Adhyaya 62

मार्कण्डेय उवाच एवन्तु वदतस्तस्य द्विजपुत्रस्य पावकः । गार्हपत्यः शरीरे तु सन्निधानमथाकरोत्

mārkaṇḍeya uvāca evantu vadatastasya dvijaputrasya pāvakaḥ / gārhapatyaḥ śarīre tu sannidhānamathākarot

62.1

तेन चाधिष्ठितः सो ऽथ प्रभामण्डलमध्यगः । व्यदीपयत तं देशं मूर्तिमानिव हव्यवाट्

tena cādhiṣṭhitaḥ so 'tha prabhāmaṇḍalamadhyagaḥ / vyadīpayata taṃ deśaṃ mūrtimāniva havyavāṭ

62.2

तस्यास्तु सुतरां तत्र तादृग्रूपे द्विजन्मनि । अनुरागो ऽभवद्विप्रं पश्यन्त्या देवयोषितः

tasyāstu sutarāṃ tatra tādṛgrūpe dvijanmani / anurāgo 'bhavadvipraṃ paśyantyā devayoṣitaḥ

62.3

ततः सो ऽधिष्ठितस्तेन हव्यवाहेन तत्क्षणात् । यथापूर्वं तथा गन्तुं प्रवृत्तो द्विजनन्दनः

tataḥ so 'dhiṣṭhitastena havyavāhena tatkṣaṇāt / yathāpūrvaṃ tathā gantuṃ pravṛtto dvijanandanaḥ

62.4

जगाम च त्वरायुक्तस्तया देव्या निरीक्षितः । आदृष्टिपातात्तन्वङ्ग्या निश्वासोत्कम्पिकन्धरम्

jagāma ca tvarāyuktastayā devyā nirīkṣitaḥ / ādṛṣṭipātāttanvaṅgyā niśvāsotkampikandharam

62.5

ततः क्षणेनैव तदा निजगेहमवाप्य सः । यथाप्रोक्तं द्विजश्रेष्ठश्चकार सकलाः क्रियाः

tataḥ kṣaṇenaiva tadā nijagehamavāpya saḥ / yathāproktaṃ dvijaśreṣṭhaścakāra sakalāḥ kriyāḥ

62.6

अथ सा चारुसर्वाङ्गी तत्रासक्तात्ममानसा । निश्वासपरमा निन्ये दिनशेषं तथा निशाम्

atha sā cārusarvāṅgī tatrāsaktātmamānasā / niśvāsaparamā ninye dinaśeṣaṃ tathā niśām

62.7

निश्वसन्त्यनवद्याङ्गी हाहेति रुदती मुहुः । मन्दभाग्येति चात्मानं निनिन्द मदिरेक्षणा

niśvasantyanavadyāṅgī hāheti rudatī muhuḥ / mandabhāgyeti cātmānaṃ nininda madirekṣaṇā

62.8

न विहारे न चाहारे रमणीये न वा वने । न कन्दरेषु रम्येषु सा बबन्ध तदा रतिम्

na vihāre na cāhāre ramaṇīye na vā vane / na kandareṣu ramyeṣu sā babandha tadā ratim

62.9

चकार रममाणे च चक्रवाकयुगे स्पृहाम् । मुक्ता तेन वरारोहा निनिन्द निजयौवनम्

cakāra ramamāṇe ca cakravākayuge spṛhām / muktā tena varārohā nininda nijayauvanam

62.10

क्वागताहमिमं शैलं दुष्टदैवबलात्कृता । क्व च प्राप्तः स मे दृष्टेर्गोचरं तादृशो नरः

kvāgatāhamimaṃ śailaṃ duṣṭadaivabalātkṛtā / kva ca prāptaḥ sa me dṛṣṭergocaraṃ tādṛśo naraḥ

62.11

यद्यद्य स महाभागो न मे सङ्गमुपैष्यति । तत्कामाग्निरवश्यं मां क्षपयिष्यति दुः सहः

yadyadya sa mahābhāgo na me saṅgamupaiṣyati / tatkāmāgniravaśyaṃ māṃ kṣapayiṣyati duḥ sahaḥ

62.12

रमणीयमभूद्यत्तत्पुंस्कोकिलनिनादितम् । तेन हीनन्तदेवैतद्दहतीवाद्य मामलम्

ramaṇīyamabhūdyattatpuṃskokilanināditam / tena hīnantadevaitaddahatīvādya māmalam

62.13

मार्कण्डेय उवाच इत्थं सा मदनाविष्टा जगाम मुनिसत्तम । ववृधे च तदा रागस्तस्यास्तस्मिन् प्रतिक्षणम्

mārkaṇḍeya uvāca itthaṃ sā madanāviṣṭā jagāma munisattama / vavṛdhe ca tadā rāgastasyāstasmin pratikṣaṇam

62.14

कलिर्नाम्ना तु गन्धर्वः सानुरागो निराकृतः । तया पूर्वमभूत्सो ऽथ तदवस्थां ददर्श ताम्

kalirnāmnā tu gandharvaḥ sānurāgo nirākṛtaḥ / tayā pūrvamabhūtso 'tha tadavasthāṃ dadarśa tām

62.15

स चिन्तयामास तदा किं न्वेषा गजगामिनी । निश्वासपवनम्लाना गिरावत्र वरूथिनी

sa cintayāmāsa tadā kiṃ nveṣā gajagāminī / niśvāsapavanamlānā girāvatra varūthinī

62.16

मुनिशापक्षता किंनु केनचित् किं विमानिता । वाष्पवारिपरिक्लिन्नमियन्धत्ते यतो मुखम्

muniśāpakṣatā kiṃnu kenacit kiṃ vimānitā / vāṣpavāripariklinnamiyandhatte yato mukham

62.17

ततः स दध्यौ सुचिरं तमर्थं कौतुकात् कलिः । ज्ञातवांश्च प्रभावेण समाधेः स यथातथम्

tataḥ sa dadhyau suciraṃ tamarthaṃ kautukāt kaliḥ / jñātavāṃśca prabhāveṇa samādheḥ sa yathātatham

62.18

पुनः स चिन्तयामास तद्विज्ञाय मुनेः कलिः । ममोपपादितं साधु भाग्यैरेतत्पुराकृतैः

punaḥ sa cintayāmāsa tadvijñāya muneḥ kaliḥ / mamopapāditaṃ sādhu bhāgyairetatpurākṛtaiḥ

62.19

मयैषा सानुरागेण बहुशः प्रार्थिता सती । निराकृतवती सेयमद्य प्राप्या भविष्यति

mayaiṣā sānurāgeṇa bahuśaḥ prārthitā satī / nirākṛtavatī seyamadya prāpyā bhaviṣyati

62.20

मानुषे सानुरागेयं तत्र तद्रूपधारिणि । रंस्यते मय्यसन्दिग्धं किं कालेन करोमि तत्

mānuṣe sānurāgeyaṃ tatra tadrūpadhāriṇi / raṃsyate mayyasandigdhaṃ kiṃ kālena karomi tat

62.21

मार्कण्डेय उवाच आत्मप्रभावेण ततस्तस्य रूपं द्विजन्मनः । कृत्वा चचार यत्रास्ते निषण्णा सा वरूथिनी

mārkaṇḍeya uvāca ātmaprabhāveṇa tatastasya rūpaṃ dvijanmanaḥ / kṛtvā cacāra yatrāste niṣaṇṇā sā varūthinī

62.22

सा तं दृष्ट्वा वरारोहा किञ्चिदुत्फुल्ललोचना । समेत्य प्राह तन्वङ्गी प्रसीदेति पुनः पुनः

sā taṃ dṛṣṭvā varārohā kiñcidutphullalocanā / sametya prāha tanvaṅgī prasīdeti punaḥ punaḥ

62.23

त्वया त्यक्ता न सन्देहः परित्यक्ष्यामि जीवितम् । तत्राधर्मः कष्टतरः क्रियालोपो भविष्यति

tvayā tyaktā na sandehaḥ parityakṣyāmi jīvitam / tatrādharmaḥ kaṣṭataraḥ kriyālopo bhaviṣyati

62.24

मया समेत्य रम्ये ऽस्मिन् महाकन्दरकन्दरे । मत्परित्राणजं धर्ममवश्यं प्रतिपत्स्यसे

mayā sametya ramye 'smin mahākandarakandare / matparitrāṇajaṃ dharmamavaśyaṃ pratipatsyase

62.25

आयुषः सावशेषं मे नृनमस्ति महामते । निवृत्तस्तेन नूनं त्वं हृदयाह्लादकारकः

āyuṣaḥ sāvaśeṣaṃ me nṛnamasti mahāmate / nivṛttastena nūnaṃ tvaṃ hṛdayāhlādakārakaḥ

62.26

कलिरुवाच किं करोमि क्रियाहानिर्भवत्यत्र सतो मम । त्वमप्येवंविधं वाक्यं ब्रवीषि तनुमध्यमे

kaliruvāca kiṃ karomi kriyāhānirbhavatyatra sato mama / tvamapyevaṃvidhaṃ vākyaṃ bravīṣi tanumadhyame

62.27

तदहं सङ्कटं प्राप्तो यद्ब्रवीमि करोषि तत् । यदि स्यात् सङ्गमो मे ऽद्य भवत्या सह नान्यथा

tadahaṃ saṅkaṭaṃ prāpto yadbravīmi karoṣi tat / yadi syāt saṅgamo me 'dya bhavatyā saha nānyathā

62.28

वरूथिनी उवाच प्रसीद यद्ब्रवीषि त्वं तत्करोमि न ते मृषा । ब्रवीम्येतदनाशङ्कं यत्ते कार्यं मयाधुना

varūthinī uvāca prasīda yadbravīṣi tvaṃ tatkaromi na te mṛṣā / bravīmyetadanāśaṅkaṃ yatte kāryaṃ mayādhunā

62.29

कलिरुवाच नाद्य संभोगसमये द्रष्टव्यो ऽहं त्वया वने । निमीलिताक्ष्याः संसर्गस्तव सुभ्रु मया सह

kaliruvāca nādya saṃbhogasamaye draṣṭavyo 'haṃ tvayā vane / nimīlitākṣyāḥ saṃsargastava subhru mayā saha

62.30

वरूथिन्युवाच एवं भवतु भद्रन्ते यथेच्छसि तथास्तु तत् । मया सर्वप्रकारं हि वशे स्थेयं तवाधुना

varūthinyuvāca evaṃ bhavatu bhadrante yathecchasi tathāstu tat / mayā sarvaprakāraṃ hi vaśe stheyaṃ tavādhunā

62.31