Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 25

पराशर उवाच

वने विचरतस् तस्य सह गोपैर् महात्मनः । मानुषछद्मरूपस्य शेषस्य धरणीभृतः

vane vicaratas tasya saha gopair mahātmanaḥ / mānuṣachadmarūpasya śeṣasya dharaṇībhṛtaḥ

5.25.1

निष्पादितोरुकार्यस्य कार्येणोर्वीविचारिणः । उपभोगार्थम् अत्यर्थं वरुणः प्राह वारुणीम्

niṣpāditorukāryasya kāryeṇorvīvicāriṇaḥ / upabhogārtham atyarthaṃ varuṇaḥ prāha vāruṇīm

5.25.2

अभीष्टा सर्वदा यस्य मदिरे त्वं महौजसः । अनन्तस्योपभोगाय तस्य गच्छ मुदे शुभे

abhīṣṭā sarvadā yasya madire tvaṃ mahaujasaḥ / anantasyopabhogāya tasya gaccha mude śubhe

5.25.3

इत्य् उक्ता वारुणी तेन संनिधानम् अथाकरोत् । वृन्दावनवनोत्पन्नकदम्बतरुकोटरे

ity uktā vāruṇī tena saṃnidhānam athākarot / vṛndāvanavanotpannakadambatarukoṭare

5.25.4

विचरन् बलदेवो ऽपि मदिरागन्धम् उत्तमम् । आघ्राय मदिरातर्षम् अवापाथ पुरातनम्

vicaran baladevo 'pi madirāgandham uttamam / āghrāya madirātarṣam avāpātha purātanam

5.25.5

ततः कदम्बात् सहसा मद्यधारां स लाङ्गली । पतन्तीं वीक्ष्य मैत्रेय प्रययौ परमां मुदम्

tataḥ kadambāt sahasā madyadhārāṃ sa lāṅgalī / patantīṃ vīkṣya maitreya prayayau paramāṃ mudam

5.25.6

पपौ च गोपगोपीभिः समवेतो मुदान्वितः । प्रगीयमानो ललितं गीतवाद्यविशारदैः

papau ca gopagopībhiḥ samaveto mudānvitaḥ / pragīyamāno lalitaṃ gītavādyaviśāradaiḥ

5.25.7

स मत्तो ऽत्यन्तघर्माम्भःकणिकामौक्तिकोज्ज्वलः । आगच्छ यमुने स्नातुम् इच्छामीत्य् आह विह्वलः

sa matto 'tyantagharmāmbhaḥkaṇikāmauktikojjvalaḥ / āgaccha yamune snātum icchāmīty āha vihvalaḥ

5.25.8

तस्य वाचं नदी सा तु मत्तोक्ताम् अवमन्य वै । नाजगाम ततः क्रुद्धो हलं जग्राह लाङ्गली

tasya vācaṃ nadī sā tu mattoktām avamanya vai / nājagāma tataḥ kruddho halaṃ jagrāha lāṅgalī

5.25.9

गृहीत्वा तां तटे तेन चकर्ष मदविह्वलः । पापे नायासि नायासि गम्यताम् इच्छयान्यतः

gṛhītvā tāṃ taṭe tena cakarṣa madavihvalaḥ / pāpe nāyāsi nāyāsi gamyatām icchayānyataḥ

5.25.10

साकृष्टा सहसा तेन मार्गं संत्यज्य निम्नगा । यत्रास्ते बलभद्रो ऽसौ प्लावयाम् आस तद् वनम्

sākṛṣṭā sahasā tena mārgaṃ saṃtyajya nimnagā / yatrāste balabhadro 'sau plāvayām āsa tad vanam

5.25.11

शरीरिणी तथोपेत्य त्रासविह्वललोचना । प्रसीदेत्य् अब्रवीद् रामं मुञ्च मां मुसलायुध

śarīriṇī tathopetya trāsavihvalalocanā / prasīdety abravīd rāmaṃ muñca māṃ musalāyudha

5.25.12

सो ऽब्रवीद् अवजानासि मम शौर्यबले नदि । सो ऽहं त्वां हलपातेन विनेष्यामि सहस्रधा

so 'bravīd avajānāsi mama śauryabale nadi / so 'haṃ tvāṃ halapātena vineṣyāmi sahasradhā

5.25.13

इत्य् उक्तयातिसंत्रासात् तया नद्या प्रसादितः । भूभागे प्लाविते तस्मिन् मुमोच यमुनां बलः

ity uktayātisaṃtrāsāt tayā nadyā prasāditaḥ / bhūbhāge plāvite tasmin mumoca yamunāṃ balaḥ

5.25.14

ततः स्नातस्य वै कान्तिर् आजगाम महात्मनः । अवतंसोत्पलं चारु गृहीत्वैकं च कुण्डलम्

tataḥ snātasya vai kāntir ājagāma mahātmanaḥ / avataṃsotpalaṃ cāru gṛhītvaikaṃ ca kuṇḍalam

5.25.15

वरुणप्रहितां चास्मै मालाम् अम्लानपङ्कजाम् । समुद्राभे तथा वस्त्रे नीले लक्ष्मीर् अयच्छत

varuṇaprahitāṃ cāsmai mālām amlānapaṅkajām / samudrābhe tathā vastre nīle lakṣmīr ayacchata

5.25.16

कृतावतंसः स तदा चारुकुण्डलभूषितः । नीलाम्बरधरः स्रग्वी शुशुभे कान्तिसंयुतः

kṛtāvataṃsaḥ sa tadā cārukuṇḍalabhūṣitaḥ / nīlāmbaradharaḥ sragvī śuśubhe kāntisaṃyutaḥ

5.25.17

इत्थं विभूषितो रेमे तत्र रामस् तदा व्रजे । मासद्वयेन यातश् च पुनः स द्वारकां पुरीम्

itthaṃ vibhūṣito reme tatra rāmas tadā vraje / māsadvayena yātaś ca punaḥ sa dvārakāṃ purīm

5.25.18

रेवतीं नाम तनयां रैवतस्य महीपतेः । उपयेमे बलस् तस्यां जज्ञाते निशठोल्मुकौ

revatīṃ nāma tanayāṃ raivatasya mahīpateḥ / upayeme balas tasyāṃ jajñāte niśaṭholmukau

5.25.19

Adhyaya 24Adhyaya 26