Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 11
पराशर उवाच —
महे प्रतिहते शक्रो मैत्रेयातिरुषान्वितः । संवर्तकं नाम गणं तोयदानाम् अथाब्रवीत्
mahe pratihate śakro maitreyātiruṣānvitaḥ / saṃvartakaṃ nāma gaṇaṃ toyadānām athābravīt
5.11.1
भो भो मेघा निशम्यैतद् वचनं वदतो मम । आज्ञानन्तरम् एवाशु क्रियताम् अविचारितम्
bho bho meghā niśamyaitad vacanaṃ vadato mama / ājñānantaram evāśu kriyatām avicāritam
5.11.2
नन्दगोपः सुदुर्बुद्धिर् गोपैर् अन्यैः सहायवान् । कृष्णाश्रयबलाध्मातो महभङ्गम् अचीकरत्
nandagopaḥ sudurbuddhir gopair anyaiḥ sahāyavān / kṛṣṇāśrayabalādhmāto mahabhaṅgam acīkarat
5.11.3
आजीवो यः परस् तेषां गोपत्वस्य च कारणम् । ता गावो वृष्टिपातेन पीड्यन्तां वचनान् मम
ājīvo yaḥ paras teṣāṃ gopatvasya ca kāraṇam / tā gāvo vṛṣṭipātena pīḍyantāṃ vacanān mama
5.11.4
अहम् अप्य् अद्रिशृङ्गाभं तुङ्गम् आरुह्य वारणम् । साहाय्यं वः करिष्यामि वाय्वम्बूत्सर्गयोजितम्
aham apy adriśṛṅgābhaṃ tuṅgam āruhya vāraṇam / sāhāyyaṃ vaḥ kariṣyāmi vāyvambūtsargayojitam
5.11.5
इत्य् आज्ञप्ताः सुरेन्द्रेण मुमुचुस् ते बलाहकाः । वातवर्षं महाभीमम् अभावाय गवां द्विज
ity ājñaptāḥ surendreṇa mumucus te balāhakāḥ / vātavarṣaṃ mahābhīmam abhāvāya gavāṃ dvija
5.11.6
ततः क्षणेन धरणी ककुभो ऽम्बरम् एव च । एकं धारामहासारपूरणेनाभवन् मुने
tataḥ kṣaṇena dharaṇī kakubho 'mbaram eva ca / ekaṃ dhārāmahāsārapūraṇenābhavan mune
5.11.7
विद्युल्लताकषाघातत्रस्तैर् इव घनैर् घनम् । नादापूरितदिक्चक्रैर् धारासारम् अपात्यत
vidyullatākaṣāghātatrastair iva ghanair ghanam / nādāpūritadikcakrair dhārāsāram apātyata
5.11.8
अन्धकारीकृते लोके वर्षद्भिर् अनिशं घनैः । अधश् चोर्ध्वं च तिर्यक् च जगद् आप्यम् इवाभवत्
andhakārīkṛte loke varṣadbhir aniśaṃ ghanaiḥ / adhaś cordhvaṃ ca tiryak ca jagad āpyam ivābhavat
5.11.9
गावस् तु तेन पतता वर्षवातेन वेगिना । धूताः प्राणाञ् जहुः सन्नत्रिकसक्थिशिरोधराः
gāvas tu tena patatā varṣavātena veginā / dhūtāḥ prāṇāñ jahuḥ sannatrikasakthiśirodharāḥ
5.11.10
क्रोडेन वत्सान् आक्रम्य तस्थुर् अन्या महामुने । गावो विवत्साश् च कृता वारिपूरेण चापराः
kroḍena vatsān ākramya tasthur anyā mahāmune / gāvo vivatsāś ca kṛtā vāripūreṇa cāparāḥ
5.11.11
वत्साश् च दीनवदना पवनाकम्पिकन्धराः । त्राहि त्राहीत्य् अल्पशब्दाः कृष्णम् ऊचुर् इवार्तकाः
vatsāś ca dīnavadanā pavanākampikandharāḥ / trāhi trāhīty alpaśabdāḥ kṛṣṇam ūcur ivārtakāḥ
5.11.12
ततस् तद् गोकुलं सर्वं गोगोपीगोपसंकुलम् । अतीवार्तं हरिर् दृष्ट्वा मैत्रेयाचिन्तयत् तदा
tatas tad gokulaṃ sarvaṃ gogopīgopasaṃkulam / atīvārtaṃ harir dṛṣṭvā maitreyācintayat tadā
5.11.13
एतत् कृतं महेन्द्रेण महभङ्गविरोधिना । तद् एतद् अखिलं गोष्ठं त्रातव्यम् अधुना मया
etat kṛtaṃ mahendreṇa mahabhaṅgavirodhinā / tad etad akhilaṃ goṣṭhaṃ trātavyam adhunā mayā
5.11.14
इमम् अद्रिम् अहं धैर्याद् उत्पाट्योरुशिलाघनम् । धारयिष्यामि गोष्ठस्य पृथुच्छत्रम् इवोपरि
imam adrim ahaṃ dhairyād utpāṭyoruśilāghanam / dhārayiṣyāmi goṣṭhasya pṛthucchatram ivopari
5.11.15
इति कृत्वा मतिं कृष्णो गोवर्धनमहीधरम् । उत्पाट्यैककरेणैव धारयाम् आस लीलया
iti kṛtvā matiṃ kṛṣṇo govardhanamahīdharam / utpāṭyaikakareṇaiva dhārayām āsa līlayā
5.11.16
गोपांश् चाह जगन्नाथः समुत्पाटितभूधरः । विशध्वम् अत्र सहिताः कृतं वर्षनिवारणम्
gopāṃś cāha jagannāthaḥ samutpāṭitabhūdharaḥ / viśadhvam atra sahitāḥ kṛtaṃ varṣanivāraṇam
5.11.17
सुनिवातेषु देशेषु यथाजोषम् इहास्यताम् । प्रविश्यतां न भेतव्यं गिरिपातस्य निर्भयैः
sunivāteṣu deśeṣu yathājoṣam ihāsyatām / praviśyatāṃ na bhetavyaṃ giripātasya nirbhayaiḥ
5.11.18
इत्य् उक्तास् तेन ते गोपा विविशुर् गोधनैः सह । शकटारोपितैर् भाण्डैर् गोप्यश् चासारपीडिताः
ity uktās tena te gopā viviśur godhanaiḥ saha / śakaṭāropitair bhāṇḍair gopyaś cāsārapīḍitāḥ
5.11.19
कृष्णो ऽपि तं दधारैव शैलम् अत्यन्तनिश्चलम् । व्रजौकोवासिभिर् हर्षविस्मिताक्षैर् निरीक्षितः
kṛṣṇo 'pi taṃ dadhāraiva śailam atyantaniścalam / vrajaukovāsibhir harṣavismitākṣair nirīkṣitaḥ
5.11.20
गोपगोपीजनैर् हृष्टैः प्रीतिविस्तारितेक्षणैः । संस्तूयमानचरितः कृष्णः शैलम् अधारयत्
gopagopījanair hṛṣṭaiḥ prītivistāritekṣaṇaiḥ / saṃstūyamānacaritaḥ kṛṣṇaḥ śailam adhārayat
5.11.21
सप्तरात्रं महामेघा ववर्षुर् नन्दगोकुले । इन्द्रेण चोदिता विप्र गोपानां नाशकारिणः
saptarātraṃ mahāmeghā vavarṣur nandagokule / indreṇa coditā vipra gopānāṃ nāśakāriṇaḥ
5.11.22
ततो धृते महाशैले परित्राते च गोकुले । मिथ्याप्रतिज्ञो बलभिद् वारयाम् आस तान् घनान्
tato dhṛte mahāśaile paritrāte ca gokule / mithyāpratijño balabhid vārayām āsa tān ghanān
5.11.23
व्यभ्रे नभसि देवेन्द्रे वितथात्मवचस्य् अथ । निष्क्रम्य गोकुलं हृष्टं स्वस्थानं पुनर् आगमत्
vyabhre nabhasi devendre vitathātmavacasy atha / niṣkramya gokulaṃ hṛṣṭaṃ svasthānaṃ punar āgamat
5.11.24
मुमोच कृष्णो ऽपि तदा गोवर्धनमहाचलम् । स्वस्थाने विस्मितमुखैर् दृष्टस् तैस् तु व्रजौकसैः
mumoca kṛṣṇo 'pi tadā govardhanamahācalam / svasthāne vismitamukhair dṛṣṭas tais tu vrajaukasaiḥ
5.11.25