Adhyaya 5

पञ्चमो ऽध्यायः पक्षिण ऊचुः त्वष्टृपुत्रे हते पूर्वं ब्रह्मन्निन्द्रस्य तेजसः । ब्रह्महत्याभिभूतस्य परा हानिरजायत

pañcamo 'dhyāyaḥ pakṣiṇa ūcuḥ tvaṣṭṛputre hate pūrvaṃ brahmannindrasya tejasaḥ / brahmahatyābhibhūtasya parā hānirajāyata

5.1

तद्धमं प्रविवेशाथ शाक्रतेजो ऽपचारतः । निस्तेजाश्चाभवच्छक्रो धर्मे तेजसि निर्गते

taddhamaṃ praviveśātha śākratejo 'pacārataḥ / nistejāścābhavacchakro dharme tejasi nirgate

5.2

ततः पुत्रं हतं श्रुत्वा त्वष्टा क्रुद्धः प्रजापतिः । अवलुञ्च्य जटामेकामिदं वचनमब्रवीत्

tataḥ putraṃ hataṃ śrutvā tvaṣṭā kruddhaḥ prajāpatiḥ / avaluñcya jaṭāmekāmidaṃ vacanamabravīt

5.3

अद्य पश्यन्तु मे वीर्यं त्रयो लोकाः सदेवताः । स च पश्यतु दुर्बुद्धिर्ब्रह्महा पाकशासनः

adya paśyantu me vīryaṃ trayo lokāḥ sadevatāḥ / sa ca paśyatu durbuddhirbrahmahā pākaśāsanaḥ

5.4

स्वकर्माभिरतो येन मत्सुतो विनपातितः । इत्युक्त्वा कोपरक्ताक्षो जटामग्नौ जुहाव ताम्

svakarmābhirato yena matsuto vinapātitaḥ / ityuktvā koparaktākṣo jaṭāmagnau juhāva tām

5.5

ततो वृत्रः समुत्तस्थौ ज्वालामाली महासुरः । महाकायो महादंष्ट्रो भिन्नाञ्जनचयप्रभः

tato vṛtraḥ samuttasthau jvālāmālī mahāsuraḥ / mahākāyo mahādaṃṣṭro bhinnāñjanacayaprabhaḥ

5.6

इन्द्रशत्रुरमेयात्मा त्वष्टृतेजोपबृंहितः । अहन्यहनि सो ऽवर्धदिषुपातं महाबलः

indraśatrurameyātmā tvaṣṭṛtejopabṛṃhitaḥ / ahanyahani so 'vardhadiṣupātaṃ mahābalaḥ

5.7

वधाय चात्मनो दृष्ट्वा वृत्रं शक्रो महासुरम् । प्रेषयामास सप्तर्षोन् सन्धिमिच्छन् भयातुरः

vadhāya cātmano dṛṣṭvā vṛtraṃ śakro mahāsuram / preṣayāmāsa saptarṣon sandhimicchan bhayāturaḥ

5.8

सख्यञ्चक्रुस्ततस्तस्य वृत्रेण समयांस्तथा । ऋषयः प्रीतमनसः सर्वभूतहिते रताः

sakhyañcakrustatastasya vṛtreṇa samayāṃstathā / ṛṣayaḥ prītamanasaḥ sarvabhūtahite ratāḥ

5.9

समयस्थितिमुल्लङ्घ्य यदा शक्रेण घातितः । वृत्रो हत्याभिभूतस्य तदा बलमशीर्यत

samayasthitimullaṅghya yadā śakreṇa ghātitaḥ / vṛtro hatyābhibhūtasya tadā balamaśīryata

5.10

तच्छक्रदेहविभ्रष्टं बलं मारुतमाविशत् । सर्वव्यापिनमव्यक्तं बलस्यैवाधिदैवतम्

tacchakradehavibhraṣṭaṃ balaṃ mārutamāviśat / sarvavyāpinamavyaktaṃ balasyaivādhidaivatam

5.11

अहल्याञ्च यदा शक्रो गौतमं रूपमास्थितः । धर्षयामास देवेन्द्रस्तदा रूपमहीयत

ahalyāñca yadā śakro gautamaṃ rūpamāsthitaḥ / dharṣayāmāsa devendrastadā rūpamahīyata

5.12

अङ्गप्रत्यङ्गलावण्यं यदतीव मनोरम् । विहाय दुष्टं देवेन्द्रं नासत्यावगमत् ततः

aṅgapratyaṅgalāvaṇyaṃ yadatīva manoram / vihāya duṣṭaṃ devendraṃ nāsatyāvagamat tataḥ

5.13

धर्मेण तेजसा त्यक्तं बलहीनमरूपिणम् । ज्ञात्वा सुरेशं दैतेयास्तज्जये चक्रुरुद्यमम्

dharmeṇa tejasā tyaktaṃ balahīnamarūpiṇam / jñātvā sureśaṃ daiteyāstajjaye cakrurudyamam

5.14

राज्ञामुद्रिक्तवीर्याणां देवेन्द्रं विजिगीषवः । कुलेष्वतिबला दैत्या अजायन्त महामुने

rājñāmudriktavīryāṇāṃ devendraṃ vijigīṣavaḥ / kuleṣvatibalā daityā ajāyanta mahāmune

5.15

कस्यचित्त्वथ कालस्य धरणी भारपीडिता । जगाम मेरुशिखरं सदो यत्र दिवौकसाम्

kasyacittvatha kālasya dharaṇī bhārapīḍitā / jagāma meruśikharaṃ sado yatra divaukasām

5.16

तेषां सा कथयामास भूरिभारावपीडिता । दनुजात्मजदैत्योत्थं खेदकारणमात्मनः

teṣāṃ sā kathayāmāsa bhūribhārāvapīḍitā / danujātmajadaityotthaṃ khedakāraṇamātmanaḥ

5.17

एते भवद्भिरसुरा निहताः पृथुलौजसः । ते सर्वे मानुषे लोके जाता गेहेषु भूभृताम्

ete bhavadbhirasurā nihatāḥ pṛthulaujasaḥ / te sarve mānuṣe loke jātā geheṣu bhūbhṛtām

5.18

अक्षौहिण्यो हि बहुलास्तद्भारार्ता व्रजाम्यधः । तथा कुरुध्वं त्रिदशा यथा शान्तिर्भवेन्मम

akṣauhiṇyo hi bahulāstadbhārārtā vrajāmyadhaḥ / tathā kurudhvaṃ tridaśā yathā śāntirbhavenmama

5.19

पक्षिण ऊचुः तेजोभागैस्ततो देवा अवतेरुर्दिवो महीम् । प्रजानामुपकारार्थं भूभारहरणाय च

pakṣiṇa ūcuḥ tejobhāgaistato devā avaterurdivo mahīm / prajānāmupakārārthaṃ bhūbhāraharaṇāya ca

5.20

यदिन्द्रदेहजं तेजस्तन्मुमोच स्वयं वृषः । कुन्त्या जातो महातेजास्ततो राजा युधिष्ठिरः

yadindradehajaṃ tejastanmumoca svayaṃ vṛṣaḥ / kuntyā jāto mahātejāstato rājā yudhiṣṭhiraḥ

5.21

बलं मुमोच पवनस्ततो भीमो व्यजायत । शक्रवीर्यार्धतश्चैव जज्ञे पार्थो धनञ्जयः

balaṃ mumoca pavanastato bhīmo vyajāyata / śakravīryārdhataścaiva jajñe pārtho dhanañjayaḥ

5.22

उत्पन्नौ यमजौ माद्रयां शक्ररूपौ महाद्युती । पञ्चधा भगवानित्थमवतीर्णः शतक्रतुः

utpannau yamajau mādrayāṃ śakrarūpau mahādyutī / pañcadhā bhagavānitthamavatīrṇaḥ śatakratuḥ

5.23

तस्योत्पन्ना महाभागा पत्नी कृष्णा हुताशनात्

tasyotpannā mahābhāgā patnī kṛṣṇā hutāśanāt

5.24

शक्रस्यैकस्य सा पत्नी कृष्णा नान्यस्य कस्यचित् । योगीश्वराः शरीराणि कुर्वन्ति बहुलान्यपि

śakrasyaikasya sā patnī kṛṣṇā nānyasya kasyacit / yogīśvarāḥ śarīrāṇi kurvanti bahulānyapi

5.25

पञ्चानामेकपत्नीत्वमित्येतत् कथितं तव । श्रूयतां बलदेवो ऽपि यथा यातः सरस्वतीम्

pañcānāmekapatnītvamityetat kathitaṃ tava / śrūyatāṃ baladevo 'pi yathā yātaḥ sarasvatīm

5.26