पराशर उवाच —

एकदा तु विना रामं कृष्णो वृन्दावनं ययौ । विचचार वृतो गोपैर् वन्यपुष्पस्रगुज्ज्वलः

ekadā tu vinā rāmaṃ kṛṣṇo vṛndāvanaṃ yayau / vicacāra vṛto gopair vanyapuṣpasragujjvalaḥ

5.7.1

स जगामाथ कालिन्दीं लोलकल्लोलशालिनीम् । तीरसंलग्नफेनौघैर् हसन्तीम् इव सर्वतः

sa jagāmātha kālindīṃ lolakallolaśālinīm / tīrasaṃlagnaphenaughair hasantīm iva sarvataḥ

5.7.2

तस्यां चातिमहाभीमं विषाग्निसृतवारिणम् । ह्रदं कालियनागस्य ददृशे ऽतीव भीषणम्

tasyāṃ cātimahābhīmaṃ viṣāgnisṛtavāriṇam / hradaṃ kāliyanāgasya dadṛśe 'tīva bhīṣaṇam

5.7.3

विषाग्निना विसरता दग्धतीरमहातरुम् । वाताहताम्बुविक्षेपस्पर्शदग्धविहंगमम्

viṣāgninā visaratā dagdhatīramahātarum / vātāhatāmbuvikṣepasparśadagdhavihaṃgamam

5.7.4

तम् अतीव महारौद्रं मृत्युवक्त्रम् इवापरम् । विलोक्य चिन्तयाम् आस भगवान् मधुसूदनः

tam atīva mahāraudraṃ mṛtyuvaktram ivāparam / vilokya cintayām āsa bhagavān madhusūdanaḥ

5.7.5

अस्मिन् वसति दुष्टात्मा कालियो ऽसौ विषायुधः । यो मया निर्जितस् त्यक्त्वा दुष्टो नष्टः पयोनिधिम्

asmin vasati duṣṭātmā kāliyo 'sau viṣāyudhaḥ / yo mayā nirjitas tyaktvā duṣṭo naṣṭaḥ payonidhim

5.7.6

तेनेयं दूषिता सर्वा यमुना सागराङ्गना । न नरैर् गोधनैर् वापि तृषार्तैर् उपभुज्यते

teneyaṃ dūṣitā sarvā yamunā sāgarāṅganā / na narair godhanair vāpi tṛṣārtair upabhujyate

5.7.7

तद् अस्य नागराजस्य कर्तव्यो निग्रहो मया । चिरम् अत्र सुखं येन चरेयुर् व्रजवासिनः

tad asya nāgarājasya kartavyo nigraho mayā / ciram atra sukhaṃ yena careyur vrajavāsinaḥ

5.7.8

एतदर्थं नृलोके ऽस्मिन्न् अवतारो मया कृतः । यद् एषाम् उत्पथस्थानां कार्या शान्तिर् दुरात्मनाम्

etadarthaṃ nṛloke 'sminn avatāro mayā kṛtaḥ / yad eṣām utpathasthānāṃ kāryā śāntir durātmanām

5.7.9

तद् एतन् नातिदूरस्थं कदम्बम् उरुशाखिनम् । अधिरुह्योत्पतिष्यामि ह्रदे ऽस्मिन्न् अनिलाशिनः

tad etan nātidūrasthaṃ kadambam uruśākhinam / adhiruhyotpatiṣyāmi hrade 'sminn anilāśinaḥ

5.7.10

इत्थं विचिन्त्य बद्ध्वा च गाढं परिकरं ततः । निपपात ह्रदे तत्र सर्पराजस्य वेगितः

itthaṃ vicintya baddhvā ca gāḍhaṃ parikaraṃ tataḥ / nipapāta hrade tatra sarparājasya vegitaḥ

5.7.11

तेनापि पतता तत्र क्षोभितः स महाह्रदः । अत्यर्थं दूरजातांस् तु तान् असिञ्चन् महीरुहान्

tenāpi patatā tatra kṣobhitaḥ sa mahāhradaḥ / atyarthaṃ dūrajātāṃs tu tān asiñcan mahīruhān

5.7.12

ते हि दुष्टविषज्वालातप्ताम्बुपवनोक्षिताः । जज्वलुः पादपाः सद्यो ज्वालाव्याप्तदिगन्तराः

te hi duṣṭaviṣajvālātaptāmbupavanokṣitāḥ / jajvaluḥ pādapāḥ sadyo jvālāvyāptadigantarāḥ

5.7.13

आस्फोटयाम् आस तदा कृष्णो नागह्रदे भुजम् । तच्छब्दश्रवणाच् चाशु नागराजो ऽभ्युपागमत्

āsphoṭayām āsa tadā kṛṣṇo nāgahrade bhujam / tacchabdaśravaṇāc cāśu nāgarājo 'bhyupāgamat

5.7.14

आताम्रनयनः कोपाद् विषज्वालाकुलैः फणैः । वृतो महाविषैश् चान्यैर् उरगैर् अनिलाशिभिः

ātāmranayanaḥ kopād viṣajvālākulaiḥ phaṇaiḥ / vṛto mahāviṣaiś cānyair uragair anilāśibhiḥ

5.7.15

नागपत्न्यश् च शतशो हारिहारोपशोभिताः । प्रकम्पिततनुक्षेपचलत्कुण्डलकान्तयः

nāgapatnyaś ca śataśo hārihāropaśobhitāḥ / prakampitatanukṣepacalatkuṇḍalakāntayaḥ

5.7.16

ततः प्रवेशितः सर्पैः स कृष्णो भोगबन्धनम् । ददंशुश् चापि ते कृष्णं विषज्वालाविलैर् मुखैः

tataḥ praveśitaḥ sarpaiḥ sa kṛṣṇo bhogabandhanam / dadaṃśuś cāpi te kṛṣṇaṃ viṣajvālāvilair mukhaiḥ

5.7.17

तं तत्र पतितं दृष्ट्वा सर्पभोगनिपीडितम् । गोपा व्रजम् उपागम्य चुक्रुशुः शोकलालसाः

taṃ tatra patitaṃ dṛṣṭvā sarpabhoganipīḍitam / gopā vrajam upāgamya cukruśuḥ śokalālasāḥ

5.7.18

गोपा ऊचुः —

एष मोहं गतः कृष्णो मग्नौ वै कालिये ह्रदे । भक्ष्यते सर्पराजेन तद् आगच्छत पश्यत

eṣa mohaṃ gataḥ kṛṣṇo magnau vai kāliye hrade / bhakṣyate sarparājena tad āgacchata paśyata

5.7.19

तच् छ्रुत्वा ते तदा गोपा वज्रपातोपमं वचः । गोप्यश् च त्वरिता जग्मुर् यशोदाप्रमुखा ह्रदम्

tac chrutvā te tadā gopā vajrapātopamaṃ vacaḥ / gopyaś ca tvaritā jagmur yaśodāpramukhā hradam

5.7.20

हा हा क्वासाव् इति जनो गोपीनाम् अतिविह्वलः । यशोदया समं भ्रान्तो द्रुतं प्रस्खलितं ययौ

hā hā kvāsāv iti jano gopīnām ativihvalaḥ / yaśodayā samaṃ bhrānto drutaṃ praskhalitaṃ yayau

5.7.21

नन्दगोपश् च गोपाश् च रामश् चाद्भुतविक्रमः । त्वरितं यमुनां जग्मुः कृष्णदर्शनलालसाः

nandagopaś ca gopāś ca rāmaś cādbhutavikramaḥ / tvaritaṃ yamunāṃ jagmuḥ kṛṣṇadarśanalālasāḥ

5.7.22

ददृशुश् चापि ते तत्र सर्पराजवशं गतम् । निष्प्रयत्नकृतं कृष्णं सर्पभोगेन वेष्टितम्

dadṛśuś cāpi te tatra sarparājavaśaṃ gatam / niṣprayatnakṛtaṃ kṛṣṇaṃ sarpabhogena veṣṭitam

5.7.23

नन्दगोपश् च निश्चेष्टो न्यस्य पुत्रमुखे दृशम् । यशोदा च महाभागा बभूव मुनिसत्तम

nandagopaś ca niśceṣṭo nyasya putramukhe dṛśam / yaśodā ca mahābhāgā babhūva munisattama

5.7.24

गोप्यस् त्व् अन्या रुदन्त्यश् च ददृशुः शोककातराः । प्रोचुश् च केशवं प्रीत्या भयकातर्यगद्गदम्

gopyas tv anyā rudantyaś ca dadṛśuḥ śokakātarāḥ / procuś ca keśavaṃ prītyā bhayakātaryagadgadam

5.7.25

सर्वा यशोदया सार्धं विशामो ऽत्र महाह्रदे । नागराजस्य नो गन्तुम् अस्माकं युज्यते व्रजे

sarvā yaśodayā sārdhaṃ viśāmo 'tra mahāhrade / nāgarājasya no gantum asmākaṃ yujyate vraje

5.7.26

दिवसः को विना सूर्यं विना चन्द्रेण का निशा । विना वृषेण का गावो विना कृष्णेन को व्रजः

divasaḥ ko vinā sūryaṃ vinā candreṇa kā niśā / vinā vṛṣeṇa kā gāvo vinā kṛṣṇena ko vrajaḥ

5.7.27

विनाकृता न यास्यामः कृष्णेनानेन गोकुलम् । अरण्यं नातिसेव्यं च वारिहीनं यथा सरः

vinākṛtā na yāsyāmaḥ kṛṣṇenānena gokulam / araṇyaṃ nātisevyaṃ ca vārihīnaṃ yathā saraḥ

5.7.28

तेनापि मर्त्यवासेन रतिर् अस्तीति विस्मयः ॥ विप्_५,७।२९च्द् ॥ उत्फुल्लपङ्कजदलस्पष्टकान्तिविलोचनम् । अपश्यन्तो हरिं दीनाः कथं गोष्ठे भविष्यथ

tenāpi martyavāsena ratir astīti vismayaḥ // ViP_5,7.29cd // utphullapaṅkajadalaspaṣṭakāntivilocanam / apaśyanto hariṃ dīnāḥ kathaṃ goṣṭhe bhaviṣyatha

5.7.30

अत्यर्थमधुरालापहृताशेषमनोधनम् । न विना पुण्डरीकाक्षं यास्यामो नन्दगोकुलम्

atyarthamadhurālāpahṛtāśeṣamanodhanam / na vinā puṇḍarīkākṣaṃ yāsyāmo nandagokulam

5.7.31

भोगेनावेष्टितस्यापि सर्पराजेन पश्यत । स्मितशोभिमुखं गोप्यः कृष्णस्यास्मद्विलोकने

bhogenāveṣṭitasyāpi sarparājena paśyata / smitaśobhimukhaṃ gopyaḥ kṛṣṇasyāsmadvilokane

5.7.32

पराशर उवाच —

इति गोपीवचः श्रुत्वा रौहिणेयो महाबलः । गोपांश् च त्रासविधुरान् विलोक्य स्तिमितेक्षणः

iti gopīvacaḥ śrutvā rauhiṇeyo mahābalaḥ / gopāṃś ca trāsavidhurān vilokya stimitekṣaṇaḥ

5.7.33

नन्दं च दीनम् अत्यर्थं न्यस्तदृष्टिं सुतानने । मूर्च्छाकुलां यशोदां च कृष्णमाहात्म्यसंज्ञया

nandaṃ ca dīnam atyarthaṃ nyastadṛṣṭiṃ sutānane / mūrcchākulāṃ yaśodāṃ ca kṛṣṇamāhātmyasaṃjñayā

5.7.34

बलभद्र उवाच —

किमर्थं देवदेवेश भावो ऽयं मानुषस् त्वया । व्यज्यते ऽत्यन्तम् आत्मानं किम् अनन्तं न वेत्सि यत्

kimarthaṃ devadeveśa bhāvo 'yaṃ mānuṣas tvayā / vyajyate 'tyantam ātmānaṃ kim anantaṃ na vetsi yat

5.7.35

त्वम् अस्य जगतो नाभिर् अराणाम् इव संश्रयः । कर्तापहर्ता पाता च त्रैलोक्ये त्वं त्रयीमयः

tvam asya jagato nābhir arāṇām iva saṃśrayaḥ / kartāpahartā pātā ca trailokye tvaṃ trayīmayaḥ

5.7.36

सेन्द्ररुद्राश्विवसुभिर् आदित्यैर् मरुदग्निभिः । चिन्त्यसे त्वम् अचिन्त्यात्मन् समस्तैश् चैव योगिभिः

sendrarudrāśvivasubhir ādityair marudagnibhiḥ / cintyase tvam acintyātman samastaiś caiva yogibhiḥ

5.7.37

जगत्यर्थे जगन्नाथ भारावतरणेच्छया । अवतीर्णो ऽत्र मर्त्येषु तवांशश् चाहम् अग्रजः

jagatyarthe jagannātha bhārāvataraṇecchayā / avatīrṇo 'tra martyeṣu tavāṃśaś cāham agrajaḥ

5.7.38

मनुष्यलीलां भगवन् भजता भवता सुराः । विडम्बयन्तस् त्वल्लीलां सर्व एव सदासते

manuṣyalīlāṃ bhagavan bhajatā bhavatā surāḥ / viḍambayantas tvallīlāṃ sarva eva sadāsate

5.7.39

अवतार्य भवान् पूर्वं गोकुले ऽत्र सुराङ्गनाः । क्रीडार्थम् आत्मनः पश्चाद् अवतीर्णो ऽसि शाश्वत

avatārya bhavān pūrvaṃ gokule 'tra surāṅganāḥ / krīḍārtham ātmanaḥ paścād avatīrṇo 'si śāśvata

5.7.40

अत्रावतीर्णयोः कृष्ण गोपा एव हि बान्धवाः । गोप्यश् च सीदतः कस्मात् त्वं बन्धून् समुपेक्षसे

atrāvatīrṇayoḥ kṛṣṇa gopā eva hi bāndhavāḥ / gopyaś ca sīdataḥ kasmāt tvaṃ bandhūn samupekṣase

5.7.41

दर्शितो मानुषो भावो दर्शितं बालचापलम् । तद् अयं दम्यतां कृष्ण दुष्टात्मा दशनायुधः

darśito mānuṣo bhāvo darśitaṃ bālacāpalam / tad ayaṃ damyatāṃ kṛṣṇa duṣṭātmā daśanāyudhaḥ

5.7.42

पराशर उवाच —

इति संस्मारितः कृष्णः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः । आस्फोट्य मोचयाम् आस स्वदेहं भोगबन्धनात्

iti saṃsmāritaḥ kṛṣṇaḥ smitabhinnauṣṭhasaṃpuṭaḥ / āsphoṭya mocayām āsa svadehaṃ bhogabandhanāt

5.7.43

आनम्य चापि हस्ताभ्याम् उभाभ्यां मध्यमं फणम् । आरुह्याभुग्नशिरसि प्रननर्तोरुविक्रमः

ānamya cāpi hastābhyām ubhābhyāṃ madhyamaṃ phaṇam / āruhyābhugnaśirasi prananartoruvikramaḥ

5.7.44

व्रणाः फणे ऽभवंश् चास्य कृष्णस्याङ्घ्रिनिकुट्टनैः । यत्रोन्नतिं च कुरुते ननामास्य ततः शिरः

vraṇāḥ phaṇe 'bhavaṃś cāsya kṛṣṇasyāṅghrinikuṭṭanaiḥ / yatronnatiṃ ca kurute nanāmāsya tataḥ śiraḥ

5.7.45

मूर्च्छाम् उपाययौ भ्रान्त्या नागः कृष्णस्य रेचकैः । दण्डपातनिपातेन ववाम रुधिरं बहु

mūrcchām upāyayau bhrāntyā nāgaḥ kṛṣṇasya recakaiḥ / daṇḍapātanipātena vavāma rudhiraṃ bahu

5.7.46

तं निर्भुग्नशिरोग्रीवम् आस्येभ्यः स्रुतशोणितम् । विलोक्य शरणं जग्मुस् तत्पत्न्यो मधुसूदनम्

taṃ nirbhugnaśirogrīvam āsyebhyaḥ srutaśoṇitam / vilokya śaraṇaṃ jagmus tatpatnyo madhusūdanam

5.7.47

नागपत्न्य ऊचुः —

ज्ञातो ऽसि देवदेवेश सर्वेशस् त्वम् अनुत्तमः । परं ज्योतिर् अचिन्त्यं यत् तदंशः परमेश्वरः

jñāto 'si devadeveśa sarveśas tvam anuttamaḥ / paraṃ jyotir acintyaṃ yat tadaṃśaḥ parameśvaraḥ

5.7.48

न समर्थाः सुराः स्तोतुं यम् अनन्यभवं प्रभुम् । स्वरूपवर्णनं तस्य कथं योषित् करिष्यति

na samarthāḥ surāḥ stotuṃ yam ananyabhavaṃ prabhum / svarūpavarṇanaṃ tasya kathaṃ yoṣit kariṣyati

5.7.49

यस्याखिलं महीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् । ब्रह्माण्डम् अल्पकांशांशः स्तोष्यामस् तं कथं वयम्

yasyākhilaṃ mahīvyomajalāgnipavanātmakam / brahmāṇḍam alpakāṃśāṃśaḥ stoṣyāmas taṃ kathaṃ vayam

5.7.50

यतन्तो न विदुर् नित्यं यत्स्वरूपम् अयोगिनः । परमार्थम् अणोर् अल्पं स्थूलात् स्थूलं नताः स्म तम्

yatanto na vidur nityaṃ yatsvarūpam ayoginaḥ / paramārtham aṇor alpaṃ sthūlāt sthūlaṃ natāḥ sma tam

5.7.51

न यस्य जन्मने धाता यस्य नान्ताय चान्तकः । स्थितिकर्ता न चान्यो ऽस्ति यस्य तस्मै नमः सदा

na yasya janmane dhātā yasya nāntāya cāntakaḥ / sthitikartā na cānyo 'sti yasya tasmai namaḥ sadā

5.7.52

कोपः स्वल्पो ऽपि ते नास्ति स्थितिपालनम् एव ते । कारणं कालियस्यास्य दमने श्रूयताम् अतः

kopaḥ svalpo 'pi te nāsti sthitipālanam eva te / kāraṇaṃ kāliyasyāsya damane śrūyatām ataḥ

5.7.53

स्त्रियो ऽनुकम्प्याः साधूनां मूढा दीनाश् च जन्तवः । यतस् ततो ऽस्य दीनस्य क्षम्यतां क्षमतां वर

striyo 'nukampyāḥ sādhūnāṃ mūḍhā dīnāś ca jantavaḥ / yatas tato 'sya dīnasya kṣamyatāṃ kṣamatāṃ vara

5.7.54

समस्तजगदाधारो भवान् अल्पबलः फणी । त्वत्पादपीडितो जह्यान् मुहूर्तार्धेन जीवितम्

samastajagadādhāro bhavān alpabalaḥ phaṇī / tvatpādapīḍito jahyān muhūrtārdhena jīvitam

5.7.55

क्व पन्नगो ऽल्पवीर्यो ऽयं क्व भवान् भुवनाश्रयः । प्रीतिद्वेषौ समोत्कृष्टगोचरौ च यतो ऽव्यय

kva pannago 'lpavīryo 'yaṃ kva bhavān bhuvanāśrayaḥ / prītidveṣau samotkṛṣṭagocarau ca yato 'vyaya

5.7.56

ततः कुरु जगत्स्वामिन् प्रसादम् अवसीदतः । प्राणांस् त्यजति नागो ऽयं भर्तृभिक्षा प्रदीयताम्

tataḥ kuru jagatsvāmin prasādam avasīdataḥ / prāṇāṃs tyajati nāgo 'yaṃ bhartṛbhikṣā pradīyatām

5.7.57

पराशर उवाच —

इत्य् उक्ते ताभिर् आश्वस्य क्लान्तदेहो ऽपि पन्नगः । प्रसीद देव देवेति प्राह वाक्यं शनैः शनैः

ity ukte tābhir āśvasya klāntadeho 'pi pannagaḥ / prasīda deva deveti prāha vākyaṃ śanaiḥ śanaiḥ

5.7.58

कालिय उवाच —

तवाष्टगुणम् ऐश्वर्यं नाथ स्वाभाविकं परम् । निरस्तातिशयं यस्य तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

tavāṣṭaguṇam aiśvaryaṃ nātha svābhāvikaṃ param / nirastātiśayaṃ yasya tasya stoṣyāmi kiṃ nv aham

5.7.59

त्वं परस् त्वं परस्याद्यः परं त्वत्तः परात्मकम् । परस्मात् परमो यस् त्वं तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

tvaṃ paras tvaṃ parasyādyaḥ paraṃ tvattaḥ parātmakam / parasmāt paramo yas tvaṃ tasya stoṣyāmi kiṃ nv aham

5.7.60

यस्माद् ब्रह्मा च रुद्रश् च चन्द्रेन्द्रमरुदश्विनः । वसवश् च सहादित्यैस् तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

yasmād brahmā ca rudraś ca candrendramarudaśvinaḥ / vasavaś ca sahādityais tasya stoṣyāmi kiṃ nv aham

5.7.61

एकावयवसूक्ष्मांशो यस्यैतद् अखिलं जगत् । कल्पनावयवांशस्य तं स्तोष्यामि कथं त्व् अहम्

ekāvayavasūkṣmāṃśo yasyaitad akhilaṃ jagat / kalpanāvayavāṃśasya taṃ stoṣyāmi kathaṃ tv aham

5.7.62

सदसद्रूपिणो यस्य ब्रह्माद्यास् त्रिदशोत्तमाः । परमार्थं न जानन्ति तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

sadasadrūpiṇo yasya brahmādyās tridaśottamāḥ / paramārthaṃ na jānanti tasya stoṣyāmi kiṃ nv aham

5.7.63

ब्रह्माद्यैर् अर्च्यते दिव्यैर् यश् च पुष्पानुलेपनैः । नन्दनादिसमुद्भूतैः सो ऽर्च्यते वा कथं मया

brahmādyair arcyate divyair yaś ca puṣpānulepanaiḥ / nandanādisamudbhūtaiḥ so 'rcyate vā kathaṃ mayā

5.7.64

यस्यावताररूपाणि देवराजः सदार्चति । न वेत्ति परमं रूपं सो ऽर्च्यते वा कथं मया

yasyāvatārarūpāṇi devarājaḥ sadārcati / na vetti paramaṃ rūpaṃ so 'rcyate vā kathaṃ mayā

5.7.65

विषयेभ्यः समाहृत्य सर्वाक्षाणि च योगिनः । यम् अर्चयन्ति ध्यानेन सो ऽर्च्यते वा कथं मया

viṣayebhyaḥ samāhṛtya sarvākṣāṇi ca yoginaḥ / yam arcayanti dhyānena so 'rcyate vā kathaṃ mayā

5.7.66

हृदि संकल्प्य यद् रूपं ध्यानेनार्चन्ति योगिनः । भावपुष्पादिभिर् नाथः सो ऽर्च्यते वा कथं मया

hṛdi saṃkalpya yad rūpaṃ dhyānenārcanti yoginaḥ / bhāvapuṣpādibhir nāthaḥ so 'rcyate vā kathaṃ mayā

5.7.67

सो ऽहं ते देवदेवेश नार्चनादौ स्तुतौ न च । सामर्थ्यवान् कृपामात्रमनोवृत्तिः प्रसीद मे

so 'haṃ te devadeveśa nārcanādau stutau na ca / sāmarthyavān kṛpāmātramanovṛttiḥ prasīda me

5.7.68

सर्पजातिर् इयं क्रूरा यस्यां जातो ऽस्मि केशव । तत्स्वभावो ऽयम् अत्रास्ति नापराधो ममाच्युत

sarpajātir iyaṃ krūrā yasyāṃ jāto 'smi keśava / tatsvabhāvo 'yam atrāsti nāparādho mamācyuta

5.7.69

सृज्यते भवता सर्वं तथा संह्रीयते जगत् । जातिरूपस्वभावाश् च सृज्यन्ते सृजता त्वया

sṛjyate bhavatā sarvaṃ tathā saṃhrīyate jagat / jātirūpasvabhāvāś ca sṛjyante sṛjatā tvayā

5.7.70

यथाहं भवता सृष्टो जात्या रूपेण चेश्वर । स्वभावेन च संयुक्तस् तथेदं चेष्टितं मया

yathāhaṃ bhavatā sṛṣṭo jātyā rūpeṇa ceśvara / svabhāvena ca saṃyuktas tathedaṃ ceṣṭitaṃ mayā

5.7.71

यद्य् अन्यथा प्रवर्तेयं देवदेव ततो मयि । न्याय्यो दण्डनिपातो वै तवैव वचनं यथा

yady anyathā pravarteyaṃ devadeva tato mayi / nyāyyo daṇḍanipāto vai tavaiva vacanaṃ yathā

5.7.72

तथापि यज् जगत्स्वामी दण्डं पातितवान् मयि । स सोढो ऽयं वरं दण्डस् त्वत्तो नान्यत्र मे वरः

tathāpi yaj jagatsvāmī daṇḍaṃ pātitavān mayi / sa soḍho 'yaṃ varaṃ daṇḍas tvatto nānyatra me varaḥ

5.7.73

हतवीर्यो हतविषो दमितो ऽहं त्वयाच्युत । जीवितं दीयताम् एकम् आज्ञापय करोमि किम्

hatavīryo hataviṣo damito 'haṃ tvayācyuta / jīvitaṃ dīyatām ekam ājñāpaya karomi kim

5.7.74

भगवान् उवाच —

नात्र स्थेयं त्वया सर्प कदाचिद् यमुनाजले । सभृत्यपरिवारस् त्वं समुद्रसलिलं व्रज

nātra stheyaṃ tvayā sarpa kadācid yamunājale / sabhṛtyaparivāras tvaṃ samudrasalilaṃ vraja

5.7.75

मत्पदानि च ते सर्प दृष्ट्वा मूर्धनि सागरे । गरुडः पन्नगरिपुस् त्वयि न प्रहरिष्यति

matpadāni ca te sarpa dṛṣṭvā mūrdhani sāgare / garuḍaḥ pannagaripus tvayi na prahariṣyati

5.7.76

पराशर उवाच —

इत्य् उक्त्वा सर्पराजानं मुमोच भगवान् हरिः । प्रणम्य सो ऽपि कृष्णाय जगाम पयसां निधिम्

ity uktvā sarparājānaṃ mumoca bhagavān hariḥ / praṇamya so 'pi kṛṣṇāya jagāma payasāṃ nidhim

5.7.77

पश्यतां सर्वभूतानां सभृत्यापत्यबान्धवः । समस्तभार्यासहितः परित्यज्य स्वकं ह्रदम्

paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ sabhṛtyāpatyabāndhavaḥ / samastabhāryāsahitaḥ parityajya svakaṃ hradam

5.7.78

गते सर्पे परिष्वज्य मृतं पुनर् इवागतम् । गोपा मूर्धनि गोविन्दं सिषिचुर् नेत्रजैर् जलैः

gate sarpe pariṣvajya mṛtaṃ punar ivāgatam / gopā mūrdhani govindaṃ siṣicur netrajair jalaiḥ

5.7.79

कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणम् अन्ये विस्मितचेतसः । तुष्टुवुर् मुदिता गोपा दृष्ट्वा शिवजलां नदीम्

kṛṣṇam akliṣṭakarmāṇam anye vismitacetasaḥ / tuṣṭuvur muditā gopā dṛṣṭvā śivajalāṃ nadīm

5.7.80