Canto 10, Chapter 27

श्रीशुक उवाच गोवर्धने धृते शैले आसाराद् रक्षिते व्रजे । गोलोकादाव्रजत्कृष्णं सुरभि: शक्र एव च ॥ १ ॥

śrī-śuka uvācagovardhane dhṛte śaileāsārād rakṣite vrajego-lokād āvrajat kṛṣṇaṁsurabhiḥ śakra eva ca

विविक्त उपसङ्गम्य व्रीडीत: कृतहेलन: । पस्पर्श पादयोरेनं किरीटेनार्कवर्चसा ॥ २ ॥

vivikta upasaṅgamyavrīḍītaḥ kṛta-helanaḥpasparśa pādayor enaṁkirīṭenārka-varcasā

द‍ृष्टश्रुतानुभावोऽस्य कृष्णस्यामिततेजस: । नष्टत्रिलोकेशमद इदमाह कृताञ्जलि: ॥ ३ ॥

dṛṣṭa-śrutānubhāvo ’syakṛṣṇasyāmita-tejasaḥnaṣṭa-tri-lokeśa-madaidam āha kṛtāñjaliḥ

इन्द्र उवाच विशुद्धसत्त्वं तव धाम शान्तंतपोमयं ध्वस्तरजस्तमस्कम् । मायामयोऽयं गुणसम्प्रवाहोन विद्यते तेऽग्रहणानुबन्ध: ॥ ४ ॥

indra uvācaviśuddha-sattvaṁ tava dhāma śāntaṁtapo-mayaṁ dhvasta-rajas-tamaskammāyā-mayo ’yaṁ guṇa-sampravāhona vidyate te grahaṇānubandhaḥ

कुतो नु तद्धेतव ईश तत्कृतालोभादयो येऽबुधलिङ्गभावा: । तथापि दण्डं भगवान् बिभर्तिधर्मस्य गुप्‍त्यै लनिग्रहाय ॥ ५ ॥

kuto nu tad-dhetava īśa tat-kṛtālobhādayo ye ’budha-linga-bhāvāḥtathāpi daṇḍaṁ bhagavān bibhartidharmasya guptyai khala-nigrahāya

पिता गुरुस्त्वं जगतामधीशोदुरत्यय: काल उपात्तदण्ड: । हिताय चेच्छातनुभि: समीहसेमानं विधुन्वन् जगदीशमानिनाम् ॥ ६ ॥

pitā gurus tvaṁ jagatām adhīśoduratyayaḥ kāla upātta-daṇḍaḥhitāya cecchā-tanubhiḥ samīhasemānaṁ vidhunvan jagad-īśa-māninām

ये मद्विधाज्ञा जगदीशमानिन-स्त्वां वीक्ष्य कालेऽभयमाशु तन्मदम् । हित्वार्यमार्गं प्रभजन्त्यपस्मयाईहा खलानामपि तेऽनुशासनम् ॥ ७ ॥

ye mad-vidhājñā jagad-īśa-māninastvāṁ vīkṣya kāle ’bhayam āśu tan-madamhitvārya-mārgaṁ prabhajanty apasmayāīhā khalānām api te ’nuśāsanam

स त्वं ममैश्वर्यमदप्लुतस्यकृतागसस्तेऽविदुष: प्रभावम् । क्षन्तुं प्रभोऽथार्हसि मूढचेतसोमैवं पुनर्भून्मतिरीश मेऽसती ॥ ८ ॥

sa tvaṁ mamaiśvarya-mada-plutasyakṛtāgasas te ’viduṣaḥ prabhāvamkṣantuṁ prabho ’thārhasi mūḍha-cetasomaivaṁ punar bhūn matir īśa me ’satī

तवावतारोऽयमधोक्षजेहभुवो भराणामुरुभारजन्मनाम् । चमूपतीनामभवाय देवभवाय युष्मच्चरणानुवर्तिनाम् ॥ ९ ॥

tavāvatāro ’yam adhokṣajehabhuvo bharāṇām uru-bhāra-janmanāmcamū-patīnām abhavāya devabhavāya yuṣmac-caraṇānuvartinām

नमस्तुभ्यं भगवते पुरुषाय महात्मने । वासुदेवाय कृष्णाय सात्वतां पतये नम: ॥ १० ॥

namas tubhyaṁ bhagavatepuruṣāya mahātmanevāsudevāya kṛṣṇāyasātvatāṁ pataye namaḥ

स्वच्छन्दोपात्तदेहाय विशुद्धज्ञानमूर्तये । सर्वस्मै सर्वबीजाय सर्वभूतात्मने नम: ॥ ११ ॥

svacchandopātta-dehāyaviśuddha-jñāna-mūrtayesarvasmai sarva-bījāyasarva-bhūtātmane namaḥ

मयेदं भगवन् गोष्ठनाशायासारवायुभि: । चेष्टितं विहते यज्ञे मानिना तीव्रमन्युना ॥ १२ ॥

mayedaṁ bhagavan goṣṭha-nāśāyāsāra-vāyubhiḥceṣṭitaṁ vihate yajñemāninā tīvra-manyunā

त्वयेशानुगृहीतोऽस्मि ध्वस्तस्तम्भो वृथोद्यम: । ईश्वरं गुरुमात्मानं त्वामहं शरणं गत: ॥ १३ ॥

tvayeśānugṛhīto ’smidhvasta-stambho vṛthodyamaḥīśvaraṁ gurum ātmānaṁtvām ahaṁ śaraṇaṁ gataḥ

श्रीशुक उवाच एवं सङ्कीर्तित: कृष्णो मघोना भगवानमुम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ १४ ॥

śrī-śuka uvācaevaṁ saṅkīrtitaḥ kṛṣṇomaghonā bhagavān amummegha-gambhīrayā vācāprahasann idam abravīt

श्रीभगवानुवाचमया तेऽकारि मघवन् मखभङ्गोऽनुगृह्णता । मदनुस्मृतये नित्यं मत्तस्येन्द्र श्रिया भृशम् ॥ १५ ॥

śrī-bhagavān uvācamayā te ’kāri maghavanmakha-bhaṅgo ’nugṛhṇatāmad-anusmṛtaye nityaṁmattasyendra-śriyā bhṛśam

मामैश्वर्यश्रीमदान्धो दण्डपाणिं न पश्यति । तं भ्रंशयामि सम्पद्‌भ्यो यस्य चेच्छाम्यनुग्रहम् ॥ १६ ॥

mām aiśvarya-śrī-madāndhodaṇḍa pāṇiṁ na paśyatitaṁ bhraṁśayāmi sampadbhyoyasya cecchāmy anugraham

गम्यतां शक्र भद्रं व: क्रियतां मेऽनुशासनम् । स्थीयतां स्वाधिकारेषु युक्तैर्व: स्तम्भवर्जितै: ॥ १७ ॥

gamyatāṁ śakra bhadraṁ vaḥkriyatāṁ me ’nuśāsanamsthīyatāṁ svādhikāreṣuyuktair vaḥ stambha-varjitaiḥ

अथाह सुरभि: कृष्णमभिवन्द्यमनस्विनी । स्वसन्तानैरुपामन्‍त्र्य गोपरूपिणमीश्वरम् ॥ १८ ॥

athāha surabhiḥ kṛṣṇamabhivandya manasvinīsva-santānair upāmantryagopa-rūpiṇam īśvaram

सुरभिरुवाचकृष्ण कृष्ण महायोगिन् विश्वात्मन् विश्वसम्भव । भवता लोकनाथेन सनाथा वयमच्युत ॥ १९ ॥

surabhir uvācakṛṣṇa kṛṣṇa mahā-yoginviśvātman viśva-sambhavabhavatā loka-nāthenasa-nāthā vayam acyuta

त्वं न: परमकं दैवं त्वं न इन्द्रो जगत्पते । भवाय भव गोविप्रदेवानां ये च साधव: ॥ २० ॥

tvaṁ naḥ paramakaṁ daivaṁtvaṁ na indro jagat-patebhavāya bhava go-vipradevānāṁ ye ca sādhavaḥ

इन्द्रं नस्त्वाभिषेक्ष्यामो ब्रह्मणा चोदिता वयम् । अवतीर्णोऽसि विश्वात्मन् भूमेर्भारापनुत्तये ॥ २१ ॥

indraṁ nas tvābhiṣekṣyāmobrahmaṇā coditā vayamavatīrṇo ’si viśvātmanbhūmer bhārāpanuttaye

श्रीशुक उवाच एवं कृष्णमुपामन्‍त्र्य सुरभि: पयसात्मन: । जलैराकाशगङ्गाया ऐरावतकरोद्‌धृतै: ॥ २२ ॥ इन्द्र: सुरर्षिभि: साकं चोदितो देवमातृभि: । अभ्यसिञ्चत दाशार्हं गोविन्द इति चाभ्यधात् ॥ २३ ॥

śṛī-śuka uvācaevaṁ kṛṣṇam upāmantryasurabhiḥ payasātmanaḥjalair ākāśa-gaṅgāyāairāvata-karoddhṛtaiḥ

तत्रागतास्तुम्बुरुनारदादयोगन्धर्वविद्याधरसिद्धचारणा: । जगुर्यशो लोकमलापहं हरे:सुराङ्गना: सन्ननृतुर्मुदान्विता: ॥ २४ ॥

tatrāgatās tumburu-nāradādayogandharva-vidyādhara-siddha-cāraṇāḥjagur yaśo loka-malāpahaṁ hareḥsurāṅganāḥ sannanṛtur mudānvitāḥ

तं तुष्टुवुर्देवनिकायकेतवोह्यवाकिरंश्चाद्भुतपुष्पवृष्टिभि: । लोका: परां निर्वृतिमाप्नुवंस्त्रयोगावस्तदा गामनयन् पयोद्रुताम् ॥ २५ ॥

taṁ tuṣṭuvur deva-nikāya-ketavohy avākiraṁś cādbhuta-puṣpa-vṛṣṭibhiḥlokāḥ parāṁ nirvṛtim āpnuvaṁs trayogāvas tadā gām anayan payo-drutām

नानारसौघा: सरितो वृक्षा आसन् मधुस्रवा: । अकृष्टपच्यौषधयो गिरयोऽबिभ्रनुन्मणीन् ॥ २६ ॥

nānā-rasaughāḥ saritovṛkṣā āsan madhu-sravāḥakṛṣṭa-pacyauṣadhayogirayo ’bibhran un maṇīn

कृष्णेऽभिषिक्त एतानि सर्वाणि कुरुनन्दन । निर्वैराण्यभवंस्तात क्रूराण्यपि निसर्गत: ॥ २७ ॥

kṛṣṇe ’bhiṣikta etānisarvāṇi kuru-nandananirvairāṇy abhavaṁs tātakrūrāṇy api nisargataḥ

इति गोगोकुलपतिं गोविन्दमभिषिच्य स: । अनुज्ञातो ययौ शक्रो वृतो देवादिभिर्दिवम् ॥ २८ ॥

iti go-gokula-patiṁgovindam abhiṣicya saḥanujñāto yayau śakrovṛto devādibhir divam