Canto 10, Chapter 31

गोप्य ऊचु: जयति तेऽधिकं जन्मना व्रज:श्रयत इन्दिरा शश्वदत्र हि । दयित द‍ृश्यतां दिक्षु तावका-स्त्वयि धृतासवस्त्वां विचिन्वते ॥ १ ॥

gopya ūcuḥjayati te ’dhikaṁ janmanā vrajaḥśrayata indirā śaśvad atra hidayita dṛśyatāṁ dikṣu tāvakāstvayi dhṛtāsavas tvāṁ vicinvate

शरदुदाशये साधुजातसत्-सरसिजोदरश्रीमुषा द‍ृशा । सुरतनाथ तेऽशुल्कदासिकावरद निघ्नतो नेह किं वध: ॥ २ ॥

śarad-udāśaye sādhu-jāta-sat-sarasijodara-śrī-muṣā dṛśāsurata-nātha te ’śulka-dāsikāvara-da nighnato neha kiṁ vadhaḥ

विषजलाप्ययाद् व्यालराक्षसाद्वर्षमारुताद् वैद्युतानलात् । वृषमयात्मजाद् विश्वतो भया-दृषभ ते वयं रक्षिता मुहु: ॥ ३ ॥

viṣa-jalāpyayād vyāla-rākṣasādvarṣa-mārutād vaidyutānalātvṛṣa-mayātmajād viśvato bhayādṛṣabha te vayaṁ rakṣitā muhuḥ

न खलु गोपीकानन्दनो भवान्अखिलदेहिनामन्तरात्मद‍ृक् । विखनसार्थितो विश्वगुप्तयेसख उदेयिवान् सात्वतां कुले ॥ ४ ॥

na khalu gopīkā-nandano bhavānakhila-dehinām antarātma-dṛkvikhanasārthito viśva-guptayesakha udeyivān sātvatāṁ kule

विरचिताभयं वृष्णिधूर्य तेचरणमीयुषां संसृतेर्भयात् । करसरोरुहं कान्त कामदंशिरसि धेहि न: श्रीकरग्रहम् ॥ ५ ॥

viracitābhayaṁ vṛṣṇi-dhūrya tecaraṇam īyuṣāṁ saṁsṛter bhayātkara-saroruhaṁ kānta kāma-daṁśirasi dhehi naḥ śrī-kara-graham

व्रजजनार्तिहन् वीर योषितांनिजजनस्मयध्वंसनस्मित । भज सखे भवत्किङ्करी: स्म नोजलरुहाननं चारु दर्शय ॥ ६ ॥

vraja-janārti-han vīra yoṣitāṁnija-jana-smaya-dhvaṁsana-smitabhaja sakhe bhavat-kiṅkarīḥ sma nojalaruhānanaṁ cāru darśaya

प्रणतदेहिनां पापकर्षणंतृणचरानुगं श्रीनिकेतनम् । फणिफणार्पितं ते पदाम्बुजंकृणु कुचेषु न: कृन्धि हृच्छयम् ॥ ७ ॥

praṇata-dehināṁ pāpa-karṣaṇaṁtṛṇa-carānugaṁ śrī-niketanamphaṇi-phaṇārpitaṁ te padāmbujaṁkṛṇu kuceṣu naḥ kṛndhi hṛc-chayam

मधुरया गिरा वल्गुवाक्ययाबुधमनोज्ञया पुष्करेक्षण । विधिकरीरिमा वीर मुह्यतीर्अधरसीधुनाप्याययस्व न: ॥ ८ ॥

madhurayā girā valgu-vākyayābudha-manojñayā puṣkarekṣaṇavidhi-karīr imā vīra muhyatīradhara-sīdhunāpyāyayasva naḥ

तव कथामृतं तप्तजीवनंकविभिरीडितं कल्मषापहम् । श्रवणमङ्गलं श्रीमदाततंभुवि गृणन्ति ये भूरिदा जना: ॥ ९ ॥

tava kathāmṛtaṁ tapta-jīvanaṁkavibhir īḍitaṁ kalmaṣāpahamśravaṇa-maṅgalaṁ śrīmad ātataṁbhuvi gṛṇanti ye bhūri-dā janāḥ

प्रहसितं प्रिय प्रेमवीक्षणंविहरणं च ते ध्यानमङ्गलम् । रहसि संविदो या हृदिस्पृश:कुहक नो मन: क्षोभयन्ति हि ॥ १० ॥

prahasitaṁ priya-prema-vīkṣaṇaṁviharaṇaṁ ca te dhyāna-maṅgalamrahasi saṁvido yā hṛdi spṛśaḥkuhaka no manaḥ kṣobhayanti hi

चलसि यद् व्रजाच्चारयन् पशून्नलिनसुन्दरं नाथ ते पदम् । शिलतृणाङ्कुरै: सीदतीति न:कलिलतां मन: कान्त गच्छति ॥ ११ ॥

calasi yad vrajāc cārayan paśūnnalina-sundaraṁ nātha te padamśila-tṛṇāṅkuraiḥ sīdatīti naḥkalilatāṁ manaḥ kānta gacchati

दिनपरिक्षये नीलकुन्तलै-र्वनरुहाननं बिभ्रदावृतम् । घनरजस्वलं दर्शयन् मुहु-र्मनसि न: स्मरं वीर यच्छसि ॥ १२ ॥

dina-parikṣaye nīla-kuntalairvanaruhānanaṁ bibhrad āvṛtamghana-rajasvalaṁ darśayan muhurmanasi naḥ smaraṁ vīra yacchasi

प्रणतकामदं पद्मजार्चितंधरणिमण्डनं ध्येयमापदि । चरणपङ्कजं शन्तमं च तेरमण न: स्तनेष्वर्पयाधिहन् ॥ १३ ॥

praṇata-kāma-daṁ padmajārcitaṁdharaṇi-maṇḍanaṁ dhyeyam āpadicaraṇa-paṅkajaṁ śantamaṁ ca teramaṇa naḥ staneṣv arpayādhi-han

सुरतवर्धनं शोकनाशनंस्वरितवेणुना सुष्ठु चुम्बितम् । इतररागविस्मारणं नृणांवितर वीर नस्तेऽधरामृतम् ॥ १४ ॥

surata-vardhanaṁ śoka-nāśanaṁsvarita-veṇunā suṣṭhu cumbitamitara-rāga-vismāraṇaṁ nṛṇāṁvitara vīra nas te ’dharāmṛtam

अटति यद् भवानह्नि काननंत्रुटि युगायते त्वामपश्यताम् । कुटिलकुन्तलं श्रीमुखं च तेजड उदीक्षतां पक्ष्मकृद् दृशाम् ॥ १५ ॥

aṭati yad bhavān ahni kānanaṁtruṭi yugāyate tvām apaśyatāmkuṭila-kuntalaṁ śrī-mukhaṁ ca tejaḍa udīkṣatāṁ pakṣma-kṛd dṛśām

पतिसुतान्वयभ्रातृबान्धवा-नतिविलङ्‌घ्य तेऽन्त्यच्युतागता: । गतिविदस्तवोद्गीतमोहिता:कितव योषित: कस्त्यजेन्निशि ॥ १६ ॥

pati-sutānvaya-bhrātṛ-bāndhavānativilaṅghya te ’nty acyutāgatāḥgati-vidas tavodgīta-mohitāḥkitava yoṣitaḥ kas tyajen niśi

रहसि संविदं हृच्छयोदयंप्रहसिताननं प्रेमवीक्षणम् । बृहदुर: श्रियो वीक्ष्य धाम तेमुहुरतिस्पृहा मुह्यते मन: ॥ १७ ॥

rahasi saṁvidaṁ hṛc-chayodayaṁprahasitānanaṁ prema-vīkṣaṇambṛhad-uraḥ śriyo vīkṣya dhāma temuhur ati-spṛhā muhyate manaḥ

व्रजवनौकसां व्यक्तिरङ्ग तेवृजिनहन्‍त्र्यलं विश्वमङ्गलम् । त्यज मनाक् च नस्त्वत्स्पृहात्मनांस्वजनहृद्रुजां यन्निषूदनम् ॥ १८ ॥

vraja-vanaukasāṁ vyaktir aṅga tevṛjina-hantry alaṁ viśva-maṅgalamtyaja manāk ca nas tvat-spṛhātmanāṁsva-jana-hṛd-rujāṁ yan niṣūdanam

यत्ते सुजातचरणाम्बुरुहं स्तनेषुभीता: शनै: प्रिय दधीमहि कर्कशेषु । तेनाटवीमटसि तद् व्यथते न किंस्वित्कूर्पादिभिर्भ्रमति धीर्भवदायुषां न: ॥ १९ ॥

yat te sujāta-caraṇāmburuhaṁ staneṣubhītāḥ śanaiḥ priya dadhīmahi karkaśeṣutenāṭavīm aṭasi tad vyathate na kiṁ svitkūrpādibhir bhramati dhīr bhavad-āyuṣāṁ naḥ