Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 17

पराशर उवाच

अक्रूरो ऽपि विनिष्क्रम्य स्यन्दनेनाशुगामिना । कृष्णसंदर्शनाकाङ्क्षी प्रययौ नन्दगोकुलम्

akrūro 'pi viniṣkramya syandanenāśugāminā / kṛṣṇasaṃdarśanākāṅkṣī prayayau nandagokulam

5.17.1

चिन्तयाम् आस चाक्रूरो नास्ति धन्यतरो मया । यो ऽहम् अंशावतीर्णस्य मुखं द्रक्ष्यामि चक्रिणः

cintayām āsa cākrūro nāsti dhanyataro mayā / yo 'ham aṃśāvatīrṇasya mukhaṃ drakṣyāmi cakriṇaḥ

5.17.2

अद्य मे सफलं जन्म सुप्रभाता च मे निशा । यद् उन्निद्राब्जपत्राक्षं विष्णोर् द्रक्ष्याम्य् अहं मुखम्

adya me saphalaṃ janma suprabhātā ca me niśā / yad unnidrābjapatrākṣaṃ viṣṇor drakṣyāmy ahaṃ mukham

5.17.3

पापं हरति यत् पुंसां स्मृतं संकल्पनामयम् । तत् पुण्डरीकनयनं विष्णोर् द्रक्ष्याम्य् अहं मुखम्

pāpaṃ harati yat puṃsāṃ smṛtaṃ saṃkalpanāmayam / tat puṇḍarīkanayanaṃ viṣṇor drakṣyāmy ahaṃ mukham

5.17.4

निर्जग्मुश् च यतो वेदा वेदाङ्गान्य् अखिलानि च । द्रक्ष्यामि तत् परं धाम देवानां भगवन्मुखम्

nirjagmuś ca yato vedā vedāṅgāny akhilāni ca / drakṣyāmi tat paraṃ dhāma devānāṃ bhagavanmukham

5.17.5

यज्ञेषु यज्ञपुरुषः पुरुषैः पुरुषोत्तमः । इज्यते यो ऽखिलाधारस् तं द्रक्ष्यामि जगत्पतिम्

yajñeṣu yajñapuruṣaḥ puruṣaiḥ puruṣottamaḥ / ijyate yo 'khilādhāras taṃ drakṣyāmi jagatpatim

5.17.6

इष्ट्वा यम् इन्द्रो यज्ञानां शतेनामरराजताम् । अवाप तम् अनन्तादिम् अहं द्रक्ष्यामि केशवम्

iṣṭvā yam indro yajñānāṃ śatenāmararājatām / avāpa tam anantādim ahaṃ drakṣyāmi keśavam

5.17.7

न ब्रह्मा नेन्द्ररुद्राश्विवस्वादित्यमरुद्गणाः । यस्य स्वरूपं जानन्ति स्प्रक्ष्यत्य् अङ्गं स मे हरिः

na brahmā nendrarudrāśvivasvādityamarudgaṇāḥ / yasya svarūpaṃ jānanti sprakṣyaty aṅgaṃ sa me hariḥ

5.17.8

सर्वात्मा सर्ववित् सर्वः सर्वभूतेष्व् अवस्थितः । यो वितत्याव्ययो व्यापी स वक्ष्यति मया सह

sarvātmā sarvavit sarvaḥ sarvabhūteṣv avasthitaḥ / yo vitatyāvyayo vyāpī sa vakṣyati mayā saha

5.17.9

मत्स्यकूर्मवराहाश्वसिंहरूपादिभिः स्थितिम् । चकार जगतो यो ऽजः सो ऽद्य माम् आलपिष्यति

matsyakūrmavarāhāśvasiṃharūpādibhiḥ sthitim / cakāra jagato yo 'jaḥ so 'dya mām ālapiṣyati

5.17.10

साम्प्रतं च जगत्स्वामी कार्यम् आत्महृदि स्थितम् । कर्तुं मनुष्यतां प्राप्तः स्वेच्छादेहधृग् अव्ययः

sāmprataṃ ca jagatsvāmī kāryam ātmahṛdi sthitam / kartuṃ manuṣyatāṃ prāptaḥ svecchādehadhṛg avyayaḥ

5.17.11

यो ऽनन्तः पृथिवीं धत्ते शेखरस्थितिसंस्थिताम् । सो ऽवतीर्णो जगत्यर्थे माम् अक्रूरेति वक्ष्यति

yo 'nantaḥ pṛthivīṃ dhatte śekharasthitisaṃsthitām / so 'vatīrṇo jagatyarthe mām akrūreti vakṣyati

5.17.12

पितृपुत्रसुहृद्भ्रातृमातृबन्धुमयीम् इमाम् । यन्मायां नालम् उत्तर्तुं जगत् तस्मै नमो नमः

pitṛputrasuhṛdbhrātṛmātṛbandhumayīm imām / yanmāyāṃ nālam uttartuṃ jagat tasmai namo namaḥ

5.17.13

तरत्य् अविद्यां विततां हृदि यस्मिन् निवेशिते । योगी मायाम् अमेयाय तस्मै विद्यात्मने नमः

taraty avidyāṃ vitatāṃ hṛdi yasmin niveśite / yogī māyām ameyāya tasmai vidyātmane namaḥ

5.17.14

यज्विभिर् यज्ञपुरुषो वासुदेवश् च सात्वतैः । वेदान्तवेदिभिर् विष्णुः प्रोच्यते यो नतो ऽस्मि तम्

yajvibhir yajñapuruṣo vāsudevaś ca sātvataiḥ / vedāntavedibhir viṣṇuḥ procyate yo nato 'smi tam

5.17.15

यथा तत्र जगद् धाम्नि धातर्य् एतत् प्रतिष्ठितम् । सदसत् तेन सत्येन मय्य् असौ यातु सौम्यताम्

yathā tatra jagad dhāmni dhātary etat pratiṣṭhitam / sadasat tena satyena mayy asau yātu saumyatām

5.17.16

स्मृते सकलकल्याणभाजनं यत्र जायते । पुरुषस् तम् अजं नित्यं व्रजामि शरणं हरिम्

smṛte sakalakalyāṇabhājanaṃ yatra jāyate / puruṣas tam ajaṃ nityaṃ vrajāmi śaraṇaṃ harim

5.17.17

इत्थं संचिन्तयन् विष्णुं भक्तिनम्रात्ममानसः । अक्रूरो गोकुलं प्राप्तः किंचित् सूर्ये विराजति

itthaṃ saṃcintayan viṣṇuṃ bhaktinamrātmamānasaḥ / akrūro gokulaṃ prāptaḥ kiṃcit sūrye virājati

5.17.18

स ददर्श तदा तत्र कृष्णम् आदोहने गवाम् । वत्समध्यगतं फुल्लनीलोत्पलदलच्छविम्

sa dadarśa tadā tatra kṛṣṇam ādohane gavām / vatsamadhyagataṃ phullanīlotpaladalacchavim

5.17.19

प्रस्पष्टपद्मपत्राक्षं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् । प्रलम्बबाहुम् आयामितुङ्गोरःस्थलम् उन्नसम्

praspaṣṭapadmapatrākṣaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam / pralambabāhum āyāmituṅgoraḥsthalam unnasam

5.17.20

सविलासस्मिताधारं बिभ्राणं मुखपङ्कजम् । तुङ्गरक्तनखं पद्भ्यां धरण्यां सुप्रतिष्ठितम्

savilāsasmitādhāraṃ bibhrāṇaṃ mukhapaṅkajam / tuṅgaraktanakhaṃ padbhyāṃ dharaṇyāṃ supratiṣṭhitam

5.17.21

बिभ्राणं वाससी पीते वन्यपुष्पविभूषितम् । सान्द्रनीललताहस्तम् सिताम्भोजावतंसकम्

bibhrāṇaṃ vāsasī pīte vanyapuṣpavibhūṣitam / sāndranīlalatāhastam sitāmbhojāvataṃsakam

5.17.22

हंसकुन्देन्दुधवलं नीलाम्बरधरं द्विज । तस्यानु बलभद्रं च ददर्श यदुनन्दनः

haṃsakundendudhavalaṃ nīlāmbaradharaṃ dvija / tasyānu balabhadraṃ ca dadarśa yadunandanaḥ

5.17.23

प्रांशुम् उत्तुङ्गबाह्वंसं विकासिमुखपङ्कजम् । मेघमालापरिवृतं कैलासाद्रिम् इवापरम्

prāṃśum uttuṅgabāhvaṃsaṃ vikāsimukhapaṅkajam / meghamālāparivṛtaṃ kailāsādrim ivāparam

5.17.24

तौ दृष्ट्वा विकसद्वक्त्रसरोजः स महामतिः । पुलकाञ्चितसर्वाङ्गस् तदाक्रूरो ऽभवन् मुने

tau dṛṣṭvā vikasadvaktrasarojaḥ sa mahāmatiḥ / pulakāñcitasarvāṅgas tadākrūro 'bhavan mune

5.17.25

एतत् तत् परमं धाम तद् एतत् परमं पदम् । भगवद्वासुदेवांशो द्विधा यो ऽयम् अवस्थितः

etat tat paramaṃ dhāma tad etat paramaṃ padam / bhagavadvāsudevāṃśo dvidhā yo 'yam avasthitaḥ

5.17.26

साफल्यम् अक्ष्णोर् युगम् एतद् अत्र दृष्टे जगद्धातरि यातम् उच्चैः । अप्य् अङ्गम् एतद् भगवत्प्रसादाद् दत्ते ऽङ्गसङ्गे फलवन् मम स्यात्

sāphalyam akṣṇor yugam etad atra dṛṣṭe jagaddhātari yātam uccaiḥ / apy aṅgam etad bhagavatprasādād datte 'ṅgasaṅge phalavan mama syāt

5.17.27

अप्य् एष पृष्ठे मम हस्तपद्मं करिष्यति श्रीमदनन्तमूर्तिः । यस्याङ्गुलिस्पर्शहताखिलाघैर् अवाप्यते सिद्धिर् अनाशदोषा

apy eṣa pṛṣṭhe mama hastapadmaṃ kariṣyati śrīmadanantamūrtiḥ / yasyāṅgulisparśahatākhilāghair avāpyate siddhir anāśadoṣā

5.17.28

येनाग्निविद्युद्रविरश्मिमाला करालम् अत्युग्रम् अपास्य चक्रम् । चक्रं घ्नता दैत्यपतेर् हृतानि दैत्याङ्गनानां नयनाञ्जनानि

yenāgnividyudraviraśmimālā karālam atyugram apāsya cakram / cakraṃ ghnatā daityapater hṛtāni daityāṅganānāṃ nayanāñjanāni

5.17.29

यत्राम्बु विन्यस्य बलिर् मनोज्ञान् अवाप भोगान् वसुधातलस्थः । तथामरत्वं त्रिदशाधिपत्यं मन्वन्तरं पूर्णम् अपेतशत्रुः

yatrāmbu vinyasya balir manojñān avāpa bhogān vasudhātalasthaḥ / tathāmaratvaṃ tridaśādhipatyaṃ manvantaraṃ pūrṇam apetaśatruḥ

5.17.30

अप्य् एष मां कंसपरिग्रहेण दोषास्पदीभूतम् अदोषदुष्टम् । कर्तावमानोपहतं धिग् अस्तु तज् जन्मनः साधु बहिष्कृतो यः

apy eṣa māṃ kaṃsaparigraheṇa doṣāspadībhūtam adoṣaduṣṭam / kartāvamānopahataṃ dhig astu taj janmanaḥ sādhu bahiṣkṛto yaḥ

5.17.31

ज्ञानात्मकस्यामलसत्त्वराशेर् अपेतदोषस्य सदा स्फुटस्य । किं वा जगत्य् अत्र समस्तपुंसाम् अज्ञातम् अस्यास्ति हृदि स्थितस्य

jñānātmakasyāmalasattvarāśer apetadoṣasya sadā sphuṭasya / kiṃ vā jagaty atra samastapuṃsām ajñātam asyāsti hṛdi sthitasya

5.17.32

तस्माद् अहं भक्तिविनम्रचेता व्रजामि सर्वेश्वरम् ईश्वराणाम् । अंशावतारं पुरुषोत्तमस्य अनादिमध्यान्तमयस्य विष्णोः

tasmād ahaṃ bhaktivinamracetā vrajāmi sarveśvaram īśvarāṇām / aṃśāvatāraṃ puruṣottamasya anādimadhyāntamayasya viṣṇoḥ

5.17.33

Adhyaya 16Adhyaya 18