Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 2
पराशर उवाच —
यथोक्तं सा जगद्धात्री देवदेवेन वै तदा । षड्गर्भगर्भविन्यासं चक्रे चान्यस्य कर्षणम्
yathoktaṃ sā jagaddhātrī devadevena vai tadā / ṣaḍgarbhagarbhavinyāsaṃ cakre cānyasya karṣaṇam
5.2.1
सप्तमे रोहिणीं प्राप्ते गते गर्भे ततो हरिः । लोकत्रयोपकाराय देवक्याः प्रविवेश वै
saptame rohiṇīṃ prāpte gate garbhe tato hariḥ / lokatrayopakārāya devakyāḥ praviveśa vai
5.2.2
योगनिद्रा यशोदायास् तस्मिन्न् एव ततो दिने । संभूता जठरे तद्वद् यथोक्तं परमेष्ठिना
yoganidrā yaśodāyās tasminn eva tato dine / saṃbhūtā jaṭhare tadvad yathoktaṃ parameṣṭhinā
5.2.3
ततो ग्रहगणः सम्यक् प्रचचार दिवि द्विज । विष्णोर् अंशे भुवं याते ऋतवश् चाभवन् शुभाः
tato grahagaṇaḥ samyak pracacāra divi dvija / viṣṇor aṃśe bhuvaṃ yāte ṛtavaś cābhavan śubhāḥ
5.2.4
न सेहे देवकीं द्रष्टुं कश्चिद् अप्य् अतितेजसा । जाज्वल्यमानां तां दृष्ट्वा मनांसि क्षोभम् आययुः
na sehe devakīṃ draṣṭuṃ kaścid apy atitejasā / jājvalyamānāṃ tāṃ dṛṣṭvā manāṃsi kṣobham āyayuḥ
5.2.5
अदृष्टाः पुरुषैः स्त्रीभिर् देवकीं देवतागणाः । बिभ्राणां वपुषा विष्णुं तुष्टुवुस् ताम् अहर्निशम्
adṛṣṭāḥ puruṣaiḥ strībhir devakīṃ devatāgaṇāḥ / bibhrāṇāṃ vapuṣā viṣṇuṃ tuṣṭuvus tām aharniśam
5.2.6
देवता ऊचुः —
प्रकृतिस् त्वं परा सूक्ष्मा ब्रह्मगर्भाभवः पुरा । ततो वाणी जगद्धातुर् वेदगर्भातिशोभने
prakṛtis tvaṃ parā sūkṣmā brahmagarbhābhavaḥ purā / tato vāṇī jagaddhātur vedagarbhātiśobhane
5.2.7
सृज्यस्वरूपगर्भा च सृष्टिभूता सनातने । बीजभूता तु सर्वस्य यज्ञगर्भाभवस् त्रयी
sṛjyasvarūpagarbhā ca sṛṣṭibhūtā sanātane / bījabhūtā tu sarvasya yajñagarbhābhavas trayī
5.2.8
फलगर्भा त्वम् एवेज्या वह्निगर्भा तथारणिः । अदितिर् देवगर्भा त्वं दैत्यगर्भा तथा दितिः
phalagarbhā tvam evejyā vahnigarbhā tathāraṇiḥ / aditir devagarbhā tvaṃ daityagarbhā tathā ditiḥ
5.2.9
ज्योत्स्ना वासरगर्भा त्वं ज्ञानगर्भासि सन्नतिः । नयगर्भधरा नीतिर् लज्जा त्वं प्रश्रयोद्वहा
jyotsnā vāsaragarbhā tvaṃ jñānagarbhāsi sannatiḥ / nayagarbhadharā nītir lajjā tvaṃ praśrayodvahā
5.2.10
कामगर्भा तथेच्छा त्वं त्वं तुष्टिस् तोषगर्भिणी । मेधा च बोधगर्भासि धैर्यगर्भोद्वहा धृतिः
kāmagarbhā tathecchā tvaṃ tvaṃ tuṣṭis toṣagarbhiṇī / medhā ca bodhagarbhāsi dhairyagarbhodvahā dhṛtiḥ
5.2.11
ग्रहर्क्षतारकागर्भा द्यौर् अस्याखिलहैतुकी । एता विभूतयो देवि तथान्याश् च सहस्रशः
graharkṣatārakāgarbhā dyaur asyākhilahaitukī / etā vibhūtayo devi tathānyāś ca sahasraśaḥ
5.2.12
तथासंख्या जगद्धात्रि साम्प्रतं जठरे तव । समुद्रादिनदीद्वीपवनपत्तनभूषणा । ग्रामखर्वटखेटाढ्या समस्ता पृथिवी शुभे
tathāsaṃkhyā jagaddhātri sāmprataṃ jaṭhare tava / samudrādinadīdvīpavanapattanabhūṣaṇā / grāmakharvaṭakheṭāḍhyā samastā pṛthivī śubhe
5.2.13
ग्रहर्क्षतारकाचित्रं विमानशतसंकुलम् ॥ विप्_५,२।१४च्द् ॥ अवकाशम् अशेषस्य यद् ददाति नभश् च तत् ॥ विप्_५,२।१४एफ़् ॥ भूर्लोको ऽथ भुवर्लोकः स्वर्लोको ऽथ महर् जनः । तपश् च ब्रह्मलोकश् च ब्रह्माण्डम् अखिलं शुभे
graharkṣatārakācitraṃ vimānaśatasaṃkulam // ViP_5,2.14cd // avakāśam aśeṣasya yad dadāti nabhaś ca tat // ViP_5,2.14ef // bhūrloko 'tha bhuvarlokaḥ svarloko 'tha mahar janaḥ / tapaś ca brahmalokaś ca brahmāṇḍam akhilaṃ śubhe
5.2.15
तदन्तर् ये स्थिता देवा दैत्यगन्धर्वचारणाः । महोरगास् तथा यक्षा राक्षसाः प्रेतगुह्यकाः
tadantar ye sthitā devā daityagandharvacāraṇāḥ / mahoragās tathā yakṣā rākṣasāḥ pretaguhyakāḥ
5.2.16
मनुष्याः पशवश् चान्ये ये च जीवा यशस्विनि । तैर् अन्तःस्थैर् अनन्तो ऽसौ सर्वेशः सर्वभावनः
manuṣyāḥ paśavaś cānye ye ca jīvā yaśasvini / tair antaḥsthair ananto 'sau sarveśaḥ sarvabhāvanaḥ
5.2.17
रूपकर्मस्वरूपाणि न परिच्छेदगोचरे । यस्याखिलप्रमाणानि स विष्णुर् गर्भगस् तव
rūpakarmasvarūpāṇi na paricchedagocare / yasyākhilapramāṇāni sa viṣṇur garbhagas tava
5.2.18
त्वं स्वाहा त्वं स्वधा विद्या सुधा त्वं ज्योतिरम्बरे । त्वं सर्वलोकरक्षार्थम् अवतीर्णा महीतले
tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā vidyā sudhā tvaṃ jyotirambare / tvaṃ sarvalokarakṣārtham avatīrṇā mahītale
5.2.19
प्रसीद देवि सर्वस्य जगतः शं शुभे कुरु । प्रीत्या तं धारयेशानं धृतं येनाखिलं जगत्
prasīda devi sarvasya jagataḥ śaṃ śubhe kuru / prītyā taṃ dhārayeśānaṃ dhṛtaṃ yenākhilaṃ jagat
5.2.20