← Markandeya Purana

Adhyaya 87

देवीमाहात्म्यम् — Devi Mahatmya chapter 7 of 13

सप्तशीतितमाध्यायः- ८७ ऋषिरुवाच आज्ञप्तास्ते ततो दैत्याश्चण्डमुण्डपुरोगमाः । चतुरङ्गबलोपेता ययुरभ्युद्यतायुधाः

saptaśītitamādhyāyaḥ- 87 ṛṣiruvāca ājñaptāste tato daityāścaṇḍamuṇḍapurogamāḥ / caturaṅgabalopetā yayurabhyudyatāyudhāḥ

87.1

ददृशुस्ते ततो देवीमीषद्धासां व्यवस्थिताम् । सिंहस्योपरि शैलेन्द्रशृङ्गे महति काञ्चने

dadṛśuste tato devīmīṣaddhāsāṃ vyavasthitām / siṃhasyopari śailendraśṛṅge mahati kāñcane

87.2

ते दृष्ट्वा तां समादातुमुद्यमं चक्रुरुद्यताः । आकृष्टचापासिधरास्तथान्ये सत्समीपगाः

te dṛṣṭvā tāṃ samādātumudyamaṃ cakrurudyatāḥ / ākṛṣṭacāpāsidharāstathānye satsamīpagāḥ

87.3

ततः कोपं चकारोच्चैरम्बिका तानरीन् प्रति । कोपेन चास्या वदनं मषीवर्णमभूत्तदा

tataḥ kopaṃ cakāroccairambikā tānarīn prati / kopena cāsyā vadanaṃ maṣīvarṇamabhūttadā

87.4

भ्रुकुटीकुटिलात्तस्या ललाटफलकाद् द्रुतम् । काली करालवदना विनिष्क्रान्तासिपाशिनी

bhrukuṭīkuṭilāttasyā lalāṭaphalakād drutam / kālī karālavadanā viniṣkrāntāsipāśinī

87.5

विचित्रखट्वाङ्गधरा नरमालाविभूषणा । द्वीपिचर्मपरीधाना शुष्कमांसातिभैरवा

vicitrakhaṭvāṅgadharā naramālāvibhūṣaṇā / dvīpicarmaparīdhānā śuṣkamāṃsātibhairavā

87.6

अतिविस्तारवदना जिह्वाललनभीषणा । निमग्नारक्तनयना नादापूरितदिङ्मुखा

ativistāravadanā jihvālalanabhīṣaṇā / nimagnāraktanayanā nādāpūritadiṅmukhā

87.7

सा वेगेनाभिपतिता घतयन्ती महासुरान् । सैन्ये तत्र सुरारीणामभक्षयत तद्वलम्

sā vegenābhipatitā ghatayantī mahāsurān / sainye tatra surārīṇāmabhakṣayata tadvalam

87.8

पार्ष्णिग्राहाङ्कुशग्राहियोधघण्टासमन्वितान् । समादायैकहस्तेन मुखे चिक्षेप वारणान्

pārṣṇigrāhāṅkuśagrāhiyodhaghaṇṭāsamanvitān / samādāyaikahastena mukhe cikṣepa vāraṇān

87.9

तथैव योधं तुरगै रथं सारथिना सह । निक्षिप्य वक्त्रे दशनैश्चर्वयन्त्यतिभैरवम्

tathaiva yodhaṃ turagai rathaṃ sārathinā saha / nikṣipya vaktre daśanaiścarvayantyatibhairavam

87.10

एकं जग्राह केशेषु ग्रीवायामथ चापरम् । पादेनाक्रम्य चैवान्यमुरसान्यमपोथयत्

ekaṃ jagrāha keśeṣu grīvāyāmatha cāparam / pādenākramya caivānyamurasānyamapothayat

87.11

तैर्मुक्तानि च शस्त्रणि महास्त्राणि तथासुरैः । मुखेन जग्राह रुषा दशनैर्मथितान्यपि

tairmuktāni ca śastraṇi mahāstrāṇi tathāsuraiḥ / mukhena jagrāha ruṣā daśanairmathitānyapi

87.12

बलिनां तद्बलं सर्वमसुराणां दुरात्मनाम् । ममर्दाभक्षयच्चान्यानन्यांश्चाताडयत्तथा

balināṃ tadbalaṃ sarvamasurāṇāṃ durātmanām / mamardābhakṣayaccānyānanyāṃścātāḍayattathā

87.13

असिना निहताः केचित्केचित्खट्वाङ्गताडिताः । जग्मुर्विनाशमसुरा दन्ताग्राभिहता रणे

asinā nihatāḥ kecitkecitkhaṭvāṅgatāḍitāḥ / jagmurvināśamasurā dantāgrābhihatā raṇe

87.14

क्षणेन तन्महासैन्यमसुराणां निपातितम् । दृष्ट्वा चण्डो ऽभिमैर्भोमाक्षीं तां महासुरः

kṣaṇena tanmahāsainyamasurāṇāṃ nipātitam / dṛṣṭvā caṇḍo 'bhimairbhomākṣīṃ tāṃ mahāsuraḥ

87.15

शरवर्षैर्महाभीमैर्भोमाक्षीं तां महासुरः । छादयामास चक्रैश्च मुण्डः क्षिप्तैः सहस्रशः

śaravarṣairmahābhīmairbhomākṣīṃ tāṃ mahāsuraḥ / chādayāmāsa cakraiśca muṇḍaḥ kṣiptaiḥ sahasraśaḥ

87.16

तानि चक्राण्यनेकानि विशमानानि तन्मुखम् । बभुर्यथार्कबिम्बानि सुबहूनि घनोदरम्

tāni cakrāṇyanekāni viśamānāni tanmukham / babhuryathārkabimbāni subahūni ghanodaram

87.17

ततो जहासातिरुषा भीमं भैरवनादिनी । काली करालवक्त्रान्तर्दुर्दर्शदशनोज्ज्वला

tato jahāsātiruṣā bhīmaṃ bhairavanādinī / kālī karālavaktrāntardurdarśadaśanojjvalā

87.18

उत्थाय च महासिंहं देवी चण्डमधावत । गृहीत्वा चास्य केशेषु शिरस्तेनासिनाच्छिनत्

utthāya ca mahāsiṃhaṃ devī caṇḍamadhāvata / gṛhītvā cāsya keśeṣu śirastenāsinācchinat

87.19

छिन्ने शिरसि दैत्येन्द्रश्चक्रे नादं सुभैरवम् । तेन नादेन महता त्रासितं भुवनत्रयम्

chinne śirasi daityendraścakre nādaṃ subhairavam / tena nādena mahatā trāsitaṃ bhuvanatrayam

87.20

अथ मुण्डो ऽभ्यधावत्तां दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् । तमप्यपातयद् भूमौ सा खड्गाभिहतं रुषा

atha muṇḍo 'bhyadhāvattāṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam / tamapyapātayad bhūmau sā khaḍgābhihataṃ ruṣā

87.21

हतशेषं ततः सैन्यं दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् । मुण्डं च सुमहावीर्यं दिशो भेजे भयातुरम्

hataśeṣaṃ tataḥ sainyaṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam / muṇḍaṃ ca sumahāvīryaṃ diśo bheje bhayāturam

87.22

शिरञ्चण्डस्य काली च गृहीत्वा मुण्डमेव च । प्राह प्रचण्डाट्टहासमिश्रमभ्येत्य चण्डिकाम्

śirañcaṇḍasya kālī ca gṛhītvā muṇḍameva ca / prāha pracaṇḍāṭṭahāsamiśramabhyetya caṇḍikām

87.23

मया तवात्रोपहृतौ चण्डमुण्डौ महापशू । युद्धयज्ञे स्वयं शुम्भं निशुम्भं च हनिष्यसि

mayā tavātropahṛtau caṇḍamuṇḍau mahāpaśū / yuddhayajñe svayaṃ śumbhaṃ niśumbhaṃ ca haniṣyasi

87.24

ऋषिरुवाच तावानीतौ ततो दृष्ट्वा चणाडमुण्डौ महासुरौ । उवाच कालीं कल्याणी ललितं चण्डिका वचः

ṛṣiruvāca tāvānītau tato dṛṣṭvā caṇāḍamuṇḍau mahāsurau / uvāca kālīṃ kalyāṇī lalitaṃ caṇḍikā vacaḥ

87.25

श्रीदेव्युवाच यस्माच्चण्डं च मुण्डं च गृहीत्वा त्वमुपागता । चामुण्डेति ततो लोके ख्याता देवि भविष्यसि

śrīdevyuvāca yasmāccaṇḍaṃ ca muṇḍaṃ ca gṛhītvā tvamupāgatā / cāmuṇḍeti tato loke khyātā devi bhaviṣyasi

87.26

← Adhyaya 86Adhyaya 88