पराशर उवाच —

यजुर्वेदतरोः शाखाः सप्तविंशन् महामतिः । वैशम्पायननामासौ व्यासशिष्यश् चकार वै

yajurvedataroḥ śākhāḥ saptaviṃśan mahāmatiḥ / vaiśampāyananāmāsau vyāsaśiṣyaś cakāra vai

3.5.1

शिष्येभ्यः प्रददौ ताश् च जगृहुस् ते ऽप्य् अनुक्रमात्

śiṣyebhyaḥ pradadau tāś ca jagṛhus te 'py anukramāt

3.5.2

याज्ञवल्क्यस् तु तस्याभूद् ब्रह्मरातसुतो द्विज । शिष्यः परमधर्मज्ञो गुरुवृत्तिपरः सदा

yājñavalkyas tu tasyābhūd brahmarātasuto dvija / śiṣyaḥ paramadharmajño guruvṛttiparaḥ sadā

3.5.3

ऋषिर् यो ऽद्य महामेरौ समाजेनागमिष्यति । तस्य वै सप्तरात्रात् तु ब्रह्महत्या भविष्यति

ṛṣir yo 'dya mahāmerau samājenāgamiṣyati / tasya vai saptarātrāt tu brahmahatyā bhaviṣyati

3.5.4

पूर्वम् एवं मुनिगणैः समयो ऽभूत् कृतो द्विज । वैशम्पायन एकस् तु तं व्यतिक्रान्तवांस् तदा

pūrvam evaṃ munigaṇaiḥ samayo 'bhūt kṛto dvija / vaiśampāyana ekas tu taṃ vyatikrāntavāṃs tadā

3.5.5

स्वस्रीयं बालकं सो ऽथ पदा स्पृष्टम् अघातयत्

svasrīyaṃ bālakaṃ so 'tha padā spṛṣṭam aghātayat

3.5.6

शिष्यान् आह च भोः शिष्या ब्रह्महत्यापहं व्रतम् । चरध्वं मत्कृते सर्वे न विचार्यम् इदं तथा

śiṣyān āha ca bhoḥ śiṣyā brahmahatyāpahaṃ vratam / caradhvaṃ matkṛte sarve na vicāryam idaṃ tathā

3.5.7

अथाह याज्ञवल्क्यस् तं किम् एभिर् भगवन् द्विजैः । क्लेशितैर् अल्पतेजोभिश् चरिष्ये ऽहम् इदं व्रतम्

athāha yājñavalkyas taṃ kim ebhir bhagavan dvijaiḥ / kleśitair alpatejobhiś cariṣye 'ham idaṃ vratam

3.5.8

ततः क्रुद्धो गुरुः प्राह याज्ञवल्क्यं महामतिः । मुच्यतां यत् त्वयाधीतं मत्तो विप्रावमानक

tataḥ kruddho guruḥ prāha yājñavalkyaṃ mahāmatiḥ / mucyatāṃ yat tvayādhītaṃ matto viprāvamānaka

3.5.9

निस्तेजसो वदस्य् एतान् यस् त्वं ब्राह्मणपुंगवान् । तेन शिष्येण नार्थो ऽस्ति ममाज्ञाभङ्गकारिणा

nistejaso vadasy etān yas tvaṃ brāhmaṇapuṃgavān / tena śiṣyeṇa nārtho 'sti mamājñābhaṅgakāriṇā

3.5.10

याज्ञवल्क्यस् ततः प्राह भक्त्यैतत् ते मयोदितम् । ममाप्य् अलं त्वयाधीतं यन् मया तद् इदं द्विज

yājñavalkyas tataḥ prāha bhaktyaitat te mayoditam / mamāpy alaṃ tvayādhītaṃ yan mayā tad idaṃ dvija

3.5.11

इत्य् उक्त्वा रुधिराक्तानि सरूपाणि यजूंषि सः । छर्दयित्वा ददौ तस्मै ययौ च स्वेच्छया मुनिः

ity uktvā rudhirāktāni sarūpāṇi yajūṃṣi saḥ / chardayitvā dadau tasmai yayau ca svecchayā muniḥ

3.5.12

यजूंष्य् अथ विसृष्टानि याज्ञवल्क्येन वै द्विज । जगृहुस् तित्तिरीभूत्वा तैत्तिरीयास् तु ते ततः

yajūṃṣy atha visṛṣṭāni yājñavalkyena vai dvija / jagṛhus tittirībhūtvā taittirīyās tu te tataḥ

3.5.13

ब्रह्महत्या व्रतं चीर्णं गुरुणा चोदितैस् तु यैः । चरकाध्वर्यवस् ते तु चरणान् मुनिसत्तम

brahmahatyā vrataṃ cīrṇaṃ guruṇā coditais tu yaiḥ / carakādhvaryavas te tu caraṇān munisattama

3.5.14

याज्ञवल्क्यो ऽपि मैत्रेय प्राणायामपरायणः । तुष्टाव प्रणतः सूर्यं यजूंष्य् अभिलषंस् ततः

yājñavalkyo 'pi maitreya prāṇāyāmaparāyaṇaḥ / tuṣṭāva praṇataḥ sūryaṃ yajūṃṣy abhilaṣaṃs tataḥ

3.5.15

याज्ञवल्क्य उवाच —

नमः सवित्रे द्वाराय मुक्तेर् अमिततेजसे । ऋग्यजुःसामभूताय त्रयीधामवते नमः

namaḥ savitre dvārāya mukter amitatejase / ṛgyajuḥsāmabhūtāya trayīdhāmavate namaḥ

3.5.16

नमो ऽग्नीषोमभूताय जगतः कारणात्मने । भास्कराय परं तेजः सौषुम्णम् उरु बिभ्रते

namo 'gnīṣomabhūtāya jagataḥ kāraṇātmane / bhāskarāya paraṃ tejaḥ sauṣumṇam uru bibhrate

3.5.17

कलाकाष्ठानिमेषादिकालज्ञानात्मने नमः । ध्येयाय विष्णुरूपाय परमाक्षररूपिणे

kalākāṣṭhānimeṣādikālajñānātmane namaḥ / dhyeyāya viṣṇurūpāya paramākṣararūpiṇe

3.5.18

बिभर्ति यः सुरगणान् आप्यायेन्दुं स्वरश्मिभिः । स्वधामृतेन च पितॄंस् तस्मै तृप्त्यात्मने नमः

bibharti yaḥ suragaṇān āpyāyenduṃ svaraśmibhiḥ / svadhāmṛtena ca pitṝṃs tasmai tṛptyātmane namaḥ

3.5.19

हिमाम्बुघर्मवृष्टीनां कर्ता भर्ता च यः प्रभुः । तस्मै त्रिकालभूताय नमः सूर्याय वेधसे

himāmbugharmavṛṣṭīnāṃ kartā bhartā ca yaḥ prabhuḥ / tasmai trikālabhūtāya namaḥ sūryāya vedhase

3.5.20

अपहन्ति तमो यश् च जगतो ऽस्य जगत्पतिः । सत्त्वधामधरो देवो नमस् तस्मै विवस्वते

apahanti tamo yaś ca jagato 'sya jagatpatiḥ / sattvadhāmadharo devo namas tasmai vivasvate

3.5.21

सत्कर्मयोग्यो न जनो नैवापः शौचकारणम् । यस्मिन्न् अनुदिते तस्मै नमो देवाय भास्वते

satkarmayogyo na jano naivāpaḥ śaucakāraṇam / yasminn anudite tasmai namo devāya bhāsvate

3.5.22

स्पृष्टो यदंशुभिर् लोकः क्रियायोग्यो ऽभिजायते । पवित्रताकारणाय तस्मै शुद्धात्मने नमः

spṛṣṭo yadaṃśubhir lokaḥ kriyāyogyo 'bhijāyate / pavitratākāraṇāya tasmai śuddhātmane namaḥ

3.5.23

नमः सवित्रे सूर्याय भास्कराय विवस्वते । आदित्यायादिभूताय देवादीनां नमो नमः

namaḥ savitre sūryāya bhāskarāya vivasvate / ādityāyādibhūtāya devādīnāṃ namo namaḥ

3.5.24

हिरण्मयं रथं यस्य केतवो ऽमृतधारिणः । वहन्ति भुवनालोकचक्षुषस् तं नमाम्य् अहम्

hiraṇmayaṃ rathaṃ yasya ketavo 'mṛtadhāriṇaḥ / vahanti bhuvanālokacakṣuṣas taṃ namāmy aham

3.5.25

पराशर उवाच —

इत्य् एवमादिभिस् तेन स्तूयमानः स्तवै रविः । वाजिरूपधरः प्राह व्रीयताम् इति वाञ्छितम्

ity evamādibhis tena stūyamānaḥ stavai raviḥ / vājirūpadharaḥ prāha vrīyatām iti vāñchitam

3.5.26

याज्ञवल्क्यस् तदा प्राह प्रणिपत्य दिवाकरम् । यजूंषि तानि मे देहि यानि सन्ति न मे गुरौ

yājñavalkyas tadā prāha praṇipatya divākaram / yajūṃṣi tāni me dehi yāni santi na me gurau

3.5.27

एवम् उक्तो ददौ तस्मै यजूंषि भगवान् रविः । अयातयामसंज्ञानि यानि वेत्ति न तद्गुरुः

evam ukto dadau tasmai yajūṃṣi bhagavān raviḥ / ayātayāmasaṃjñāni yāni vetti na tadguruḥ

3.5.28

यजूंषि यैर् अधीतानि तानि विप्रैर् द्विजोत्तम । वाजिनस् ते समाख्याताः सूर्यो ऽश्वः सो ऽभवद् यतः

yajūṃṣi yair adhītāni tāni viprair dvijottama / vājinas te samākhyātāḥ sūryo 'śvaḥ so 'bhavad yataḥ

3.5.29

शाखाभेदास् तु तेषां वै दश पञ्च च वाजिनाम् । कण्वाद्याः सुमहाभागा याज्ञवल्क्यप्रवर्तिताः

śākhābhedās tu teṣāṃ vai daśa pañca ca vājinām / kaṇvādyāḥ sumahābhāgā yājñavalkyapravartitāḥ

3.5.30