Adhyaya 17

सप्तदशो ऽध्यायः पुत्र उवाच ततः काले बहुतिथे द्वितीयो ब्रह्मणः सुतः । स्वभार्यां भगवानत्रिरनसूयामपश्यत

saptadaśo 'dhyāyaḥ putra uvāca tataḥ kāle bahutithe dvitīyo brahmaṇaḥ sutaḥ / svabhāryāṃ bhagavānatriranasūyāmapaśyata

17.1

ऋतुस्नातां सुचार्वङ्गीं लोभनीयोत्तमाकृतिम् । सकामो मनसा भेजे स मुनिस्तामनिन्दिताम्

ṛtusnātāṃ sucārvaṅgīṃ lobhanīyottamākṛtim / sakāmo manasā bheje sa munistāmaninditām

17.2

तस्याभिध्यायतस्तान्तु विकारो यो ऽन्वजायत । तमेवोवाह पवनस्तिरश्चोर्ध्वञ्च वेगवान्

tasyābhidhyāyatastāntu vikāro yo 'nvajāyata / tamevovāha pavanastiraścordhvañca vegavān

17.3

ब्रह्मरूपञ्च शुक्लाभं पतमानं समन्ततः । सोमरूपं रजोपेतं दिशस्तं जगृहुर्दश

brahmarūpañca śuklābhaṃ patamānaṃ samantataḥ / somarūpaṃ rajopetaṃ diśastaṃ jagṛhurdaśa

17.4

स सोमो मानसो जज्ञे तस्यामत्रेः प्रजापतेः । पुत्रः समस्तसत्त्वानामायुराधार एव च

sa somo mānaso jajñe tasyāmatreḥ prajāpateḥ / putraḥ samastasattvānāmāyurādhāra eva ca

17.5

तुष्टेन विष्णुना जज्ञे दत्तात्रेयो महात्मना । स्वशरीरात् समुत्पाद्य सत्त्वोद्रिक्तो द्विजात्तमः

tuṣṭena viṣṇunā jajñe dattātreyo mahātmanā / svaśarīrāt samutpādya sattvodrikto dvijāttamaḥ

17.6

दत्तात्रेय इति ख्यातः सो ऽनसूयास्तनं पपौ । विष्णुरेवावतीर्णो ऽसौ द्वितीयो ऽत्रेः सुतो ऽभवत्

dattātreya iti khyātaḥ so 'nasūyāstanaṃ papau / viṣṇurevāvatīrṇo 'sau dvitīyo 'treḥ suto 'bhavat

17.7

सप्ताहात् प्रच्युतो मातुरुदरात् कुपितो यतः । हैहयेन्द्रमुपावृत्तमपराध्यन्तमुद्धतम्

saptāhāt pracyuto māturudarāt kupito yataḥ / haihayendramupāvṛttamaparādhyantamuddhatam

17.8

दृष्ट्वात्रौ कुपितः सद्यो दग्धुकामः स हैहयम् । गर्भवासमहायास-दुः खामर्षसमन्वितः

dṛṣṭvātrau kupitaḥ sadyo dagdhukāmaḥ sa haihayam / garbhavāsamahāyāsa-duḥ khāmarṣasamanvitaḥ

17.9

दुर्वासास्तमसोद्रिक्तो रुद्रांशः समजायत । इति पुत्रत्रयं तस्या जज्ञे ब्रह्मेशवैष्णवम्

durvāsāstamasodrikto rudrāṃśaḥ samajāyata / iti putratrayaṃ tasyā jajñe brahmeśavaiṣṇavam

17.10

सोमो ब्रह्मभवद्विष्णुर्दत्तात्रेयो व्यजायत । दुर्वासाः शङ्करो जज्ञे वरदानाद्दिवौकसाम्

somo brahmabhavadviṣṇurdattātreyo vyajāyata / durvāsāḥ śaṅkaro jajñe varadānāddivaukasām

17.11

सोमः स्वरश्मिभैः शीतैर्वोरुधौषधिमानवान् । आप्याययन् सदा स्वर्गे वर्तते स प्रजापतिः

somaḥ svaraśmibhaiḥ śītairvorudhauṣadhimānavān / āpyāyayan sadā svarge vartate sa prajāpatiḥ

17.12

दत्तात्रेयः प्रजां पाति दुष्टदैत्यनिबर्हणात् । शिष्टानुग्रहकृच्चेति ज्ञेयश्चांशः स वैष्णवः

dattātreyaḥ prajāṃ pāti duṣṭadaityanibarhaṇāt / śiṣṭānugrahakṛcceti jñeyaścāṃśaḥ sa vaiṣṇavaḥ

17.13

निर्दहत्यवमन्तारं दुर्वासा भगवानजः । रौद्रं समाश्रित्य वपुर्दृङ्मनोवाग्भिरुद्धतः

nirdahatyavamantāraṃ durvāsā bhagavānajaḥ / raudraṃ samāśritya vapurdṛṅmanovāgbhiruddhataḥ

17.14

सोमत्वं भगवानत्रैः पुनश्चक्रे प्रजापतिः । दत्तात्रेयो ऽपि विषयान् योगास्थो बुभुजे हरिः

somatvaṃ bhagavānatraiḥ punaścakre prajāpatiḥ / dattātreyo 'pi viṣayān yogāstho bubhuje hariḥ

17.15

दुर्वासाः पितरं हित्वा मातरञ्चोत्तम व्रतम् । उन्मत्ताख्यं समाश्रित्य परिबभ्राम मेदिनीम्

durvāsāḥ pitaraṃ hitvā mātarañcottama vratam / unmattākhyaṃ samāśritya paribabhrāma medinīm

17.16

मुनिपुत्रवृतो योगी दत्तात्रेयो ऽप्यसङ्गिताम् । अभीप्स्यमानः सरसि निममज्ज चिरं प्रभुः

muniputravṛto yogī dattātreyo 'pyasaṅgitām / abhīpsyamānaḥ sarasi nimamajja ciraṃ prabhuḥ

17.17

तथापि तं महात्मानमतीव प्रियदर्शनम् । तत्यजुर्न कुमारास्ते सरसस्तीरमाश्रिताः

tathāpi taṃ mahātmānamatīva priyadarśanam / tatyajurna kumārāste sarasastīramāśritāḥ

17.18

दिव्ये वर्षशते पूर्णे यदा ते न त्यजन्ति तम् । तत्प्रीत्या सरसस्तीरं सर्वे मुनिकुमारकाः

divye varṣaśate pūrṇe yadā te na tyajanti tam / tatprītyā sarasastīraṃ sarve munikumārakāḥ

17.19

ततो दिव्याम्बरधरां चारुपीननितम्बिनीम् । नारीमादाय कल्याणीमुत्तितार जलान्मुनिः

tato divyāmbaradharāṃ cārupīnanitambinīm / nārīmādāya kalyāṇīmuttitāra jalānmuniḥ

17.20

स्त्रीसन्निकर्षाद्यद्येते परित्यक्ष्यन्ति मामिति । मुनिपुत्रास्ततो ऽसङ्गी स्थास्यामीति विचिन्तयन्

strīsannikarṣādyadyete parityakṣyanti māmiti / muniputrāstato 'saṅgī sthāsyāmīti vicintayan

17.21

तथापि तं मुनिसुता न त्यजन्ति यदा मुनिम् । ततः सह तया नार्या मद्यपानमथापिबत्

tathāpi taṃ munisutā na tyajanti yadā munim / tataḥ saha tayā nāryā madyapānamathāpibat

17.22

सुरापानरतं ते न सभार्यं तत्यजुस्ततः । गीतवाद्यादिवनिता-भोगसंसर्गदूषितम्

surāpānarataṃ te na sabhāryaṃ tatyajustataḥ / gītavādyādivanitā-bhogasaṃsargadūṣitam

17.23

मन्यमाना महात्मानं पीतासव-सविक्रियम् । नावाप दोषं योगीशो वारुणीं स पिबन्नपि

manyamānā mahātmānaṃ pītāsava-savikriyam / nāvāpa doṣaṃ yogīśo vāruṇīṃ sa pibannapi

17.24

अन्तावसायिवेश्मान्तर्मातरिश्वा वसन्निव । सुरां पिबन् सपत्नीकस्तपस्तेपे स योगवित् । योगीश्वारश्चिन्त्यमानो योगिभिर्मुक्तिकाङ्क्षिभिः

antāvasāyiveśmāntarmātariśvā vasanniva / surāṃ piban sapatnīkastapastepe sa yogavit / yogīśvāraścintyamāno yogibhirmuktikāṅkṣibhiḥ

17.25