← Achara Khanda (Purva Khanda)
आचारखण्ड — Adhyaya 92
इति श्रीगारुडे महापुराणे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे हरिध्यानं नामैकनवतितमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ९२ रुद्रौवाच । विष्णोर्ध्यानं पुनर्ब्रूहि शङ्खचक्रगदाधर । येन विज्ञातमात्रेण कृतकृत्यो भवेन्नरः
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe haridhyānaṃ nāmaikanavatitamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 92 rudrauvāca / viṣṇordhyānaṃ punarbrūhi śaṅkhacakragadādhara / yena vijñātamātreṇa kṛtakṛtyo bhavennaraḥ
1.92.1
हरिरुवाच । प्रवक्ष्यामि हरेर्ध्यानं मायातन्त्रविमर्दकम् । मूर्तामूर्तादिभेदेन तद्ध्यानं द्विविधं हर
hariruvāca / pravakṣyāmi harerdhyānaṃ māyātantravimardakam / mūrtāmūrtādibhedena taddhyānaṃ dvividhaṃ hara
1.92.2
अमूर्तं रुद्र कथितं हन्त मूत्त ब्रवीम्यहम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशो जिष्णुर्भाजिष्णुरेकतः
amūrtaṃ rudra kathitaṃ hanta mūtta bravīmyaham / sūryakoṭipratīkāśo jiṣṇurbhājiṣṇurekataḥ
1.92.3
कुन्दगोक्षीरधवलो हरिर्ध्येयो मुमुक्षुभिः । विशालेन सुसौम्येन शङ्खेन च समन्वितः
kundagokṣīradhavalo harirdhyeyo mumukṣubhiḥ / viśālena susaumyena śaṅkhena ca samanvitaḥ
1.92.4
सहस्रादित्यतुल्येन ज्वालामालोग्ररूपिणा । चक्रेण चान्वितः शान्तो गदाहस्तः शुभाननः
sahasrādityatulyena jvālāmālograrūpiṇā / cakreṇa cānvitaḥ śānto gadāhastaḥ śubhānanaḥ
1.92.5
किरीटेन महार्हेण रत्नप्रज्वलितेन च । सायुधः सर्वगो देवः सरोरुहधरस्तथा
kirīṭena mahārheṇa ratnaprajvalitena ca / sāyudhaḥ sarvago devaḥ saroruhadharastathā
1.92.6
वनमालाधरः शुभ्रः समांसो हेमभूषणः । सुवस्त्रः शुद्धदेहश्च सुकर्णः पद्मसंस्थितः
vanamālādharaḥ śubhraḥ samāṃso hemabhūṣaṇaḥ / suvastraḥ śuddhadehaśca sukarṇaḥ padmasaṃsthitaḥ
1.92.7
हिरण्मयशरीरश्च चारुहारी शुभाङ्गदः । केयूरेण समायुक्तो वनमालासमन्वितः
hiraṇmayaśarīraśca cāruhārī śubhāṅgadaḥ / keyūreṇa samāyukto vanamālāsamanvitaḥ
1.92.8
श्रीवत्सकौस्तुभयुतो लक्ष्मीवन्द्येक्षणान्वितः । अमिमादिगुणैर्युक्तः सृष्टिसंहारकारकः
śrīvatsakaustubhayuto lakṣmīvandyekṣaṇānvitaḥ / amimādiguṇairyuktaḥ sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ
1.92.9
मुनिध्येयो ऽसुरध्येयो देवध्येयो ऽतिसुन्दरः । ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तभूतजातहृदिस्थितः
munidhyeyo 'suradhyeyo devadhyeyo 'tisundaraḥ / brahmādistambaparyantabhūtajātahṛdisthitaḥ
1.92.10
सनातनो ऽव्ययो मेध्यः सर्वानुग्रहकृत्प्रभुः । नारायणो महादेवः स्फुरन्मकरकुण्डलः
sanātano 'vyayo medhyaḥ sarvānugrahakṛtprabhuḥ / nārāyaṇo mahādevaḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ
1.92.11
सन्तापनाशनो ऽभ्यर्च्यो मङ्गल्यो दुष्टनाशनः । सर्वात्मा सर्वरूपश्च सर्वगो ग्रहनाशनः
santāpanāśano 'bhyarcyo maṅgalyo duṣṭanāśanaḥ / sarvātmā sarvarūpaśca sarvago grahanāśanaḥ
1.92.12
चार्वङ्गुलीयसंयुक्तः सुदीप्तनख एव च । शरण्यः लसुखकारी च सौम्यरूपो महेश्वरः
cārvaṅgulīyasaṃyuktaḥ sudīptanakha eva ca / śaraṇyaḥ lasukhakārī ca saumyarūpo maheśvaraḥ
1.92.13
सर्वालङ्कारसंयुक्तश्चारुचन्दनचर्चितः । सर्वदेवसमायुक्तः सर्वदेवप्रियङ्करः
sarvālaṅkārasaṃyuktaścārucandanacarcitaḥ / sarvadevasamāyuktaḥ sarvadevapriyaṅkaraḥ
1.92.14
सर्वलोकहितैषी च सर्वेशः सर्वभावनः । आदित्यमण्डले संस्थो अग्निस्थो वारिसंस्थितः
sarvalokahitaiṣī ca sarveśaḥ sarvabhāvanaḥ / ādityamaṇḍale saṃstho agnistho vārisaṃsthitaḥ
1.92.15
वासुदेवो जगद्धाता ध्येयो विष्णुर्मुमुक्षुभिः । वासुदेवो ऽहमस्मीति आत्मा ध्येयो हरिहरिः
vāsudevo jagaddhātā dhyeyo viṣṇurmumukṣubhiḥ / vāsudevo 'hamasmīti ātmā dhyeyo harihariḥ
1.92.16
ध्यायन्त्येवं च ये विष्णुं ते यान्ति परमां गतिम् । याज्ञवल्क्यः पुरा ह्येवं ध्यात्वा विष्णुं सुरेश्वरम्
dhyāyantyevaṃ ca ye viṣṇuṃ te yānti paramāṃ gatim / yājñavalkyaḥ purā hyevaṃ dhyātvā viṣṇuṃ sureśvaram
1.92.17
धर्मोपदेशकर्तृत्वं संप्राप्यागात्परं पदम् । तस्मात्त्वमपि देवेश ! विष्णुं चिन्तय शङ्कर !
dharmopadeśakartṛtvaṃ saṃprāpyāgātparaṃ padam / tasmāttvamapi deveśa ! viṣṇuṃ cintaya śaṅkara !
1.92.18
विष्णुध्यानं पठेद्यस्तु प्राप्नोति परमां गतिम्
viṣṇudhyānaṃ paṭhedyastu prāpnoti paramāṃ gatim
1.92.19