Canto 8, Chapter 14

श्रीराजोवाचमन्वन्तरेषु भगवन्यथा मन्वादयस्त्विमे । यस्मिन्कर्मणि ये येन नियुक्तास्तद्वदस्व मे ॥ १ ॥

śrī-rājovācamanvantareṣu bhagavanyathā manv-ādayas tv imeyasmin karmaṇi ye yenaniyuktās tad vadasva me

श्रीऋषिरुवाचमनवो मनुपुत्राश्च मुनयश्च महीपते । इन्द्रा: सुरगणाश्चैव सर्वे पुरुषशासना: ॥ २ ॥

śrī-ṛṣir uvācamanavo manu-putrāś camunayaś ca mahī-pateindrāḥ sura-gaṇāś caivasarve puruṣa-śāsanāḥ

यज्ञादयो या: कथिता: पौरुष्यस्तनवो नृप । मन्वादयो जगद्यात्रां नयन्त्याभि: प्रचोदिता: ॥ ३ ॥

yajñādayo yāḥ kathitāḥpauruṣyas tanavo nṛpamanv-ādayo jagad-yātrāṁnayanty ābhiḥ pracoditāḥ

चतुर्युगान्ते कालेन ग्रस्ताञ्छ्रुतिगणान्यथा । तपसा ऋषयोऽपश्यन्यतो धर्म: सनातन: ॥ ४ ॥

catur-yugānte kālenagrastāñ chruti-gaṇān yathātapasā ṛṣayo ’paśyanyato dharmaḥ sanātanaḥ

ततो धर्मं चतुष्पादं मनवो हरिणोदिता: । युक्ता: सञ्चारयन्त्यद्धा स्वे स्वे काले महीं नृप ॥ ५ ॥

tato dharmaṁ catuṣpādaṁmanavo hariṇoditāḥyuktāḥ sañcārayanty addhāsve sve kāle mahīṁ nṛpa

पालयन्ति प्रजापाला यावदन्तं विभागश: । यज्ञभागभुजो देवा ये च तत्रान्विताश्च तै: ॥ ६ ॥

pālayanti prajā-pālāyāvad antaṁ vibhāgaśaḥyajña-bhāga-bhujo devāye ca tatrānvitāś ca taiḥ

इन्द्रो भगवता दत्तां त्रैलोक्यश्रियमूर्जिताम् । भुञ्जान: पाति लोकांस्त्रीन् कामं लोके प्रवर्षति ॥ ७ ॥

indro bhagavatā dattāṁtrailokya-śriyam ūrjitāmbhuñjānaḥ pāti lokāṁs trīnkāmaṁ loke pravarṣati

ज्ञानं चानुयुगं ब्रूते हरि: सिद्धस्वरूपधृक् । ऋषिरूपधर: कर्म योगं योगेशरूपधृक् ॥ ८ ॥

jñānaṁ cānuyugaṁ brūtehariḥ siddha-svarūpa-dhṛkṛṣi-rūpa-dharaḥ karmayogaṁ yogeśa-rūpa-dhṛk

सर्गं प्रजेशरूपेण दस्यून्हन्यात् स्वराड्‌वपु: । कालरूपेण सर्वेषामभावाय पृथग्गुण: ॥ ९ ॥

sargaṁ prajeśa-rūpeṇadasyūn hanyāt svarāḍ-vapuḥkāla-rūpeṇa sarveṣāmabhāvāya pṛthag guṇaḥ

स्तूयमानो जनैरेभिर्मायया नामरूपया । विमोहितात्मभिर्नानादर्शनैर्न च द‍ृश्यते ॥ १० ॥

stūyamāno janair ebhirmāyayā nāma-rūpayāvimohitātmabhir nānā-darśanair na ca dṛśyate

एतत् कल्पविकल्पस्य प्रमाणं परिकीर्तितम् । यत्र मन्वन्तराण्याहुश्चतुर्दश पुराविद: ॥ ११ ॥

etat kalpa-vikalpasyapramāṇaṁ parikīrtitamyatra manvantarāṇy āhuścaturdaśa purāvidaḥ