वायवीयसंहिता पूर्वभाग — Adhyaya 4

सूत उवाच तस्मिन्देशे महाभागा मुनयश्शंसितव्रताः अर्चयंतो महादेवं सत्रमारेभिरे तदा

sūta uvāca tasmindeśe mahābhāgā munayaśśaṃsitavratāḥ arcayaṃto mahādevaṃ satramārebhire tadā

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.1

तच्च सत्रं प्रववृते सर्वाश्चर्यं महर्षिणाम् १ विश्वं सिसृक्षमाणानां पुरा विश्वसृजामिव

tacca satraṃ pravavṛte sarvāścaryaṃ maharṣiṇām 1 viśvaṃ sisṛkṣamāṇānāṃ purā viśvasṛjāmiva

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.2

अथ काले गते सत्रे समाप्ते भूरिदक्षिणे पितामहनियोगेन वायुस्तत्रागमत्स्वयम्

atha kāle gate satre samāpte bhūridakṣiṇe pitāmahaniyogena vāyustatrāgamatsvayam

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.3

शिष्यस्स्वयंभुवो देवस्सर्वप्रत्यक्षदृग्वशी आज्ञायां मरुतो यस्य संस्थितास्सप्तसप्तकाः

śiṣyassvayaṃbhuvo devassarvapratyakṣadṛgvaśī ājñāyāṃ maruto yasya saṃsthitāssaptasaptakāḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.4

प्रेरयञ्छश्वदंगानि प्राणाद्याभिः स्ववृत्तिभिः सर्वभूतशरीराणां कुरुते यश्च धारणम्

prerayañchaśvadaṃgāni prāṇādyābhiḥ svavṛttibhiḥ sarvabhūtaśarīrāṇāṃ kurute yaśca dhāraṇam

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.5

अणिमादिभिरष्टाभिरैश्वर्यैश्च समन्वितः तिर्यक्कालादिभिर्मेध्यैर्भुवनानि बिभर्ति यः

aṇimādibhiraṣṭābhiraiśvaryaiśca samanvitaḥ tiryakkālādibhirmedhyairbhuvanāni bibharti yaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.6

आकाशयोनिर्द्विगुणः स्पर्शशब्दसमन्वयात् तेजसां प्रकृतिश्चेति यमाहुस्तत्त्वचिंतकाः

ākāśayonirdviguṇaḥ sparśaśabdasamanvayāt tejasāṃ prakṛtiśceti yamāhustattvaciṃtakāḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.7

तमाश्रमगतं दृष्ट्वा मुनयो दीर्घसत्रिणः पितामहवचः स्मृत्वा प्रहर्षमतुलं ययुः

tamāśramagataṃ dṛṣṭvā munayo dīrghasatriṇaḥ pitāmahavacaḥ smṛtvā praharṣamatulaṃ yayuḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.8

अभ्युत्थाय ततस्सर्वे प्रणम्यांबरसंभवम् चामीकरमयं तस्मै विष्टरं समकल्पयन्

abhyutthāya tatassarve praṇamyāṃbarasaṃbhavam cāmīkaramayaṃ tasmai viṣṭaraṃ samakalpayan

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.9

सोपि तत्र समासीनो मुनिभिस्सम्यगर्चितः प्रतिनंद्य च तान् सर्वान् पप्रच्छ कुशलं ततः

sopi tatra samāsīno munibhissamyagarcitaḥ pratinaṃdya ca tān sarvān papraccha kuśalaṃ tataḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.10

वायुरुवाच अत्र वः कुशलं विप्राः कच्चिद्वृत्ते महाक्रतौ कच्चिद्यज्ञहनो दैत्या न बाधेरन्सुरद्विषः

vāyuruvāca atra vaḥ kuśalaṃ viprāḥ kaccidvṛtte mahākratau kaccidyajñahano daityā na bādheransuradviṣaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.11

प्रायश्चित्तं दुरिष्टं वा न कच्चित्समजायत स्तोत्रशस्त्रगृहैर्देवान् पित्ःन् पित्र्यैश्च कर्मभिः

prāyaścittaṃ duriṣṭaṃ vā na kaccitsamajāyata stotraśastragṛhairdevān pitḥn pitryaiśca karmabhiḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.12

कच्चिदभ्यर्च्य युष्माभिर्विधिरासीत्स्वनुष्ठितः निवृत्ते च महासत्रे पश्चात्किं वश्चिकीर्षितम्

kaccidabhyarcya yuṣmābhirvidhirāsītsvanuṣṭhitaḥ nivṛtte ca mahāsatre paścātkiṃ vaścikīrṣitam

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.13

इत्युक्ता मुनयः सर्वे वायुना शिवभाविना प्रहृष्टमनसः पूताः प्रत्यूचुर्विनयान्विताः

ityuktā munayaḥ sarve vāyunā śivabhāvinā prahṛṣṭamanasaḥ pūtāḥ pratyūcurvinayānvitāḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.14

मुनय ऊचुः अद्य नः कुशलं सर्वमद्य साधु भवेत्तपः अस्मच्छ्रेयोभिवृद्ध्यर्थं भवानत्रागतो यतः

munaya ūcuḥ adya naḥ kuśalaṃ sarvamadya sādhu bhavettapaḥ asmacchreyobhivṛddhyarthaṃ bhavānatrāgato yataḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.15

शृणु चेदं पुरावृत्तं तमसाक्रांतमानसैः उपासितः पुरास्माभिर्विज्ञानार्थं प्रजापतिः

śṛṇu cedaṃ purāvṛttaṃ tamasākrāṃtamānasaiḥ upāsitaḥ purāsmābhirvijñānārthaṃ prajāpatiḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.16

सोप्यस्माननुगृह्याह शरण्यश्शरणागतान् सर्वस्मादधिको रुद्रो विप्राः परमकारणम्

sopyasmānanugṛhyāha śaraṇyaśśaraṇāgatān sarvasmādadhiko rudro viprāḥ paramakāraṇam

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.17

तमप्रतर्क्यं याथात्म्यं भक्तिमानेव पश्यति भक्तिश्चास्य प्रसादेन प्रसादादेव निर्वृतिः

tamapratarkyaṃ yāthātmyaṃ bhaktimāneva paśyati bhaktiścāsya prasādena prasādādeva nirvṛtiḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.18

तस्मादस्य प्रसादार्थं नैमिषे सत्रयोगतः यजध्वं दीर्घसत्रेण रुद्रं परमकारणम्

tasmādasya prasādārthaṃ naimiṣe satrayogataḥ yajadhvaṃ dīrghasatreṇa rudraṃ paramakāraṇam

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.19

तत्प्रसादेन सत्रांते वायुस्तत्रागमिष्यति तन्मुखाज्ज्ञानलाभो वस्तत्र श्रेयो भविष्यति

tatprasādena satrāṃte vāyustatrāgamiṣyati tanmukhājjñānalābho vastatra śreyo bhaviṣyati

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.20

इत्यादिश्य वयं सर्वे प्रेषिता परमेष्ठिना अस्मिन्देशे महाभाग तवागमनकांक्षिणः

ityādiśya vayaṃ sarve preṣitā parameṣṭhinā asmindeśe mahābhāga tavāgamanakāṃkṣiṇaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.21

दीर्घसत्रं समासीना दिव्यवर्षसहस्रकम् अतस्तवागमादन्यत्प्रार्थ्यं नो नास्ति किंचन

dīrghasatraṃ samāsīnā divyavarṣasahasrakam atastavāgamādanyatprārthyaṃ no nāsti kiṃcana

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.22

इत्याकर्ण्य पुरावृत्तमृषीणां दीर्घसत्रिणाम् वायुः प्रीतमना भूत्वा तत्रासीन्मुनिसंवृतः

ityākarṇya purāvṛttamṛṣīṇāṃ dīrghasatriṇām vāyuḥ prītamanā bhūtvā tatrāsīnmunisaṃvṛtaḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.23

ततस्तैर्मुनिभिः पृष्टस्तेषां भावविवृद्धये सर्गादि शार्वमैश्वर्यं समासाद वदद्विभुः

tatastairmunibhiḥ pṛṣṭasteṣāṃ bhāvavivṛddhaye sargādi śārvamaiśvaryaṃ samāsāda vadadvibhuḥ

Vayaviya Samhita — Purva Bhaga 4.24