bhavet

1.83.35

प्रमाणं देवताः सन्तु लोकपालाश्च साक्षिणः । मयागत्य मतङ्गे ऽस्मिन्पितॄणां निष्कृतिः कृता

pramāṇaṃ devatāḥ santu lokapālāśca sākṣiṇaḥ / mayāgatya mataṅge 'sminpitṝṇāṃ niṣkṛtiḥ kṛtā

1.83.36

रामतीर्थे नराः स्नात्वा श्राद्धं कृत्वा प्रभासके । शिलायां प्रेतभावात्स्युर्मुक्ताः पितृगणाः किल

rāmatīrthe narāḥ snātvā śrāddhaṃ kṛtvā prabhāsake / śilāyāṃ pretabhāvātsyurmuktāḥ pitṛgaṇāḥ kila

1.83.37

श्राद्धकृच्छ स्वपुष्टायां त्रिः सफ्तकुंलमुद्धरेत् । श्राद्धकृन्मुण्डपृष्ठादौ ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्

śrāddhakṛccha svapuṣṭāyāṃ triḥ saphtakuṃlamuddharet / śrāddhakṛnmuṇḍapṛṣṭhādau brahmalokaṃ nayetpitṝn

1.83.38

गयायां न हि तत्स्थानं यत्र तीर्थं न विद्यते । पञ्चक्रोशे गयाक्षेत्रे यत्र तत्र तु पिण्डदः

gayāyāṃ na hi tatsthānaṃ yatra tīrthaṃ na vidyate / pañcakrośe gayākṣetre yatra tatra tu piṇḍadaḥ

1.83.39

अक्षयं फलमाप्नोति ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । जनार्दनस्य हस्ते तु पिण्डं दद्यात्स्वकं नरः

akṣayaṃ phalamāpnoti brahmalokaṃ nayetpitṝn / janārdanasya haste tu piṇḍaṃ dadyātsvakaṃ naraḥ

1.83.40

एष पिण्डे मया दत्तस्तव हस्ते जनार्दन ! । परलोकं गते मोक्षमक्षय्यमुपतिष्ठताम्

eṣa piṇḍe mayā dattastava haste janārdana ! / paralokaṃ gate mokṣamakṣayyamupatiṣṭhatām

1.83.41

ब्रह्मलोकमवाप्नोति पितृभिः सह निश्चितम् । गयायां धर्मपृष्ठे च सरसि ब्रह्मणस्तथा

brahmalokamavāpnoti pitṛbhiḥ saha niścitam / gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe ca sarasi brahmaṇastathā

1.83.42

गयाशीर्षे ऽक्षयवटे पितॄणां दत्तमक्षयम् । धर्मारण्यं धर्मपृष्ठं धेनुकारण्यमेव च

gayāśīrṣe 'kṣayavaṭe pitṝṇāṃ dattamakṣayam / dharmāraṇyaṃ dharmapṛṣṭhaṃ dhenukāraṇyameva ca

1.83.43

दृष्ट्वैतानि पितॄंश्चार्यवंश्यान्विंशतिमुद्धरेत् । ब्रह्मारण्यं महानद्याः पश्चिमो भाग उच्यते

dṛṣṭvaitāni pitṝṃścāryavaṃśyānviṃśatimuddharet / brahmāraṇyaṃ mahānadyāḥ paścimo bhāga ucyate

1.83.44

पूर्वो ब्रह्मसदो भागो नागाद्रिर्भरताश्रमः । भरतस्याश्रमे श्राद्धी मतङ्गस्य पदे भवेत्

pūrvo brahmasado bhāgo nāgādrirbharatāśramaḥ / bharatasyāśrame śrāddhī mataṅgasya pade bhavet

1.83.45

गयाशीर्षाद्दक्षिणतो महानद्याश्च पश्चिमे । तत्स्मृतं चम्पकवनं तत्र पाण्डुशिलास्ति हि

gayāśīrṣāddakṣiṇato mahānadyāśca paścime / tatsmṛtaṃ campakavanaṃ tatra pāṇḍuśilāsti hi

1.83.46

श्राद्धी तत्र तृतीयायां निश्चिरायाश्च मण्डले । महाह्रदे च कौशिक्यामक्षयं फलमाप्नुयात्

śrāddhī tatra tṛtīyāyāṃ niścirāyāśca maṇḍale / mahāhrade ca kauśikyāmakṣayaṃ phalamāpnuyāt

1.83.47

वैतरण्या श्चोत्तरतस्तृतीयाख्यो जलाशयः । पदानि तत्र क्रौञ्चस्य श्राद्धी स्वर्गं नयेत्पितॄन्

vaitaraṇyā ścottaratastṛtīyākhyo jalāśayaḥ / padāni tatra krauñcasya śrāddhī svargaṃ nayetpitṝn

1.83.48

क्रौञ्चपादादुत्तरतो निश्चिराख्यो जलाशयः । सकृद्यत्राभिगमनं सकृत्पिंण्डप्रपातनम्

krauñcapādāduttarato niścirākhyo jalāśayaḥ / sakṛdyatrābhigamanaṃ sakṛtpiṃṇḍaprapātanam

1.83.49

दुर्लभं किं पुनर्नित्यमस्मिन्नेव व्यवस्थितिः । महानद्यामुपस्पृश्य तर्पयेत्पितृदेवताः

durlabhaṃ kiṃ punarnityamasminneva vyavasthitiḥ / mahānadyāmupaspṛśya tarpayetpitṛdevatāḥ

1.83.50

अक्षयान्प्राप्नुयाल्लोकान्कुलं चापि समुद्धरेत् । सावित्रे पठ्यते सन्ध्या कृता स्याद्द्वादशाब्दिकी

akṣayānprāpnuyāllokānkulaṃ cāpi samuddharet / sāvitre paṭhyate sandhyā kṛtā syāddvādaśābdikī

1.83.51

शुक्लकृष्णावुभौ पक्षौ गयायां यो वसेन्नरः पुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्र संशयः

śuklakṛṣṇāvubhau pakṣau gayāyāṃ yo vasennaraḥ punātyāsaptamaṃ caiva kulaṃ nāstyatra saṃśayaḥ

1.83.52

गयायां मुणाडपृष्ठं च अरविन्दं च पर्वतम् । तृतीयं क्रैञ्चपादं च दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते

gayāyāṃ muṇāḍapṛṣṭhaṃ ca aravindaṃ ca parvatam / tṛtīyaṃ kraiñcapādaṃ ca dṛṣṭvā pāpaiḥ pramucyate

1.83.53

मकरे वर्तमाने च ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु गयायां पिण्डपातनम्

makare vartamāne ca grahaṇe candrasūryayoḥ / durlabhaṃ triṣu lokeṣu gayāyāṃ piṇḍapātanam

1.83.54

महाह्रदे च कौशिक्यां मूलक्षेत्रे विशेषतः । गुहायां गृध्रकूटस्य श्राद्धं दत्तं (सप्त) महाफलम्

mahāhrade ca kauśikyāṃ mūlakṣetre viśeṣataḥ / guhāyāṃ gṛdhrakūṭasya śrāddhaṃ dattaṃ (sapta) mahāphalam

1.83.55

यत्र माहेश्वरी धारा श्राद्धी तत्रानृणो भवेत् । पुण्यां विशालामासाद्य नदीं त्रैलोक्य विश्रुताम्

yatra māheśvarī dhārā śrāddhī tatrānṛṇo bhavet / puṇyāṃ viśālāmāsādya nadīṃ trailokya viśrutām

1.83.56

अग्निष्टोममवाप्नोति श्राद्धी प्रायाद्दिवं नरः । श्राद्धी मासपदे स्नात्वा वाजपेयफलं लभेत्

agniṣṭomamavāpnoti śrāddhī prāyāddivaṃ naraḥ / śrāddhī māsapade snātvā vājapeyaphalaṃ labhet

1.83.57

रविपादे पिण्डदानात्पतितोद्धारणं भवेत् । गयास्थो यो ददात्यन्नं पितरस्तेन पुत्रिणः

ravipāde piṇḍadānātpatitoddhāraṇaṃ bhavet / gayāstho yo dadātyannaṃ pitarastena putriṇaḥ

1.83.58

काङ्क्षन्ते पितरः पुत्रान्नरकाद्भयभीरवः । गयां यास्यति यः कश्चित्सो ऽस्मान्सन्तरयिष्यति

kāṅkṣante pitaraḥ putrānnarakādbhayabhīravaḥ / gayāṃ yāsyati yaḥ kaścitso 'smānsantarayiṣyati

1.83.59

गयाप्राप्तं सुतं दृष्ट्वा पितॄणामुत्सवो भवेत् । पभ्द्यामपि जलं स्पृष्ट्वा अस्मभ्यं किल दास्यति

gayāprāptaṃ sutaṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmutsavo bhavet / pabhdyāmapi jalaṃ spṛṣṭvā asmabhyaṃ kila dāsyati

1.83.60

आत्मजो वा तथान्यो वा गयाकूपे यदा तदा । यन्नाम्ना पातयेत्पिण्डं तं नयेद्ब्रह्म शाश्वतम्

ātmajo vā tathānyo vā gayākūpe yadā tadā / yannāmnā pātayetpiṇḍaṃ taṃ nayedbrahma śāśvatam

1.83.61

पुण्डरीकं विष्णुलोकं प्राप्नुयात्कोटितीर्थगः । या सा वैतरणी नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुता

puṇḍarīkaṃ viṣṇulokaṃ prāpnuyātkoṭitīrthagaḥ / yā sā vaitaraṇī nāma triṣu lokeṣu viśrutā

1.83.62

सावतीर्णा गयाक्षेत्रे पितॄणां तारणाय हि । श्राद्धदः पिण्डदस्तत्र गोप्रदानं करोतियः

sāvatīrṇā gayākṣetre pitṝṇāṃ tāraṇāya hi / śrāddhadaḥ piṇḍadastatra gopradānaṃ karotiyaḥ

1.83.63

एकविंशतिवंश्यान्स तारयेन्नात्र संशयः । यदि पुत्रो गयां गच्छेत्कदाचित्कालपर्यये

ekaviṃśativaṃśyānsa tārayennātra saṃśayaḥ / yadi putro gayāṃ gacchetkadācitkālaparyaye

1.83.64

तानेव भोजयेद्विप्रान्ब्रह्मणा ये प्रकल्पिताः । तेषां ब्रह्मसदः स्थानं सोमपानं तथैव च

tāneva bhojayedviprānbrahmaṇā ye prakalpitāḥ / teṣāṃ brahmasadaḥ sthānaṃ somapānaṃ tathaiva ca

1.83.65

ब्रह्मप्रकल्पितं स्थानं विप्रा ब्रह्मप्रकल्पपिताः । पूजितैः पूजिताः सर्वे पितृभिः सह देवताः

brahmaprakalpitaṃ sthānaṃ viprā brahmaprakalpapitāḥ / pūjitaiḥ pūjitāḥ sarve pitṛbhiḥ saha devatāḥ

1.83.66

तर्पयेत्तु गयाविप्रान्हव्यकव्यैर्विधानतः । स्थानं देहपरित्यागे गयायां तु विधीयते

tarpayettu gayāviprānhavyakavyairvidhānataḥ / sthānaṃ dehaparityāge gayāyāṃ tu vidhīyate

1.83.67

यः करोति वृषोत्सर्गं गयाक्षेत्रे ह्यनुत्तमे । अग्निष्टोमशतं पुण्यं लभते नात्र संशयः

yaḥ karoti vṛṣotsargaṃ gayākṣetre hyanuttame / agniṣṭomaśataṃ puṇyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

1.83.68

आत्मनो ऽपि महाबुद्धिर्गयायां तु तिलैर्विना । पिण्डनिर्वापणं कुर्यादन्येषामपि मानवः

ātmano 'pi mahābuddhirgayāyāṃ tu tilairvinā / piṇḍanirvāpaṇaṃ kuryādanyeṣāmapi mānavaḥ

1.83.69

यावन्तो ज्ञातयः पित्र्या बान्धवाः सुहृदस्तथा । तेभ्यो व्यासगयाभूमौ पिण्डो देयो विधानतः

yāvanto jñātayaḥ pitryā bāndhavāḥ suhṛdastathā / tebhyo vyāsagayābhūmau piṇḍo deyo vidhānataḥ

1.83.70

रामतीर्थे नरः स्नात्वा गोशतस्याप्नुयात्फलम् । मतङ्गवाप्यां स्नात्वा च गोसहस्रफलं लभेत्

rāmatīrthe naraḥ snātvā gośatasyāpnuyātphalam / mataṅgavāpyāṃ snātvā ca gosahasraphalaṃ labhet

1.83.71

निश्चिरासंगमे स्नात्वा ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । वसिष्ठस्याश्रमे स्नात्वा वाजपेयं च विन्दति

niścirāsaṃgame snātvā brahmalokaṃ nayetpitṝn / vasiṣṭhasyāśrame snātvā vājapeyaṃ ca vindati

1.83.72

महाकौश्यां समावासादश्वमेधफलं लभेत् । पितामहस्य सरसः प्रसृता लोकपावनी

mahākauśyāṃ samāvāsādaśvamedhaphalaṃ labhet / pitāmahasya sarasaḥ prasṛtā lokapāvanī

1.83.73

समीपे त्वग्निधारेति विश्रुता कपिला हि सा । अग्निष्टोमफलं श्राद्धी स्नात्वात्र कृतकृत्यता

samīpe tvagnidhāreti viśrutā kapilā hi sā / agniṣṭomaphalaṃ śrāddhī snātvātra kṛtakṛtyatā

1.83.74

श्राद्धी कुमारधारायामश्वमेधफलं लभेत् । कुमारमभिगम्याथ नत्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

śrāddhī kumāradhārāyāmaśvamedhaphalaṃ labhet / kumāramabhigamyātha natvā muktimavāpnuyāt

1.83.75

सोमकुण्डे नरः स्नात्वा सोमलोकं च गच्छति । संवर्तस्य नरो वाप्यां सुभगः स्यात्तु पिण्डदः

somakuṇḍe naraḥ snātvā somalokaṃ ca gacchati / saṃvartasya naro vāpyāṃ subhagaḥ syāttu piṇḍadaḥ

1.83.76

धौतपापो नरो याति प्रेतकुण्डे च पिण्डदः । देवनद्यां लेलिहाने मथने जानुगर्तके

dhautapāpo naro yāti pretakuṇḍe ca piṇḍadaḥ / devanadyāṃ lelihāne mathane jānugartake

1.83.77

एवमादिषु तीर्थेषु पिण्डदस्तारयेत्पितॄन् । नत्वा देवान्वसिष्ठेशप्रभृतीनृणसंक्षयम्

evamādiṣu tīrtheṣu piṇḍadastārayetpitṝn / natvā devānvasiṣṭheśaprabhṛtīnṛṇasaṃkṣayam

1.83.78