प्रेतखण्ड — Adhyaya 17

इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकाण्डे प्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे प्रेतयात्रादिनिरूपणं नाम षोडशो ऽध्यायः श्रीगरुडमाहापुराणम्- १७ गरुड उवाच । एको मे संशयो देव हृदये सम्प्रबाधते । श्रमणाः कस्य पुत्राश्च कथं यमपुरे स्थिताः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde pretayātrādinirūpaṇaṃ nāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamāhāpurāṇam- 17 garuḍa uvāca / eko me saṃśayo deva hṛdaye samprabādhate / śramaṇāḥ kasya putrāśca kathaṃ yamapure sthitāḥ

2.17.1

मानुषैश्च कृतं कर्म कस्माज्जानन्ति ते प्रभो । कथं शृण्वन्ति ते सर्वे कस्माज्ज्ञानं समागतम्

mānuṣaiśca kṛtaṃ karma kasmājjānanti te prabho / kathaṃ śṛṇvanti te sarve kasmājjñānaṃ samāgatam

2.17.2

कुत्र भुञ्जन्ति देवेश क्रथयस्व प्रसादतः । पक्षिराजवचः श्रुत्वा भगवान्वाक्यमब्रवीत्

kutra bhuñjanti deveśa krathayasva prasādataḥ / pakṣirājavacaḥ śrutvā bhagavānvākyamabravīt

2.17.3

श्रीकृष्ण उवाच । शृणुष्व वचनं सत्यं सर्वेषां सौख्यदायकम् । तदहं कथयिष्यामि श्रवणानां विचेष्टितम्

śrīkṛṣṇa uvāca / śṛṇuṣva vacanaṃ satyaṃ sarveṣāṃ saukhyadāyakam / tadahaṃ kathayiṣyāmi śravaṇānāṃ viceṣṭitam

2.17.4

एकीभूतं यदा सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् । क्षीरोदसागरे पूर्वं मयि सुप्ते जगत्पतौ

ekībhūtaṃ yadā sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam / kṣīrodasāgare pūrvaṃ mayi supte jagatpatau

2.17.5

नाभिस्थोजस्तपस्तेपे वर्षाणि सुबहून्यपि । एकीभूतं जगत्सृष्टं भूतग्रामचतुर्विधम्

nābhisthojastapastepe varṣāṇi subahūnyapi / ekībhūtaṃ jagatsṛṣṭaṃ bhūtagrāmacaturvidham

2.17.6

ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वं विष्णुना पालितं तदा । रुद्रः संहारमूर्तिश्च निर्मितो ब्रह्मणा ततः

brahmaṇā nirmitaṃ pūrvaṃ viṣṇunā pālitaṃ tadā / rudraḥ saṃhāramūrtiśca nirmito brahmaṇā tataḥ

2.17.7

वायुः सर्वगतः सृष्टः सूर्यस्तेजोभिवृद्धिमान् । धर्मराजस्ततः सृष्टश्चित्रगुप्तेन संयुत)

vāyuḥ sarvagataḥ sṛṣṭaḥ sūryastejobhivṛddhimān / dharmarājastataḥ sṛṣṭaścitraguptena saṃyuta)

2.17.8

सृष्ट्वैतदादिकं सर्वं तपस्तेपे तु पद्मजः । गतानि बहुवर्षाणि ब्रह्मणो नाभिपङ्कजे

sṛṣṭvaitadādikaṃ sarvaṃ tapastepe tu padmajaḥ / gatāni bahuvarṣāṇi brahmaṇo nābhipaṅkaje

2.17.9

योयो हि निर्मितः पूर्वं तत्तत्कर्म समाचरेत् । कस्मिंश्चित्समये तत्र ब्रह्मा लोकसमन्वितः

yoyo hi nirmitaḥ pūrvaṃ tattatkarma samācaret / kasmiṃścitsamaye tatra brahmā lokasamanvitaḥ

2.17.10

रुद्रो विष्णुस्तथा धर्मः शासयन्ति वसुन्धराम् । न जानीमो वयं किञ्चिल्लोककृत्यमिहोच्यताम्

rudro viṣṇustathā dharmaḥ śāsayanti vasundharām / na jānīmo vayaṃ kiñcillokakṛtyamihocyatām

2.17.11

इति चिन्तापराः सर्वे देवा विममृशुस्तदा । संचिन्त्य ब्रह्मणो मन्त्रं विबुधैः प्रेरितस्तदा

iti cintāparāḥ sarve devā vimamṛśustadā / saṃcintya brahmaṇo mantraṃ vibudhaiḥ preritastadā

2.17.12

गृहीत्वा पुष्पपत्राणि सोसृजद्द्वादशात्मजान् । तेजोराशीन्विशालाक्षान्ब्रह्मणो वचनात्तु ते

gṛhītvā puṣpapatrāṇi sosṛjaddvādaśātmajān / tejorāśīnviśālākṣānbrahmaṇo vacanāttu te

2.17.13

योयं वदति लोकेस्मिञ्छुभं वा यदि वाशुभम् । प्रापयन्ति ततः शीघ्रं ब्रह्मणः कर्णगोचरम्

yoyaṃ vadati lokesmiñchubhaṃ vā yadi vāśubham / prāpayanti tataḥ śīghraṃ brahmaṇaḥ karṇagocaram

2.17.14

दूराच्छ्रवणविज्ञानं दूराद्दर्शनगोचरम् । सर्वे शृण्वन्ति यत्पक्षिंस्तेनैव श्रवणा मताः

dūrācchravaṇavijñānaṃ dūrāddarśanagocaram / sarve śṛṇvanti yatpakṣiṃstenaiva śravaṇā matāḥ

2.17.15

स्थित्वा चैव तथाकाशे जन्तूनां चेष्टितं च यत् । तज्ज्ञात्वा धर्मराजाग्रे मृत्युकाले वदन्ति च

sthitvā caiva tathākāśe jantūnāṃ ceṣṭitaṃ ca yat / tajjñātvā dharmarājāgre mṛtyukāle vadanti ca

2.17.16

धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं च कथयन्ति ते । एको हि धर्ममार्गश्च द्वितीयश्चार्थमार्गकः

dharmaṃ cārthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ ca kathayanti te / eko hi dharmamārgaśca dvitīyaścārthamārgakaḥ

2.17.17

अपरः काममार्गश्च मोक्षमार्गश्चतुर्थकः । उत्तमा धममार्गेण वैनतेय प्रयान्ति हि

aparaḥ kāmamārgaśca mokṣamārgaścaturthakaḥ / uttamā dhamamārgeṇa vainateya prayānti hi

2.17.18

अर्थदाता विमानैस्तु अश्वैः कामप्रदायकः । हंसयुक्तविमानैश्च मोक्षाकाङ्क्षी विसर्पति

arthadātā vimānaistu aśvaiḥ kāmapradāyakaḥ / haṃsayuktavimānaiśca mokṣākāṅkṣī visarpati

2.17.19

इतरः पादचारेण त्वसिपत्रवनानि च । पाषाणैः कण्टकैः क्लिष्टः पाशबद्धो ऽथ याति वै

itaraḥ pādacāreṇa tvasipatravanāni ca / pāṣāṇaiḥ kaṇṭakaiḥ kliṣṭaḥ pāśabaddho 'tha yāti vai

2.17.20

यः कश्चिन्मानुषे लोके श्रवणान्पूजयेदिह । वर्धन्या जलपात्रेम पक्वान्नपरिपूर्णया

yaḥ kaścinmānuṣe loke śravaṇānpūjayediha / vardhanyā jalapātrema pakvānnaparipūrṇayā

2.17.21

श्रवणान्पूजयेत्तत्र मया सह खगेश्वर । तस्याहं तत्प्रदास्यामि यत्सुरैरपि दुर्लभम्

śravaṇānpūjayettatra mayā saha khageśvara / tasyāhaṃ tatpradāsyāmi yatsurairapi durlabham

2.17.22

संभोज्य ब्राह्मणान् भक्त्या त्वेकादश शुभाञ्छुचीन् । द्वादशं सकलत्रं च मम प्रीत्यै प्रपूजयेत्

saṃbhojya brāhmaṇān bhaktyā tvekādaśa śubhāñchucīn / dvādaśaṃ sakalatraṃ ca mama prītyai prapūjayet

2.17.23

देवैः सर्वैश्च संपूज्य स्वर्गं यान्ति सुखेप्सया । तैः पूजितैरह तुष्टश्चित्रगुप्तेन धर्मराट्

devaiḥ sarvaiśca saṃpūjya svargaṃ yānti sukhepsayā / taiḥ pūjitairaha tuṣṭaścitraguptena dharmarāṭ

2.17.24

तैस्तुष्टैर्मत्पुरं यान्ति लोका धर्मपारायणाः । श्रवणानां च माहात्म्यमुत्पत्तिं चेष्टितं शुभम्

taistuṣṭairmatpuraṃ yānti lokā dharmapārāyaṇāḥ / śravaṇānāṃ ca māhātmyamutpattiṃ ceṣṭitaṃ śubham

2.17.25

शृणोति पक्षिशार्दूल स च पापैर्न लिप्यते । इह लोके सुखं भुक्त्वा स्वर्गलोके महीयते

śṛṇoti pakṣiśārdūla sa ca pāpairna lipyate / iha loke sukhaṃ bhuktvā svargaloke mahīyate

2.17.26