Canto 8, Chapter 13

श्रीशुक उवाच मनुर्विवस्वत: पुत्र: श्राद्धदेव इति श्रुत: । सप्तमो वर्तमानो यस्तदपत्यानि मे श‍ृणु ॥ १ ॥

śrī-śuka uvācamanur vivasvataḥ putraḥśrāddhadeva iti śrutaḥsaptamo vartamāno yastad-apatyāni me śṛṇu

इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्ट: शर्यातिरेव च । नरिष्यन्तोऽथ नाभाग: सप्तमो दिष्ट उच्यते ॥ २ ॥ तरूषश्च पृषध्रश्च दशमो वसुमान्स्मृत: । मनोर्वैवस्वतस्यैते दशपुत्रा: परन्तप ॥ ३ ॥

ikṣvākur nabhagaś caivadhṛṣṭaḥ śaryātir eva canariṣyanto ’tha nābhāgaḥsaptamo diṣṭa ucyate

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवा मरुद्गणा: । अश्विनावृभवो राजन्निन्द्रस्तेषां पुरन्दर: ॥ ४ ॥

ādityā vasavo rudrāviśvedevā marud-gaṇāḥaśvināv ṛbhavo rājannindras teṣāṁ purandaraḥ

कश्यपोऽत्रिर्वसिष्ठश्च विश्वामित्रोऽथ गौतम: । जमदग्निर्भरद्वाज इति सप्तर्षय: स्मृता: ॥ ५ ॥

kaśyapo ’trir vasiṣṭhaś caviśvāmitro ’tha gautamaḥjamadagnir bharadvājaiti saptarṣayaḥ smṛtāḥ

अत्रापि भगवज्जन्म कश्यपाददितेरभूत् । आदित्यानामवरजो विष्णुर्वामनरूपधृक् ॥ ६ ॥

atrāpi bhagavaj-janmakaśyapād aditer abhūtādityānām avarajoviṣṇur vāmana-rūpa-dhṛk

सङ्‌क्षेपतो मयोक्तानि सप्तमन्वन्तराणि ते । भविष्याण्यथ वक्ष्यामि विष्णो: शक्त्यान्वितानि च ॥ ७ ॥

saṅkṣepato mayoktānisapta-manvantarāṇi tebhaviṣyāṇy atha vakṣyāmiviṣṇoḥ śaktyānvitāni ca

विवस्वतश्च द्वे जाये विश्वकर्मसुते उभे । संज्ञा छाया च राजेन्द्र ये प्रागभिहिते तव ॥ ८ ॥

vivasvataś ca dve jāyeviśvakarma-sute ubhesaṁjñā chāyā ca rājendraye prāg abhihite tava

तृतीयां वडवामेके तासां संज्ञासुतास्त्रय: । यमो यमी श्राद्धदेवश्छायायाश्च सुताञ्छृणु ॥ ९ ॥

tṛtīyāṁ vaḍavām eketāsāṁ saṁjñā-sutās trayaḥyamo yamī śrāddhadevaśchāyāyāś ca sutāñ chṛṇu

सावर्णिस्तपती कन्या भार्या संवरणस्य या । शनैश्चरस्तृतीयोऽभूदश्विनौ वडवात्मजौ ॥ १० ॥

sāvarṇis tapatī kanyābhāryā saṁvaraṇasya yāśanaiścaras tṛtīyo ’bhūdaśvinau vaḍavātmajau

अष्टमेऽन्तर आयाते सावर्णिर्भविता मनु: । निर्मोकविरजस्काद्या: सावर्णितनया नृप ॥ ११ ॥

aṣṭame ’ntara āyātesāvarṇir bhavitā manuḥnirmoka-virajaskādyāḥsāvarṇi-tanayā nṛpa

तत्र देवा: सुतपसो विरजा अमृतप्रभा: । तेषां विरोचनसुतो बलिरिन्द्रो भविष्यति ॥ १२ ॥

tatra devāḥ sutapasovirajā amṛtaprabhāḥteṣāṁ virocana-sutobalir indro bhaviṣyati

दत्त्वेमां याचमानाय विष्णवे य: पदत्रयम् । राद्धमिन्द्रपदं हित्वा तत: सिद्धिमवाप्स्यति ॥ १३ ॥

dattvemāṁ yācamānāyaviṣṇave yaḥ pada-trayamrāddham indra-padaṁ hitvātataḥ siddhim avāpsyati

योऽसौ भगवता बद्ध: प्रीतेन सुतले पुन: । निवेशितोऽधिके स्वर्गादधुनास्ते स्वराडिव ॥ १४ ॥

yo ’sau bhagavatā baddhaḥprītena sutale punaḥniveśito ’dhike svargādadhunāste sva-rāḍ iva

गालवो दीप्तिमान्‌रामो द्रोणपुत्र: कृपस्तथा । ऋष्यश‍ृङ्ग: पितास्माकं भगवान्बादरायण: ॥ १५ ॥ इमे सप्तर्षयस्तत्र भविष्यन्ति स्वयोगत: । इदानीमासते राजन् स्वे स्व आश्रममण्डले ॥ १६ ॥

gālavo dīptimān rāmodroṇa-putraḥ kṛpas tathāṛṣyaśṛṅgaḥ pitāsmākaṁbhagavān bādarāyaṇaḥ

देवगुह्यात्सरस्वत्यां सार्वभौम इति प्रभु: । स्थानं पुरन्दराद्‌धृत्वा बलये दास्यतीश्वर: ॥ १७ ॥

devaguhyāt sarasvatyāṁsārvabhauma iti prabhuḥsthānaṁ purandarād dhṛtvābalaye dāsyatīśvaraḥ

नवमो दक्षसावर्णिर्मनुर्वरुणसम्भव: । भूतकेतुर्दीप्तकेतुरित्याद्यास्तत्सुता नृप ॥ १८ ॥

navamo dakṣa-sāvarṇirmanur varuṇa-sambhavaḥbhūtaketur dīptaketurity ādyās tat-sutā nṛpa

पारामरीचिगर्भाद्या देवा इन्द्रोऽद्भ‍ुत: स्मृत: । द्युतिमत्प्रमुखास्तत्र भविष्यन्त्यृषयस्तत: ॥ १९ ॥

pārā-marīcigarbhādyādevā indro ’dbhutaḥ smṛtaḥdyutimat-pramukhās tatrabhaviṣyanty ṛṣayas tataḥ

आयुष्मतोऽम्बुधारायामृषभो भगवत्कला । भविता येन संराद्धां त्रिलोकीं भोक्ष्यतेऽद्भ‍ुत: ॥ २० ॥

āyuṣmato ’mbudhārāyāmṛṣabho bhagavat-kalābhavitā yena saṁrāddhāṁtri-lokīṁ bhokṣyate ’dbhutaḥ

दशमो ब्रह्मसावर्णिरुपश्लोकसुतो मनु: । तत्सुता भूरिषेणाद्या हविष्मत्प्रमुखा द्विजा: ॥ २१ ॥

daśamo brahma-sāvarṇirupaśloka-suto manuḥtat-sutā bhūriṣeṇādyāhaviṣmat pramukhā dvijāḥ

हविष्मान्सुकृत: सत्यो जयो मूर्तिस्तदा द्विजा: । सुवासनविरुद्धाद्या देवा: शम्भु: सुरेश्वर: ॥ २२ ॥

haviṣmān sukṛtaḥ satyojayo mūrtis tadā dvijāḥsuvāsana-viruddhādyādevāḥ śambhuḥ sureśvaraḥ

विष्वक्सेनो विषूच्यां तु शम्भो: सख्यं करिष्यति । जात: स्वांशेन भगवान्गृहे विश्वसृजो विभु: ॥ २३ ॥

viṣvakseno viṣūcyāṁ tuśambhoḥ sakhyaṁ kariṣyatijātaḥ svāṁśena bhagavāngṛhe viśvasṛjo vibhuḥ

मनुर्वै धर्मसावर्णिरेकादशम आत्मवान् । अनागतास्तत्सुताश्च सत्यधर्मादयो दश ॥ २४ ॥

manur vai dharma-sāvarṇirekādaśama ātmavānanāgatās tat-sutāś casatyadharmādayo daśa

विहङ्गमा: कामगमा निर्वाणरुचय: सुरा: । इन्द्रश्च वैधृतस्तेषामृषयश्चारुणादय: ॥ २५ ॥

vihaṅgamāḥ kāmagamānirvāṇarucayaḥ surāḥindraś ca vaidhṛtas teṣāmṛṣayaś cāruṇādayaḥ

आर्यकस्य सुतस्तत्र धर्मसेतुरिति स्मृत: । वैधृतायां हरेरंशस्त्रिलोकीं धारयिष्यति ॥ २६ ॥

āryakasya sutas tatradharmasetur iti smṛtaḥvaidhṛtāyāṁ harer aṁśastri-lokīṁ dhārayiṣyati

भविता रुद्रसावर्णी राजन्द्वादशमो मनु: । देववानुपदेवश्च देवश्रेष्ठादय: सुता: ॥ २७ ॥

bhavitā rudra-sāvarṇīrājan dvādaśamo manuḥdevavān upadevaś cadevaśreṣṭhādayaḥ sutāḥ

ऋतधामा च तत्रेन्द्रो देवाश्च हरितादय: । ऋषयश्च तपोमूर्तिस्तपस्व्याग्नीध्रकादय: ॥ २८ ॥

ṛtadhāmā ca tatrendrodevāś ca haritādayaḥṛṣayaś ca tapomūrtistapasvy āgnīdhrakādayaḥ

स्वधामाख्यो हरेरंश: साधयिष्यति तन्मनो: । अन्तरं सत्यसहस: सुनृताया: सुतो विभु: ॥ २९ ॥

svadhāmākhyo harer aṁśaḥsādhayiṣyati tan-manoḥantaraṁ satyasahasaḥsunṛtāyāḥ suto vibhuḥ

मनुस्त्रयोदशो भाव्यो देवसावर्णिरात्मवान् । चित्रसेनविचित्राद्या देवसावर्णिदेहजा: ॥ ३० ॥

manus trayodaśo bhāvyodeva-sāvarṇir ātmavāncitrasena-vicitrādyādeva-sāvarṇi-dehajāḥ

देवा: सुकर्मसुत्रामसंज्ञा इन्द्रो दिवस्पति: । निर्मोकतत्त्वदर्शाद्या भविष्यन्त्यृषयस्तदा ॥ ३१ ॥

devāḥ sukarma-sutrāma-saṁjñā indro divaspatiḥnirmoka-tattvadarśādyābhaviṣyanty ṛṣayas tadā

देवहोत्रस्य तनय उपहर्ता दिवस्पते: । योगेश्वरो हरेरंशो बृहत्यां सम्भविष्यति ॥ ३२ ॥

devahotrasya tanayaupahartā divaspateḥyogeśvaro harer aṁśobṛhatyāṁ sambhaviṣyati

मनुर्वा इन्द्रसावर्णिश्चतुर्दशम एष्यति । उरुगम्भीरबुधाद्या इन्द्रसावर्णिवीर्यजा: ॥ ३३ ॥

manur vā indra-sāvarṇiścaturdaśama eṣyatiuru-gambhīra-budhādyāindra-sāvarṇi-vīryajāḥ

पवित्राश्चाक्षुषा देवा: शुचिरिन्द्रो भविष्यति । अग्निर्बाहु: शुचि: शुद्धो मागधाद्यास्तपस्विन: ॥ ३४ ॥

pavitrāś cākṣuṣā devāḥśucir indro bhaviṣyatiagnir bāhuḥ śuciḥ śuddhomāgadhādyās tapasvinaḥ

सत्रायणस्य तनयो बृहद्भ‍ानुस्तदा हरि: । वितानायां महाराज क्रियातन्तून्वितायिता ॥ ३५ ॥

satrāyaṇasya tanayobṛhadbhānus tadā hariḥvitānāyāṁ mahārājakriyā-tantūn vitāyitā

राजंश्चतुर्दशैतानि त्रिकालानुगतानि ते । प्रोक्तान्येभिर्मित: कल्पो युगसाहस्रपर्यय: ॥ ३६ ॥

rājaṁś caturdaśaitānitri-kālānugatāni teproktāny ebhir mitaḥ kalpoyuga-sāhasra-paryayaḥ