← Vayaviya Samhita — Purva Bhaga
वायवीयसंहिता पूर्वभाग — Adhyaya 6
मुनय ऊचुः यो ऽयं पशुरिति प्रोक्तो यश्च पाश उदाहृतः अभ्यां विलक्षणः कश्चित्कोयमस्ति तयोः पतिः
munaya ūcuḥ yo 'yaṃ paśuriti prokto yaśca pāśa udāhṛtaḥ abhyāṃ vilakṣaṇaḥ kaścitkoyamasti tayoḥ patiḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.1
वायुरुवाच अस्ति कश्चिदपर्यंतरमणीयगुणाश्रयः पतिर्विश्वस्य निर्माता पशुपाशविमोचनः
vāyuruvāca asti kaścidaparyaṃtaramaṇīyaguṇāśrayaḥ patirviśvasya nirmātā paśupāśavimocanaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.2
अभावे तस्य विश्वस्य सृष्टिरेषा कथं भवेत् अचेतनत्वादज्ञानादनयोः पशुपाशयोः
abhāve tasya viśvasya sṛṣṭireṣā kathaṃ bhavet acetanatvādajñānādanayoḥ paśupāśayoḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.3
प्रधानपरमाण्वादि यावत्किंचिदचेतनम् तत्कर्तृकं स्वयं दृष्टं बुद्धिमत्कारणं विना
pradhānaparamāṇvādi yāvatkiṃcidacetanam tatkartṛkaṃ svayaṃ dṛṣṭaṃ buddhimatkāraṇaṃ vinā
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.4
जगच्च कर्तृसापेक्षं कार्यं सावयवं यतः तस्मात्कार्यस्य कर्तृत्वं पत्युर्न पशुपाशयोः
jagacca kartṛsāpekṣaṃ kāryaṃ sāvayavaṃ yataḥ tasmātkāryasya kartṛtvaṃ patyurna paśupāśayoḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.5
पशोरपि च कर्तृत्वं पत्युः प्रेरणपूर्वकम् अयथाकरणज्ञानमंधस्य गमनं यथा
paśorapi ca kartṛtvaṃ patyuḥ preraṇapūrvakam ayathākaraṇajñānamaṃdhasya gamanaṃ yathā
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.6
आत्मानं च पृथङ्मत्वा प्रेरितारं ततः पृथक् असौ जुष्टस्ततस्तेन ह्यमृतत्वाय कल्पते
ātmānaṃ ca pṛthaṅmatvā preritāraṃ tataḥ pṛthak asau juṣṭastatastena hyamṛtatvāya kalpate
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.7
पशोः पाशस्य पत्युश्च तत्त्वतो ऽस्ति पदं परम् ब्रह्मवित्तद्विदित्वैव योनिमुक्तो भविष्यति
paśoḥ pāśasya patyuśca tattvato 'sti padaṃ param brahmavittadviditvaiva yonimukto bhaviṣyati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.8
संयुक्तमेतद्द्वितयं क्षरमक्षरमेव च व्यक्ताव्यक्तं बिभर्तीशो विश्वं विश्वविमोचकः
saṃyuktametaddvitayaṃ kṣaramakṣarameva ca vyaktāvyaktaṃ bibhartīśo viśvaṃ viśvavimocakaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.9
भोक्ता भोग्यं प्रेरयिता मंतव्यं त्रिविधं स्मृतम् नातः परं विजानद्भिर्वेदितव्यं हि किंचनः
bhoktā bhogyaṃ prerayitā maṃtavyaṃ trividhaṃ smṛtam nātaḥ paraṃ vijānadbhirveditavyaṃ hi kiṃcanaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.10
तिलेषु वा यथा तैलं दध्नि वा सर्पिरर्पितम् यथापः स्रोतसि व्याप्ता यथारण्यां हुताशनः
tileṣu vā yathā tailaṃ dadhni vā sarpirarpitam yathāpaḥ srotasi vyāptā yathāraṇyāṃ hutāśanaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.11
एवमेव महात्मानमात्मन्यात्मविलक्षणम् सत्येन तपसा चैव नित्ययुक्तो ऽनुपश्यति
evameva mahātmānamātmanyātmavilakṣaṇam satyena tapasā caiva nityayukto 'nupaśyati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.12
य एको जालवानीश ईशानीभिस्स्वशक्तिभिः सर्वांल्लोकानिमान् कृत्वा एक एव स ईशते १
ya eko jālavānīśa īśānībhissvaśaktibhiḥ sarvāṃllokānimān kṛtvā eka eva sa īśate 1
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.13
एक एव तदा रुद्रो न द्वितीयो ऽस्ति कश्चन संसृज्य विश्वभुवनं गोप्ता ते संचुकोच यः
eka eva tadā rudro na dvitīyo 'sti kaścana saṃsṛjya viśvabhuvanaṃ goptā te saṃcukoca yaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.14
विश्वतश्चक्षुरेवायमुतायं विश्वतोमुखः तथैव विश्वतोबाहुविश्वतः पादसंयुतः
viśvataścakṣurevāyamutāyaṃ viśvatomukhaḥ tathaiva viśvatobāhuviśvataḥ pādasaṃyutaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.15
द्यावाभूमी च जनयन् देव एको महेश्वरः स एव सर्वदेवानां प्रभवश्चोद्भवस्तथा
dyāvābhūmī ca janayan deva eko maheśvaraḥ sa eva sarvadevānāṃ prabhavaścodbhavastathā
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.16
हिरण्यगर्भं देवानां प्रथमं जनयेदयम् विश्वस्मादधिको रुद्रो महर्षिरिति हि श्रुतिः
hiraṇyagarbhaṃ devānāṃ prathamaṃ janayedayam viśvasmādadhiko rudro maharṣiriti hi śrutiḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.17
वेदाहमेतं पुरुषं महांतममृतं ध्रुवम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात्संस्थितं प्रभुम्
vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāṃtamamṛtaṃ dhruvam ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastātsaṃsthitaṃ prabhum
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.18
अस्मान्नास्ति परं किंचिदपरं परमात्मनः नाणीयो ऽस्ति न च ज्यायस्तेन पूर्णमिदं जगत्
asmānnāsti paraṃ kiṃcidaparaṃ paramātmanaḥ nāṇīyo 'sti na ca jyāyastena pūrṇamidaṃ jagat
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.19
सर्वाननशिरोग्रीवः सर्वभूतगुहाशयः सर्वव्यापी च भगवांस्तस्मात्सर्वगतश्शिवः
sarvānanaśirogrīvaḥ sarvabhūtaguhāśayaḥ sarvavyāpī ca bhagavāṃstasmātsarvagataśśivaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.20
सर्वतः पाणिपादो ऽयं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखः सर्वतः श्रुतिमांल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति
sarvataḥ pāṇipādo 'yaṃ sarvato 'kṣiśiromukhaḥ sarvataḥ śrutimāṃlloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.21
सर्वेन्द्रियगुणाभासस्सर्वेन्द्रियविवर्जितः सर्वस्य प्रभुरीशानः सर्वस्य शरणं सुहृत्
sarvendriyaguṇābhāsassarvendriyavivarjitaḥ sarvasya prabhurīśānaḥ sarvasya śaraṇaṃ suhṛt
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.22
अचक्षुरपि यः पश्यत्यकर्णो ऽपि शृणोति यः सर्वं वेत्ति न वेत्तास्य तमाहुः पुरुषं परम्
acakṣurapi yaḥ paśyatyakarṇo 'pi śṛṇoti yaḥ sarvaṃ vetti na vettāsya tamāhuḥ puruṣaṃ param
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.23
अणोरणीयान्महतो महीयानयमव्ययः गुहायां निहितश्चापि जंतोरस्य महेश्वरः
aṇoraṇīyānmahato mahīyānayamavyayaḥ guhāyāṃ nihitaścāpi jaṃtorasya maheśvaraḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.24
तमक्रतुं क्रतुप्रायं महिमातिशयान्वितम् धातुः प्रसादादीशानं वीतशोकः प्रपश्यति
tamakratuṃ kratuprāyaṃ mahimātiśayānvitam dhātuḥ prasādādīśānaṃ vītaśokaḥ prapaśyati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.25
वेदाहमेनमजरं पुराणं सर्वगं विभुम् निरोधं जन्मनो यस्य वदंति ब्रह्मवादिनः
vedāhamenamajaraṃ purāṇaṃ sarvagaṃ vibhum nirodhaṃ janmano yasya vadaṃti brahmavādinaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.26
एको ऽपि त्रीनिमांल्लोकान् बहुधा शक्तियोगतः विदधाति विचेत्यंते १ विश्वमादौ महेश्वरः
eko 'pi trīnimāṃllokān bahudhā śaktiyogataḥ vidadhāti vicetyaṃte 1 viśvamādau maheśvaraḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.27
विश्वधात्रीत्यजाख्या च शैवी चित्रा कृतिः परा तामजां लोहितां शुक्लां कृष्णामेकां त्वजः प्रजाम्
viśvadhātrītyajākhyā ca śaivī citrā kṛtiḥ parā tāmajāṃ lohitāṃ śuklāṃ kṛṣṇāmekāṃ tvajaḥ prajām
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.28
जनित्रीमनुशेते ऽन्योजुषमाणस्स्वरूपिणीम् तामेवाजामजो ऽन्यस्तु भक्तभोगा जहाति च
janitrīmanuśete 'nyojuṣamāṇassvarūpiṇīm tāmevājāmajo 'nyastu bhaktabhogā jahāti ca
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.29
द्वौ सुपर्णौ च सयुजौ समानं वृक्षमास्थितौ एको ऽत्ति पिप्पलं स्वादु परो ऽनश्नन् प्रपश्यति
dvau suparṇau ca sayujau samānaṃ vṛkṣamāsthitau eko 'tti pippalaṃ svādu paro 'naśnan prapaśyati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.30
वृक्षेस्मिन् पुरुषो मग्नो गुह्यमानश्च शोचति जुष्टमन्यं यदा पश्येदीशं परमकारणम्
vṛkṣesmin puruṣo magno guhyamānaśca śocati juṣṭamanyaṃ yadā paśyedīśaṃ paramakāraṇam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.31
तदास्य महिमानं च वीतशोकस्सुखी भवेत् छंदांसि यज्ञाः ऋतवो यद्भूतं भव्यमेव च
tadāsya mahimānaṃ ca vītaśokassukhī bhavet chaṃdāṃsi yajñāḥ ṛtavo yadbhūtaṃ bhavyameva ca
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.32
मायी विश्वं सृजत्यस्मिन्निविष्टो मायया परः मायां तु प्रकृतिं विद्यान्मायिनं तु महेश्वरम्
māyī viśvaṃ sṛjatyasminniviṣṭo māyayā paraḥ māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyānmāyinaṃ tu maheśvaram
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.33
तस्यास्त्ववयवैरेव व्याप्तं सर्वमिदं जगत् सूक्ष्मातिसूक्ष्ममीशानं कललस्यापि मध्यतः
tasyāstvavayavaireva vyāptaṃ sarvamidaṃ jagat sūkṣmātisūkṣmamīśānaṃ kalalasyāpi madhyataḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.34
स्रष्टारमपि विश्वस्य वेष्टितारं च तस्य तु शिवमेवेश्वरं ज्ञात्वा शांतिमत्यंतमृच्छति
sraṣṭāramapi viśvasya veṣṭitāraṃ ca tasya tu śivameveśvaraṃ jñātvā śāṃtimatyaṃtamṛcchati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.35
स एव कालो गोप्ता च विश्वस्याधिपतिः प्रभुः तं विश्वाधिपतिं ज्ञात्वा मृत्युपाशात्प्रमुच्यते
sa eva kālo goptā ca viśvasyādhipatiḥ prabhuḥ taṃ viśvādhipatiṃ jñātvā mṛtyupāśātpramucyate
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.36
घृतात्परं मंडमिव सूक्ष्मं ज्ञात्वा स्थितं प्रभुम् सर्वभूतेषु गूढं च सर्वपापैः प्रमुच्यते
ghṛtātparaṃ maṃḍamiva sūkṣmaṃ jñātvā sthitaṃ prabhum sarvabhūteṣu gūḍhaṃ ca sarvapāpaiḥ pramucyate
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.37
एष एव परो देवो विश्वकर्मा महेश्वरः हृदये संनिविष्टं तं ज्ञात्वैवामृतमश्नुते
eṣa eva paro devo viśvakarmā maheśvaraḥ hṛdaye saṃniviṣṭaṃ taṃ jñātvaivāmṛtamaśnute
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.38
यदा समस्तं न दिवा न रात्रिर्न सदप्यसत् केवलश्शिव एवैको यतः प्रज्ञा पुरातनी
yadā samastaṃ na divā na rātrirna sadapyasat kevalaśśiva evaiko yataḥ prajñā purātanī
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.39
नैनमूर्ध्वं न तिर्यक्च न मध्यं पर्यजिग्रहत् न तस्य प्रतिमा चास्ति यस्य नाम महद्यशः
nainamūrdhvaṃ na tiryakca na madhyaṃ paryajigrahat na tasya pratimā cāsti yasya nāma mahadyaśaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.40
अजातमिममेवैके बुद्धा जन्मनि भीरवः रुद्रस्यास्य प्रपद्यंते रक्षार्थं दक्षिणं सुखम्
ajātamimamevaike buddhā janmani bhīravaḥ rudrasyāsya prapadyaṃte rakṣārthaṃ dakṣiṇaṃ sukham
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.41
द्वे अक्षरे ब्रह्मपरे त्वनंते समुदाहृते विद्याविद्ये समाख्याते निहिते यत्र गूढवत्
dve akṣare brahmapare tvanaṃte samudāhṛte vidyāvidye samākhyāte nihite yatra gūḍhavat
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.42
क्षरं त्वविद्या ह्यमृतं विद्येति परिगीयते ते उभे ईशते यस्तु सो ऽन्यः खलु महेश्वरः
kṣaraṃ tvavidyā hyamṛtaṃ vidyeti parigīyate te ubhe īśate yastu so 'nyaḥ khalu maheśvaraḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.43
एकैकं बहुधा जालं विकुर्वन्नेकवच्च यः सर्वाधिपत्यं कुरुते सृष्ट्वा सर्वान् प्रतापवान्
ekaikaṃ bahudhā jālaṃ vikurvannekavacca yaḥ sarvādhipatyaṃ kurute sṛṣṭvā sarvān pratāpavān
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.44
दिश ऊर्ध्वमधस्तिर्यक् भासयन् भ्राजते स्वयम् यो निःस्वभावादप्येको वरेण्यस्त्वधितिष्ठति
diśa ūrdhvamadhastiryak bhāsayan bhrājate svayam yo niḥsvabhāvādapyeko vareṇyastvadhitiṣṭhati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.45
स्वभाववाचकान् सर्वान् वाच्यांश्च परिणामयन् गुणांश्च भोग्यभोक्तृत्वे तद्विश्वमधितिष्ठति
svabhāvavācakān sarvān vācyāṃśca pariṇāmayan guṇāṃśca bhogyabhoktṛtve tadviśvamadhitiṣṭhati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.46
ते वै गुह्योपणिषदि गूढं ब्रह्म परात्परम् ब्रह्मयोनिं जगत्पूर्वं विदुर्देवा महर्षयः
te vai guhyopaṇiṣadi gūḍhaṃ brahma parātparam brahmayoniṃ jagatpūrvaṃ vidurdevā maharṣayaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.47
भावग्राह्यमनीहाख्यं भावाभावकरं शिवम् कलासर्गकरं देवं ये विदुस्ते जहुस्तनुम्
bhāvagrāhyamanīhākhyaṃ bhāvābhāvakaraṃ śivam kalāsargakaraṃ devaṃ ye viduste jahustanum
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.48
स्वभावमेके मन्यंते कालमेके विमोहिताः देवस्य महिमा ह्येष येनेदं भ्राम्यते जगत्
svabhāvameke manyaṃte kālameke vimohitāḥ devasya mahimā hyeṣa yenedaṃ bhrāmyate jagat
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.49
येनेदमावृतं नित्यं कालकालात्मना यतः तेनेरितमिदं कर्म भूतैः सह विवर्तते
yenedamāvṛtaṃ nityaṃ kālakālātmanā yataḥ teneritamidaṃ karma bhūtaiḥ saha vivartate
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.50
तत्कर्म भूयशः कृत्वा विनिवृत्य च भूयशः तत्त्वस्य सह तत्त्वेन योगं चापि समेत्य वै
tatkarma bhūyaśaḥ kṛtvā vinivṛtya ca bhūyaśaḥ tattvasya saha tattvena yogaṃ cāpi sametya vai
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.51
अष्टाभिश्च त्रिभिश्चैवं द्वाभ्यां चैकेन वा पुनः कालेनात्मगुणैश्चापि कृत्स्नमेव जगत् स्वयम्
aṣṭābhiśca tribhiścaivaṃ dvābhyāṃ caikena vā punaḥ kālenātmaguṇaiścāpi kṛtsnameva jagat svayam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.52
गुणैरारभ्य कर्माणि स्वभावादीनि योजयेत् तेषामभावे नाशः स्यात्कृतस्यापि च कर्मणः
guṇairārabhya karmāṇi svabhāvādīni yojayet teṣāmabhāve nāśaḥ syātkṛtasyāpi ca karmaṇaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.53
कर्मक्षये पुनश्चान्यत्ततो याति स तत्त्वतः स एवादिस्स्वयं योगनिमित्तं भोक्तृभोगयोः
karmakṣaye punaścānyattato yāti sa tattvataḥ sa evādissvayaṃ yoganimittaṃ bhoktṛbhogayoḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.54
परस्त्रिकालादकलस्स एव परमेश्वरः सर्ववित् त्रिगुणाधीशो ब्रह्मसाक्षात्परात्परः
parastrikālādakalassa eva parameśvaraḥ sarvavit triguṇādhīśo brahmasākṣātparātparaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.55
तं विश्वरूपमभवं भवमीड्यं प्रजापतिम् ५०९अ देवदेवं जगत्पूज्यं स्वचित्तस्थमुपास्महे
taṃ viśvarūpamabhavaṃ bhavamīḍyaṃ prajāpatim 509a devadevaṃ jagatpūjyaṃ svacittasthamupāsmahe
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.56
कालादिभिः परो यस्मात्प्रपञ्चः परिवर्तते धर्मावहं पापनुदं भोगेशं विश्वधाम च
kālādibhiḥ paro yasmātprapañcaḥ parivartate dharmāvahaṃ pāpanudaṃ bhogeśaṃ viśvadhāma ca
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.57
तमीश्वराणां परमं महेश्वरं तं देवतानां परमं च दैवतम् पतिं पतीनां परमं परस्ताद्विदाम देवं भुवनेश्वरेश्वरम्
tamīśvarāṇāṃ paramaṃ maheśvaraṃ taṃ devatānāṃ paramaṃ ca daivatam patiṃ patīnāṃ paramaṃ parastādvidāma devaṃ bhuvaneśvareśvaram
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.58
न तस्य विद्येत कार्यं कारणं च न विद्यते न तत्समो ऽधिकश्चापि क्वचिज्जगति दृश्यते
na tasya vidyeta kāryaṃ kāraṇaṃ ca na vidyate na tatsamo 'dhikaścāpi kvacijjagati dṛśyate
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.59
परास्य विविधा शक्तिः श्रुतौ स्वाभाविकी श्रुता ज्ञानं बलं क्रिया चैव याभ्यो विश्वमिदं कृतम्
parāsya vividhā śaktiḥ śrutau svābhāvikī śrutā jñānaṃ balaṃ kriyā caiva yābhyo viśvamidaṃ kṛtam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.60
तस्यास्ति पतिः कश्चिन्नैव लिंगं न चेशिता कारणं कारणानां च स तेषामधिपाधिपः
tasyāsti patiḥ kaścinnaiva liṃgaṃ na ceśitā kāraṇaṃ kāraṇānāṃ ca sa teṣāmadhipādhipaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.61
न चास्य जनिता कश्चिन्न च जन्म कुतश्चन न जन्महेतवस्तद्वन्मलमायादिसंज्ञकाः
na cāsya janitā kaścinna ca janma kutaścana na janmahetavastadvanmalamāyādisaṃjñakāḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.62
स एकस्सर्वभूतेषु गूढो व्याप्तश्च विश्वतः सर्वभूतांतरात्मा च धर्माध्यक्षस्स कथ्यते
sa ekassarvabhūteṣu gūḍho vyāptaśca viśvataḥ sarvabhūtāṃtarātmā ca dharmādhyakṣassa kathyate
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.63
सर्वभूताधिवासश्च साक्षी चेता च निर्गुणः एको वशी निष्क्रियाणां बहूनां विवशात्मनाम्
sarvabhūtādhivāsaśca sākṣī cetā ca nirguṇaḥ eko vaśī niṣkriyāṇāṃ bahūnāṃ vivaśātmanām
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.64
नित्यानामप्यसौ नित्यश्चेतनानां च चेतनः एको बहूनां चाकामः कामानीशः प्रयच्छति
nityānāmapyasau nityaścetanānāṃ ca cetanaḥ eko bahūnāṃ cākāmaḥ kāmānīśaḥ prayacchati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.65
सांख्ययोगाधिगम्यं यत्कारणं जगतां पतिम् ज्ञात्वा देवं पशुः पाशैस्सर्वैरेव विमुच्यते
sāṃkhyayogādhigamyaṃ yatkāraṇaṃ jagatāṃ patim jñātvā devaṃ paśuḥ pāśaissarvaireva vimucyate
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.66
विश्वकृद्विश्ववित्स्वात्मयोनिज्ञः कालकृद्गुणी प्रधानः क्षेत्रज्ञपतिर्गुणेशः पाशमोचकः
viśvakṛdviśvavitsvātmayonijñaḥ kālakṛdguṇī pradhānaḥ kṣetrajñapatirguṇeśaḥ pāśamocakaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.67
ब्रह्माणं विदधे पूर्वं वेदांश्चोपादिशत्स्वयम् यो देवस्तमहं बुद्ध्वा स्वात्मबुद्धिप्रसादतः
brahmāṇaṃ vidadhe pūrvaṃ vedāṃścopādiśatsvayam yo devastamahaṃ buddhvā svātmabuddhiprasādataḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.68
मुमुक्षुरस्मात्संसारात्प्रपद्ये शरणं शिवम् निष्फलं निष्क्रियं शांतं निरवद्यं निरंजनम्
mumukṣurasmātsaṃsārātprapadye śaraṇaṃ śivam niṣphalaṃ niṣkriyaṃ śāṃtaṃ niravadyaṃ niraṃjanam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.69
अमृतस्य परं सेतुं दग्धेंधनमिवानिलम् यदा चर्मवदाकाशं वेष्टयिष्यंति मानवाः
amṛtasya paraṃ setuṃ dagdheṃdhanamivānilam yadā carmavadākāśaṃ veṣṭayiṣyaṃti mānavāḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.70
तदा शिवमविज्ञाय दुःखस्यांतो भविष्यति
tadā śivamavijñāya duḥkhasyāṃto bhaviṣyati
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.71
तपःप्रभावाद्देवस्य प्रसादाच्च महर्षयः अत्याश्रमोचितज्ञानं पवित्रं पापनाशनम्
tapaḥprabhāvāddevasya prasādācca maharṣayaḥ atyāśramocitajñānaṃ pavitraṃ pāpanāśanam
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.72
वेदांते परमं गुह्यं पुराकल्पप्रचोदितम् ब्रह्मणो वदनाल्लब्धं मयेदं भाग्यगौरवात्
vedāṃte paramaṃ guhyaṃ purākalpapracoditam brahmaṇo vadanāllabdhaṃ mayedaṃ bhāgyagauravāt
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.73
नाप्रशांताय दातव्यमेतज्ज्ञानमनुत्तमम् न पुत्रायाशुवृत्ताय नाशिष्याय च सर्वथा
nāpraśāṃtāya dātavyametajjñānamanuttamam na putrāyāśuvṛttāya nāśiṣyāya ca sarvathā
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.74
यस्य देवे पराभक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ तस्यैते कथिताह्यर्थाः प्रकाशंते महात्मनः
yasya deve parābhaktiryathā deve tathā gurau tasyaite kathitāhyarthāḥ prakāśaṃte mahātmanaḥ
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.75
अतश्च संक्षेपमिदं शृणुध्वं शिवः परस्तात्प्रकृतेश्च पुंसः स सर्गकाले च करोति सर्वं संहारकाले पुनराददाति
ataśca saṃkṣepamidaṃ śṛṇudhvaṃ śivaḥ parastātprakṛteśca puṃsaḥ sa sargakāle ca karoti sarvaṃ saṃhārakāle punarādadāti
Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 6.76