Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 16
पराशर उवाच —
केशी चापि बलोदग्रः कंसदूतप्रचोदितः । कृष्णस्य निधनाकाङ्क्षी वृन्दावनम् उपागमत्
keśī cāpi balodagraḥ kaṃsadūtapracoditaḥ / kṛṣṇasya nidhanākāṅkṣī vṛndāvanam upāgamat
5.16.1
स खुरक्षतभूपृष्ठः सटाक्षेपधुताम्बुदः । प्लुतविक्रान्तचन्द्रार्कमार्गो गोपान् उपाद्रवत्
sa khurakṣatabhūpṛṣṭhaḥ saṭākṣepadhutāmbudaḥ / plutavikrāntacandrārkamārgo gopān upādravat
5.16.2
तस्य हेषितशब्देन गोपाला दैत्यवाजिनः । गोप्यश् च भयसंविग्ना गोविन्दं शरणं ययुः
tasya heṣitaśabdena gopālā daityavājinaḥ / gopyaś ca bhayasaṃvignā govindaṃ śaraṇaṃ yayuḥ
5.16.3
त्राहि त्राहीति गोविन्दः श्रुत्वा तेषां तदा वचः । सतोयजलदध्वानगम्भीरम् इदम् उक्तवान्
trāhi trāhīti govindaḥ śrutvā teṣāṃ tadā vacaḥ / satoyajaladadhvānagambhīram idam uktavān
5.16.4
भगवान् उवाच —
अलं त्रासेन गोपालाः केशिनः किं भयातुरैः । भवद्भिर् गोपजातीयैर् वीरवीर्यं विलोप्यते
alaṃ trāsena gopālāḥ keśinaḥ kiṃ bhayāturaiḥ / bhavadbhir gopajātīyair vīravīryaṃ vilopyate
5.16.5
किम् अनेनाल्पसारेण हेषिताटोपकारिणा । दैतेयबलवाह्येन वल्गता दुष्टवाजिना
kim anenālpasāreṇa heṣitāṭopakāriṇā / daiteyabalavāhyena valgatā duṣṭavājinā
5.16.6
एह्य् एहि दुष्ट कृष्णो ऽहं पूष्णोर् इव पिनाकधृत् । पातयिष्यामि दशनान् वदनाद् अखिलांस् तव
ehy ehi duṣṭa kṛṣṇo 'haṃ pūṣṇor iva pinākadhṛt / pātayiṣyāmi daśanān vadanād akhilāṃs tava
5.16.7
इत्य् उक्त्वास्फोट्य गोविन्दः केशिनः संमुखं ययौ । विवृतास्यस् तु सो ऽप्य् एनं दैतेयाश्व उपाद्रवत्
ity uktvāsphoṭya govindaḥ keśinaḥ saṃmukhaṃ yayau / vivṛtāsyas tu so 'py enaṃ daiteyāśva upādravat
5.16.8
बाहुम् आभोगिनं कृत्वा मुखे तस्य जनार्दनः । प्रवेशयाम् आस तदा केशिनो दुष्टवाजिनः
bāhum ābhoginaṃ kṛtvā mukhe tasya janārdanaḥ / praveśayām āsa tadā keśino duṣṭavājinaḥ
5.16.9
केशिनो वदनं तेन विशता कृष्णबाहुना । शातिता दशनाः पेतुः सिताभ्रावयवा इव
keśino vadanaṃ tena viśatā kṛṣṇabāhunā / śātitā daśanāḥ petuḥ sitābhrāvayavā iva
5.16.10
कृष्णस्य ववृधे बाहुः केशिदेहगतो द्विज । विनाशाय यथा व्याधिर् आसंभूतेर् उपेक्षितः
kṛṣṇasya vavṛdhe bāhuḥ keśidehagato dvija / vināśāya yathā vyādhir āsaṃbhūter upekṣitaḥ
5.16.11
सो ऽक्षिणी विवृते चक्रे निःसृते मुक्तबन्धने ॥ विप्_५,१६।१२च्द् ॥ जघान धरणीं पादैः शकृन्मूत्रं समुत्सृजन् । स्वेदार्द्रगात्रः श्रान्तश् च निर्यत्नः सो ऽभवत् ततः
so 'kṣiṇī vivṛte cakre niḥsṛte muktabandhane // ViP_5,16.12cd // jaghāna dharaṇīṃ pādaiḥ śakṛnmūtraṃ samutsṛjan / svedārdragātraḥ śrāntaś ca niryatnaḥ so 'bhavat tataḥ
5.16.13
व्यादितास्यो महारौद्रः सो ऽसुरः कृष्णबाहुना । निपपात द्विधाभूतो वैद्युतेन यथा द्रुमः
vyāditāsyo mahāraudraḥ so 'suraḥ kṛṣṇabāhunā / nipapāta dvidhābhūto vaidyutena yathā drumaḥ
5.16.14
द्विपादपृष्ठपुच्छार्धश्रवणैकाक्षिनासिके । केशिनस् ते द्विधाभूते शकले द्वे विरेजतुः
dvipādapṛṣṭhapucchārdhaśravaṇaikākṣināsike / keśinas te dvidhābhūte śakale dve virejatuḥ
5.16.15
हत्वा तु केशिनं कृष्णो गोपालैर् मुदितैर् वृतः । अनायस्ततनुः स्वस्थो हसंस् तत्रैव तस्थिवान्
hatvā tu keśinaṃ kṛṣṇo gopālair muditair vṛtaḥ / anāyastatanuḥ svastho hasaṃs tatraiva tasthivān
5.16.16
ततो गोप्यश् च गोपाश् च हते केशिनि विस्मिताः । तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षम् अनुरागमनोरमम्
tato gopyaś ca gopāś ca hate keśini vismitāḥ / tuṣṭuvuḥ puṇḍarīkākṣam anurāgamanoramam
5.16.17
अथाहान्तरितो विप्रो नारदो जलदे स्थितः । केशिनं निहतं दृष्ट्वा हर्षनिर्भरमानसः
athāhāntarito vipro nārado jalade sthitaḥ / keśinaṃ nihataṃ dṛṣṭvā harṣanirbharamānasaḥ
5.16.18
साधु साधु जगन्नाथ लीलयैव यद् अच्युत । निहतो ऽयं त्वया केशी क्लेशदस् त्रिदिवौकसाम्
sādhu sādhu jagannātha līlayaiva yad acyuta / nihato 'yaṃ tvayā keśī kleśadas tridivaukasām
5.16.19
युद्धोत्सुको ऽहम् अत्यर्थं नरवाजिमहाहवम् । अवृत्तपूर्वम् अन्यत्र द्रष्टुं स्वर्गाद् उपागतः
yuddhotsuko 'ham atyarthaṃ naravājimahāhavam / avṛttapūrvam anyatra draṣṭuṃ svargād upāgataḥ
5.16.20
स्वकर्माण्य् अवतारे ते कृतानि मधुसूदन । यानि तैर् विस्मितं चेतस् तोषम् एतेन मे गतम्
svakarmāṇy avatāre te kṛtāni madhusūdana / yāni tair vismitaṃ cetas toṣam etena me gatam
5.16.21
तुरगस्यास्य शक्रो ऽपि कृष्ण देवाश् च बिभ्यति । धूतकेसरजालस्य ह्रेषतो ऽभ्रावलोकिनः
turagasyāsya śakro 'pi kṛṣṇa devāś ca bibhyati / dhūtakesarajālasya hreṣato 'bhrāvalokinaḥ
5.16.22
यस्मात् त्वयैष दुष्टात्मा हतः केशी जनार्दन । तस्मात् केशवनाम्ना त्वं लोके ख्यातो भविष्यसि
yasmāt tvayaiṣa duṣṭātmā hataḥ keśī janārdana / tasmāt keśavanāmnā tvaṃ loke khyāto bhaviṣyasi
5.16.23
स्वस्त्य् अस्तु ते गमिष्यामि कंसयुद्धे ऽधुना पुनः । परश्वो ऽहं समेष्यामि त्वया केशिनिषूदन
svasty astu te gamiṣyāmi kaṃsayuddhe 'dhunā punaḥ / paraśvo 'haṃ sameṣyāmi tvayā keśiniṣūdana
5.16.24
उग्रसेनसुते कंसे सानुगे विनिपातिते । भारावतारकर्ता त्वं पृथिव्याः पृथिवीधर
ugrasenasute kaṃse sānuge vinipātite / bhārāvatārakartā tvaṃ pṛthivyāḥ pṛthivīdhara
5.16.25
तत्रानेकप्रकाराणि युद्धानि पृथिवीक्षिताम् । द्रष्टव्यानि मया युष्मत्प्रणीतानि जनार्दन
tatrānekaprakārāṇi yuddhāni pṛthivīkṣitām / draṣṭavyāni mayā yuṣmatpraṇītāni janārdana
5.16.26
सो ऽहं यास्यामि गोविन्द देवकार्यं महत् कृतम् । त्वया सभाजितश् चाहं स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्य् अहम्
so 'haṃ yāsyāmi govinda devakāryaṃ mahat kṛtam / tvayā sabhājitaś cāhaṃ svasti te 'stu vrajāmy aham
5.16.27
नारदे तु गते कृष्णः सह गोपैर् अविस्मितः । विवेश गोकुलं गोपीनेत्रपानैकभाजनम्
nārade tu gate kṛṣṇaḥ saha gopair avismitaḥ / viveśa gokulaṃ gopīnetrapānaikabhājanam
5.16.28