आचारखण्ड — Adhyaya 144

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे रामायणवर्णनं नाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- १४४ ब्रह्मोवाच । हरिवंशं प्रवक्ष्यामि कृष्णमाहात्म्यमुत्तमम् । वसुदेवात्तु देवक्यां वासुदेवो बलो ऽभवत्

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe rāmāyaṇavarṇanaṃ nāma tricatvāriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 144 brahmovāca / harivaṃśaṃ pravakṣyāmi kṛṣṇamāhātmyamuttamam / vasudevāttu devakyāṃ vāsudevo balo 'bhavat

1.144.1

धर्मादिरक्षणार्थाय ह्यधर्मादिविनष्टये । कृष्णः पीत्वा स्तनौ गाढं पूतनामनयत्क्षयम्

dharmādirakṣaṇārthāya hyadharmādivinaṣṭaye / kṛṣṇaḥ pītvā stanau gāḍhaṃ pūtanāmanayatkṣayam

1.144.2

शकटः परिवृत्तो ऽथ भग्नौ च यमलार्जुनौ । दमितः कालियो नागो धेनुको विनिपातितः

śakaṭaḥ parivṛtto 'tha bhagnau ca yamalārjunau / damitaḥ kāliyo nāgo dhenuko vinipātitaḥ

1.144.3

धृतो गोवर्धनः शैल इन्द्रेण परिपूजितः । भारावतरणं चक्रे प्रतिज्ञां कृतवान्हरिः

dhṛto govardhanaḥ śaila indreṇa paripūjitaḥ / bhārāvataraṇaṃ cakre pratijñāṃ kṛtavānhariḥ

1.144.4

रक्षणायार्जुनादेश्च ह्यरिष्टादिर्निपातितः । केशी विनिहतो दैत्यो गोपाद्याः परितोषिताः

rakṣaṇāyārjunādeśca hyariṣṭādirnipātitaḥ / keśī vinihato daityo gopādyāḥ paritoṣitāḥ

1.144.5

चाणूरो मुष्टिको मल्लः कंसो मञ्चान्निपातितः । रुक्मिणीसत्यभामाद्याः ह्यष्टौ पत्न्यो हरेः पराः

cāṇūro muṣṭiko mallaḥ kaṃso mañcānnipātitaḥ / rukmiṇīsatyabhāmādyāḥ hyaṣṭau patnyo hareḥ parāḥ

1.144.6

षोढश स्त्रीसहस्राणि ह्यन्यान्यास महात्मनः । तासां पुत्राश्च पौत्राद्याः शतशो ऽथ सहस्रशः

ṣoḍhaśa strīsahasrāṇi hyanyānyāsa mahātmanaḥ / tāsāṃ putrāśca pautrādyāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ

1.144.7

रुक्मिण्याञ्चैव प्रद्युम्नो न्यवधीच्छंबरञ्च यः । तस्य पुत्रो ऽनिरुद्धो ऽभूदुषाबाणसुतापतिः

rukmiṇyāñcaiva pradyumno nyavadhīcchaṃbarañca yaḥ / tasya putro 'niruddho 'bhūduṣābāṇasutāpatiḥ

1.144.8

हरिशकरयोर्यत्र महायुद्धं बभूव ह । बाणबाहुसहस्रञ्च च्छिन्नं बाहुद्वयं ह्यभूत्

hariśakarayoryatra mahāyuddhaṃ babhūva ha / bāṇabāhusahasrañca cchinnaṃ bāhudvayaṃ hyabhūt

1.144.9

नरको निहतो येन पारिजातं जहार यः । बलश्च शिसुपालश्च हतश्च द्विविदः कपिः

narako nihato yena pārijātaṃ jahāra yaḥ / balaśca śisupālaśca hataśca dvividaḥ kapiḥ

1.144.10

अनिरुद्धादभूद्वज्रः स च राजा गते हरौ । सन्दीपनिं गुरुञ्चक्रे सपुत्रञ्च चकार सः । मथुरायां चोग्रसेनं पालनं च दिवौकसाम्

aniruddhādabhūdvajraḥ sa ca rājā gate harau / sandīpaniṃ guruñcakre saputrañca cakāra saḥ / mathurāyāṃ cograsenaṃ pālanaṃ ca divaukasām

1.144.11