Canto 10, Chapter 60

श्रीबादरायणिरुवाचकर्हिचित् सुखमासीनं स्वतल्पस्थं जगद्गुरुम् । पतिं पर्यचरद् भैष्मी व्यजनेन सखीजनै: ॥ १ ॥

śrī-bādarāyaṇir uvācakarhicit sukham āsīnaṁsva-talpa-sthaṁ jagad-gurumpatiṁ paryacarad bhaiṣmīvyajanena sakhī-janaiḥ

यस्त्वेतल्ल‍ीलया विश्वं सृजत्यत्त्यवतीश्वर: । स हि जात: स्वसेतूनां गोपीथाय यदुष्वज: ॥ २ ॥

yas tv etal līlayā viśvaṁsṛjaty atty avatīśvaraḥsa hi jātaḥ sva-setūnāṁgopīthāya yaduṣv ajaḥ

तस्मिनन्तर्गृहे भ्राजन्मुक्तादामविलम्बिना । विराजिते वितानेन दीपैर्मणिमयैरपि ॥ ३ ॥ मल्लिकादामभि: पुष्पैर्द्विरेफकुलनादिते । जालरन्ध्रप्रविष्टैश्च गोभिश्चन्द्रमसोऽमलै: ॥ ४ ॥ पारिजातवनामोदवायुनोद्यानशालिना । धूपैरगुरुजै राजन् जालरन्ध्रविनिर्गतै: ॥ ५ ॥ पय:फेननिभे शुभ्रे पर्यङ्के कशिपूत्तमे । उपतस्थे सुखासीनं जगतामीश्वरं पतिम् ॥ ६ ॥

tasmin antar-gṛhe bhrājan-muktā-dāma-vilambināvirājite vitānenadīpair maṇi-mayair api

वालव्यजनमादाय रत्नदण्डं सखीकरात् । तेन वीजयती देवी उपासां चक्र ईश्वरम् ॥ ७ ॥

vāla-vyajanam ādāyaratna-daṇḍaṁ sakhī-karāttena vījayatī devīupāsāṁ cakra īśvaram

सोपाच्युतं क्व‍णयती मणिनूपुराभ्यांरेजेऽङ्गुलीयवलयव्यजनाग्रहस्ता । वस्‍त्रान्तगूढकुचकुङ्कुमशोणहार-भासा नितम्बधृतया च परार्ध्यकाञ्च्या ॥ ८ ॥

sopācyutaṁ kvaṇayatī maṇi-nūpurābhyāṁreje ’ṅgulīya-valaya-vyajanāgra-hastāvastrānta-gūḍha-kuca-kuṅkuma-śoṇa-hāra-bhāsā nitamba-dhṛtayā ca parārdhya-kāñcyā

तां रूपिणीं श्रियमनन्यगतिं निरीक्ष्यया लीलया धृततनोरनुरूपरूपा । प्रीत: स्मयन्नलककुण्डलनिष्ककण्ठ-वक्त्रोल्ल‍सत्स्मितसुधां हरिराबभाषे ॥ ९ ॥

tāṁ rūpiṇīṁ śrīyam ananya-gatiṁ nirīkṣyayā līlayā dhṛta-tanor anurūpa-rūpāprītaḥ smayann alaka-kuṇḍala-niṣka-kaṇṭha-vaktrollasat-smita-sudhāṁ harir ābabhāṣe

श्रीभगवानुवाचराजपुत्रीप्सिता भूपैर्लोकपालविभूतिभि: । महानुभावै: श्रीमद्भ‍ी रूपौदार्यबलोर्जितै: ॥ १० ॥

śrī-bhagavān uvācarāja-putrīpsitā bhūpairloka-pāla-vibhūtibhiḥmahānubhāvaiḥ śrīmadbhīrūpaudārya-balorjitaiḥ

तान्प्राप्तानर्थिनो हित्वा चैद्यादीन् स्मरदुर्मदान् । दत्ता भ्रात्रा स्वपित्रा च कस्मान्नो ववृषेऽसमान् ॥ ११ ॥

tān prāptān arthino hitvācaidyādīn smara-durmadāndattā bhrātrā sva-pitrā cakasmān no vavṛṣe ’samān

राजभ्यो बिभ्यत: सुभ्रु समुद्रं शरणं गतान् । बलवद्भ‍ि: कृतद्वेषान् प्रायस्त्यक्तनृपासनान् ॥ १२ ॥

rājabhyo bibhyataḥ su-bhrusamudraṁ śaraṇaṁ gatānbalavadbhiḥ kṛta-dveṣānprāyas tyakta-nṛpāsanān

अस्पष्टवर्त्मनां पुंसामलोकपथमीयुषाम् । आस्थिता: पदवीं सुभ्रु प्राय: सीदन्ति योषित: ॥ १३ ॥

aspaṣṭa-vartmanām puṁsāmaloka-patham īyuṣāmāsthitāḥ padavīṁ su-bhruprāyaḥ sīdanti yoṣitaḥ

निष्किञ्चना वयं शश्वन्निष्किञ्चनजनप्रिया: । तस्मात् प्रायेण न ह्याढ्या मां भजन्ति सुमध्यमे ॥ १४ ॥

niṣkiñcanā vayaṁ śaśvanniṣkiñcana-jana-priyāḥtasmā tprāyeṇa na hy āḍhyāmāṁ bhajanti su-madhyame

ययोरात्मसमं वित्तं जन्मैश्वर्याकृतिर्भव: । तयोर्विवाहो मैत्री च नोत्तमाधमयो: क्व‍‍चित् ॥ १५ ॥

yayor ātma-samaṁ vittaṁjanmaiśvaryākṛtir bhavaḥtayor vivāho maitrī canottamādhamayoḥ kvacit

वैदर्भ्येतदविज्ञाय त्वयादीर्घसमीक्षया । वृता वयं गुणैर्हीना भिक्षुभि: श्लाघिता मुधा ॥ १६ ॥

vaidarbhy etad avijñāyatvayādīrgha-samīkṣayāvṛtā vayaṁ guṇair hīnābhikṣubhiḥ ślāghitā mudhā

अथात्मनोऽनुरूपं वै भजस्व क्षत्रियर्षभम् । येन त्वमाशिष: सत्या इहामुत्र च लप्स्यसे ॥ १७ ॥

athātmano ’nurūpaṁ vaibhajasva kṣatriyarṣabhamyena tvam āśiṣaḥ satyāihāmutra ca lapsyase

चैद्यशाल्वजरासन्धदन्तवक्रादयो नृपा: । मम द्विषन्ति वामोरु रुक्‍मी चापि तवाग्रज: ॥ १८ ॥

caidya-śālva-jarāsandhadantavakrādayo nṛpāḥmama dviṣanti vāmorurukmī cāpi tavāgrajaḥ

तेषां वीर्यमदान्धानां दृप्तानां स्मयनुत्तये । आनितासि मया भद्रे तेजोपहरतासताम् ॥ १९ ॥

teṣāṁ vīrya-madāndhānāṁdṛptānāṁ smaya-nuttayeānitāsi mayā bhadretejopaharatāsatām

उदासीना वयं नूनं न स्‍त्र्यपत्यार्थकामुका: । आत्मलब्ध्यास्महे पूर्णा गेहयोर्ज्योतिरक्रिया: ॥ २० ॥

udāsīnā vayaṁ nūnaṁna stry-apatyārtha-kāmukāḥātma-labdhyāsmahe pūrṇāgehayor jyotir-akriyāḥ

श्रीशुक उवाच एतावदुक्त्वा भगवानात्मानं वल्ल‍भामिव । मन्यमानामविश्लेषात् तद्दर्पघ्न उपारमत् ॥ २१ ॥

śrī-śuka uvācaetāvad uktvā bhagavānātmānaṁ vallabhām ivamanyamānām aviśleṣāttad-darpa-ghna upāramat

इति त्रिलोकेशपतेस्तदात्मन:प्रियस्य देव्यश्रुतपूर्वमप्रियम् । आश्रुत्य भीता हृदिजातवेपथु-श्चिन्तां दुरन्तां रुदती जगाम ह ॥ २२ ॥

iti trilokeśa-pates tadātmanaḥpriyasya devy aśruta-pūrvam apriyamāśrutya bhītā hṛdi jāta-vepathuścintāṁ durantāṁ rudatī jagāma ha

पदा सुजातेन नखारुणश्रियाभुवं लिखन्त्यश्रुभिरञ्जनासितै: । आसिञ्चती कुङ्कुमरूषितौ स्तनौतस्थावधोमुख्यतिदु:खरुद्धवाक् ॥ २३ ॥

padā su-jātena nakhāruṇa-śrīyābhuvaṁ likhanty aśrubhir añjanāsitaiḥāsiñcatī kuṅkuma-rūṣitau stanautasthāv adho-mukhy ati-duḥkha-ruddha-vāk

तस्या: सुदु:खभयशोकविनष्टबुद्धे-र्हस्ताच्छ्‍लथद्वलयतो व्यजनं पपात । देहश्च विक्लवधिय: सहसैव मुह्यन्रम्भेव वायुविहतो प्रविकीर्य केशान् ॥ २४ ॥

tasyāḥ su-duḥkha-bhaya-śoka-vinaṣṭa-buddherhastāc chlathad-valayato vyajanaṁ papātadehaś ca viklava-dhiyaḥ sahasaiva muhyanrambheva vāyu-vihato pravikīrya keśān

तद् द‍ृष्ट्वा भगवान् कृष्ण: प्रियाया: प्रेमबन्धनम् । हास्यप्रौढिमजानन्त्या: करुण: सोऽन्वकम्पत ॥ २५ ॥

tad dṛṣṭvā bhagavān kṛṣṇaḥpriyāyāḥ prema-bandhanamhāsya-prauḍhim ajānantyāḥkaruṇaḥ so ’nvakampata

पर्यङ्कादवरुह्याशु तामुत्थाप्य चतुर्भुज: । केशान् समुह्य तद्वक्त्रं प्रामृजत् पद्मपाणिना ॥ २६ ॥

paryaṅkād avaruhyāśutām utthāpya catur-bhujaḥkeśān samuhya tad-vaktraṁprāmṛjat padma-pāṇinā

प्रमृज्याश्रुकले नेत्रे स्तनौ चोपहतौ शुचा । आश्लिष्य बाहुना राजननन्यविषयां सतीम् ॥ २७ ॥ सान्‍त्‍वयामास सान्‍त्‍वज्ञ: कृपया कृपणां प्रभु: । हास्यप्रौढिभ्रमच्चित्तामतदर्हां सतां गति: ॥ २८ ॥

pramṛjyāśru-kale netrestanau copahatau śucāāśliṣya bāhunā rājanananya-viṣayāṁ satīm

श्रीभगवानुवाचमा मा वैदर्भ्यसूयेथा जाने त्वां मत्परायणाम् । त्वद्वच: श्रोतुकामेन क्ष्वेल्याचरितमङ्गने ॥ २९ ॥

śrī-bhagavān uvācamā mā vaidarbhy asūyethājāne tvāṁ mat-parāyaṇāmtvad-vacaḥ śrotu-kāmenakṣvelyācaritam aṅgane

मुखं च प्रेमसंरम्भस्फुरिताधरमीक्षितुम् । कटाक्षेपारुणापाङ्गं सुन्दरभ्रुकुटीतटम् ॥ ३० ॥

mukhaṁ ca prema-saṁrambha-sphuritādharam īkṣitumkaṭā-kṣepāruṇāpāṅgaṁsundara-bhru-kuṭī-taṭam

अयं हि परमो लाभो गृहेषु गृहमेधिनाम् । यन्नर्मैरीयते याम: प्रियया भीरु भामिनि ॥ ३१ ॥

ayaṁ hi paramo lābhogṛheṣu gṛha-medhināmyan narmair īyate yāmaḥpriyayā bhīru bhāmini

श्रीशुक उवाच सैवं भगवता राजन् वैदर्भी परिसान्‍त्‍विता । ज्ञात्वा तत्परिहासोक्तिं प्रियत्यागभयं जहौ ॥ ३२ ॥

śrī-śuka uvācasaivaṁ bhagavatā rājanvaidarbhī parisāntvitājñātvā tat-parihāsoktiṁpriya-tyāga-bhayaṁ jahau

बभाष ऋषभं पुंसां वीक्षन्ती भगवन्मुखम् । सव्रीडहासरुचिरस्‍निग्धापाङ्गेन भारत ॥ ३३ ॥

babhāṣa ṛṣabhaṁ puṁsāṁvīkṣantī bhagavan-mukhamsa-vrīḍa-hāsa-rucira-snigdhāpāṅgena bhārata

श्रीरुक्‍मिण्युवाचनन्वेवमेतदरविन्दविलोचनाहयद्वै भवान् भगवतोऽसद‍ृशी विभूम्न: । क्व‍ स्वे महिम्न्यभिरतो भगवांस्‍त्र्यधीश:क्व‍ाहं गुणप्रकृतिरज्ञगृहीतपादा ॥ ३४ ॥

śrī-rukmiṇy uvācananv evam etad aravinda-vilocanāhayad vai bhavān bhagavato ’sadṛśī vibhūmnaḥkva sve mahimny abhirato bhagavāṁs try-adhīśaḥkvāhaṁ guṇa-prakṛtir ajña-gṛhīta-pādā

सत्यं भयादिव गुणेभ्य उरुक्रमान्त:शेते समुद्र उपलम्भनमात्र आत्मा । नित्यं कदिन्द्रियगणै: कृतविग्रहस्त्वंत्वत्सेवकैर्नृपपदं विधुतं तमोऽन्धम् ॥ ३५ ॥

satyaṁ bhayād iva guṇebhya urukramāntaḥśete samudra upalambhana-mātra ātmānityaṁ kad-indriya-gaṇaiḥ kṛta-vigrahas tvaṁtvat-sevakair nṛpa-padaṁ vidhutaṁ tamo ’ndham

त्वत्पादपद्ममकरन्दजुषां मुनीनांवर्त्मास्फुटं नृपशुभिर्ननु दुर्विभाव्यम् । यस्मादलौकिकमिवेहितमीश्वरस्यभूमंस्तवेहितमथो अनु ये भवन्तम् ॥ ३६ ॥

tvat-pāda-padma-makaranda-juṣāṁ munīnāṁvartmāsphuṭaṁ nr-paśubhir nanu durvibhāvyamyasmād alaukikam ivehitam īśvarasyabhūmaṁs tavehitam atho anu ye bhavantam

निष्किञ्चनो ननु भवान् न यतोऽस्ति किञ्चिद्यस्मै बलिं बलिभुजोऽपि हरन्त्यजाद्या: । न त्वा विदन्त्यसुतृपोऽन्तकमाढ्यतान्धा:प्रेष्ठो भवान् बलिभुजामपि तेऽपि तुभ्यम् ॥ ३७ ॥

niṣkiñcano nanu bhavān na yato ’sti kiñcidyasmai baliṁ bali-bhujo ’pi haranty ajādyāḥna tvā vidanty asu-tṛpo ’ntakam āḍhyatāndhāḥpreṣṭho bhavān bali-bhujām api te ’pi tubhyam

त्वं वै समस्तपुरुषार्थमय: फलात्मायद्वाञ्छया सुमतयो विसृजन्ति कृत्‍स्‍नम् । तेषां विभो समुचितो भवत: समाज:पुंस: स्‍त्रियाश्च रतयो: सुखदु:खिनोर्न ॥ ३८ ॥

tvaṁ vai samasta-puruṣārtha-mayaḥ phalātmāyad-vāñchayā su-matayo visṛjanti kṛtsnamteṣāṁ vibho samucito bhavataḥ samājaḥpuṁsaḥ striyāś ca ratayoḥ sukha-duḥkhinor na

त्वं न्यस्तदण्डमुनिभिर्गदितानुभावआत्मात्मदश्च जगतामिति मे वृतोऽसि । हित्वा भवद्भ्रुव उदीरितकालवेगध्वस्ताशिषोऽब्जभवनाकपतीन् कुतोऽन्ये ॥ ३९ ॥

tvaṁ nyasta-daṇḍa-munibhir gaditānubhāvaātmātma-daś ca jagatām iti me vṛto ’sihitvā bhavad-bhruva udīrita-kāla-vega-dhvastāśiṣo ’bja-bhava-nāka-patīn kuto ’nye

जाड्यं वचस्तव गदाग्रज यस्तु भूपान्विद्राव्य शार्ङ्गनिनदेन जहर्थ मां त्वम् । सिंहो यथा स्वबलिमीश पशून् स्वभागंतेभ्यो भयाद् यदुदधिं शरणं प्रपन्न: ॥ ४० ॥

jāḍyaṁ vacas tava gadāgraja yas tu bhūpānvidrāvya śārṅga-ninadena jahartha māṁ tvamsiṁho yathā sva-balim īśa paśūn sva-bhāgaṁtebhyo bhayād yad udadhiṁ śaraṇaṁ prapannaḥ

यद्वाञ्छया नृपशिखामणयोऽङ्गवैन्य-जायन्तनाहुषगयादय ऐक्यपत्यम् । राज्यं विसृज्य विविशुर्वनमम्बुजाक्षसीदन्ति तेऽनुपदवीं त इहास्थिता: किम् ॥ ४१ ॥

yad-vāñchayā nṛpa-śikhāmaṇayo ’nga-vainya-jāyanta-nāhuṣa-gayādaya aikya-patyamrājyaṁ visṛjya viviśur vanam ambujākṣasīdanti te ’nupadavīṁ ta ihāsthitāḥ kim

कान्यं श्रयेत तव पादसरोजगन्ध-माघ्राय सन्मुखरितं जनतापवर्गम् । लक्ष्म्यालयं त्वविगणय्य गुणालयस्यमर्त्या सदोरुभयमर्थविविक्तद‍ृष्टि: ॥ ४२ ॥

kānyaṁ śrayeta tava pāda-saroja-gandhamāghrāya san-mukharitaṁ janatāpavargamlakṣmy-ālayaṁ tv avigaṇayya guṇālayasyamartyā sadoru-bhayam artha-viviita-dṛṣṭiḥ

तं त्वानुरूपमभजं जगतामधीश-मात्मानमत्र च परत्र च कामपूरम् । स्यान्मे तवाङ्‍‍घ्रिररणं सृतिभिर्भ्रमन्त्यायो वै भजन्तमुपयात्यनृतापवर्ग: ॥ ४३ ॥

taṁ tvānurūpam abhajaṁ jagatām adhīśamātmānam atra ca paratra ca kāma-pūramsyān me tavāṅghrir araṇaṁ sṛtibhir bhramantyāyo vai bhajantam upayāty anṛtāpavargaḥ

तस्या: स्युरच्युत नृपा भवतोपदिष्टा:स्‍त्रीणां गृहेषु खरगोश्वविडालभृत्या: । यत्कर्णमूलमरिकर्षण नोपयायाद्युष्मत्कथा मृडविरिञ्चसभासु गीता ॥ ४४ ॥

tasyāḥ syur acyuta nṛpā bhavatopadiṣṭāḥstrīṇāṁ gṛheṣu khara-go-śva-viḍāla-bhṛtyāḥ
yat-karṇa-mūlam ari-karṣaṇa nopayāyādyuṣmat-kathā mṛḍa-viriñca-sabhāsu gītā

त्वक्श्मश्रुरोमनखकेशपिनद्धमन्त-र्मांसास्थिरक्तकृमिविट्कफपित्तवातम् । जीवच्छवं भजति कान्तमतिर्विमूढाया ते पदाब्जमकरन्दमजिघ्रती स्‍त्री ॥ ४५ ॥

tvak-śmaśru-roma-nakha-keśa-pinaddham antarmāṁsāsthi-rakta-kṛmi-viṭ-kapha-pitta-vātamjīvac-chavaṁ bhajati kānta-matir vimūḍhāyā te padābja-makarandam ajighratī strī

अस्त्वम्बुजाक्ष मम ते चरणानुरागआत्मन् रतस्य मयि चानतिरिक्तद‍ृष्टे: । यर्ह्यस्य वृद्धय उपात्तरजोऽतिमात्रोमामीक्षसे तदु ह न: परमानुकम्पा ॥ ४६ ॥

astv ambujākṣa mama te caraṇānurāgaātman ratasya mayi cānatirikta-dṛṣṭeḥyarhy asya vṛddhaya upātta-rajo-’ti-mātromām īkṣase tad u ha naḥ paramānukampā

नैवालीकमहं मन्ये वचस्ते मधुसूदन । अम्बाया एव हि प्राय: कन्याया: स्याद् रति: क्व‍‍चित् ॥ ४७ ॥

naivālīkam ahaṁ manyevacas te madhusūdanaambāyā eva hi prāyaḥkanyāyāḥ syād ratiḥ kvacit

व्यूढायाश्चापि पुंश्चल्या मनोऽभ्येति नवं नवम् । बुधोऽसतीं न बिभृयात् तां बिभ्रदुभयच्युत: ॥ ४८ ॥

vyūḍhāyāś cāpi puṁścalyāmano ’bhyeti navaṁ navambudho ’satīṁ na bibhṛyāttāṁ bibhrad ubhaya-cyutaḥ

श्रीभगवानुवाचसाध्व्येतच्छ्रोतुकामैस्त्वं राजपुत्री प्रलम्भिता । मयोदितं यदन्वात्थ सर्वं तत् सत्यमेव हि ॥ ४९ ॥

śrī-bhagavān uvācasādhvy etac-chrotu-kāmais tvaṁrāja-putrī pralambhitāmayoditaṁ yad anvātthasarvaṁ tat satyam eva hi

यान् यान् कामयसे कामान् मय्यकामाय भामिनि । सन्ति ह्येकान्तभक्तायास्तव कल्याणि नित्यद ॥ ५० ॥

yān yān kāmayase kāmānmayy akāmāya bhāminisanti hy ekānta-bhaktāyāstava kalyāṇi nityada

उपलब्धं पतिप्रेम पातिव्रत्यं च तेऽनघे । यद्वाक्यैश्चाल्यमानाया न धीर्मय्यपकर्षिता ॥ ५१ ॥

upalabdhaṁ pati-premapāti-vratyaṁ ca te ’nagheyad vākyaiś cālyamānāyāna dhīr mayy apakarṣitā

ये मां भजन्ति दाम्पत्ये तपसा व्रतचर्यया । कामात्मानोऽपवर्गेशं मोहिता मम मायया ॥ ५२ ॥

ye māṁ bhajanti dāmpatyetapasā vrata-caryayākāmātmāno ’pavargeśaṁmohitā mama māyayā

मां प्राप्य मानिन्यपवर्गसम्पदंवाञ्छन्ति ये सम्पद एव तत्पतिम् । ते मन्दभागा निरयेऽपि ये नृणांमात्रात्मकत्वात्निरय: सुसङ्गम: ॥ ५३ ॥

māṁ prāpya māniny apavarga-sampadaṁvāñchanti ye sampada eva tat-patimte manda-bhāgā niraye ’pi ye nṛṇāṁmātrātmakatvāt nirayaḥ su-saṅgamaḥ

दिष्‍ट्या गृहेश्वर्यसकृन्मयि त्वयाकृतानुवृत्तिर्भवमोचनी खलै: । सुदुष्करासौ सुतरां दुराशिषोह्यसुंभराया निकृतिं जुष: स्‍त्रिया: ॥ ५४ ॥

diṣṭyā gṛheśvary asakṛn mayi tvayākṛtānuvṛttir bhava-mocanī khalaiḥsu-duṣkarāsau sutarāṁ durāśiṣohy asuṁ-bharāyā nikṛtiṁ juṣaḥ striyāḥ

न त्वाद‍ृशीं प्रणयिनीं गृहिणीं गृहेषुपश्यामि मानिनि यया स्वविवाहकाले । प्राप्तान् नृपान्न विगणय्य रहोहरो मेप्रस्थापितो द्विज उपश्रुतसत्कथस्य ॥ ५५ ॥

na tvādṛśīm praṇayinīṁ gṛhiṇīṁ gṛheṣupaśyāmi mānini yayā sva-vivāha-kāleprāptān nṛpān na vigaṇayya raho-haro meprasthāpito dvija upaśruta-sat-kathasya

भ्रातुर्विरूपकरणं युधि निर्जितस्यप्रोद्वाहपर्वणि च तद्वधमक्षगोष्ठ्याम् । दु:खं समुत्थमसहोऽस्मदयोगभीत्यानैवाब्रवी: किमपि तेन वयं जितास्ते ॥ ५६ ॥

bhrātur virūpa-karaṇaṁ yudhi nirjitasyaprodvāha-parvaṇi ca tad-vadham akṣa-goṣṭhyāmduḥkhaṁ samuttham asaho ’smad-ayoga-bhītyānaivābravīḥ kim api tena vayaṁ jitās te

दूतस्त्वयात्मलभने सुविविक्तमन्त्र:प्रस्थापितो मयि चिरायति शून्यमेतत् । मत्वा जिहास इदमङ्गमनन्ययोग्यंतिष्ठेत तत्त्वयि वयं प्रतिनन्दयाम: ॥ ५७ ॥

dūtas tvayātma-labhane su-vivikta-mantraḥprasthāpito mayi cirāyati śūnyam etatmatvā jihāsa idaṁ aṅgam ananya-yogyaṁtiṣṭheta tat tvayi vayaṁ pratinandayāmaḥ

श्रीशुक उवाच एवं सौरतसंलापैर्भगवान् जगदीश्वर: । स्वरतो रमया रेमे नरलोकं विडम्बयन् ॥ ५८ ॥

śrī-śuka uvācaevaṁ saurata-saṁlāpairbhagavān jagad-īśvaraḥsva-rato ramayā remenara-lokaṁ viḍambayan

तथान्यासामपि विभुर्गृहेषु गृहवानिव । आस्थितो गृहमेधीयान् धर्मान् लोकगुरुर्हरि: ॥ ५९ ॥

tathānyāsām api vibhurgṛhesu gṛhavān ivaāsthito gṛha-medhīyāndharmān loka-gurur hariḥ