Vishnu Purana · Amsha 1 · Adhyaya 9

पराशर उवाच

इदं च शृणु मैत्रेय यत् पृष्टो ऽहम् इह त्वया । श्रीसंबद्धं मयाप्य् एतच् श्रुतम् आसीन् मरीचितः

idaṃ ca śṛṇu maitreya yat pṛṣṭo 'ham iha tvayā / śrīsaṃbaddhaṃ mayāpy etac śrutam āsīn marīcitaḥ

1.9.1

दुर्वासाः शंकरस्यांशश् चचार पृथिवीम् इमाम् । स ददर्श स्रजं दिव्याम् ऋषिर् विद्याधरीकरे

durvāsāḥ śaṃkarasyāṃśaś cacāra pṛthivīm imām / sa dadarśa srajaṃ divyām ṛṣir vidyādharīkare

1.9.2

संतानकानाम् अखिलं यस्या गन्धेन वासितम् । अतिसेव्यम् अभूद् ब्रह्मन् तद् वनं वनचारिणाम्

saṃtānakānām akhilaṃ yasyā gandhena vāsitam / atisevyam abhūd brahman tad vanaṃ vanacāriṇām

1.9.3

उन्मत्तव्रतधृग् विप्रः स दृष्ट्वा शोभनां स्रजम् । तां ययाचे वरारोहां विद्याधरवधूं ततः

unmattavratadhṛg vipraḥ sa dṛṣṭvā śobhanāṃ srajam / tāṃ yayāce varārohāṃ vidyādharavadhūṃ tataḥ

1.9.4

याचिता तेन तन्वङ्गी मालां विद्याधराङ्गना । ददौ तस्मै विशालाक्षी सादरं प्रणिपत्य तम्

yācitā tena tanvaṅgī mālāṃ vidyādharāṅganā / dadau tasmai viśālākṣī sādaraṃ praṇipatya tam

1.9.5

ताम् आदायात्मनो मूर्ध्नि स्रजम् उन्मत्तरूपधृक् । कृत्वा स विप्रो मैत्रेय परिबभ्राम मेदिनीम्

tām ādāyātmano mūrdhni srajam unmattarūpadhṛk / kṛtvā sa vipro maitreya paribabhrāma medinīm

1.9.6

स ददर्श समायान्तम् उन्मत्तैरावतस्थितम् । त्रैलोक्याधिपतिं देवं सह देवैः शचीपतिम्

sa dadarśa samāyāntam unmattairāvatasthitam / trailokyādhipatiṃ devaṃ saha devaiḥ śacīpatim

1.9.7

ताम् आत्मनः स शिरसः स्रजम् उन्मत्तषट्पदाम् । आदायामरराजाय चिक्षेपोन्मत्तवन् मुनिः

tām ātmanaḥ sa śirasaḥ srajam unmattaṣaṭpadām / ādāyāmararājāya cikṣeponmattavan muniḥ

1.9.8

गृहीत्वामरराजेन स्रग् ऐरावतमूर्धनि । न्यस्ता रराज कैलासशिखरे जाह्नवी यथा

gṛhītvāmararājena srag airāvatamūrdhani / nyastā rarāja kailāsaśikhare jāhnavī yathā

1.9.9

मदान्धकारिताक्षो ऽसौ गन्धाकृष्टेन वारणः । करेणाघ्राय चिक्षेप तां स्रजं धरणीतले

madāndhakāritākṣo 'sau gandhākṛṣṭena vāraṇaḥ / kareṇāghrāya cikṣepa tāṃ srajaṃ dharaṇītale

1.9.10

ततश् चुक्रोध भगवान् दुर्वासा मुनिसत्तमः । मैत्रेय देवराजानं क्रुद्धश् चैतद् उवाच ह

tataś cukrodha bhagavān durvāsā munisattamaḥ / maitreya devarājānaṃ kruddhaś caitad uvāca ha

1.9.11

दुर्वासा उवाच

ऐश्वर्यमददुष्टात्मन्न् अतिस्तब्धो ऽसि वासव । श्रियो धाम स्रजं यस् त्वं मद्दत्तां नाभिनन्दसि

aiśvaryamadaduṣṭātmann atistabdho 'si vāsava / śriyo dhāma srajaṃ yas tvaṃ maddattāṃ nābhinandasi

1.9.12

प्रसाद इति नोक्तं ते प्रणिपातपुरःसरम् । हर्षोत्फुल्लकपोलेन न चापि शिरसा धृता

prasāda iti noktaṃ te praṇipātapuraḥsaram / harṣotphullakapolena na cāpi śirasā dhṛtā

1.9.13

मया दत्ताम् इमां मालां यस्मान् न बहु मन्यसे । त्रैलोक्यश्रीर् अतो मूढ विनाशम् उपयास्यति

mayā dattām imāṃ mālāṃ yasmān na bahu manyase / trailokyaśrīr ato mūḍha vināśam upayāsyati

1.9.14

मां मन्यते ऽन्यैः सदृशं नूनं शक्र भवान् द्विजैः । अतो ऽवमानम् अस्मासु मानिना भवता कृतम्

māṃ manyate 'nyaiḥ sadṛśaṃ nūnaṃ śakra bhavān dvijaiḥ / ato 'vamānam asmāsu māninā bhavatā kṛtam

1.9.15

मद्दत्ता भवता यस्मात् क्षिप्ता माला महीतले । तस्मात् प्रणष्टलक्ष्मीकं त्रैलोक्यं ते भविष्यति

maddattā bhavatā yasmāt kṣiptā mālā mahītale / tasmāt praṇaṣṭalakṣmīkaṃ trailokyaṃ te bhaviṣyati

1.9.16

यस्य संजातकोपस्य भयम् एति चराचरम् । तं त्वं माम् अतिगर्वेण देवराजावमन्यसे

yasya saṃjātakopasya bhayam eti carācaram / taṃ tvaṃ mām atigarveṇa devarājāvamanyase

1.9.17

पराशर उवाच

महेन्द्रो वारणस्कन्धाद् अवतीर्य त्वरान्वितः । प्रसादयाम् आस मुनिं दुर्वाससम् अकल्मषम्

mahendro vāraṇaskandhād avatīrya tvarānvitaḥ / prasādayām āsa muniṃ durvāsasam akalmaṣam

1.9.18

प्रसाद्यमानः स तदा प्रणिपातपुरःसरम् । प्रत्युवाच सहस्राक्षं दुर्वासा मुनिसत्तमः

prasādyamānaḥ sa tadā praṇipātapuraḥsaram / pratyuvāca sahasrākṣaṃ durvāsā munisattamaḥ

1.9.19

दुर्वासा उवाच

नाहं कृपालुहृदयो न च मां भजते क्षमा । अन्ये ते मुनयः शक्र दुर्वाससम् अवेहि माम्

nāhaṃ kṛpāluhṛdayo na ca māṃ bhajate kṣamā / anye te munayaḥ śakra durvāsasam avehi mām

1.9.20

गौतमादिभिर् अन्यैस् त्वं गर्वम् आपादितो मुधा । अक्षान्तिसारसर्वस्वं दुर्वाससम् अवेहि माम्

gautamādibhir anyais tvaṃ garvam āpādito mudhā / akṣāntisārasarvasvaṃ durvāsasam avehi mām

1.9.21

वसिष्ठाद्यैर् दयासारैः स्तोत्रं कुर्वद्भिर् उच्चकैः । गर्वं गतो ऽसि येनैवं माम् अप्य् अद्यावमन्यसे

vasiṣṭhādyair dayāsāraiḥ stotraṃ kurvadbhir uccakaiḥ / garvaṃ gato 'si yenaivaṃ mām apy adyāvamanyase

1.9.22

ज्वलज्जटाकलापस्य भृकुटीकुटिलं मुखम् । निरीक्ष्य कस् त्रिभुवने मम यो न गतो भयम्

jvalajjaṭākalāpasya bhṛkuṭīkuṭilaṃ mukham / nirīkṣya kas tribhuvane mama yo na gato bhayam

1.9.23

नाहं क्षमिष्ये बहुना किम् उक्तेन शतक्रतो । विडम्बनाम् इमां भूयः करोष्य् अनुनयात्मिकाम्

nāhaṃ kṣamiṣye bahunā kim uktena śatakrato / viḍambanām imāṃ bhūyaḥ karoṣy anunayātmikām

1.9.24

पराशर उवाच

इत्य् उक्त्वा प्रययौ विप्रो देवराजो ऽपि तं पुनः । आरुह्यैरावतं ब्रह्मन् प्रययाव् अमरावतीम्

ity uktvā prayayau vipro devarājo 'pi taṃ punaḥ / āruhyairāvataṃ brahman prayayāv amarāvatīm

1.9.25

ततःप्रभृति निःश्रीकं सशक्रं भुवनत्रयम् । मैत्रेयासीद् अपध्वस्तं संक्षीणौषधिवीरुधम्

tataḥprabhṛti niḥśrīkaṃ saśakraṃ bhuvanatrayam / maitreyāsīd apadhvastaṃ saṃkṣīṇauṣadhivīrudham

1.9.26

न यज्ञाः संप्रवर्तन्ते न तपस्यन्ति तापसाः । न च दानादिधर्मेषु मनश् चक्रे तदा जनः

na yajñāḥ saṃpravartante na tapasyanti tāpasāḥ / na ca dānādidharmeṣu manaś cakre tadā janaḥ

1.9.27

निःसत्त्वाः सकला लोका लोभाद्युपहतेन्द्रियाः । स्वल्पे ऽपि हि बभूवुस् ते साभिलाषा द्विजोत्तम

niḥsattvāḥ sakalā lokā lobhādyupahatendriyāḥ / svalpe 'pi hi babhūvus te sābhilāṣā dvijottama

1.9.28

यतः सत्त्वं ततो लक्ष्मीः सत्त्वं भूत्यनुसारि च । निःश्रीकाणां कुतः सत्त्वं विना तेन गुणाः कुतः

yataḥ sattvaṃ tato lakṣmīḥ sattvaṃ bhūtyanusāri ca / niḥśrīkāṇāṃ kutaḥ sattvaṃ vinā tena guṇāḥ kutaḥ

1.9.29

बलशौर्याद्यभावश् च पुरुषाणां गुणैर् विना । लङ्घनीयः समस्तस्य बलशौर्यविवर्जितः । भवत्य् अपध्वस्तमतिर् लङ्घितः प्रथितः पुमान्

balaśauryādyabhāvaś ca puruṣāṇāṃ guṇair vinā / laṅghanīyaḥ samastasya balaśauryavivarjitaḥ / bhavaty apadhvastamatir laṅghitaḥ prathitaḥ pumān

1.9.30

एवम् अत्यन्तनिःश्रीके त्रैलोक्ये सत्त्ववर्जिते । देवान् प्रति बलोद्योगं चक्रुर् दैतेयदानवाः

evam atyantaniḥśrīke trailokye sattvavarjite / devān prati balodyogaṃ cakrur daiteyadānavāḥ

1.9.31

लोभाभिभूता निःश्रीका दैत्याः सत्त्वविवर्जिताः । श्रिया विहीनैर् निःसत्त्वैर् देवैश् चक्रुस् ततो रणम्

lobhābhibhūtā niḥśrīkā daityāḥ sattvavivarjitāḥ / śriyā vihīnair niḥsattvair devaiś cakrus tato raṇam

1.9.32

विजितास् त्रिदशा दैत्यैर् इन्द्राद्याः शरणं ययुः । पितामहं महाभागं हुताशनपुरोगमाः

vijitās tridaśā daityair indrādyāḥ śaraṇaṃ yayuḥ / pitāmahaṃ mahābhāgaṃ hutāśanapurogamāḥ

1.9.33

यथावत् कथितो देवैर् ब्रह्मा प्राह ततः सुरान् । परावरेशं शरणं व्रजध्वम् असुरार्दनम्

yathāvat kathito devair brahmā prāha tataḥ surān / parāvareśaṃ śaraṇaṃ vrajadhvam asurārdanam

1.9.34

उत्पत्तिस्थितिनाशानाम् अहेतुं हेतुम् ईश्वरम् । प्रजापतिपतिं विष्णुम् अनन्तम् अपराजितम्

utpattisthitināśānām ahetuṃ hetum īśvaram / prajāpatipatiṃ viṣṇum anantam aparājitam

1.9.35

प्रधानपुंसोर् अजयोः कारणं कार्यभूतयोः । प्रणतार्तिहरं विष्णुं स वः श्रेयो विधास्यति

pradhānapuṃsor ajayoḥ kāraṇaṃ kāryabhūtayoḥ / praṇatārtiharaṃ viṣṇuṃ sa vaḥ śreyo vidhāsyati

1.9.36

एवम् उक्त्वा सुरान् सर्वान् ब्रह्मा लोकपितामहः । क्षीरोदस्योत्तरं तीरं तैर् एव सहितो ययौ

evam uktvā surān sarvān brahmā lokapitāmahaḥ / kṣīrodasyottaraṃ tīraṃ tair eva sahito yayau

1.9.37

स गत्वा त्रिदशैः सर्वैः समवेतः पितामहः । तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः परावरपतिं हरिम्

sa gatvā tridaśaiḥ sarvaiḥ samavetaḥ pitāmahaḥ / tuṣṭāva vāgbhir iṣṭābhiḥ parāvarapatiṃ harim

1.9.38

ब्रह्मोवाच

नमामि सर्वं सर्वेशम् अनन्तम् अजम् अव्ययम् । लोकधामधराधारम् अप्रकाशम् अभेदिनम्

namāmi sarvaṃ sarveśam anantam ajam avyayam / lokadhāmadharādhāram aprakāśam abhedinam

1.9.39

नारायणम् अणीयांसम् अशेषाणाम् अणीयसाम् । समस्तानां गरिष्ठं च भूरादीनां गरीयसाम्

nārāyaṇam aṇīyāṃsam aśeṣāṇām aṇīyasām / samastānāṃ gariṣṭhaṃ ca bhūrādīnāṃ garīyasām

1.9.40

यत्र सर्वं यतः सर्वम् उत्पन्नं मत्पुरःसरम् । सर्वभूतश् च यो देवः पराणाम् अपि यः परः

yatra sarvaṃ yataḥ sarvam utpannaṃ matpuraḥsaram / sarvabhūtaś ca yo devaḥ parāṇām api yaḥ paraḥ

1.9.41

परः परस्मात् पुरुषात् परमात्मस्वरूपधृक् । योगिभिश् चिन्त्यते यो ऽसौ मुक्तिहेतोर् मुमुक्षुभिः

paraḥ parasmāt puruṣāt paramātmasvarūpadhṛk / yogibhiś cintyate yo 'sau muktihetor mumukṣubhiḥ

1.9.42

सत्त्वादयो न सन्तीशे यत्र च प्राकृता गुणाः । स शुद्धः सर्वशुद्धेभ्यः पुमान् आद्यः प्रसीदतु

sattvādayo na santīśe yatra ca prākṛtā guṇāḥ / sa śuddhaḥ sarvaśuddhebhyaḥ pumān ādyaḥ prasīdatu

1.9.43

कलाकाष्ठानिमेषादि कालसूत्रस्य गोचरे । यस्य शक्तिर् न शुद्धस्य प्रसीदतु स नो हरिः

kalākāṣṭhānimeṣādi kālasūtrasya gocare / yasya śaktir na śuddhasya prasīdatu sa no hariḥ

1.9.44

प्रोच्यते परमेशो हि यः शुद्धो ऽप्य् उपचारतः । प्रसीदतु स नो विष्णुर् आत्मा यः सर्वदेहिनाम्

procyate parameśo hi yaḥ śuddho 'py upacārataḥ / prasīdatu sa no viṣṇur ātmā yaḥ sarvadehinām

1.9.45

यः कारणं च कार्यं च कारणस्यापि कारणम् । कार्यस्यापि च यः कार्यं प्रसीदतु स नो हरिः

yaḥ kāraṇaṃ ca kāryaṃ ca kāraṇasyāpi kāraṇam / kāryasyāpi ca yaḥ kāryaṃ prasīdatu sa no hariḥ

1.9.46

कार्यकार्यस्य यत् कार्यं तत्कार्यस्यापि यः स्वयम् । तत्कार्यकार्यभूतो यस् ततश् च प्रणतो ऽस्मि तम्

kāryakāryasya yat kāryaṃ tatkāryasyāpi yaḥ svayam / tatkāryakāryabhūto yas tataś ca praṇato 'smi tam

1.9.47

कारणं कारणस्यापि तस्य कारणकारणम् । तत्कारणानां हेतुं तं प्रणतो ऽस्मि सुरेश्वरम्

kāraṇaṃ kāraṇasyāpi tasya kāraṇakāraṇam / tatkāraṇānāṃ hetuṃ taṃ praṇato 'smi sureśvaram

1.9.48

भोक्तारं भोज्यभूतं च स्रष्टारं सृज्यम् एव च । कार्यकर्तृस्वरूपं तं प्रणतो ऽस्मि परं पदम्

bhoktāraṃ bhojyabhūtaṃ ca sraṣṭāraṃ sṛjyam eva ca / kāryakartṛsvarūpaṃ taṃ praṇato 'smi paraṃ padam

1.9.49

विशुद्धबोधवन् नित्यम् अजम् अक्षयम् अव्ययम् । अव्यक्तम् अविकारं यत् तद् विष्णोः परमं पदम्

viśuddhabodhavan nityam ajam akṣayam avyayam / avyaktam avikāraṃ yat tad viṣṇoḥ paramaṃ padam

1.9.50

न स्थूलं न च सूक्ष्मं यन् न विशेषणगोचरम् । तत् पदं परमं विष्णोः प्रणमामि सदामलम्

na sthūlaṃ na ca sūkṣmaṃ yan na viśeṣaṇagocaram / tat padaṃ paramaṃ viṣṇoḥ praṇamāmi sadāmalam

1.9.51

यस्यायुतायुतांशांशे विश्वशक्तिर् इयं स्थिता । परब्रह्मस्वरूपस्य प्रणमामि तम् अव्ययम्

yasyāyutāyutāṃśāṃśe viśvaśaktir iyaṃ sthitā / parabrahmasvarūpasya praṇamāmi tam avyayam

1.9.52

यन् न देवा न मुनयो न चाहं न च शंकरः । जानन्ति परमेशस्य तद् विष्णोः परमं पदम्

yan na devā na munayo na cāhaṃ na ca śaṃkaraḥ / jānanti parameśasya tad viṣṇoḥ paramaṃ padam

1.9.53

यद् योगिनः सदोद्युक्ताः पुण्यपापक्षये ऽक्षयम् । पश्यन्ति प्रणवे चिन्त्यं तद् विष्णोः परमं पदम्

yad yoginaḥ sadodyuktāḥ puṇyapāpakṣaye 'kṣayam / paśyanti praṇave cintyaṃ tad viṣṇoḥ paramaṃ padam

1.9.54

शक्तयो यस्य देवस्य ब्रह्मविष्णुशिवात्मिकाः । भवन्त्य् अभूतपूर्वस्य तद् विष्णोः परमं पदम्

śaktayo yasya devasya brahmaviṣṇuśivātmikāḥ / bhavanty abhūtapūrvasya tad viṣṇoḥ paramaṃ padam

1.9.55

सर्वेश सर्वभूतात्मन् सर्व सर्वाश्रयाच्युत । प्रसीद विष्णो भक्तानां व्रज नो दृष्टिगोचरम्

sarveśa sarvabhūtātman sarva sarvāśrayācyuta / prasīda viṣṇo bhaktānāṃ vraja no dṛṣṭigocaram

1.9.56

पराशर उवाच

इत्य् उदीरितम् आकर्ण्य ब्रह्मणस् त्रिदशास् ततः । प्रणम्योचुः प्रसीदेति व्रज नो दृष्टिगोचरम्

ity udīritam ākarṇya brahmaṇas tridaśās tataḥ / praṇamyocuḥ prasīdeti vraja no dṛṣṭigocaram

1.9.57

यन् नायं भगवान् ब्रह्मा जानाति परमं पदम् । तं नताः स्मो जगद्धाम तव सर्वगताच्युत

yan nāyaṃ bhagavān brahmā jānāti paramaṃ padam / taṃ natāḥ smo jagaddhāma tava sarvagatācyuta

1.9.58

इत्य् अन्ते वचसस् तेषां देवानां ब्रह्मणस् तथा । ऊचुर् देवर्षयः सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः

ity ante vacasas teṣāṃ devānāṃ brahmaṇas tathā / ūcur devarṣayaḥ sarve bṛhaspatipurogamāḥ

1.9.59

आद्यो यज्ञः पुमान् ईड्यो यः पूर्वेषां च पूर्वजः । तं नताः स्मो जगत्स्रष्टुः स्रष्टारम् अविशेषणम्

ādyo yajñaḥ pumān īḍyo yaḥ pūrveṣāṃ ca pūrvajaḥ / taṃ natāḥ smo jagatsraṣṭuḥ sraṣṭāram aviśeṣaṇam

1.9.60

भगवन् भूतभव्येश यज्ञमूर्तिधराव्यय । प्रसीद प्रणतानां त्वं सर्वेषां देहि दर्शनम्

bhagavan bhūtabhavyeśa yajñamūrtidharāvyaya / prasīda praṇatānāṃ tvaṃ sarveṣāṃ dehi darśanam

1.9.61

एष ब्रह्मा तथैवायं सह रुद्रैस् त्रिलोचनः । सर्वादित्यैः समं पूषा पावको ऽयं सहाग्निभिः

eṣa brahmā tathaivāyaṃ saha rudrais trilocanaḥ / sarvādityaiḥ samaṃ pūṣā pāvako 'yaṃ sahāgnibhiḥ

1.9.62

अश्विनौ वसवश् चेमे सर्वे चैते मरुद्गणाः । साध्या विश्वे तथा देवा देवेन्द्रश् चायम् ईश्वरः

aśvinau vasavaś ceme sarve caite marudgaṇāḥ / sādhyā viśve tathā devā devendraś cāyam īśvaraḥ

1.9.63

प्रणामप्रवणा नाथ दैत्यसैन्यपराजिताः । शरणं त्वाम् अनुप्राप्ताः समस्ता देवतागणाः

praṇāmapravaṇā nātha daityasainyaparājitāḥ / śaraṇaṃ tvām anuprāptāḥ samastā devatāgaṇāḥ

1.9.64

एवं संस्तूयमानस् तु भगवाञ् छङ्खचक्रधृक् । जगाम दर्शनं तेषां मैत्रेय परमेश्वरः

evaṃ saṃstūyamānas tu bhagavāñ chaṅkhacakradhṛk / jagāma darśanaṃ teṣāṃ maitreya parameśvaraḥ

1.9.65

तं दृष्ट्वा ते तदा देवाः शङ्खचक्रगदाधरम् । अपूर्वरूपसंस्थानं तेजसां राशिम् ऊर्जितम्

taṃ dṛṣṭvā te tadā devāḥ śaṅkhacakragadādharam / apūrvarūpasaṃsthānaṃ tejasāṃ rāśim ūrjitam

1.9.66

प्रणम्य प्रणताः पूर्वं संक्षोभस्तिमितेक्षणाः । तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षं पितामहपुरोगमाः

praṇamya praṇatāḥ pūrvaṃ saṃkṣobhastimitekṣaṇāḥ / tuṣṭuvuḥ puṇḍarīkākṣaṃ pitāmahapurogamāḥ

1.9.67

देवा ऊचुः

नमो नमस् ते विश्वेश त्वं ब्रह्मा त्वं पिनाकधृक् । इन्द्रस् त्वम् अग्निः पवनो वरुणः सविता यमः । वसवो मरुतः साध्या विश्वेदेवगणा भवान्

namo namas te viśveśa tvaṃ brahmā tvaṃ pinākadhṛk / indras tvam agniḥ pavano varuṇaḥ savitā yamaḥ / vasavo marutaḥ sādhyā viśvedevagaṇā bhavān

1.9.68

यो ऽयं तवागतो देव समीपं देवतागणः । स त्वम् एव जगत्स्रष्टा यतः सर्वगतो भवान्

yo 'yaṃ tavāgato deva samīpaṃ devatāgaṇaḥ / sa tvam eva jagatsraṣṭā yataḥ sarvagato bhavān

1.9.69

त्वं यज्ञस् त्वं वषट्कारस् त्वम् ओङ्कारः प्रजापतिः । वेत्ता वेद्यं च सर्वात्मंस् त्वन्मयं चाखिलं जगत्

tvaṃ yajñas tvaṃ vaṣaṭkāras tvam oṅkāraḥ prajāpatiḥ / vettā vedyaṃ ca sarvātmaṃs tvanmayaṃ cākhilaṃ jagat

1.9.70

त्वाम् आर्ताः शरणं विष्णो प्रयाता दैत्यनिर्जिताः । वयं प्रसीद सर्वात्मंस् तेजसाप्याययस्व नः

tvām ārtāḥ śaraṇaṃ viṣṇo prayātā daityanirjitāḥ / vayaṃ prasīda sarvātmaṃs tejasāpyāyayasva naḥ

1.9.71

तावद् आर्तिस् तथा वाञ्छा तावन् मोहस् तथासुखम् । यावन् नायाति शरणं त्वाम् अशेषाघनाशनम्

tāvad ārtis tathā vāñchā tāvan mohas tathāsukham / yāvan nāyāti śaraṇaṃ tvām aśeṣāghanāśanam

1.9.72

त्वं प्रसादं प्रसन्नात्मन् प्रपन्नानां कुरुष्व नः । तेजसां नाथ सर्वेषां स्वशक्त्याप्यायनं कुरु

tvaṃ prasādaṃ prasannātman prapannānāṃ kuruṣva naḥ / tejasāṃ nātha sarveṣāṃ svaśaktyāpyāyanaṃ kuru

1.9.73

पराशर उवाच

एवं संस्तूयमानस् तु प्रणतैर् अमरैर् हरिः । प्रसन्नदृष्टिर् भगवान् इदम् आह स विश्वकृत्

evaṃ saṃstūyamānas tu praṇatair amarair hariḥ / prasannadṛṣṭir bhagavān idam āha sa viśvakṛt

1.9.74

भगवान् उवाच

तेजसो भवतां देवाः करिष्याम्य् उपबृंहणम् । वदाम्य् अहं यत् क्रियतां भवद्भिस् तद् इदं सुराः

tejaso bhavatāṃ devāḥ kariṣyāmy upabṛṃhaṇam / vadāmy ahaṃ yat kriyatāṃ bhavadbhis tad idaṃ surāḥ

1.9.75

आनीय सहिता दैत्यैः क्षीराब्धौ सकलौषधीः । मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् । मथ्यताम् अमृतं देवाः सहाये मय्य् अवस्थिते

ānīya sahitā daityaiḥ kṣīrābdhau sakalauṣadhīḥ / manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā netraṃ kṛtvā tu vāsukim / mathyatām amṛtaṃ devāḥ sahāye mayy avasthite

1.9.76

सामपूर्वं च दैतेयास् तत्र साहाय्यकर्मणि । सामान्यफलभोक्तारो यूयं वाच्या भविष्यथ

sāmapūrvaṃ ca daiteyās tatra sāhāyyakarmaṇi / sāmānyaphalabhoktāro yūyaṃ vācyā bhaviṣyatha

1.9.77

मथ्यमाने च तत्राब्धौ यत् समुत्पद्यते ऽमृतम् । तत्पानाद् बलिनो यूयम् अमराश् च भविष्यथ

mathyamāne ca tatrābdhau yat samutpadyate 'mṛtam / tatpānād balino yūyam amarāś ca bhaviṣyatha

1.9.78

तथा चाहं करिष्यामि ते यथा त्रिदशद्विषः । न प्राप्स्यन्त्य् अमृतं देवाः केवलं क्लेशभागिनः

tathā cāhaṃ kariṣyāmi te yathā tridaśadviṣaḥ / na prāpsyanty amṛtaṃ devāḥ kevalaṃ kleśabhāginaḥ

1.9.79

पराशर उवाच

इत्य् उक्ता देवदेवेन सर्व एव ततः सुराः । संधानम् असुरैः कृत्वा यत्नवन्तो ऽमृते ऽभवन्

ity uktā devadevena sarva eva tataḥ surāḥ / saṃdhānam asuraiḥ kṛtvā yatnavanto 'mṛte 'bhavan

1.9.80

नानौषधीः समानीय देवदैतेयदानवाः । क्षिप्त्वा क्षीराब्धिपयसि शरदभ्रामलत्विषि

nānauṣadhīḥ samānīya devadaiteyadānavāḥ / kṣiptvā kṣīrābdhipayasi śaradabhrāmalatviṣi

1.9.81

मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा च वासुकिम् । ततो मथितुम् आरब्धा मैत्रेय तरसामृतम्

manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā netraṃ kṛtvā ca vāsukim / tato mathitum ārabdhā maitreya tarasāmṛtam

1.9.82

विबुधाः सहिताः सर्वे यतः पुच्छं ततः कृताः । कृष्णेन वासुकेर् दैत्याः पूर्वकाये निवेशिताः

vibudhāḥ sahitāḥ sarve yataḥ pucchaṃ tataḥ kṛtāḥ / kṛṣṇena vāsuker daityāḥ pūrvakāye niveśitāḥ

1.9.83

ते तस्य फणनिःश्वासवह्निनापहतत्विषः । निस्तेजसो ऽसुराः सर्वे बभूवुर् अमितद्युते

te tasya phaṇaniḥśvāsavahnināpahatatviṣaḥ / nistejaso 'surāḥ sarve babhūvur amitadyute

1.9.84

तेनैव मुखनिःश्वासवायुनास्तबलाहकैः । पुच्छप्रदेशे वर्षद्भिस् तदा चाप्यायिताः सुराः

tenaiva mukhaniḥśvāsavāyunāstabalāhakaiḥ / pucchapradeśe varṣadbhis tadā cāpyāyitāḥ surāḥ

1.9.85

क्षीरोदमध्ये भगवान् कूर्मरूपी स्वयं हरिः । मन्दराद्रेर् अधिष्ठानं भ्रमतो ऽभून् महामुने

kṣīrodamadhye bhagavān kūrmarūpī svayaṃ hariḥ / mandarādrer adhiṣṭhānaṃ bhramato 'bhūn mahāmune

1.9.86

रूपेणान्येन देवानां मध्ये चक्रगदाधरः । चकर्ष नागराजानं दैत्यमध्ये ऽपरेण च

rūpeṇānyena devānāṃ madhye cakragadādharaḥ / cakarṣa nāgarājānaṃ daityamadhye 'pareṇa ca

1.9.87

उपर्य् आक्रान्तवाञ् छैलं बृहद्रूपेण केशवः । तथापरेण मैत्रेय यन् न दृष्टं सुरासुरैः

upary ākrāntavāñ chailaṃ bṛhadrūpeṇa keśavaḥ / tathāpareṇa maitreya yan na dṛṣṭaṃ surāsuraiḥ

1.9.88

तेजसा नागराजानं तथाप्यायितवान् हरिः । अन्येन तेजसा देवान् उपबृंहितवान् विभुः

tejasā nāgarājānaṃ tathāpyāyitavān hariḥ / anyena tejasā devān upabṛṃhitavān vibhuḥ

1.9.89

मथ्यमाने ततस् तस्मिन् क्षीराब्धौ देवदानवैः । हविर्धामाभवत् पूर्वं सुरभिः सुरपूजिता

mathyamāne tatas tasmin kṣīrābdhau devadānavaiḥ / havirdhāmābhavat pūrvaṃ surabhiḥ surapūjitā

1.9.90

जग्मुर् मुदं ततो देवा दानवाश् च महामुने । व्याक्षिप्तचेतसश् चैव बभूवुः स्तिमितेक्षणाः

jagmur mudaṃ tato devā dānavāś ca mahāmune / vyākṣiptacetasaś caiva babhūvuḥ stimitekṣaṇāḥ

1.9.91

किम् एतद् इति सिद्धानां दिवि चिन्तयतां ततः । बभूव वारुणी देवी मदाघूर्णितलोचना

kim etad iti siddhānāṃ divi cintayatāṃ tataḥ / babhūva vāruṇī devī madāghūrṇitalocanā

1.9.92

कृतावर्तात् ततस् तस्मात् क्षीरोदाद् वासयञ् जगत् । गन्धेन पारिजातो ऽभूद् देवस्त्रीनन्दनस् तरुः

kṛtāvartāt tatas tasmāt kṣīrodād vāsayañ jagat / gandhena pārijāto 'bhūd devastrīnandanas taruḥ

1.9.93

रूपौदार्यगुणोपेतस् ततश् चाप्सरसां गणः । क्षीरोदधेः समुत्पन्नो मैत्रेय परमाद्भुतः

rūpaudāryaguṇopetas tataś cāpsarasāṃ gaṇaḥ / kṣīrodadheḥ samutpanno maitreya paramādbhutaḥ

1.9.94

ततः शीतांशुर् अभवज् जगृहे तं महेश्वरः । जगृहुश् च विषं नागाः क्षीरोदाब्धिसमुत्थितम्

tataḥ śītāṃśur abhavaj jagṛhe taṃ maheśvaraḥ / jagṛhuś ca viṣaṃ nāgāḥ kṣīrodābdhisamutthitam

1.9.95

ततो धन्वन्तरिर् देवः श्वेताम्बरधरः स्वयम् । बिभ्रत्कमण्डलुं पूर्णम् अमृतस्य समुत्थितः

tato dhanvantarir devaḥ śvetāmbaradharaḥ svayam / bibhratkamaṇḍaluṃ pūrṇam amṛtasya samutthitaḥ

1.9.96

ततः स्वस्थमनस्कास् ते सर्वे दैतेयदानवाः । बभूवुर् मुदिताः सद्यो मैत्रेय मुनिभिः सह

tataḥ svasthamanaskās te sarve daiteyadānavāḥ / babhūvur muditāḥ sadyo maitreya munibhiḥ saha

1.9.97

ततः स्फुरत्कान्तिमती विकासिकमले स्थिता । श्रीर् देवी पयसस् तस्माद् उत्थिता धृतपङ्कजा

tataḥ sphuratkāntimatī vikāsikamale sthitā / śrīr devī payasas tasmād utthitā dhṛtapaṅkajā

1.9.98

तां तुष्टुवुर् मुदा युक्ताः श्रीसूक्तेन महर्षयः

tāṃ tuṣṭuvur mudā yuktāḥ śrīsūktena maharṣayaḥ

1.9.99

विश्वावसुमुखास् तस्या गन्धर्वाः पुरतो जगुः । घृताचीप्रमुखा ब्रह्मन् ननृतुश् चाप्सरोगणाः

viśvāvasumukhās tasyā gandharvāḥ purato jaguḥ / ghṛtācīpramukhā brahman nanṛtuś cāpsarogaṇāḥ

1.9.100

गङ्गाद्याः सरितस् तोयैः स्नानार्थम् उपतस्थिरे । दिग्गजा हेमपात्रस्थम् आदाय विमलं जलम् । स्नापयां चक्रिरे देवीं सर्वलोकमहेश्वरीम्

gaṅgādyāḥ saritas toyaiḥ snānārtham upatasthire / diggajā hemapātrastham ādāya vimalaṃ jalam / snāpayāṃ cakrire devīṃ sarvalokamaheśvarīm

1.9.101

क्षीरोदो रूपधृक् तस्यै मालाम् अम्लानपङ्कजाम् । ददौ विभूषणान्य् अङ्गे विश्वकर्मा चकार ह

kṣīrodo rūpadhṛk tasyai mālām amlānapaṅkajām / dadau vibhūṣaṇāny aṅge viśvakarmā cakāra ha

1.9.102

दिव्यमाल्याम्बरधरा स्नाता भूषणभूषिता । पश्यतां सर्वदेवानां ययौ वक्षःस्थलं हरेः

divyamālyāmbaradharā snātā bhūṣaṇabhūṣitā / paśyatāṃ sarvadevānāṃ yayau vakṣaḥsthalaṃ hareḥ

1.9.103

ततो ऽवलोकिता देवा हरिवक्षःस्थलस्थया । लक्ष्म्या मैत्रेय सहसा परां निर्वृतिम् आगताः

tato 'valokitā devā harivakṣaḥsthalasthayā / lakṣmyā maitreya sahasā parāṃ nirvṛtim āgatāḥ

1.9.104

उद्वेगं परमं जग्मुर् दैत्या विष्णुपराङ्मुखाः । त्यक्ता लक्ष्म्या महाभाग विप्रचित्तिपुरोगमाः

udvegaṃ paramaṃ jagmur daityā viṣṇuparāṅmukhāḥ / tyaktā lakṣmyā mahābhāga vipracittipurogamāḥ

1.9.105

ततस् ते जगृहुर् दैत्या धन्वन्तरिकरे स्थितम् । कमण्डलुं महावीर्या यत्रास्ते तद् द्विजामृतम्

tatas te jagṛhur daityā dhanvantarikare sthitam / kamaṇḍaluṃ mahāvīryā yatrāste tad dvijāmṛtam

1.9.106

मायया मोहयित्वा तान् विष्णुः स्त्रीरूपम् आस्थितः । दानवेभ्यस् तद् आदाय देवेभ्यः प्रददौ विभुः

māyayā mohayitvā tān viṣṇuḥ strīrūpam āsthitaḥ / dānavebhyas tad ādāya devebhyaḥ pradadau vibhuḥ

1.9.107

ततः पपुः सुरगणाः शक्राद्यास् तत् तदामृतम् । उद्यतायुधनिस्त्रिंशा दैत्यास् तांश् च समभ्ययुः

tataḥ papuḥ suragaṇāḥ śakrādyās tat tadāmṛtam / udyatāyudhanistriṃśā daityās tāṃś ca samabhyayuḥ

1.9.108

पीते ऽमृते च बलिभिर् देवैर् दैत्यचमूस् तदा । वध्यमाना दिशो भेजे पातालं च विवेश वै

pīte 'mṛte ca balibhir devair daityacamūs tadā / vadhyamānā diśo bheje pātālaṃ ca viveśa vai

1.9.109

ततो देवा मुदा युक्ताः शङ्खचक्रगदाधरम् । प्रणिपत्य यथापूर्वम् अशासंस् तत् त्रिविष्टपम्

tato devā mudā yuktāḥ śaṅkhacakragadādharam / praṇipatya yathāpūrvam aśāsaṃs tat triviṣṭapam

1.9.110

ततः प्रसन्नभाः सूर्यः प्रययौ स्वेन वर्त्मना । ज्योतींषि च यथामार्गं प्रययुर् मुनिसत्तम

tataḥ prasannabhāḥ sūryaḥ prayayau svena vartmanā / jyotīṃṣi ca yathāmārgaṃ prayayur munisattama

1.9.111

जज्वाल भगवांश् चोच्चैश् चारुदीप्तिर् विभावसुः । धर्मे च सर्वभूतानां तदा मतिर् अजायत

jajvāla bhagavāṃś coccaiś cārudīptir vibhāvasuḥ / dharme ca sarvabhūtānāṃ tadā matir ajāyata

1.9.112

श्रिया जुष्टं च त्रैलोक्यं बभूव द्विजसत्तम । शक्रश् च त्रिदशश्रेष्ठः पुनः श्रीमान् अजायत

śriyā juṣṭaṃ ca trailokyaṃ babhūva dvijasattama / śakraś ca tridaśaśreṣṭhaḥ punaḥ śrīmān ajāyata

1.9.113

सिंहासनगतः शक्रः संप्राप्य त्रिदिवं पुनः । देवराज्ये स्थितो देवीं तुष्टावाब्जकरां ततः

siṃhāsanagataḥ śakraḥ saṃprāpya tridivaṃ punaḥ / devarājye sthito devīṃ tuṣṭāvābjakarāṃ tataḥ

1.9.114

इन्द्र उवाच

नमस्ये सर्वलोकानां जननीम् अब्जसंभवाम् । श्रियम् उन्निद्रपद्माक्षीं विष्णुवक्षःस्थलस्थिताम्

namasye sarvalokānāṃ jananīm abjasaṃbhavām / śriyam unnidrapadmākṣīṃ viṣṇuvakṣaḥsthalasthitām

1.9.115

त्वं सिद्धिस् त्वं स्वधा स्वाहा सुधा त्वं लोकपावनी । संध्या रात्रिः प्रभा भूतिर् मेधा श्रद्धा सरस्वती

tvaṃ siddhis tvaṃ svadhā svāhā sudhā tvaṃ lokapāvanī / saṃdhyā rātriḥ prabhā bhūtir medhā śraddhā sarasvatī

1.9.116

यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या च शोभने । आत्मविद्या च देवि त्वं विमुक्तिफलदायिनी

yajñavidyā mahāvidyā guhyavidyā ca śobhane / ātmavidyā ca devi tvaṃ vimuktiphaladāyinī

1.9.117

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस् त्वम् एव च । सौम्यासौम्यैर् जगद् रूपैस् त्वयैतद् देवि पूरितम्

ānvīkṣikī trayī vārtā daṇḍanītis tvam eva ca / saumyāsaumyair jagad rūpais tvayaitad devi pūritam

1.9.118

का त्व् अन्या त्वाम् ऋते देवि सर्वयज्ञमयं वपुः । अध्यास्ते देवदेवस्य योगिचिन्त्यं गदाभृतः

kā tv anyā tvām ṛte devi sarvayajñamayaṃ vapuḥ / adhyāste devadevasya yogicintyaṃ gadābhṛtaḥ

1.9.119

त्वया देवि परित्यक्तं सकलं भुवनत्रयम् । विनष्टप्रायम् अभवत् त्वयेदानीं समेधितम्

tvayā devi parityaktaṃ sakalaṃ bhuvanatrayam / vinaṣṭaprāyam abhavat tvayedānīṃ samedhitam

1.9.120

दाराः पुत्रास् तथागारं सुहृद्धान्यधनादिकम् । भवत्य् एतन् महाभागे नित्यं त्वद्वीक्षणान् नृणाम्

dārāḥ putrās tathāgāraṃ suhṛddhānyadhanādikam / bhavaty etan mahābhāge nityaṃ tvadvīkṣaṇān nṛṇām

1.9.121

शरीरारोग्यम् ऐश्वर्यम् अरिपक्षक्षयः सुखम् । देवि त्वद्दृष्टिदृष्टानां पुरुषाणां न दुर्लभम्

śarīrārogyam aiśvaryam aripakṣakṣayaḥ sukham / devi tvaddṛṣṭidṛṣṭānāṃ puruṣāṇāṃ na durlabham

1.9.122

त्वं माता सर्वभूतानां देवदेवो हरिः पिता । त्वयैतद् विष्णुना चाम्ब जगद् व्याप्तं चराचरम्

tvaṃ mātā sarvabhūtānāṃ devadevo hariḥ pitā / tvayaitad viṣṇunā cāmba jagad vyāptaṃ carācaram

1.9.123

मा नः कोशं तथा गोष्ठं मा गृहं मा परिच्छदम् । मा शरीरं कलत्रं च त्यजेथाः सर्वपावनि

mā naḥ kośaṃ tathā goṣṭhaṃ mā gṛhaṃ mā paricchadam / mā śarīraṃ kalatraṃ ca tyajethāḥ sarvapāvani

1.9.124

मा पुत्रान् मा सुहृद्वर्गान् मा पशून् मा विभूषणम् । त्यजेथा मम देवस्य विष्णोर् वक्षःस्थलालये

mā putrān mā suhṛdvargān mā paśūn mā vibhūṣaṇam / tyajethā mama devasya viṣṇor vakṣaḥsthalālaye

1.9.125

सत्त्वेन सत्यशौचाभ्यां तथा शीलादिभिर् गुणैः । त्यज्यन्ते ते नराः सद्यः संत्यक्ता ये त्वयामले

sattvena satyaśaucābhyāṃ tathā śīlādibhir guṇaiḥ / tyajyante te narāḥ sadyaḥ saṃtyaktā ye tvayāmale

1.9.126

त्वयावलोकिताः सद्यः शीलाद्यैर् अखिलैर् गुणैः । कुलैश्वर्यैश् च युज्यन्ते पुरुषा निर्गुणा अपि

tvayāvalokitāḥ sadyaḥ śīlādyair akhilair guṇaiḥ / kulaiśvaryaiś ca yujyante puruṣā nirguṇā api

1.9.127

स श्लाघ्यः स गुणी धन्यः स कुलीनः स बुद्धिमान् । स शूरः स च विक्रान्तो यस् त्वया देवि वीक्षितः

sa ślāghyaḥ sa guṇī dhanyaḥ sa kulīnaḥ sa buddhimān / sa śūraḥ sa ca vikrānto yas tvayā devi vīkṣitaḥ

1.9.128

सद्यो वैगुण्यम् आयान्ति शीलाद्याः सकला गुणाः । पराङ्मुखी जगद्धात्री यस्य त्वं विष्णुवल्लभे

sadyo vaiguṇyam āyānti śīlādyāḥ sakalā guṇāḥ / parāṅmukhī jagaddhātrī yasya tvaṃ viṣṇuvallabhe

1.9.129

न ते वर्णयितुं शक्ता गुणाञ् जिह्वापि वेधसः । प्रसीद देवि पद्माक्षि मास्मांस् त्याक्षीः कदाचन

na te varṇayituṃ śaktā guṇāñ jihvāpi vedhasaḥ / prasīda devi padmākṣi māsmāṃs tyākṣīḥ kadācana

1.9.130

पराशर उवाच

एवं श्रीः संस्तुता सम्यक् प्राह हृष्टा शतक्रतुम् । शृण्वतां सर्वदेवानां सर्वभूतस्थिता द्विज

evaṃ śrīḥ saṃstutā samyak prāha hṛṣṭā śatakratum / śṛṇvatāṃ sarvadevānāṃ sarvabhūtasthitā dvija

1.9.131

श्रीर् उवाच

परितुष्टास्मि देवेश स्तोत्रेणानेन ते हरे । वरं वृणीष्व यस् त्व् इष्टो वरदाहं तवागता

parituṣṭāsmi deveśa stotreṇānena te hare / varaṃ vṛṇīṣva yas tv iṣṭo varadāhaṃ tavāgatā

1.9.132

इन्द्र उवाच

वरदा यदि मे देवि वरार्हो यदि चाप्य् अहम् । त्रैलोक्यं न त्वया त्याज्यम् एष मे ऽस्तु वरः परः

varadā yadi me devi varārho yadi cāpy aham / trailokyaṃ na tvayā tyājyam eṣa me 'stu varaḥ paraḥ

1.9.133

स्तोत्रेण यस् तथैतेन त्वां स्तोष्यत्य् अब्धिसंभवे । स त्वया न परित्याज्यो द्वितीयो ऽस्तु वरो मम

stotreṇa yas tathaitena tvāṃ stoṣyaty abdhisaṃbhave / sa tvayā na parityājyo dvitīyo 'stu varo mama

1.9.134

श्रीर् उवाच

त्रैलोक्यं त्रिदशश्रेष्ठ न संत्यक्ष्यामि वासव । दत्तो वरो मयायं ते स्तोत्राराधनतुष्टया

trailokyaṃ tridaśaśreṣṭha na saṃtyakṣyāmi vāsava / datto varo mayāyaṃ te stotrārādhanatuṣṭayā

1.9.135

यश् च सायं तथा प्रातः स्तोत्रेणानेन मानवः । मां स्तोष्यति न तस्याहं भविष्यामि पराङ्मुखी

yaś ca sāyaṃ tathā prātaḥ stotreṇānena mānavaḥ / māṃ stoṣyati na tasyāhaṃ bhaviṣyāmi parāṅmukhī

1.9.136

पराशर उवाच

एवं ददौ वरौ देवी देवराजाय वै पुरा । मैत्रेय श्रीर् महाभागा स्तोत्राराधनतोषिता

evaṃ dadau varau devī devarājāya vai purā / maitreya śrīr mahābhāgā stotrārādhanatoṣitā

1.9.137

भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना श्रीः पूर्वम् उदधेः पुनः । देवदानवयत्नेन प्रसूतामृतमन्थने

bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā śrīḥ pūrvam udadheḥ punaḥ / devadānavayatnena prasūtāmṛtamanthane

1.9.138

एवं यदा जगत्स्वामी देवदेवो जनार्दनः । अवतारं करोत्य् एषा तदा श्रीस् तत्सहायिनी

evaṃ yadā jagatsvāmī devadevo janārdanaḥ / avatāraṃ karoty eṣā tadā śrīs tatsahāyinī

1.9.139

पुनश् च पद्मा संभूता आदित्यो ऽभूद् यदा हरिः । यदा तु भार्गवो रामस् तदाभूद् धरणी त्व् इयम्

punaś ca padmā saṃbhūtā ādityo 'bhūd yadā hariḥ / yadā tu bhārgavo rāmas tadābhūd dharaṇī tv iyam

1.9.140

राघवत्वे ऽभवत् सीता रुक्मिणी कृष्णजन्मनि । अन्येषु चावतारेषु विष्णोर् एषा सहायिनी

rāghavatve 'bhavat sītā rukmiṇī kṛṣṇajanmani / anyeṣu cāvatāreṣu viṣṇor eṣā sahāyinī

1.9.141

देवत्वे देवदेहेयं मनुष्यत्वे च मानुषी । विष्णोर् देहानुरूपां वै करोत्य् एषात्मनस् तनुम्

devatve devadeheyaṃ manuṣyatve ca mānuṣī / viṣṇor dehānurūpāṃ vai karoty eṣātmanas tanum

1.9.142

यश् चैतच् छृणुयाज् जन्म लक्ष्म्या यश् च पठेन् नरः । श्रियो न विच्युतिस् तस्य गृहे यावत् कुलत्रयम्

yaś caitac chṛṇuyāj janma lakṣmyā yaś ca paṭhen naraḥ / śriyo na vicyutis tasya gṛhe yāvat kulatrayam

1.9.143

पठ्यते येषु चैवेयं गृहेषु श्रीस्तुतिर् मुने । अलक्ष्मीः कलहाधारा न तेष्व् आस्ते कदाचन

paṭhyate yeṣu caiveyaṃ gṛheṣu śrīstutir mune / alakṣmīḥ kalahādhārā na teṣv āste kadācana

1.9.144

एतत् ते कथितं ब्रह्मन् यन् मां त्वं परिपृच्छसि । क्षीराब्धौ श्रीर् यथा जाता पूर्वं भृगुसुता सती

etat te kathitaṃ brahman yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi / kṣīrābdhau śrīr yathā jātā pūrvaṃ bhṛgusutā satī

1.9.145

इति सकलविभूत्यवाप्तिहेतुः स्तुतिर् इयम् इन्द्रमुखोद्गता हि लक्ष्म्याः । अनुदिनम् इह पठ्यते नृभिर् यैर् वसति न तेषु कदाचिद् अप्य् अलक्ष्मीः

iti sakalavibhūtyavāptihetuḥ stutir iyam indramukhodgatā hi lakṣmyāḥ / anudinam iha paṭhyate nṛbhir yair vasati na teṣu kadācid apy alakṣmīḥ

1.9.146

Adhyaya 8Adhyaya 10