वायवीयसंहिता पूर्वभाग — Adhyaya 26

वायुरुवाच उत्पाद्य कौशिकीं गौरी ब्रह्मणे प्रतिपाद्य ताम् तस्य प्रत्युपकाराय पितामहमथाब्रवीत्

vāyuruvāca utpādya kauśikīṃ gaurī brahmaṇe pratipādya tām tasya pratyupakārāya pitāmahamathābravīt

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.1

देव्युवाच दृष्टः किमेष भवता शार्दूलो मदुपाश्रयः अनेन दुष्टसत्त्वेभ्यो रक्षितं मत्तपोवनम्

devyuvāca dṛṣṭaḥ kimeṣa bhavatā śārdūlo madupāśrayaḥ anena duṣṭasattvebhyo rakṣitaṃ mattapovanam

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.2

मय्यर्पितमना एष भजते मामनन्यधीः अस्य संरक्षणादन्यत्प्रियं मम न विद्यते

mayyarpitamanā eṣa bhajate māmananyadhīḥ asya saṃrakṣaṇādanyatpriyaṃ mama na vidyate

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.3

भवितव्यमनेनातो ममान्तःपुरचारिणा गणेश्वरपदं चास्मै प्रीत्या दास्यति शंकरः

bhavitavyamanenāto mamāntaḥpuracāriṇā gaṇeśvarapadaṃ cāsmai prītyā dāsyati śaṃkaraḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.4

एनमग्रेसरं कृत्वा सखीभिर्गन्तुमुत्सहे प्रदीयतामनुज्ञा मे प्रजानां पतिना १ त्वया

enamagresaraṃ kṛtvā sakhībhirgantumutsahe pradīyatāmanujñā me prajānāṃ patinā 1 tvayā

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.5

इत्युक्तः प्रहसन्ब्रह्मा देवीम्मुग्धामिव स्मयन् तस्य तीव्रैः पुरावृत्तैर्दौरात्म्यं समवर्णयत् १

ityuktaḥ prahasanbrahmā devīmmugdhāmiva smayan tasya tīvraiḥ purāvṛttairdaurātmyaṃ samavarṇayat 1

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.6

ब्रह्मोवाच पशौ देवि मृगाः क्रूराः क्व च ते ऽनुग्रहः शुभः आशीविषमुखे साक्षादमृतं किं निषिच्यते

brahmovāca paśau devi mṛgāḥ krūrāḥ kva ca te 'nugrahaḥ śubhaḥ āśīviṣamukhe sākṣādamṛtaṃ kiṃ niṣicyate

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.7

व्याघ्रमात्रेण सन्नेष दुष्टः को ऽपि निशाचरः अनेन भक्षिता गावो ब्राह्मणाश्च तपोधनाः

vyāghramātreṇa sanneṣa duṣṭaḥ ko 'pi niśācaraḥ anena bhakṣitā gāvo brāhmaṇāśca tapodhanāḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.8

तर्पयंस्तान्यथाकामं कामरूपी चरत्यसौ अवश्यं खलु भोक्तव्यं फलं पापस्य कर्मणः

tarpayaṃstānyathākāmaṃ kāmarūpī caratyasau avaśyaṃ khalu bhoktavyaṃ phalaṃ pāpasya karmaṇaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.9

अतः किं कृपया कृत्यमीदृशेषु दुरात्मसु अनेन देव्याः किं कृत्यं प्रकृत्या कलुषात्मना

ataḥ kiṃ kṛpayā kṛtyamīdṛśeṣu durātmasu anena devyāḥ kiṃ kṛtyaṃ prakṛtyā kaluṣātmanā

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.10

देव्युवाच यदुक्तं भवता सर्वं तथ्यमस्त्वयमीदृशः तथापि मां प्रपन्नो ऽभून्न त्याज्यो मामुपाश्रितः

devyuvāca yaduktaṃ bhavatā sarvaṃ tathyamastvayamīdṛśaḥ tathāpi māṃ prapanno 'bhūnna tyājyo māmupāśritaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.11

ब्रह्मोवाच अस्य भक्तिमविज्ञाय प्राग्वृत्तं ते निवेदितम् भक्तिश्चेदस्य किं पापैर्न ते भक्तः प्रणश्यति

brahmovāca asya bhaktimavijñāya prāgvṛttaṃ te niveditam bhaktiścedasya kiṃ pāpairna te bhaktaḥ praṇaśyati

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.12

पुण्यकर्मापि किं कुर्यात्त्वदीयाज्ञानपेक्षया अजा प्रज्ञा पुराणी च त्वमेव परमेश्वरी

puṇyakarmāpi kiṃ kuryāttvadīyājñānapekṣayā ajā prajñā purāṇī ca tvameva parameśvarī

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.13

त्वदधीना हि सर्वेषां बंधमोक्षव्यवस्थितिः त्वदृते परमा शक्तिः संसिद्धिः कस्य कर्मणा

tvadadhīnā hi sarveṣāṃ baṃdhamokṣavyavasthitiḥ tvadṛte paramā śaktiḥ saṃsiddhiḥ kasya karmaṇā

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.14

त्वमेव विविधा शक्तिः भवानामथ वा स्वयम् अशक्तः कर्मकरणे कर्ता वा किं करिष्यति

tvameva vividhā śaktiḥ bhavānāmatha vā svayam aśaktaḥ karmakaraṇe kartā vā kiṃ kariṣyati

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.15

विष्णोश्च मम चान्येषां देवदानवरक्षसाम् तत्तदैश्वर्यसम्प्राप्त्यै तवैवाज्ञा हि कारणम्

viṣṇośca mama cānyeṣāṃ devadānavarakṣasām tattadaiśvaryasamprāptyai tavaivājñā hi kāraṇam

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.16

अतीताः खल्वसंख्याता ब्रह्माणो हरयो भवाः अनागतास्त्वसंख्यातास्त्वदाज्ञानुविधायिनः

atītāḥ khalvasaṃkhyātā brahmāṇo harayo bhavāḥ anāgatāstvasaṃkhyātāstvadājñānuvidhāyinaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.17

त्वामनाराध्य देवेशि पुरुषार्थचतुष्टयम् लब्धुं न शक्यमस्माभिरपि सर्वैः सुरोत्तमैः

tvāmanārādhya deveśi puruṣārthacatuṣṭayam labdhuṃ na śakyamasmābhirapi sarvaiḥ surottamaiḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.18

व्यत्यासो ऽपि भवेत्सद्यो ब्रह्मत्वस्थावरत्वयोः सुकृतं दुष्कृतं चापि त्वयेव स्थापितं यतः

vyatyāso 'pi bhavetsadyo brahmatvasthāvaratvayoḥ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ cāpi tvayeva sthāpitaṃ yataḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.19

त्वं हि सर्वजगद्भर्तुश्शिवस्य परमात्मनः अनादिमध्यनिधना शक्तिराद्या सनातनी

tvaṃ hi sarvajagadbhartuśśivasya paramātmanaḥ anādimadhyanidhanā śaktirādyā sanātanī

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.20

समस्तलोकयात्रार्थं मूर्तिमाविश्य कामपि क्रीडसे २ विविधैर्भावैः कस्त्वां जानाति तत्त्वतः

samastalokayātrārthaṃ mūrtimāviśya kāmapi krīḍase 2 vividhairbhāvaiḥ kastvāṃ jānāti tattvataḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.21

अतो दुष्कृतकर्मापि व्याघ्रो ऽयं त्वदनुग्रहात् प्राप्नोतु परमां सिद्धिमत्र कः प्रतिबन्धकः

ato duṣkṛtakarmāpi vyāghro 'yaṃ tvadanugrahāt prāpnotu paramāṃ siddhimatra kaḥ pratibandhakaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.22

इत्यात्मनः परं भावं स्मारयित्वानुरूपतः ब्रह्मणाभ्यर्थिता गौरी तपसो ऽपि न्यवर्तत

ityātmanaḥ paraṃ bhāvaṃ smārayitvānurūpataḥ brahmaṇābhyarthitā gaurī tapaso 'pi nyavartata

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.23

ततो देवीमनुज्ञाप्य ब्रह्मण्यन्तर्हिते सति देवीं च मातरं दृष्ट्वा मेनां हिमवता सह

tato devīmanujñāpya brahmaṇyantarhite sati devīṃ ca mātaraṃ dṛṣṭvā menāṃ himavatā saha

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.24

प्रणम्याश्वास्य बहुधा पितरौ विरहासहौ तपः प्रणयिनो देवी तपोवनमहीरुहान्

praṇamyāśvāsya bahudhā pitarau virahāsahau tapaḥ praṇayino devī tapovanamahīruhān

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.25

विप्रयोगशुचेवाग्रे पुष्पबाष्पं विमुंचतः तत्तुच्छाखासमारूढविहगो दीरितै रुतैः

viprayogaśucevāgre puṣpabāṣpaṃ vimuṃcataḥ tattucchākhāsamārūḍhavihago dīritai rutaiḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.26

व्याकुलं बहुधा दीनं विलापमिव कुर्वतः सखीभ्यः कथयंत्येवं सत्त्वरा भर्तृदर्शने

vyākulaṃ bahudhā dīnaṃ vilāpamiva kurvataḥ sakhībhyaḥ kathayaṃtyevaṃ sattvarā bhartṛdarśane

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.27

पुरस्कृत्य च तं व्याघ्रं स्नेहात्पुत्रमिवौरसम् देहस्य प्रभया चैव दीपयन्ती दिशो दश

puraskṛtya ca taṃ vyāghraṃ snehātputramivaurasam dehasya prabhayā caiva dīpayantī diśo daśa

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.28

प्रययौ मंदरं गौरी यत्र भर्ता महेश्वरः सर्वेषां जगतां धाता कर्ता पाता विनाशकृत्

prayayau maṃdaraṃ gaurī yatra bhartā maheśvaraḥ sarveṣāṃ jagatāṃ dhātā kartā pātā vināśakṛt

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 26.29