Canto 10, Chapter 13

श्रीशुक उवाच साधु पृष्टं महाभाग त्वया भागवतोत्तम । यन्नूतनयसीशस्य श‍ृण्वन्नपि कथां मुहु: ॥ १ ॥

śrī-śuka uvācasādhu pṛṣṭaṁ mahā-bhāgatvayā bhāgavatottamayan nūtanayasīśasyaśṛṇvann api kathāṁ muhuḥ

सतामयं सारभृतां निसर्गोयदर्थवाणीश्रुतिचेतसामपि । प्रतिक्षणं नव्यवदच्युतस्य यत्स्त्रिया विटानामिव साधुवार्ता ॥ २ ॥

satām ayaṁ sāra-bhṛtāṁ nisargoyad-artha-vāṇī-śruti-cetasām apiprati-kṣaṇaṁ navya-vad acyutasya yatstriyā viṭānām iva sādhu vārtā

श‍ृणुष्वावहितो राजन्नपि गुह्यं वदामि ते । ब्रूयु: स्‍निग्धस्य शिष्यस्य गुरवो गुह्यमप्युत ॥ ३ ॥

śṛṇuṣvāvahito rājannapi guhyaṁ vadāmi tebrūyuḥ snigdhasya śiṣyasyaguravo guhyam apy uta

तथाघवदनान्मृत्यो रक्षित्वा वत्सपालकान् । सरित्पुलिनमानीय भगवानिदमब्रवीत् ॥ ४ ॥

tathāgha-vadanān mṛtyorakṣitvā vatsa-pālakānsarit-pulinam ānīyabhagavān idam abravīt

अहोऽतिरम्यं पुलिनं वयस्या:स्वकेलिसम्पन्मृदुलाच्छबालुकम् । स्फुटत्सरोगन्धहृतालिपत्रिक-ध्वनिप्रतिध्वानलसद्‌‌‌द्रुमाकुलम् ॥ ५ ॥

aho ’tiramyaṁ pulinaṁ vayasyāḥsva-keli-sampan mṛdulāccha-bālukamsphuṭat-saro-gandha-hṛtāli-patrika-dhvani-pratidhvāna-lasad-drumākulam

अत्र भोक्तव्यमस्माभिर्दिवारूढं क्षुधार्दिता: । वत्सा: समीपेऽप: पीत्वा चरन्तु शनकैस्तृणम् ॥ ६ ॥

atra bhoktavyam asmābhirdivārūḍhaṁ kṣudhārditāḥvatsāḥ samīpe ’paḥ pītvācarantu śanakais tṛṇam

तथेति पाययित्वार्भा वत्सानारुध्य शाद्वले । मुक्त्वा शिक्यानि बुभुजु: समं भगवता मुदा ॥ ७ ॥

tatheti pāyayitvārbhāvatsān ārudhya śādvalemuktvā śikyāni bubhujuḥsamaṁ bhagavatā mudā

कृष्णस्य विष्वक् पुरुराजिमण्डलै-रभ्यानना: फुल्लद‍ृशो व्रजार्भका: । सहोपविष्टा विपिने विरेजु-श्छदा यथाम्भोरुहकर्णिकाया: ॥ ८ ॥

kṛṣṇasya viṣvak puru-rāji-maṇḍalairabhyānanāḥ phulla-dṛśo vrajārbhakāḥsahopaviṣṭā vipine virejuśchadā yathāmbhoruha-karṇikāyāḥ

केचित् पुष्पैर्दलै: केचित्पल्लवैरङ्कुरै: फलै: । शिग्भिस्त्वग्भिर्द‍ृषद्भ‍िश्च बुभुजु: कृतभाजना: ॥ ९ ॥

kecit puṣpair dalaiḥ kecitpallavair aṅkuraiḥ phalaiḥśigbhis tvagbhir dṛṣadbhiś cabubhujuḥ kṛta-bhājanāḥ

सर्वे मिथो दर्शयन्त: स्वस्वभोज्यरुचिं पृथक् । हसन्तो हासयन्तश्चाभ्यवजह्रु: सहेश्वरा: ॥ १० ॥

sarve mitho darśayantaḥsva-sva-bhojya-ruciṁ pṛthakhasanto hāsayantaś cā-bhyavajahruḥ saheśvarāḥ

बिभ्रद् वेणुं जठरपटयो: श‍ृङ्गवेत्रे च कक्षेवामे पाणौ मसृणकवलं तत्फलान्यङ्गुलीषु । तिष्ठन् मध्ये स्वपरिसुहृदो हासयन् नर्मभि: स्वै:स्वर्गे लोके मिषति बुभुजे यज्ञभुग् बालकेलि: ॥ ११ ॥

bibhrad veṇuṁ jaṭhara-paṭayoḥ śṛṅga-vetre ca kakṣevāme pāṇau masṛṇa-kavalaṁ tat-phalāny aṅgulīṣutiṣṭhan madhye sva-parisuhṛdo hāsayan narmabhiḥ svaiḥsvarge loke miṣati bubhuje yajña-bhug bāla-keliḥ

भारतैवं वत्सपेषु भुञ्जानेष्वच्युतात्मसु । वत्सास्त्वन्तर्वने दूरं विविशुस्तृणलोभिता: ॥ १२ ॥

bhārataivaṁ vatsa-peṣubhuñjāneṣv acyutātmasuvatsās tv antar-vane dūraṁviviśus tṛṇa-lobhitāḥ

तान् द‍ृष्ट्वा भयसन्त्रस्तानूचे कृष्णोऽस्य भीभयम् । मित्राण्याशान्मा विरमतेहानेष्ये वत्सकानहम् ॥ १३ ॥

tān dṛṣṭvā bhaya-santrastānūce kṛṣṇo ’sya bhī-bhayammitrāṇy āśān mā viramate-hāneṣye vatsakān aham

इत्युक्त्वाद्रिदरीकुञ्जगह्वरेष्वात्मवत्सकान् । विचिन्वन्भगवान्कृष्ण: सपाणिकवलो ययौ ॥ १४ ॥

ity uktvādri-darī-kuñja-gahvareṣv ātma-vatsakānvicinvan bhagavān kṛṣṇaḥsapāṇi-kavalo yayau

अम्भोजन्मजनिस्तदन्तरगतो मायार्भकस्येशितु-र्द्रष्टुं मञ्जु महित्वमन्यदपि तद्वत्सानितो वत्सपान् । नीत्वान्यत्र कुरूद्वहान्तरदधात् खेऽवस्थितो य: पुराद‍ृष्ट्वाघासुरमोक्षणं प्रभवत: प्राप्त: परं विस्मयम् ॥ १५ ॥

ambhojanma-janis tad-antara-gato māyārbhakasyeśiturdraṣṭuṁ mañju mahitvam anyad api tad-vatsān ito vatsapānnītvānyatra kurūdvahāntaradadhāt khe ’vasthito yaḥ purādṛṣṭvāghāsura-mokṣaṇaṁ prabhavataḥ prāptaḥ paraṁ vismayam

ततो वत्सानद‍ृष्ट्वैत्य पुलिनेऽपि च वत्सपान् । उभावपि वने कृष्णो विचिकाय समन्तत: ॥ १६ ॥

tato vatsān adṛṣṭvaityapuline ’pi ca vatsapānubhāv api vane kṛṣṇovicikāya samantataḥ

क्‍वाप्यद‍ृष्ट्वान्तर्विपिने वत्सान्पालांश्च विश्ववित् । सर्वं विधिकृतं कृष्ण: सहसावजगाम ह ॥ १७ ॥

kvāpy adṛṣṭvāntar-vipinevatsān pālāṁś ca viśva-vitsarvaṁ vidhi-kṛtaṁ kṛṣṇaḥsahasāvajagāma ha

तत: कृष्णो मुदं कर्तुं तन्मातृणां च कस्य च । उभयायितमात्मानं चक्रे विश्वकृदीश्वर: ॥ १८ ॥

tataḥ kṛṣṇo mudaṁ kartuṁtan-mātṝṇāṁ ca kasya caubhayāyitam ātmānaṁcakre viśva-kṛd īśvaraḥ

यावद् वत्सपवत्सकाल्पकवपुर्यावत् कराङ्‌‌घ्र्यादिकंयावद् यष्टिविषाणवेणुदलशिग् यावद् विभूषाम्बरम् । यावच्छीलगुणाभिधाकृतिवयो यावद् विहारादिकंसर्वं विष्णुमयं गिरोऽङ्गवदज: सर्वस्वरूपो बभौ ॥ १९ ॥

yāvad vatsapa-vatsakālpaka-vapur yāvat karāṅghry-ādikaṁyāvad yaṣṭi-viṣāṇa-veṇu-dala-śig yāvad vibhūṣāmbaramyāvac chīla-guṇābhidhākṛti-vayo yāvad vihārādikaṁsarvaṁ viṣṇumayaṁ giro ’ṅga-vad ajaḥ sarva-svarūpo babhau

स्वयमात्मात्मगोवत्सान् प्रतिवार्यात्मवत्सपै: । क्रीडन्नात्मविहारैश्च सर्वात्मा प्राविशद् व्रजम् ॥ २० ॥

svayam ātmātma-govatsānprativāryātma-vatsapaiḥkrīḍann ātma-vihāraiś casarvātmā prāviśad vrajam

तत्तद्वत्सान्पृथङ्‌नीत्वा तत्तद्गोष्ठे निवेश्य स: । तत्तदात्माभवद् राजंस्तत्तत्सद्म प्रविष्टवान् ॥ २१ ॥

tat-tad-vatsān pṛthaṅ nītvātat-tad-goṣṭhe niveśya saḥtat-tad-ātmābhavad rājaṁstat-tat-sadma praviṣṭavān

तन्मातरो वेणुरवत्वरोत्थिताउत्थाप्य दोर्भि: परिरभ्य निर्भरम् । स्‍नेहस्‍नुतस्तन्यपय:सुधासवंमत्वा परं ब्रह्म सुतानपाययन् ॥ २२ ॥

tan-mātaro veṇu-rava-tvarotthitāutthāpya dorbhiḥ parirabhya nirbharamsneha-snuta-stanya-payaḥ-sudhāsavaṁmatvā paraṁ brahma sutān apāyayan

ततो नृपोन्मर्दनमज्जलेपना-लङ्काररक्षातिलकाशनादिभि: । संलालित: स्वाचरितै: प्रहर्षयन्सायं गतो यामयमेन माधव: ॥ २३ ॥

tato nṛponmardana-majja-lepanā-laṅkāra-rakṣā-tilakāśanādibhiḥsaṁlālitaḥ svācaritaiḥ praharṣayansāyaṁ gato yāma-yamena mādhavaḥ

गावस्ततो गोष्ठमुपेत्य सत्वरंहुङ्कारघोषै: परिहूतसङ्गतान् । स्वकान् स्वकान् वत्सतरानपाययन्मुहुर्लिहन्त्य: स्रवदौधसं पय: ॥ २४ ॥

gāvas tato goṣṭham upetya satvaraṁhuṅkāra-ghoṣaiḥ parihūta-saṅgatānsvakān svakān vatsatarān apāyayanmuhur lihantyaḥ sravad audhasaṁ payaḥ

गोगोपीनां मातृतास्मिन्नासीत्स्‍नेहर्धिकां विना । पुरोवदास्वपि हरेस्तोकता मायया विना ॥ २५ ॥

go-gopīnāṁ mātṛtāsminnāsīt snehardhikāṁ vināpurovad āsv api harestokatā māyayā vinā

व्रजौकसां स्वतोकेषु स्‍नेहवल्‍ल्याब्दमन्वहम् । शनैर्नि:सीम ववृधे यथा कृष्णे त्वपूर्ववत् ॥ २६ ॥

vrajaukasāṁ sva-tokeṣusneha-vally ābdam anvahamśanair niḥsīma vavṛdheyathā kṛṣṇe tv apūrvavat

इत्थमात्मात्मनात्मानं वत्सपालमिषेण स: । पालयन् वत्सपो वर्षं चिक्रीडे वनगोष्ठयो: ॥ २७ ॥

ittham ātmātmanātmānaṁvatsa-pāla-miṣeṇa saḥpālayan vatsapo varṣaṁcikrīḍe vana-goṣṭhayoḥ

एकदा चारयन् वत्सान्सरामो वनमाविशत् । पञ्चषासु त्रियामासु हायनापूरणीष्वज: ॥ २८ ॥

ekadā cārayan vatsānsa-rāmo vanam āviśatpañca-ṣāsu tri-yāmāsuhāyanāpūraṇīṣv ajaḥ

ततो विदूराच्चरतो गावो वत्सानुपव्रजम् । गोवर्धनाद्रिशिरसि चरन्त्यो दद‍ृशुस्तृणम् ॥ २९ ॥

tato vidūrāc caratogāvo vatsān upavrajamgovardhanādri-śirasicarantyo dadṛśus tṛṇam

द‍ृष्ट्वाथ तत्स्‍नेहवशोऽस्मृतात्मास गोव्रजोऽत्यात्मपदुर्गमार्ग: । द्विपात्ककुद्ग्रीव उदास्यपुच्छो-ऽगाद्धुङ्कृतैरास्रुपया जवेन ॥ ३० ॥

dṛṣṭvātha tat-sneha-vaśo ’smṛtātmāsa go-vrajo ’tyātmapa-durga-mārgaḥdvi-pāt kakud-grīva udāsya-puccho’gād dhuṅkṛtair āsru-payā javena

समेत्य गावोऽधो वत्सान् वत्सवत्योऽप्यपाययन् । गिलन्त्य इव चाङ्गानि लिहन्त्य: स्वौधसं पय: ॥ ३१ ॥

sametya gāvo ’dho vatsānvatsavatyo ’py apāyayangilantya iva cāṅgānilihantyaḥ svaudhasaṁ payaḥ

गोपास्तद्रोधनायासमौघ्यलज्जोरुमन्युना । दुर्गाध्वकृच्छ्रतोऽभ्येत्य गोवत्सैर्दद‍ृशु: सुतान् ॥ ३२ ॥

gopās tad-rodhanāyāsa-maughya-lajjoru-manyunādurgādhva-kṛcchrato ’bhyetyago-vatsair dadṛśuḥ sutān

तदीक्षणोत्प्रेमरसाप्लुताशयाजातानुरागा गतमन्यवोऽर्भकान् । उदुह्य दोर्भि: परिरभ्य मूर्धनिघ्राणैरवापु: परमां मुदं ते ॥ ३३ ॥

tad-īkṣaṇotprema-rasāplutāśayājātānurāgā gata-manyavo ’rbhakānuduhya dorbhiḥ parirabhya mūrdhanighrāṇair avāpuḥ paramāṁ mudaṁ te

तत: प्रवयसो गोपास्तोकाश्लेषसुनिर्वृता: । कृच्छ्राच्छनैरपगतास्तदनुस्मृत्युदश्रव: ॥ ३४ ॥

tataḥ pravayaso gopāstokāśleṣa-sunirvṛtāḥkṛcchrāc chanair apagatāstad-anusmṛty-udaśravaḥ

व्रजस्य राम: प्रेमर्धेर्वीक्ष्यौत्कण्ठ्यमनुक्षणम् । मुक्तस्तनेष्वपत्येष्वप्यहेतुविदचिन्तयत् ॥ ३५ ॥

vrajasya rāmaḥ premardhervīkṣyautkaṇṭhyam anukṣaṇammukta-staneṣv apatyeṣv apyahetu-vid acintayat

किमेतदद्भ‍ुतमिव वासुदेवेऽखिलात्मनि । व्रजस्य सात्मनस्तोकेष्वपूर्वं प्रेम वर्धते ॥ ३६ ॥

kim etad adbhutam ivavāsudeve ’khilātmanivrajasya sātmanas tokeṣvapūrvaṁ prema vardhate

केयं वा कुत आयाता दैवी वा नार्युतासुरी । प्रायो मायास्तु मे भर्तुर्नान्या मेऽपि विमोहिनी ॥ ३७ ॥

keyaṁ vā kuta āyātādaivī vā nāry utāsurīprāyo māyāstu me bharturnānyā me ’pi vimohinī

इति सञ्चिन्त्य दाशार्हो वत्सान्सवयसानपि । सर्वानाचष्ट वैकुण्ठं चक्षुषा वयुनेन स: ॥ ३८ ॥

iti sañcintya dāśārhovatsān sa-vayasān apisarvān ācaṣṭa vaikuṇṭhaṁcakṣuṣā vayunena saḥ

नैते सुरेशा ऋषयो न चैतेत्वमेव भासीश भिदाश्रयेऽपि । सर्वं पृथक्त्वं निगमात् कथं वदे-त्युक्तेन वृत्तं प्रभुणा बलोऽवैत् ॥ ३९ ॥

naite sureśā ṛṣayo na caitetvam eva bhāsīśa bhid-āśraye ’pisarvaṁ pṛthak tvaṁ nigamāt kathaṁ vadetyuktena vṛttaṁ prabhuṇā balo ’vait

तावदेत्यात्मभूरात्ममानेन त्रुट्यनेहसा । पुरोवदाब्दं क्रीडन्तं दद‍ृशे सकलं हरिम् ॥ ४० ॥

tāvad etyātmabhūr ātma-mānena truṭy-anehasāpurovad ābdaṁ krīḍantaṁdadṛśe sa-kalaṁ harim

यावन्तो गोकुले बाला: सवत्सा: सर्व एव हि । मायाशये शयाना मे नाद्यापि पुनरुत्थिता: ॥ ४१ ॥

yāvanto gokule bālāḥsa-vatsāḥ sarva eva himāyāśaye śayānā menādyāpi punar utthitāḥ

इत एतेऽत्र कुत्रत्या मन्मायामोहितेतरे । तावन्त एव तत्राब्दं क्रीडन्तो विष्णुना समम् ॥ ४२ ॥

ita ete ’tra kutratyāman-māyā-mohitetaretāvanta eva tatrābdaṁkrīḍanto viṣṇunā samam

एवमेतेषु भेदेषु चिरं ध्यात्वा स आत्मभू: । सत्या: के कतरे नेति ज्ञातुं नेष्टे कथञ्चन ॥ ४३ ॥

evam eteṣu bhedeṣuciraṁ dhyātvā sa ātma-bhūḥsatyāḥ ke katare netijñātuṁ neṣṭe kathañcana

एवं सम्मोहयन् विष्णुं विमोहं विश्वमोहनम् । स्वयैव माययाजोऽपि स्वयमेव विमोहित: ॥ ४४ ॥

evaṁ sammohayan viṣṇuṁvimohaṁ viśva-mohanamsvayaiva māyayājo ’pisvayam eva vimohitaḥ

तम्यां तमोवन्नैहारं खद्योतार्चिरिवाहनि । महतीतरमायैश्यं निहन्त्यात्मनि युञ्जत: ॥ ४५ ॥

tamyāṁ tamovan naihāraṁkhadyotārcir ivāhanimahatītara-māyaiśyaṁnihanty ātmani yuñjataḥ

तावत् सर्वे वत्सपाला: पश्यतोऽजस्य तत्क्षणात् । व्यद‍ृश्यन्त घनश्यामा: पीतकौशेयवासस: ॥ ४६ ॥

tāvat sarve vatsa-pālāḥpaśyato ’jasya tat-kṣaṇātvyadṛśyanta ghana-śyāmāḥpīta-kauśeya-vāsasaḥ

चतुर्भुजा: शङ्खचक्रगदाराजीवपाणय: । किरीटिन: कुण्डलिनो हारिणो वनमालिन: ॥ ४७ ॥ श्रीवत्साङ्गददोरत्नकम्बुकङ्कणपाणय: । नूपुरै: कटकैर्भाता: कटिसूत्राङ्गुलीयकै: ॥ ४८ ॥

catur-bhujāḥ śaṅkha-cakra-gadā-rājīva-pāṇayaḥkirīṭinaḥ kuṇḍalinohāriṇo vana-mālinaḥ

आङ्‍‍घ्रिमस्तकमापूर्णास्तुलसीनवदामभि: । कोमलै: सर्वगात्रेषु भूरिपुण्यवदर्पितै: ॥ ४९ ॥

āṅghri-mastakam āpūrṇāstulasī-nava-dāmabhiḥkomalaiḥ sarva-gātreṣubhūri-puṇyavad-arpitaiḥ

चन्द्रिकाविशदस्मेरै: सारुणापाङ्गवीक्षितै: । स्वकार्थानामिव रज:सत्त्वाभ्यां स्रष्टृपालका: ॥ ५० ॥

candrikā-viśada-smeraiḥsāruṇāpāṅga-vīkṣitaiḥsvakārthānām iva rajaḥ-sattvābhyāṁ sraṣṭṛ-pālakāḥ

आत्मादिस्तम्बपर्यन्तैर्मूर्तिमद्भ‍िश्चराचरै: । नृत्यगीताद्यनेकार्है: पृथक्पृथगुपासिता: ॥ ५१ ॥

ātmādi-stamba-paryantairmūrtimadbhiś carācaraiḥnṛtya-gītādy-anekārhaiḥpṛthak pṛthag upāsitāḥ

अणिमाद्यैर्महिमभिरजाद्याभिर्विभूतिभि: । चतुर्विंशतिभिस्तत्त्वै: परीता महदादिभि: ॥ ५२ ॥

aṇimādyair mahimabhirajādyābhir vibhūtibhiḥcatur-viṁśatibhis tattvaiḥparītā mahad-ādibhiḥ

कालस्वभावसंस्कारकामकर्मगुणादिभि: । स्वमहिध्वस्तमहिभिर्मूर्तिमद्भ‍िरुपासिता: ॥ ५३ ॥

kāla-svabhāva-saṁskāra-kāma-karma-guṇādibhiḥsva-mahi-dhvasta-mahibhirmūrtimadbhir upāsitāḥ

सत्यज्ञानानन्तानन्दमात्रैकरसमूर्तय: । अस्पृष्टभूरिमाहात्म्या अपि ह्युपनिषद्‍‌द‍ृशाम् ॥ ५४ ॥

satya-jñānānantānanda-mātraika-rasa-mūrtayaḥaspṛṣṭa-bhūri-māhātmyāapi hy upaniṣad-dṛśām

एवं सकृद् ददर्शाज: परब्रह्मात्मनोऽखिलान् । यस्य भासा सर्वमिदं विभाति सचराचरम् ॥ ५५ ॥

evaṁ sakṛd dadarśājaḥpara-brahmātmano ’khilānyasya bhāsā sarvam idaṁvibhāti sa-carācaram

ततोऽतिकुतुकोद्‌वृत्यस्तिमितैकादशेन्द्रिय: । तद्धाम्नाभूदजस्तूष्णीं पूर्देव्यन्तीव पुत्रिका ॥ ५६ ॥

tato ’tikutukodvṛtya-stimitaikādaśendriyaḥtad-dhāmnābhūd ajas tūṣṇīṁpūr-devy-antīva putrikā

इतीरेशेऽतर्क्ये निजमहिमनि स्वप्रमितिकेपरत्राजातोऽतन्निरसनमुखब्रह्मकमितौ । अनीशेऽपि द्रष्टुं किमिदमिति वा मुह्यति सतिचच्छादाजो ज्ञात्वा सपदि परमोऽजाजवनिकाम् ॥ ५७ ॥

itīreśe ’tarkye nija-mahimani sva-pramitikeparatrājāto ’tan-nirasana-mukha-brahmaka-mitauanīśe ’pi draṣṭuṁ kim idam iti vā muhyati saticacchādājo jñātvā sapadi paramo ’jā-javanikām

ततोऽर्वाक्प्रतिलब्धाक्ष: क: परेतवदुत्थित: । कृच्छ्रादुन्मील्य वै द‍ृष्टीराचष्टेदं सहात्मना ॥ ५८ ॥

tato ’rvāk pratilabdhākṣaḥkaḥ paretavad utthitaḥkṛcchrād unmīlya vai dṛṣṭīrācaṣṭedaṁ sahātmanā

सपद्येवाभित: पश्यन् दिशोऽपश्यत्पुर:स्थितम् । वृन्दावनं जनाजीव्यद्रुमाकीर्णं समाप्रियम् ॥ ५९ ॥

sapady evābhitaḥ paśyandiśo ’paśyat puraḥ-sthitamvṛndāvanaṁ janājīvya-drumākīrṇaṁ samā-priyam

यत्र नैसर्गदुर्वैरा: सहासन् नृमृगादय: । मित्राणीवाजितावासद्रुतरुट्‌‌तर्षकादिकम् ॥ ६० ॥

yatra naisarga-durvairāḥsahāsan nṛ-mṛgādayaḥmitrāṇīvājitāvāsa-druta-ruṭ-tarṣakādikam

तत्रोद्वहत् पशुपवंशशिशुत्वनाट्यंब्रह्माद्वयं परमनन्तमगाधबोधम् । वत्सान् सखीनिव पुरा परितो विचिन्व-देकं सपाणिकवलं परमेष्ठ्यचष्ट ॥ ६१ ॥

tatrodvahat paśupa-vaṁśa-śiśutva-nāṭyaṁbrahmādvayaṁ param anantam agādha-bodhamvatsān sakhīn iva purā parito vicinvadekaṁ sa-pāṇi-kavalaṁ parameṣṭhy acaṣṭa

द‍ृष्ट्वा त्वरेण निजधोरणतोऽवतीर्यपृथ्व्यां वपु: कनकदण्डमिवाभिपात्य । स्पृष्ट्वा चतुर्मुकुटकोटिभिरङ्‍‍घ्रियुग्मंनत्वा मुदश्रुसुजलैरकृताभिषेकम् ॥ ६२ ॥

dṛṣṭvā tvareṇa nija-dhoraṇato ’vatīryapṛthvyāṁ vapuḥ kanaka-daṇḍam ivābhipātyaspṛṣṭvā catur-mukuṭa-koṭibhir aṅghri-yugmaṁnatvā mud-aśru-sujalair akṛtābhiṣekam

उत्थायोत्थाय कृष्णस्य चिरस्य पादयो: पतन् । आस्ते महित्वं प्राग्द‍ृष्टं स्मृत्वा स्मृत्वा पुन: पुन: ॥ ६३ ॥

utthāyotthāya kṛṣṇasyacirasya pādayoḥ patanāste mahitvaṁ prāg-dṛṣṭaṁsmṛtvā smṛtvā punaḥ punaḥ

शनैरथोत्थाय विमृज्य लोचनेमुकुन्दमुद्वीक्ष्य विनम्रकन्धर: । कृताञ्जलि: प्रश्रयवान् समाहित:सवेपथुर्गद्गदयैलतेलया ॥ ६४ ॥ ज्ञाने प्रयासमुदपास्य नमन्त एवजीवन्ति सन्मुखरितां भवदीयवार्ताम् । स्थाने स्थिता: श्रुतिगतां तनुवाङ्‌मनोभि-र्ये प्रायशोऽजित जितोऽप्यसि तैस्त्रिलोक्याम् ॥

śanair athotthāya vimṛjya locanemukundam udvīkṣya vinamra-kandharaḥkṛtāñjaliḥ praśrayavān samāhitaḥsa-vepathur gadgadayailatelayā