Adhyaya 87
देवीमाहात्म्यम् — Devi Mahatmya chapter 7 of 13
सप्तशीतितमाध्यायः- ८७ ऋषिरुवाच आज्ञप्तास्ते ततो दैत्याश्चण्डमुण्डपुरोगमाः । चतुरङ्गबलोपेता ययुरभ्युद्यतायुधाः
saptaśītitamādhyāyaḥ- 87 ṛṣiruvāca ājñaptāste tato daityāścaṇḍamuṇḍapurogamāḥ / caturaṅgabalopetā yayurabhyudyatāyudhāḥ
87.1
ददृशुस्ते ततो देवीमीषद्धासां व्यवस्थिताम् । सिंहस्योपरि शैलेन्द्रशृङ्गे महति काञ्चने
dadṛśuste tato devīmīṣaddhāsāṃ vyavasthitām / siṃhasyopari śailendraśṛṅge mahati kāñcane
87.2
ते दृष्ट्वा तां समादातुमुद्यमं चक्रुरुद्यताः । आकृष्टचापासिधरास्तथान्ये सत्समीपगाः
te dṛṣṭvā tāṃ samādātumudyamaṃ cakrurudyatāḥ / ākṛṣṭacāpāsidharāstathānye satsamīpagāḥ
87.3
ततः कोपं चकारोच्चैरम्बिका तानरीन् प्रति । कोपेन चास्या वदनं मषीवर्णमभूत्तदा
tataḥ kopaṃ cakāroccairambikā tānarīn prati / kopena cāsyā vadanaṃ maṣīvarṇamabhūttadā
87.4
भ्रुकुटीकुटिलात्तस्या ललाटफलकाद् द्रुतम् । काली करालवदना विनिष्क्रान्तासिपाशिनी
bhrukuṭīkuṭilāttasyā lalāṭaphalakād drutam / kālī karālavadanā viniṣkrāntāsipāśinī
87.5
विचित्रखट्वाङ्गधरा नरमालाविभूषणा । द्वीपिचर्मपरीधाना शुष्कमांसातिभैरवा
vicitrakhaṭvāṅgadharā naramālāvibhūṣaṇā / dvīpicarmaparīdhānā śuṣkamāṃsātibhairavā
87.6
अतिविस्तारवदना जिह्वाललनभीषणा । निमग्नारक्तनयना नादापूरितदिङ्मुखा
ativistāravadanā jihvālalanabhīṣaṇā / nimagnāraktanayanā nādāpūritadiṅmukhā
87.7
सा वेगेनाभिपतिता घतयन्ती महासुरान् । सैन्ये तत्र सुरारीणामभक्षयत तद्वलम्
sā vegenābhipatitā ghatayantī mahāsurān / sainye tatra surārīṇāmabhakṣayata tadvalam
87.8
पार्ष्णिग्राहाङ्कुशग्राहियोधघण्टासमन्वितान् । समादायैकहस्तेन मुखे चिक्षेप वारणान्
pārṣṇigrāhāṅkuśagrāhiyodhaghaṇṭāsamanvitān / samādāyaikahastena mukhe cikṣepa vāraṇān
87.9
तथैव योधं तुरगै रथं सारथिना सह । निक्षिप्य वक्त्रे दशनैश्चर्वयन्त्यतिभैरवम्
tathaiva yodhaṃ turagai rathaṃ sārathinā saha / nikṣipya vaktre daśanaiścarvayantyatibhairavam
87.10
एकं जग्राह केशेषु ग्रीवायामथ चापरम् । पादेनाक्रम्य चैवान्यमुरसान्यमपोथयत्
ekaṃ jagrāha keśeṣu grīvāyāmatha cāparam / pādenākramya caivānyamurasānyamapothayat
87.11
तैर्मुक्तानि च शस्त्रणि महास्त्राणि तथासुरैः । मुखेन जग्राह रुषा दशनैर्मथितान्यपि
tairmuktāni ca śastraṇi mahāstrāṇi tathāsuraiḥ / mukhena jagrāha ruṣā daśanairmathitānyapi
87.12
बलिनां तद्बलं सर्वमसुराणां दुरात्मनाम् । ममर्दाभक्षयच्चान्यानन्यांश्चाताडयत्तथा
balināṃ tadbalaṃ sarvamasurāṇāṃ durātmanām / mamardābhakṣayaccānyānanyāṃścātāḍayattathā
87.13
असिना निहताः केचित्केचित्खट्वाङ्गताडिताः । जग्मुर्विनाशमसुरा दन्ताग्राभिहता रणे
asinā nihatāḥ kecitkecitkhaṭvāṅgatāḍitāḥ / jagmurvināśamasurā dantāgrābhihatā raṇe
87.14
क्षणेन तन्महासैन्यमसुराणां निपातितम् । दृष्ट्वा चण्डो ऽभिमैर्भोमाक्षीं तां महासुरः
kṣaṇena tanmahāsainyamasurāṇāṃ nipātitam / dṛṣṭvā caṇḍo 'bhimairbhomākṣīṃ tāṃ mahāsuraḥ
87.15
शरवर्षैर्महाभीमैर्भोमाक्षीं तां महासुरः । छादयामास चक्रैश्च मुण्डः क्षिप्तैः सहस्रशः
śaravarṣairmahābhīmairbhomākṣīṃ tāṃ mahāsuraḥ / chādayāmāsa cakraiśca muṇḍaḥ kṣiptaiḥ sahasraśaḥ
87.16
तानि चक्राण्यनेकानि विशमानानि तन्मुखम् । बभुर्यथार्कबिम्बानि सुबहूनि घनोदरम्
tāni cakrāṇyanekāni viśamānāni tanmukham / babhuryathārkabimbāni subahūni ghanodaram
87.17
ततो जहासातिरुषा भीमं भैरवनादिनी । काली करालवक्त्रान्तर्दुर्दर्शदशनोज्ज्वला
tato jahāsātiruṣā bhīmaṃ bhairavanādinī / kālī karālavaktrāntardurdarśadaśanojjvalā
87.18
उत्थाय च महासिंहं देवी चण्डमधावत । गृहीत्वा चास्य केशेषु शिरस्तेनासिनाच्छिनत्
utthāya ca mahāsiṃhaṃ devī caṇḍamadhāvata / gṛhītvā cāsya keśeṣu śirastenāsinācchinat
87.19
छिन्ने शिरसि दैत्येन्द्रश्चक्रे नादं सुभैरवम् । तेन नादेन महता त्रासितं भुवनत्रयम्
chinne śirasi daityendraścakre nādaṃ subhairavam / tena nādena mahatā trāsitaṃ bhuvanatrayam
87.20
अथ मुण्डो ऽभ्यधावत्तां दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् । तमप्यपातयद् भूमौ सा खड्गाभिहतं रुषा
atha muṇḍo 'bhyadhāvattāṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam / tamapyapātayad bhūmau sā khaḍgābhihataṃ ruṣā
87.21
हतशेषं ततः सैन्यं दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् । मुण्डं च सुमहावीर्यं दिशो भेजे भयातुरम्
hataśeṣaṃ tataḥ sainyaṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam / muṇḍaṃ ca sumahāvīryaṃ diśo bheje bhayāturam
87.22
शिरञ्चण्डस्य काली च गृहीत्वा मुण्डमेव च । प्राह प्रचण्डाट्टहासमिश्रमभ्येत्य चण्डिकाम्
śirañcaṇḍasya kālī ca gṛhītvā muṇḍameva ca / prāha pracaṇḍāṭṭahāsamiśramabhyetya caṇḍikām
87.23
मया तवात्रोपहृतौ चण्डमुण्डौ महापशू । युद्धयज्ञे स्वयं शुम्भं निशुम्भं च हनिष्यसि
mayā tavātropahṛtau caṇḍamuṇḍau mahāpaśū / yuddhayajñe svayaṃ śumbhaṃ niśumbhaṃ ca haniṣyasi
87.24
ऋषिरुवाच तावानीतौ ततो दृष्ट्वा चणाडमुण्डौ महासुरौ । उवाच कालीं कल्याणी ललितं चण्डिका वचः
ṛṣiruvāca tāvānītau tato dṛṣṭvā caṇāḍamuṇḍau mahāsurau / uvāca kālīṃ kalyāṇī lalitaṃ caṇḍikā vacaḥ
87.25
श्रीदेव्युवाच यस्माच्चण्डं च मुण्डं च गृहीत्वा त्वमुपागता । चामुण्डेति ततो लोके ख्याता देवि भविष्यसि
śrīdevyuvāca yasmāccaṇḍaṃ ca muṇḍaṃ ca gṛhītvā tvamupāgatā / cāmuṇḍeti tato loke khyātā devi bhaviṣyasi
87.26