Vishnu Purana · Amsha 1 · Adhyaya 10

मैत्रेय उवाच

कथितं मे त्वया सर्वं यत् पृष्टो ऽसि महामुने । भृगुसर्गात् प्रभृत्य् एष सर्गो मे कथ्यतां पुनः

kathitaṃ me tvayā sarvaṃ yat pṛṣṭo 'si mahāmune / bhṛgusargāt prabhṛty eṣa sargo me kathyatāṃ punaḥ

1.10.1

पराशर उवाच

भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीर् विष्णुपरिग्रहः । तथा धातृविधातारौ ख्यात्यां जातौ सुतौ भृगोः

bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā lakṣmīr viṣṇuparigrahaḥ / tathā dhātṛvidhātārau khyātyāṃ jātau sutau bhṛgoḥ

1.10.2

आयतिर् नियतिश् चैव मेरोः कन्ये महात्मनः । धातृविधात्रोस् ते भार्ये तयोर् जातौ सुताव् उभौ

āyatir niyatiś caiva meroḥ kanye mahātmanaḥ / dhātṛvidhātros te bhārye tayor jātau sutāv ubhau

1.10.3

प्राणश् चैव मृकण्डुश् च मार्कण्डेयो मृकण्डुतः । ततो वेदशिरा जज्ञे प्राणस्यापि सुतं शृणु

prāṇaś caiva mṛkaṇḍuś ca mārkaṇḍeyo mṛkaṇḍutaḥ / tato vedaśirā jajñe prāṇasyāpi sutaṃ śṛṇu

1.10.4

प्राणस्य द्युतिमान् पुत्रो राजवांश् च ततो ऽभवत् । ततो वंशो महाभाग विस्तारं भार्गवो गतः

prāṇasya dyutimān putro rājavāṃś ca tato 'bhavat / tato vaṃśo mahābhāga vistāraṃ bhārgavo gataḥ

1.10.5

पत्नी मरीचेः संभूतिः पौर्णमासम् असूयत । विरजाः पर्वतश् चैव तस्य पुत्रौ महात्मनः

patnī marīceḥ saṃbhūtiḥ paurṇamāsam asūyata / virajāḥ parvataś caiva tasya putrau mahātmanaḥ

1.10.6

वंशसंकीर्तने पुत्रान् वदिष्ये ऽहं ततो द्विज । स्मृतिश् चाङ्गिरसः पत्नी प्रसूता कन्यकास् तथा । सिनीवाली कुहूश् चैव राका चानुमती तथा

vaṃśasaṃkīrtane putrān vadiṣye 'haṃ tato dvija / smṛtiś cāṅgirasaḥ patnī prasūtā kanyakās tathā / sinīvālī kuhūś caiva rākā cānumatī tathā

1.10.7

अनसूया तथैवात्रेर् जज्ञे पुत्रान् अकल्मषान् । सोमं दुर्वाससं चैव दत्तात्रेयं च योगिनम्

anasūyā tathaivātrer jajñe putrān akalmaṣān / somaṃ durvāsasaṃ caiva dattātreyaṃ ca yoginam

1.10.8

प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दत्तोलिस् तत्सुतो ऽभवत् । पूर्वजन्मनि सो ऽगस्त्यः स्मृतः स्वायंभुवे ऽन्तरे

prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dattolis tatsuto 'bhavat / pūrvajanmani so 'gastyaḥ smṛtaḥ svāyaṃbhuve 'ntare

1.10.9

कर्दमश् चार्वरीवांश् च सहिष्णुश् च सुतत्रयम् । क्षमा तु सुषुवे भार्या पुलहस्य प्रजापतेः

kardamaś cārvarīvāṃś ca sahiṣṇuś ca sutatrayam / kṣamā tu suṣuve bhāryā pulahasya prajāpateḥ

1.10.10

क्रतोश् च सन्नतिर् भार्या वालखिल्यान् असूयत । षष्टिस् तानि सहस्राणि ऋषीणाम् ऊर्ध्वरेतसाम् । अङ्गुष्ठपर्वमात्राणां ज्वलद्भास्करतेजसाम्

kratoś ca sannatir bhāryā vālakhilyān asūyata / ṣaṣṭis tāni sahasrāṇi ṛṣīṇām ūrdhvaretasām / aṅguṣṭhaparvamātrāṇāṃ jvaladbhāskaratejasām

1.10.11

ऊर्जायां च वसिष्ठस्य सप्ताजायन्त वै सुताः

ūrjāyāṃ ca vasiṣṭhasya saptājāyanta vai sutāḥ

1.10.12

रजो गोत्रोर्ध्वबाहुश् च सवनश् चानघस् तथा । सुतपाः शुक्र इत्य् एते सर्वे सप्तर्षयो ऽमलाः

rajo gotrordhvabāhuś ca savanaś cānaghas tathā / sutapāḥ śukra ity ete sarve saptarṣayo 'malāḥ

1.10.13

यो ऽसाव् अग्निर् अभिमानी ब्रह्मणस् तनयो ऽग्रजः । तस्मात् स्वाहा सुतांल् लेभे त्रीन् उदारौजसो द्विज

yo 'sāv agnir abhimānī brahmaṇas tanayo 'grajaḥ / tasmāt svāhā sutāṃl lebhe trīn udāraujaso dvija

1.10.14

पावकं पवमानं च शुचिं चापि जलाशिनम्

pāvakaṃ pavamānaṃ ca śuciṃ cāpi jalāśinam

1.10.15

तेषां तु संतताव् अन्ये चत्वारिंशच् च पञ्च च । कथ्यन्ते वह्नयश् चैते पिता पुत्रत्रयं च यत्

teṣāṃ tu saṃtatāv anye catvāriṃśac ca pañca ca / kathyante vahnayaś caite pitā putratrayaṃ ca yat

1.10.16

एवम् एकोनपञ्चाशद् वह्नयः परिकीर्तिताः

evam ekonapañcāśad vahnayaḥ parikīrtitāḥ

1.10.17

पितरो ब्रह्मणा सृष्टा व्याख्याता ये मया तव । अग्निष्वात्ता बर्हिषदो ऽनग्नयः साग्नयश् च ये

pitaro brahmaṇā sṛṣṭā vyākhyātā ye mayā tava / agniṣvāttā barhiṣado 'nagnayaḥ sāgnayaś ca ye

1.10.18

तेभ्यः स्वधा सुते जज्ञे मेनां वै धारिणीं तथा । ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ योगिन्यौ चाप्य् उभे द्विज

tebhyaḥ svadhā sute jajñe menāṃ vai dhāriṇīṃ tathā / te ubhe brahmavādinyau yoginyau cāpy ubhe dvija

1.10.19

उत्तमज्ञानसंपन्ने सर्वैः समुदितैर् गुणैः

uttamajñānasaṃpanne sarvaiḥ samuditair guṇaiḥ

1.10.20

इत्य् एषा दक्षकन्यानां कथितापत्यसंततिः । श्रद्धावान् संस्मरन्न् एताम् अनपत्यो न जायते

ity eṣā dakṣakanyānāṃ kathitāpatyasaṃtatiḥ / śraddhāvān saṃsmarann etām anapatyo na jāyate

1.10.21

Adhyaya 9Adhyaya 11