Canto 3, Chapter 15

मैत्रेय उवाच प्रजापत्यं तु तत्तेज: परतेजोहनं दिति: । दधार वर्षाणि शतं शङ्कमाना सुरार्दनात् ॥ १ ॥

maitreya uvācaprājāpatyaṁ tu tat tejaḥpara-tejo-hanaṁ ditiḥdadhāra varṣāṇi śataṁśaṅkamānā surārdanāt

लोके तेनाहतालोके लोकपाला हतौजस: । न्यवेदयन् विश्वसृजे ध्वान्तव्यतिकरं दिशाम् ॥ २ ॥

loke tenāhatālokeloka-pālā hataujasaḥnyavedayan viśva-sṛjedhvānta-vyatikaraṁ diśām

देवा ऊचु: तम एतद्विभो वेत्थ संविग्ना यद्वयं भृशम् । न ह्यव्यक्तं भगवत: कालेनास्पृष्टवर्त्मन: ॥ ३ ॥

devā ūcuḥtama etad vibho vetthasaṁvignā yad vayaṁ bhṛśamna hy avyaktaṁ bhagavataḥkālenāspṛṣṭa-vartmanaḥ

देवदेव जगद्धातर्लोकनाथशिखामणे । परेषामपरेषां त्वं भूतानामसि भाववित् ॥ ४ ॥

deva-deva jagad-dhātarlokanātha-śikhāmaṇepareṣām apareṣāṁ tvaṁbhūtānām asi bhāva-vit

नमो विज्ञानवीर्याय माययेदमुपेयुषे । गृहीतगुणभेदाय नमस्तेऽव्यक्तयोनये ॥ ५ ॥

namo vijñāna-vīryāyamāyayedam upeyuṣegṛhīta-guṇa-bhedāyanamas te ’vyakta-yonaye

ये त्वानन्येन भावेन भावयन्त्यात्मभावनम् । आत्मनि प्रोतभुवनं परं सदसदात्मकम् ॥ ६ ॥

ye tvānanyena bhāvenabhāvayanty ātma-bhāvanamātmani prota-bhuvanaṁparaṁ sad-asad-ātmakam

तेषां सुपक्‍वयोगानां जितश्वासेन्द्रियात्मनाम् । लब्धयुष्मत्प्रसादानां न कुतश्चित्पराभव: ॥ ७ ॥

teṣāṁ supakva-yogānāṁjita-śvāsendriyātmanāmlabdha-yuṣmat-prasādānāṁna kutaścit parābhavaḥ

यस्य वाचा प्रजा: सर्वा गावस्तन्त्येव यन्त्रिता: । हरन्ति बलिमायत्तास्तस्मै मुख्याय ते नम: ॥ ८ ॥

yasya vācā prajāḥ sarvāgāvas tantyeva yantritāḥharanti balim āyattāstasmai mukhyāya te namaḥ

स त्वं विधत्स्व शं भूमंस्तमसा लुप्तकर्मणाम् । अदभ्रदयया द‍ृष्टय‍ा आपन्नानर्हसीक्षितुम् ॥ ९ ॥

sa tvaṁ vidhatsva śaṁ bhūmaṁstamasā lupta-karmaṇāmadabhra-dayayā dṛṣṭyāāpannān arhasīkṣitum

एष देव दितेर्गर्भ ओज: काश्यपमर्पितम् । दिशस्तिमिरयन् सर्वा वर्धतेऽग्निरिवैधसि ॥ १० ॥

eṣa deva diter garbhaojaḥ kāśyapam arpitamdiśas timirayan sarvāvardhate ’gnir ivaidhasi

मैत्रेय उवाच स प्रहस्य महाबाहो भगवान् शब्दगोचर: । प्रत्याचष्टात्मभूर्देवान् प्रीणन् रुचिरया गिरा ॥ ११ ॥

maitreya uvācasa prahasya mahā-bāhobhagavān śabda-gocaraḥpratyācaṣṭātma-bhūr devānprīṇan rucirayā girā

ब्रह्मोवाचमानसा मे सुता युष्मत्पूर्वजा: सनकादय: । चेरुर्विहायसा लोकाल्लोकेषु विगतस्पृहा: ॥ १२ ॥

brahmovācamānasā me sutā yuṣmat-pūrvajāḥ sanakādayaḥcerur vihāyasā lokāllokeṣu vigata-spṛhāḥ

त एकदा भगवतो वैकुण्ठस्यामलात्मन: । ययुर्वैकुण्ठनिलयं सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ १३ ॥

ta ekadā bhagavatovaikuṇṭhasyāmalātmanaḥyayur vaikuṇṭha-nilayaṁsarva-loka-namaskṛtam

वसन्ति यत्र पुरुषा: सर्वे वैकुण्ठमूर्तय: । येऽनिमित्तनिमित्तेन धर्मेणाराधयन् हरिम् ॥ १४ ॥

vasanti yatra puruṣāḥsarve vaikuṇṭha-mūrtayaḥye ’nimitta-nimittenadharmeṇārādhayan harim

यत्र चाद्य: पुमानास्ते भगवान् शब्दगोचर: । सत्त्वं विष्टभ्य विरजं स्वानां नो मृडयन् वृष: ॥ १५ ॥

yatra cādyaḥ pumān āstebhagavān śabda-gocaraḥsattvaṁ viṣṭabhya virajaṁsvānāṁ no mṛḍayan vṛṣaḥ

यत्र नै:श्रेयसं नाम वनं कामदुघैर्द्रुमै: । सर्वर्तुश्रीभिर्विभ्राजत्कैवल्यमिव मूर्तिमत् ॥ १६ ॥

yatra naiḥśreyasaṁ nāmavanaṁ kāma-dughair drumaiḥsarvartu-śrībhir vibhrājatkaivalyam iva mūrtimat

वैमानिका: सललनाश्चरितानि शश्वद्गायन्ति यत्र शमलक्षपणानि भर्तु: । अन्तर्जलेऽनुविकसन्मधुमाधवीनांगन्धेन खण्डितधियोऽप्यनिलं क्षिपन्त: ॥ १७ ॥

vaimānikāḥ sa-lalanāś caritāni śaśvadgāyanti yatra śamala-kṣapaṇāni bhartuḥantar-jale ’nuvikasan-madhu-mādhavīnāṁgandhena khaṇḍita-dhiyo ’py anilaṁ kṣipantaḥ

पारावतान्यभृतसारसचक्रवाक-दात्यूहहंसशुकतित्तिरिबर्हिणां य: । कोलाहलो विरमतेऽचिरमात्रमुच्चैर्भृङ्गाधिपे हरिकथामिव गायमाने ॥ १८ ॥

pārāvatānyabhṛta-sārasa-cakravāka-dātyūha-haṁsa-śuka-tittiri-barhiṇāṁ yaḥkolāhalo viramate ’cira-mātram uccairbhṛṅgādhipe hari-kathām iva gāyamāne

मन्दारकुन्दकुरबोत्पलचम्पकार्ण-पुन्नागनागबकुलाम्बुजपारिजाता: । गन्धेऽर्चिते तुलसिकाभरणेन तस्यायस्मिंस्तप: सुमनसो बहु मानयन्ति ॥ १९ ॥

mandāra-kunda-kurabotpala-campakārṇa-punnāga-nāga-bakulāmbuja-pārijātāḥgandhe ’rcite tulasikābharaṇena tasyāyasmiṁs tapaḥ sumanaso bahu mānayanti

यत्संकुलं हरिपदानतिमात्रद‍ृष्टै-र्वैदूर्यमारकतहेममयैर्विमानै: । येषां बृहत्कटितटा: स्मितशोभिमुख्य:कृष्णात्मनां न रज आदधुरुत्स्मयाद्यै: ॥ २० ॥

yat saṅkulaṁ hari-padānati-mātra-dṛṣṭairvaidūrya-mārakata-hema-mayair vimānaiḥyeṣāṁ bṛhat-kaṭi-taṭāḥ smita-śobhi-mukhyaḥkṛṣṇātmanāṁ na raja ādadhur utsmayādyaiḥ

श्री रूपिणी क्‍वणयती चरणारविन्दंलीलाम्बुजेन हरिसद्मनि मुक्तदोषा । संलक्ष्यते स्फटिककुड्य उपेतहेम्निसम्मार्जतीव यदनुग्रहणेऽन्ययत्न: ॥ २१ ॥

śrī rūpiṇī kvaṇayatī caraṇāravindaṁlīlāmbujena hari-sadmani mukta-doṣāsaṁlakṣyate sphaṭika-kuḍya upeta-hemnisammārjatīva yad-anugrahaṇe ’nya-yatnaḥ

वापीषु विद्रुमतटास्वमलामृताप्सुप्रेष्यान्विता निजवने तुलसीभिरीशम् । अभ्यर्चती स्वलकमुन्नसमीक्ष्य वक्त्र-मुच्छेषितं भगवतेत्यमताङ्ग यच्छ्री: ॥ २२ ॥

vāpīṣu vidruma-taṭāsv amalāmṛtāpsupreṣyānvitā nija-vane tulasībhir īśamabhyarcatī svalakam unnasam īkṣya vaktramuccheṣitaṁ bhagavatety amatāṅga yac-chrīḥ

यन्न व्रजन्त्यघभिदो रचनानुवादा-च्छृण्वन्ति येऽन्यविषया: कुकथा मतिघ्नी: । यास्तु श्रुता हतभगैर्नृभिरात्तसारा-स्तांस्तान् क्षिपन्त्यशरणेषु तम:सु हन्त ॥ २३ ॥

yan na vrajanty agha-bhido racanānuvādācchṛṇvanti ye ’nya-viṣayāḥ kukathā mati-ghnīḥyās tu śrutā hata-bhagair nṛbhir ātta-sārāstāṁs tān kṣipanty aśaraṇeṣu tamaḥsu hanta

येऽभ्यर्थितामपि च तो नृगतिं प्रपन्नाज्ञानं च तत्त्वविषयं सहधर्मं यत्र । नाराधनं भगवतो वितरन्त्यमुष्यसम्मोहिता विततया बत मायया ते ॥ २४ ॥

ye ’bhyarthitām api ca no nṛ-gatiṁ prapannājñānaṁ ca tattva-viṣayaṁ saha-dharmaṁ yatranārādhanaṁ bhagavato vitaranty amuṣyasammohitā vitatayā bata māyayā te

यच्च व्रजन्त्यनिमिषामृषभानुवृत्त्यादूरेयमा ह्युपरि न: स्पृहणीयशीला: । भर्तुर्मिथ: सुयशस: कथनानुराग-वैक्लव्यबाष्पकलया पुलकीकृताङ्गा: ॥ २५ ॥

yac ca vrajanty animiṣām ṛṣabhānuvṛttyādūre yamā hy upari naḥ spṛhaṇīya-śīlāḥbhartur mithaḥ suyaśasaḥ kathanānurāga-vaiklavya-bāṣpa-kalayā pulakī-kṛtāṅgāḥ

तद्विश्वगुर्वधिकृतं भुवनैकवन्द्यंदिव्यं विचित्रविबुधाग्र्यविमानशोचि: । आपु: परां मुदमपूर्वमुपेत्य योग-मायाबलेन मुनयस्तदथो विकुण्ठम् ॥ २६ ॥

tad viśva-gurv-adhikṛtaṁ bhuvanaika-vandyaṁdivyaṁ vicitra-vibudhāgrya-vimāna-śociḥāpuḥ parāṁ mudam apūrvam upetya yoga-māyā-balena munayas tad atho vikuṇṭham

तस्मिन्नतीत्य मुनय: षडसज्जमाना:कक्षा: समानवयसावथ सप्तमायाम् । देवावचक्षत गृहीतगदौ परार्ध्य-केयूरकुण्डलकिरीटविटङ्कवेषौ ॥ २७ ॥

tasminn atītya munayaḥ ṣaḍ asajjamānāḥkakṣāḥ samāna-vayasāv atha saptamāyāmdevāv acakṣata gṛhīta-gadau parārdhya-keyūra-kuṇḍala-kirīṭa-viṭaṅka-veṣau

मत्तद्विरेफवनमालिकया निवीतौविन्यस्तयासितचतुष्टयबाहुमध्ये । वक्त्रं भ्रुवा कुटिलया स्फुटनिर्गमाभ्यांरक्तेक्षणेन च मनाग्रभसं दधानौ ॥ २८ ॥

matta-dvirepha-vanamālikayā nivītauvinyastayāsita-catuṣṭaya-bāhu-madhyevaktraṁ bhruvā kuṭilayā sphuṭa-nirgamābhyāṁraktekṣaṇena ca manāg rabhasaṁ dadhānau

द्वार्येतयोर्निविविशुर्मिषतोरपृष्ट्वापूर्वा यथा पुरटवज्रकपाटिका या: । सर्वत्र तेऽविषमया मुनय: स्वद‍ृष्टय‍ाये सञ्चरन्त्यविहता विगताभिशङ्का: ॥ २९ ॥

dvāry etayor niviviśur miṣator apṛṣṭvāpūrvā yathā puraṭa-vajra-kapāṭikā yāḥsarvatra te ’viṣamayā munayaḥ sva-dṛṣṭyāye sañcaranty avihatā vigatābhiśaṅkāḥ

तान् वीक्ष्य वातारशनांश्चतुर: कुमारान्वृद्धान्दशार्धवयसो विदितात्मतत्त्वान् । वेत्रेण चास्खलयतामतदर्हणांस्तौतेजो विहस्य भगवत्प्रतिकूलशीलौ ॥ ३० ॥

tān vīkṣya vāta-raśanāṁś caturaḥ kumārānvṛddhān daśārdha-vayaso viditātma-tattvānvetreṇa cāskhalayatām atad-arhaṇāṁs tautejo vihasya bhagavat-pratikūla-śīlau

ताभ्यां मिषत्स्वनिमिषेषु निषिध्यमाना:स्वर्हत्तमा ह्यपि हरे: प्रतिहारपाभ्याम् । ऊचु: सुहृत्तमदिद‍ृक्षितभङ्ग ईष-त्कामानुजेन सहसा त उपप्लुताक्षा: ॥ ३१ ॥

tābhyāṁ miṣatsv animiṣeṣu niṣidhyamānāḥsvarhattamā hy api hareḥ pratihāra-pābhyāmūcuḥ suhṛttama-didṛkṣita-bhaṅga īṣatkāmānujena sahasā ta upaplutākṣāḥ

मुनय ऊचु: को वामिहैत्य भगवत्परिचर्ययोच्चै-स्तद्धर्मिणां निवसतां विषम: स्वभाव: । तस्मिन् प्रशान्तपुरुषे गतविग्रहे वांको वात्मवत्कुहकयो: परिशङ्कनीय: ॥ ३२ ॥

munaya ūcuḥko vām ihaitya bhagavat-paricaryayoccaistad-dharmiṇāṁ nivasatāṁ viṣamaḥ svabhāvaḥtasmin praśānta-puruṣe gata-vigrahe vāṁko vātmavat kuhakayoḥ pariśaṅkanīyaḥ

न ह्यन्तरं भगवतीह समस्तकुक्षा-वात्मानमात्मनि नभो नभसीव धीरा: । पश्यन्ति यत्र युवयो: सुरलिङ्गिनो: किंव्युत्पादितं ह्युदरभेदि भयं यतोऽस्य ॥ ३३ ॥

na hy antaraṁ bhagavatīha samasta-kukṣāvātmānam ātmani nabho nabhasīva dhīrāḥpaśyanti yatra yuvayoḥ sura-liṅginoḥ kiṁvyutpāditaṁ hy udara-bhedi bhayaṁ yato ’sya

तद्वाममुष्य परमस्य विकुण्ठभर्तु:कर्तुं प्रकृष्टमिह धीमहि मन्दधीभ्याम् । लोकानितो व्रजतमन्तरभावद‍ृष्टय‍ापापीयसस्त्रय इमे रिपवोऽस्य यत्र ॥ ३४ ॥

tad vām amuṣya paramasya vikuṇṭha-bhartuḥkartuṁ prakṛṣṭam iha dhīmahi manda-dhībhyāmlokān ito vrajatam antara-bhāva-dṛṣṭyāpāpīyasas traya ime ripavo ’sya yatra

तेषामितीरितमुभाववधार्य घोरंतं ब्रह्मदण्डमनिवारणमस्त्रपूगै: । सद्यो हरेरनुचरावुरु बिभ्यतस्तत्-पादग्रहावपततामतिकातरेण ॥ ३५ ॥

teṣām itīritam ubhāv avadhārya ghoraṁtaṁ brahma-daṇḍam anivāraṇam astra-pūgaiḥsadyo harer anucarāv uru bibhyatas tat-pāda-grahāv apatatām atikātareṇa

भूयादघोनि भगवद्‍‌भिरकारि दण्डोयो नौ हरेत सुरहेलनमप्यशेषम् । मा वोऽनुतापकलया भगवत्स्मृतिघ्नोमोहो भवेदिह तु नौ व्रजतोरधोऽध: ॥ ३६ ॥

bhūyād aghoni bhagavadbhir akāri daṇḍoyo nau hareta sura-helanam apy aśeṣammā vo ’nutāpa-kalayā bhagavat-smṛti-ghnomoho bhaved iha tu nau vrajator adho ’dhaḥ

एवं तदैव भगवानरविन्दनाभ:स्वानां विबुध्य सदतिक्रममार्यहृद्य: । तस्मिन् ययौ परमहंसमहामुनीना-मन्वेषणीयचरणौ चलयन् सहश्री: ॥ ३७ ॥

evaṁ tadaiva bhagavān aravinda-nābhaḥsvānāṁ vibudhya sad-atikramam ārya-hṛdyaḥtasmin yayau paramahaṁsa-mahā-munīnāmanveṣaṇīya-caraṇau calayan saha-śrīḥ

तं त्वागतं प्रतिहृतौपयिकं स्वपुम्भि-स्तेऽचक्षताक्षविषयं स्वसमाधिभाग्यम् । हंसश्रियोर्व्यजनयो: शिववायुलोल-च्छुभ्रातपत्रशशिकेसरशीकराम्बुम् ॥ ३८ ॥

taṁ tv āgataṁ pratihṛtaupayikaṁ sva-pumbhiste ’cakṣatākṣa-viṣayaṁ sva-samādhi-bhāgyamhaṁsa-śriyor vyajanayoḥ śiva-vāyu-lolac-chubhrātapatra-śaśi-kesara-śīkarāmbum

कृत्‍स्‍नप्रसादसुमुखं स्पृहणीयधामस्‍नेहावलोककलया हृदि संस्पृशन्तम् । श्यामे पृथावुरसि शोभितया श्रिया स्व-श्चूडामणिं सुभगयन्तमिवात्मधिष्ण्यम् ॥ ३९ ॥

kṛtsna-prasāda-sumukhaṁ spṛhaṇīya-dhāmasnehāvaloka-kalayā hṛdi saṁspṛśantamśyāme pṛthāv urasi śobhitayā śriyā svaś-cūḍāmaṇiṁ subhagayantam ivātma-dhiṣṇyam

पीतांशुके पृथुनितम्बिनि विस्फुरन्त्याकाञ्‍च्यालिभिर्विरुतया वनमालया च । वल्गुप्रकोष्ठवलयं विनतासुतांसेविन्यस्तहस्तमितरेण धुनानमब्जम् ॥ ४० ॥

pītāṁśuke pṛthu-nitambini visphurantyākāñcyālibhir virutayā vana-mālayā cavalgu-prakoṣṭha-valayaṁ vinatā-sutāṁsevinyasta-hastam itareṇa dhunānam abjam

विद्युत्क्षिपन्मकरकुण्डलमण्डनार्ह-गण्डस्थलोन्नसमुखं मणिमत्किरीटम् । दोर्दण्डषण्डविवरे हरता परार्ध्य-हारेण कन्धरगतेन च कौस्तुभेन ॥ ४१ ॥

vidyut-kṣipan-makara-kuṇḍala-maṇḍanārha-gaṇḍa-sthalonnasa-mukhaṁ maṇimat-kirīṭamdor-daṇḍa-ṣaṇḍa-vivare haratā parārdhya-hāreṇa kandhara-gatena ca kaustubhena

अत्रोपसृष्टमिति चोत्स्मितमिन्दिराया:स्वानां धिया विरचितं बहुसौष्ठवाढ्यम् । मह्यं भवस्य भवतां च भजन्तमङ्गंनेमुर्निरीक्ष्य नवितृप्तद‍ृशो मुदा कै: ॥ ४२ ॥

atropasṛṣṭam iti cotsmitam indirāyāḥsvānāṁ dhiyā viracitaṁ bahu-sauṣṭhavāḍhyammahyaṁ bhavasya bhavatāṁ ca bhajantam aṅgaṁnemur nirīkṣya na vitṛpta-dṛśo mudā kaiḥ

तस्यारविन्दनयनस्य पदारविन्द-किञ्जल्कमिश्रतुलसीमकरन्दवायु: । अन्तर्गत: स्वविवरेण चकार तेषांसङ्‌क्षोभमक्षरजुषामपि चित्ततन्वो: ॥ ४३ ॥

tasyāravinda-nayanasya padāravinda-kiñjalka-miśra-tulasī-makaranda-vāyuḥantar-gataḥ sva-vivareṇa cakāra teṣāṁsaṅkṣobham akṣara-juṣām api citta-tanvoḥ

ते वा अमुष्य वदनासितपद्मकोश-मुद्वीक्ष्य सुन्दरतराधरकुन्दहासम् । लब्धाशिष: पुनरवेक्ष्य तदीयमङ्‌घ्रि-द्वन्द्वं नखारुणमणिश्रयणं निदध्यु: ॥ ४४ ॥

te vā amuṣya vadanāsita-padma-kośamudvīkṣya sundaratarādhara-kunda-hāsamlabdhāśiṣaḥ punar avekṣya tadīyam aṅghri-dvandvaṁ nakhāruṇa-maṇi-śrayaṇaṁ nidadhyuḥ

पुंसां गतिं मृगयतामिह योगमार्गै-र्ध्यानास्पदं बहु मतं नयनाभिरामम् । पौंस्‍नं वपुर्दर्शयानमनन्यसिद्धै-रौत्पत्तिकै: समगृणन् युतमष्टभोगै: ॥ ४५ ॥

puṁsāṁ gatiṁ mṛgayatām iha yoga-mārgairdhyānāspadaṁ bahu-mataṁ nayanābhirāmampauṁsnaṁ vapur darśayānam ananya-siddhairautpattikaiḥ samagṛṇan yutam aṣṭa-bhogaiḥ

कुमारा ऊचु: योऽन्तर्हितो हृदि गतोऽपि दुरात्मनां त्वंसोऽद्यैव नो नयनमूलमनन्त राद्ध: । यर्ह्येव कर्णविवरेण गुहां गतो न:पित्रानुवर्णितरहा भवदुद्भवेन ॥ ४६ ॥

kumārā ūcuḥyo ’ntarhito hṛdi gato ’pi durātmanāṁ tvaṁso ’dyaiva no nayana-mūlam ananta rāddhaḥyarhy eva karṇa-vivareṇa guhāṁ gato naḥpitrānuvarṇita-rahā bhavad-udbhavena

तं त्वां विदाम भगवन् परमात्मतत्त्वंसत्त्वेन सम्प्रति रतिं रचयन्तमेषाम् । यत्तेऽनुतापविदितैर्दृढभक्तियोगै-रुद्ग्रन्थयो हृदि विदुर्मुनयो विरागा: ॥ ४७ ॥

taṁ tvāṁ vidāma bhagavan param ātma-tattvaṁsattvena samprati ratiṁ racayantam eṣāmyat te ’nutāpa-viditair dṛḍha-bhakti-yogairudgranthayo hṛdi vidur munayo virāgāḥ

नात्यन्तिकं विगणयन्त्यपि ते प्रसादंकिम्वन्यदर्पितभयं भ्रुव उन्नयैस्ते । येऽङ्ग त्वदङ्‌घ्रि शरणा भवत: कथाया:कीर्तन्यतीर्थयशस: कुशला रसज्ञा: ॥ ४८ ॥

nātyantikaṁ vigaṇayanty api te prasādaṁkimv anyad arpita-bhayaṁ bhruva unnayais teye ’ṅga tvad-aṅghri-śaraṇā bhavataḥ kathāyāḥkīrtanya-tīrtha-yaśasaḥ kuśalā rasa-jñāḥ

कामं भव: स्ववृजिनैर्निरयेषु न: स्ता-च्चेतोऽलिवद्यदि नु ते पदयो रमेत । वाचश्च नस्तुलसिवद्यदि तेऽङ्‌घ्रि शोभा:पूर्येत ते गुणगणैर्यदि कर्णरन्ध्र: ॥ ४९ ॥

kāmaṁ bhavaḥ sva-vṛjinair nirayeṣu naḥ stācceto ’livad yadi nu te padayo rametavācaś ca nas tulasivad yadi te ’ṅghri-śobhāḥpūryeta te guṇa-gaṇair yadi karṇa-randhraḥ

प्रादुश्चकर्थ यदिदं पुरुहूत रूपंतेनेश निर्वृतिमवापुरलं द‍ृशो न: । तस्मा इदं भगवते नम इद्विधेमयोऽनात्मनां दुरुदयो भगवान् प्रतीत: ॥ ५० ॥

prāduścakartha yad idaṁ puruhūta rūpaṁteneśa nirvṛtim avāpur alaṁ dṛśo naḥtasmā idaṁ bhagavate nama id vidhemayo ’nātmanāṁ durudayo bhagavān pratītaḥ