Vishnu Purana · Amsha 1 · Adhyaya 16

मैत्रेय उवाच

कथितो भवता वंशो मानवानां महामुने । कारणं चास्य जगतो विष्णुर् एव सनातनः

kathito bhavatā vaṃśo mānavānāṃ mahāmune / kāraṇaṃ cāsya jagato viṣṇur eva sanātanaḥ

1.16.1

यत् त्व् एतद् भगवान् आह प्रह्लादं दैत्यसत्तमम् । ददाह नाग्निर् नास्त्रैश् च क्षुण्णस् तत्याज जीवितम्

yat tv etad bhagavān āha prahlādaṃ daityasattamam / dadāha nāgnir nāstraiś ca kṣuṇṇas tatyāja jīvitam

1.16.2

जगाम वसुधा क्षोभं यत्राब्धिसलिले स्थिते । बन्धबद्धो ऽपि चलति विक्षिप्ताङ्गैः समाहता

jagāma vasudhā kṣobhaṃ yatrābdhisalile sthite / bandhabaddho 'pi calati vikṣiptāṅgaiḥ samāhatā

1.16.3

शैलैर् आक्रान्तदेहो ऽपि न ममार च यः पुरा । त्वयैवातीव माहात्म्यं कथितं यस्य धीमतः

śailair ākrāntadeho 'pi na mamāra ca yaḥ purā / tvayaivātīva māhātmyaṃ kathitaṃ yasya dhīmataḥ

1.16.4

तस्य प्रभावम् अतुलं विष्णोर् भक्तिमतो मुने । श्रोतुम् इच्छामि यस्यैतच् चरितं त्व् अमितौजसः

tasya prabhāvam atulaṃ viṣṇor bhaktimato mune / śrotum icchāmi yasyaitac caritaṃ tv amitaujasaḥ

1.16.5

किंनिमित्तम् असौ शस्त्रैर् विक्षतो दितिजैर् मुने । किमर्थं चाब्धिसलिले निक्षिप्तो धर्मतत्परः

kiṃnimittam asau śastrair vikṣato ditijair mune / kimarthaṃ cābdhisalile nikṣipto dharmatatparaḥ

1.16.6

आक्रान्तः पर्वतैः कस्मात् कस्माद् दष्टो महोरगैः । क्षिप्तः किम् अद्रिशिखरात् किं वा पावकसंचये

ākrāntaḥ parvataiḥ kasmāt kasmād daṣṭo mahoragaiḥ / kṣiptaḥ kim adriśikharāt kiṃ vā pāvakasaṃcaye

1.16.7

दिग्दन्तिनां दन्तभूमिः स च कस्मान् निरूपितः । संशोषको ऽनिलश् चास्य प्रयुक्तः किं महासुरैः

digdantināṃ dantabhūmiḥ sa ca kasmān nirūpitaḥ / saṃśoṣako 'nilaś cāsya prayuktaḥ kiṃ mahāsuraiḥ

1.16.8

कृत्यां च दैत्यगुरवो युयुजुस् ते तु किं मुने । शम्बरश् चापि मायानां सहस्रं किं प्रयुक्तवान्

kṛtyāṃ ca daityaguravo yuyujus te tu kiṃ mune / śambaraś cāpi māyānāṃ sahasraṃ kiṃ prayuktavān

1.16.9

हालाहलं विषं घोरं दैत्यसूदैर् महात्मनः । कस्माद् दत्तं विनाशाय यज् जीर्णं तेन धीमता

hālāhalaṃ viṣaṃ ghoraṃ daityasūdair mahātmanaḥ / kasmād dattaṃ vināśāya yaj jīrṇaṃ tena dhīmatā

1.16.10

एतत् सर्वं महाभाग प्रह्लादस्य महात्मनः । चरितं श्रोतुम् इच्छामि महामाहात्म्यसूचकम्

etat sarvaṃ mahābhāga prahlādasya mahātmanaḥ / caritaṃ śrotum icchāmi mahāmāhātmyasūcakam

1.16.11

न हि कौतूहलं तत्र यद् दैत्यैर् न हतो हि सः । अनन्यमनसो विष्णौ कः समर्थो निपातने

na hi kautūhalaṃ tatra yad daityair na hato hi saḥ / ananyamanaso viṣṇau kaḥ samartho nipātane

1.16.12

तस्मिन् धर्मपरे नित्यं केशवाराधनोद्यते । स्ववंशप्रभवैर् दैत्यैः कर्तुं द्वेषो ऽतिदुष्करः

tasmin dharmapare nityaṃ keśavārādhanodyate / svavaṃśaprabhavair daityaiḥ kartuṃ dveṣo 'tiduṣkaraḥ

1.16.13

धर्मात्मनि महाभागे विष्णुभक्ते विमत्सरे । दैतेयैः प्रहृतं कस्मात् तन् ममाख्यातुम् अर्हसि

dharmātmani mahābhāge viṣṇubhakte vimatsare / daiteyaiḥ prahṛtaṃ kasmāt tan mamākhyātum arhasi

1.16.14

प्रहरन्ति महात्मानो विपक्षे चापि नेदृशे । गुणैः समन्विते साधौ किं पुनर् यः स्वपक्षजः

praharanti mahātmāno vipakṣe cāpi nedṛśe / guṇaiḥ samanvite sādhau kiṃ punar yaḥ svapakṣajaḥ

1.16.15

तद् एतत् कथ्यतां सर्वं विस्तरान् मुनिसत्तम । दैत्येश्वरस्य चरितं श्रोतुम् इच्छाम्य् अशेषतः

tad etat kathyatāṃ sarvaṃ vistarān munisattama / daityeśvarasya caritaṃ śrotum icchāmy aśeṣataḥ

1.16.16

Adhyaya 15Adhyaya 17