← Markandeya Purana

Adhyaya 64

मार्कण्डेय उवाच एवं विमुक्तरोगा तु कन्यका तं मुदान्विता । स्वरोचिषमुवाचेदं शृणुष्व वचनं प्रभो

mārkaṇḍeya uvāca evaṃ vimuktarogā tu kanyakā taṃ mudānvitā / svarociṣamuvācedaṃ śṛṇuṣva vacanaṃ prabho

64.1

मन्दारविद्याधरजा नाम्ना ख्याता विभावरी । उपकारिन् ! स्वमात्मानं प्रयच्छामि प्रतीच्छ माम्

mandāravidyādharajā nāmnā khyātā vibhāvarī / upakārin ! svamātmānaṃ prayacchāmi pratīccha mām

64.2

विद्याञ्च तुभ्यं दास्यामि सर्वबूतरुतानि ते । ययाभिव्यक्तिमेष्यन्ति प्रसादपुरगो भव

vidyāñca tubhyaṃ dāsyāmi sarvabūtarutāni te / yayābhivyaktimeṣyanti prasādapurago bhava

64.3

मार्कण्डेय उवाच एवमस्त्विति तेनोक्ते धर्मज्ञेन स्वरोचिषा । द्वितीया तु तदा कन्या इदं वचनमब्रवीत्

mārkaṇḍeya uvāca evamastviti tenokte dharmajñena svarociṣā / dvitīyā tu tadā kanyā idaṃ vacanamabravīt

64.4

कुमारब्रह्मचार्यासीत् पारो नाम पिता मम । ब्रह्मर्षिः सुमहाभागो वेदवेदाङ्गपारगः

kumārabrahmacāryāsīt pāro nāma pitā mama / brahmarṣiḥ sumahābhāgo vedavedāṅgapāragaḥ

64.5

तस्य पुंस्कोकिलालापरमणीये मधौ पुरा । आजगामाप्सराभ्यासं प्रख्याता पुञ्जिकास्तना

tasya puṃskokilālāparamaṇīye madhau purā / ājagāmāpsarābhyāsaṃ prakhyātā puñjikāstanā

64.6

कामवक्तव्यतां नीतः स तदा मुनिपुङ्गवः । तत्संयोगे ऽहमुत्पन्ना तस्यामत्र महाचले

kāmavaktavyatāṃ nītaḥ sa tadā munipuṅgavaḥ / tatsaṃyoge 'hamutpannā tasyāmatra mahācale

64.7

विहाय मां गता सा च मातास्मिन्निर्जने वने । बालामेकां महीपृष्ठे व्यालश्वापदसंकुले

vihāya māṃ gatā sā ca mātāsminnirjane vane / bālāmekāṃ mahīpṛṣṭhe vyālaśvāpadasaṃkule

64.8

ततः कलाभिः सोमस्य वर्धन्तीभिरहः क्षये । आप्याय्यमानाहरहो वृद्धिं यातास्मि सत्तम

tataḥ kalābhiḥ somasya vardhantībhirahaḥ kṣaye / āpyāyyamānāharaho vṛddhiṃ yātāsmi sattama

64.9

ततः कलावतीत्येतन्मम नाम महात्मना । गृहीतायः कृतं पित्रा गन्धर्वेण शुभानना

tataḥ kalāvatītyetanmama nāma mahātmanā / gṛhītāyaḥ kṛtaṃ pitrā gandharveṇa śubhānanā

64.10

न दत्ताहं तदा तेन याचितेन महात्मना । देवारिणालिना सुप्तस्ततो मे घातितः पिता

na dattāhaṃ tadā tena yācitena mahātmanā / devāriṇālinā suptastato me ghātitaḥ pitā

64.11

ततो ऽहमतिनिर्वेदादात्मव्यापादनोद्यता । निवारिता शम्भुपत्न्या सत्या सत्यप्रतिश्रवा

tato 'hamatinirvedādātmavyāpādanodyatā / nivāritā śambhupatnyā satyā satyapratiśravā

64.12

मा शुचः सुभ्रु ! भर्ता ते महाभागो भविष्यति । स्वरोचिर्नाम पुत्रश्च मनुस्तस्य भविष्यति

mā śucaḥ subhru ! bhartā te mahābhāgo bhaviṣyati / svarocirnāma putraśca manustasya bhaviṣyati

64.13

आज्ञाञ्च निधयः सर्वे करिष्यन्ति तवादृताः । यथाभिलषितं वित्तं प्रदास्यन्ति च ते शुभे

ājñāñca nidhayaḥ sarve kariṣyanti tavādṛtāḥ / yathābhilaṣitaṃ vittaṃ pradāsyanti ca te śubhe

64.14

यस्या वत्से प्रभावेण विद्यायास्तां गृहाण मे । पद्मिनी नाम विद्येयं महापद्माभिपूजिता

yasyā vatse prabhāveṇa vidyāyāstāṃ gṛhāṇa me / padminī nāma vidyeyaṃ mahāpadmābhipūjitā

64.15

इत्याह मां दक्षसुता सती सत्यपरायणा । स्वरोचिस्त्वं ध्रुवं देवी नान्यथा सा वदिष्यति

ityāha māṃ dakṣasutā satī satyaparāyaṇā / svarocistvaṃ dhruvaṃ devī nānyathā sā vadiṣyati

64.16

साहं प्राणप्रदायाद्य तां विद्यां स्वं तथा वपुः । प्रयच्छामि प्रतीच्छ त्वं प्रसादसुमुखो मम

sāhaṃ prāṇapradāyādya tāṃ vidyāṃ svaṃ tathā vapuḥ / prayacchāmi pratīccha tvaṃ prasādasumukho mama

64.17

मार्कण्डेय उवाच एवमस्त्विति तामाह स तु कन्यां कलावतीम् । विभावर्याः कलावत्याः स्निग्धदृष्ट्यानुमोदितः

mārkaṇḍeya uvāca evamastviti tāmāha sa tu kanyāṃ kalāvatīm / vibhāvaryāḥ kalāvatyāḥ snigdhadṛṣṭyānumoditaḥ

64.18

जग्राह च ततः पाणी स तयोरमरद्युतिः । नदत्सु देवतूर्येषु नृत्यन्तीष्वप्सरः सु च

jagrāha ca tataḥ pāṇī sa tayoramaradyutiḥ / nadatsu devatūryeṣu nṛtyantīṣvapsaraḥ su ca

64.19

← Adhyaya 63Adhyaya 65