आचारखण्ड — Adhyaya 53

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे प्रायश्चित्तनिरूपणं नाम द्विपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ५३ सूत उवाच । एवं ब्रह्माब्रवीच्छ्रुत्वा हरेरष्टनिधींस्तथा । तत्र पद्ममहापद्मौ तथा मकरकच्छपौ

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe prāyaścittanirūpaṇaṃ nāma dvipañcāśattamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 53 sūta uvāca / evaṃ brahmābravīcchrutvā hareraṣṭanidhīṃstathā / tatra padmamahāpadmau tathā makarakacchapau

1.53.1

मुकुन्दकु(न) न्दौ नीलश्च शङ्खश्चैवापरो निधिः । सत्यामृद्धौ भवन्त्येते स्वरूपं कथयाम्यहम्

mukundaku(na) ndau nīlaśca śaṅkhaścaivāparo nidhiḥ / satyāmṛddhau bhavantyete svarūpaṃ kathayāmyaham

1.53.2

पद्मेन लक्षितश्चैव सात्त्विको जायते नरः । दाक्षिण्यसारः पुरुषः सुवर्णादिकसंग्रहम्

padmena lakṣitaścaiva sāttviko jāyate naraḥ / dākṣiṇyasāraḥ puruṣaḥ suvarṇādikasaṃgraham

1.53.3

रुप्यादि कुर्याद्दद्यात्तु यतिदैवादियज्वनाम् । महापद्माङ्कितो दद्याद्धनाद्यं धार्मिकाय च

rupyādi kuryāddadyāttu yatidaivādiyajvanām / mahāpadmāṅkito dadyāddhanādyaṃ dhārmikāya ca

1.53.4

नीधी पद्ममहापद्मौ सात्त्विकौ पुरुषौ स्मृती । मकरेणाङ्कितः खड्गबाणकुन्तादिसंग्रही

nīdhī padmamahāpadmau sāttvikau puruṣau smṛtī / makareṇāṅkitaḥ khaḍgabāṇakuntādisaṃgrahī

1.53.5

दद्याच्छ्रुताय मैत्रीं च याति नित्यं च राजभिः । द्रव्यार्थं शत्रुणा नाशं संग्रामे चापि संव्रजेत्

dadyācchrutāya maitrīṃ ca yāti nityaṃ ca rājabhiḥ / dravyārthaṃ śatruṇā nāśaṃ saṃgrāme cāpi saṃvrajet

1.53.6

मकरः कच्छपश्चैव तामसौ तु निधी स्मृतौ । कच्छपी विश्वसेन्नैव न भुङ्केन (ना) ददाति च

makaraḥ kacchapaścaiva tāmasau tu nidhī smṛtau / kacchapī viśvasennaiva na bhuṅkena (nā) dadāti ca

1.53.7

निधानमुर्व्यां कुरुते निधिः सोप्येकपूरुषः । राजसेनमुकुन्देन लक्षिता राज्यसंग्रही

nidhānamurvyāṃ kurute nidhiḥ sopyekapūruṣaḥ / rājasenamukundena lakṣitā rājyasaṃgrahī

1.53.8

भुक्तभोगो गायनेभ्यो दद्याद्वेश्यादिकासु च । रजस्तमोमयो नन्दी आधारः स्यात्कुलस्य च

bhuktabhogo gāyanebhyo dadyādveśyādikāsu ca / rajastamomayo nandī ādhāraḥ syātkulasya ca

1.53.9

स्तुतः प्रीतो भवति वै बहुभार्या भवन्ति च । पूर्वमित्रेषु शैथिल्यं प्रीतिमन्यैः करोति च

stutaḥ prīto bhavati vai bahubhāryā bhavanti ca / pūrvamitreṣu śaithilyaṃ prītimanyaiḥ karoti ca

1.53.10

नीलन चाङ्कितः सत्त्वतेजसा संयुतो भवेत् । वस्त्रधान्यादिसंग्राही तडागादि करोति च

nīlana cāṅkitaḥ sattvatejasā saṃyuto bhavet / vastradhānyādisaṃgrāhī taḍāgādi karoti ca

1.53.11

त्रिपू(पौ) रुषो निधिश्चैव आम्रारामादि कारयेत् । एकस्य स्यान्निधिः शङ्खः स्वयं भुङ्क्ते धनादि(न्त)कम्

tripū(pau) ruṣo nidhiścaiva āmrārāmādi kārayet / ekasya syānnidhiḥ śaṅkhaḥ svayaṃ bhuṅkte dhanādi(nta)kam

1.53.12

कदन्नभुक्परिजनो न च शोभनवस्त्रधृक् । स्वपोषणपरः शङ्खी दद्यात्परनरे वृथा

kadannabhukparijano na ca śobhanavastradhṛk / svapoṣaṇaparaḥ śaṅkhī dadyātparanare vṛthā

1.53.13

मिश्रावलोकनान्मिश्रस्वभावफलदायिनः । निधीनां रूपमुक्तं तु हरिणापि हरादिके । हरिर्भुवनकोशादि यथोवाच तथा वदे

miśrāvalokanānmiśrasvabhāvaphaladāyinaḥ / nidhīnāṃ rūpamuktaṃ tu hariṇāpi harādike / harirbhuvanakośādi yathovāca tathā vade

1.53.14