Adhyaya 86
देवीमाहात्म्यम् — Devi Mahatmya chapter 6 of 13
ऋषिरुवाच इत्याकर्ण्य वचो देव्याः स दूतो ऽमर्षपूरितः । समाचष्ट समागम्य दैत्यराजाय विस्तरात्
ṛṣiruvāca ityākarṇya vaco devyāḥ sa dūto 'marṣapūritaḥ / samācaṣṭa samāgamya daityarājāya vistarāt
86.1
तस्य दूतस्य तद्वाक्यमाकर्ण्यासुरराट् ततः । सक्रोधः प्राह दैत्यानामधिपं धूम्रलोचनम्
tasya dūtasya tadvākyamākarṇyāsurarāṭ tataḥ / sakrodhaḥ prāha daityānāmadhipaṃ dhūmralocanam
86.2
हे धूम्रलोचनाशु त्वं स्वसैन्यपरिवारितः । तामानय बलाद् दुष्टां केशाकर्षणविह्वलाम्
he dhūmralocanāśu tvaṃ svasainyaparivāritaḥ / tāmānaya balād duṣṭāṃ keśākarṣaṇavihvalām
86.3
तत्परित्राणदः कश्चिद्यदि वोत्तिष्ठते ऽपरः । स हन्तव्यो ऽमरो वापि यक्षो गन्धर्व एव वा
tatparitrāṇadaḥ kaścidyadi vottiṣṭhate 'paraḥ / sa hantavyo 'maro vāpi yakṣo gandharva eva vā
86.4
ऋषिरुवाच तेनाज्ञप्तस्ततः शीघ्रं स दैत्यो धूम्रलोचनः । वृतः पष्ट्या सहस्राणामसुराणां द्रुतं ययो
ṛṣiruvāca tenājñaptastataḥ śīghraṃ sa daityo dhūmralocanaḥ / vṛtaḥ paṣṭyā sahasrāṇāmasurāṇāṃ drutaṃ yayo
86.5
स दृष्ट्वा तां ततो देवीं तुहिनाचलसंस्थिताम् । जगादोच्चैः प्रयाहीति मूलं शुम्भनिशुम्भयोः ॥ मर्क्प्_८६। ६ ॥ न चेत्प्रीत्याद्य भवती मद्भर्तारमुपैष्यति । ततो बलान्नयाम्येष केशाकर्षणविह्वलाम्
sa dṛṣṭvā tāṃ tato devīṃ tuhinācalasaṃsthitām / jagādoccaiḥ prayāhīti mūlaṃ śumbhaniśumbhayoḥ // markp_86. 6 // na cetprītyādya bhavatī madbhartāramupaiṣyati / tato balānnayāmyeṣa keśākarṣaṇavihvalām
86.7
श्रीदेव्युवाच दैत्येश्वरेण प्रहितो बलवान् बलसंवृतः । बलान्नयसि मामेवं ततः किं ते करोम्यहम्
śrīdevyuvāca daityeśvareṇa prahito balavān balasaṃvṛtaḥ / balānnayasi māmevaṃ tataḥ kiṃ te karomyaham
86.8
ऋषिरुवाच इत्युक्तः सो ऽभ्यधावत्तामसुरो धूम्रलोचनः । हुङ्कारेणैव तं भस्म सा चकाराम्बिका ततः
ṛṣiruvāca ityuktaḥ so 'bhyadhāvattāmasuro dhūmralocanaḥ / huṅkāreṇaiva taṃ bhasma sā cakārāmbikā tataḥ
86.9
अथ क्रुद्धं महासैन्यमसुराणां तथाम्बिका । ववर्ष सायकैस्तीक्ष्णैस्तथा शक्तिपरश्वधैः
atha kruddhaṃ mahāsainyamasurāṇāṃ tathāmbikā / vavarṣa sāyakaistīkṣṇaistathā śaktiparaśvadhaiḥ
86.10
ततो धुतसटः कोपात् कृत्वा नादं सुभैरवम् । पपातासुरसेनायां सिंहो देव्याः स्ववाहनः
tato dhutasaṭaḥ kopāt kṛtvā nādaṃ subhairavam / papātāsurasenāyāṃ siṃho devyāḥ svavāhanaḥ
86.11
कांश्चित् करप्रहारेण दैत्यानास्येन चापरान् । आक्रम्य चाधरेणान्यान् स जघान महासुरान्
kāṃścit karaprahāreṇa daityānāsyena cāparān / ākramya cādhareṇānyān sa jaghāna mahāsurān
86.12
केषाञ्चित् पाटयामास नखैः कोष्ठानि केसरी । तथा तलप्रिहारेण शिरांसि कृतवान् पृथक्
keṣāñcit pāṭayāmāsa nakhaiḥ koṣṭhāni kesarī / tathā talaprihāreṇa śirāṃsi kṛtavān pṛthak
86.13
विच्छिन्नबाहुशिरसः सृतास्तेन तथापरे । पपौ च रुधिरं कोष्ठादन्येषां धुतकेसरः
vicchinnabāhuśirasaḥ sṛtāstena tathāpare / papau ca rudhiraṃ koṣṭhādanyeṣāṃ dhutakesaraḥ
86.14
क्षणेन तद्बलं सर्वं क्षयं नीतं महात्मना । तेन केसरिणा देव्या वाहनेनातिकोपिना
kṣaṇena tadbalaṃ sarvaṃ kṣayaṃ nītaṃ mahātmanā / tena kesariṇā devyā vāhanenātikopinā
86.15
श्रुत्वा तमसुरं देव्या निहतं धूम्रलोचनम् । बलं च क्षयितं कृत्स्त्रं देवीकेसरिणा ततः
śrutvā tamasuraṃ devyā nihataṃ dhūmralocanam / balaṃ ca kṣayitaṃ kṛtstraṃ devīkesariṇā tataḥ
86.16
चुकोप दैत्याधिपतिः शुम्भः प्रस्फुरिताधरः । आज्ञापयामास च तौ चण्डमुण्डौ महासुरौ
cukopa daityādhipatiḥ śumbhaḥ prasphuritādharaḥ / ājñāpayāmāsa ca tau caṇḍamuṇḍau mahāsurau
86.17
हे चण्ड हे मुण्ड बलैर्बहुभिः परिवारितौ । तत्र गच्छत गत्वा च सा समानीयतां लघु
he caṇḍa he muṇḍa balairbahubhiḥ parivāritau / tatra gacchata gatvā ca sā samānīyatāṃ laghu
86.18
केशेष्वाकृष्य बद्ध्वा वा यदि वः संशयो युधि । तदाशेषायुधैः सर्वैरसुरैर्विनिहन्यताम्
keśeṣvākṛṣya baddhvā vā yadi vaḥ saṃśayo yudhi / tadāśeṣāyudhaiḥ sarvairasurairvinihanyatām
86.19
तस्यां हतायां दुष्टायां सिंहे च विनिपातिते । शीघ्रमागम्यतां बद्ध्वा गृहीत्वा तामथाम्बिकाम्
tasyāṃ hatāyāṃ duṣṭāyāṃ siṃhe ca vinipātite / śīghramāgamyatāṃ baddhvā gṛhītvā tāmathāmbikām
86.20