पराशर उवाच —

एवं संस्तूयमाना सा देवैर् देवम् अधारयत् । गर्भेण पुण्डरीकाक्षं जगतां त्राणकारणम्

evaṃ saṃstūyamānā sā devair devam adhārayat / garbheṇa puṇḍarīkākṣaṃ jagatāṃ trāṇakāraṇam

5.3.1

ततो ऽखिलजगत्पद्मबोधायाच्युतभानुना । देवकीपूर्वसंध्यायाम् आविर्भूतं महात्मना

tato 'khilajagatpadmabodhāyācyutabhānunā / devakīpūrvasaṃdhyāyām āvirbhūtaṃ mahātmanā

5.3.2

तज्जन्मदिनम् अत्यर्थम् आह्लाद्य् अमलदिङ्मुखम् । बभूव सर्वलोकस्य कौमुदी शशिनो यथा

tajjanmadinam atyartham āhlādy amaladiṅmukham / babhūva sarvalokasya kaumudī śaśino yathā

5.3.3

सन्तः संतोषम् अधिकं प्रशमं चण्डमारुताः । प्रसादं निम्नगा याता जायमाने जनार्दने

santaḥ saṃtoṣam adhikaṃ praśamaṃ caṇḍamārutāḥ / prasādaṃ nimnagā yātā jāyamāne janārdane

5.3.4

सिन्धवो निजशब्देन वाद्यं चक्रुर् मनोहरम् । जगुर् गन्धर्वपतयो ननृतुश् चाप्सरोगणाः

sindhavo nijaśabdena vādyaṃ cakrur manoharam / jagur gandharvapatayo nanṛtuś cāpsarogaṇāḥ

5.3.5

ससृजुः पुष्पवर्षाणि देवा भुव्य् अन्तरिक्षगाः । जज्वलुश् चाग्नयः शान्ता जायमाने जनार्दने

sasṛjuḥ puṣpavarṣāṇi devā bhuvy antarikṣagāḥ / jajvaluś cāgnayaḥ śāntā jāyamāne janārdane

5.3.6

मध्यरात्रे ऽखिलाधारे जायमाने जनार्दने । मन्दं जगर्जुर् जलदाः पुष्पवृष्टिमुचो द्विज

madhyarātre 'khilādhāre jāyamāne janārdane / mandaṃ jagarjur jaladāḥ puṣpavṛṣṭimuco dvija

5.3.7

फुल्लेन्दीवरपत्राभं चतुर्बाहुम् उदीक्ष्य तम् । श्रीवत्सवक्षसं जातं तुष्टावानकदुन्दुभिः

phullendīvarapatrābhaṃ caturbāhum udīkṣya tam / śrīvatsavakṣasaṃ jātaṃ tuṣṭāvānakadundubhiḥ

5.3.8

अभिष्टूय च तं वाग्भिः प्रसन्नाभिर् महामतिः । विज्ञापयाम् आस तदा कंसाद् भीतो द्विजोत्तम

abhiṣṭūya ca taṃ vāgbhiḥ prasannābhir mahāmatiḥ / vijñāpayām āsa tadā kaṃsād bhīto dvijottama

5.3.9

वसुदेव उवाच —

ज्ञातो ऽसि देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधरम् । दिव्यं रूपम् इदं देव प्रसादेनोपसंहर

jñāto 'si devadeveśa śaṅkhacakragadādharam / divyaṃ rūpam idaṃ deva prasādenopasaṃhara

5.3.10

अद्यैव देव कंसो ऽयं कुरुते मम यातनाम् । अवतीर्णम् इति ज्ञात्वा त्वम् अस्मिन् मम मन्दिरे

adyaiva deva kaṃso 'yaṃ kurute mama yātanām / avatīrṇam iti jñātvā tvam asmin mama mandire

5.3.11

देवक्य् उवाच —

यो ऽनन्तरूपो ऽखिलविश्वरूपो गर्भे ऽपि लोकान् वपुषा बिभर्ति । प्रसीदताम् एष स देवदेवः स्वमाययाविष्कृतबालरूपः

yo 'nantarūpo 'khilaviśvarūpo garbhe 'pi lokān vapuṣā bibharti / prasīdatām eṣa sa devadevaḥ svamāyayāviṣkṛtabālarūpaḥ

5.3.12

उपसंहर सर्वात्मन् रूपम् एतच् चतुर्भुजम् । जानातु मावतारं ते कंसो ऽयं दितिजात्मजः

upasaṃhara sarvātman rūpam etac caturbhujam / jānātu māvatāraṃ te kaṃso 'yaṃ ditijātmajaḥ

5.3.13

भगवान् उवाच —

स्तुतो ऽहं यत् त्वया पूर्वं पुत्रार्थिन्या तद् अद्य ते । सफलं देवि संजातं जातो ऽहं यत् तवोदरात्

stuto 'haṃ yat tvayā pūrvaṃ putrārthinyā tad adya te / saphalaṃ devi saṃjātaṃ jāto 'haṃ yat tavodarāt

5.3.14

पराशर उवाच —

इत्य् उक्त्वा भगवांस् तूष्णीं बभूव मुनिसत्तम । वसुदेवो ऽपि तं रात्राव् आदाय प्रययौ बहिः

ity uktvā bhagavāṃs tūṣṇīṃ babhūva munisattama / vasudevo 'pi taṃ rātrāv ādāya prayayau bahiḥ

5.3.15

मोहिताश् चाभवंस् तत्र रक्षिणो योगनिद्रया । मथुराद्वारपालाश् च व्रजत्य् आनकदुन्दुभौ

mohitāś cābhavaṃs tatra rakṣiṇo yoganidrayā / mathurādvārapālāś ca vrajaty ānakadundubhau

5.3.16

वर्षतां जलदानां च तोयम् अत्युल्बणं निशि । संच्छाद्यानुययौ शेषः फणैर् आनकदुन्दुभिम्

varṣatāṃ jaladānāṃ ca toyam atyulbaṇaṃ niśi / saṃcchādyānuyayau śeṣaḥ phaṇair ānakadundubhim

5.3.17

यमुनां चातिगम्भीरां नानावर्तशताकुलाम् । वसुदेवो वहन् विष्णुं जानुमात्रवहां ययौ

yamunāṃ cātigambhīrāṃ nānāvartaśatākulām / vasudevo vahan viṣṇuṃ jānumātravahāṃ yayau

5.3.18

कंसस्य करम् आदाय तत्रैवाभ्यागतांस् तटे । नन्दादीन् गोपवृद्धांश् च यमुनायां ददर्श सः

kaṃsasya karam ādāya tatraivābhyāgatāṃs taṭe / nandādīn gopavṛddhāṃś ca yamunāyāṃ dadarśa saḥ

5.3.19

तस्मिन् काले यशोदापि मोहिता योगनिद्रया । ताम् एव कन्यां मैत्रेय प्रसूता मोहिते जने

tasmin kāle yaśodāpi mohitā yoganidrayā / tām eva kanyāṃ maitreya prasūtā mohite jane

5.3.20

वसुदेवो ऽपि विन्यस्य बालम् आदाय दारिकाम् । यशोदाशयने तूर्णम् आजगामामितद्युतिः

vasudevo 'pi vinyasya bālam ādāya dārikām / yaśodāśayane tūrṇam ājagāmāmitadyutiḥ

5.3.21

ददृशे च प्रबुद्धा सा यशोदा जातम् आत्मजम् । नीलोत्पलदलश्यामं ततो ऽत्यर्थं मुदं ययौ

dadṛśe ca prabuddhā sā yaśodā jātam ātmajam / nīlotpaladalaśyāmaṃ tato 'tyarthaṃ mudaṃ yayau

5.3.22

आदाय वसुदेवो ऽपि दारिकां निजमन्दिरे । देवकीशयने न्यस्य यथापूर्वम् अतिष्ठत

ādāya vasudevo 'pi dārikāṃ nijamandire / devakīśayane nyasya yathāpūrvam atiṣṭhata

5.3.23

ततो बालध्वनिं श्रुत्वा रक्षिणः सहसोत्थिताः । कंसायावेदयाम् आसुर् देवकीप्रसवं द्विज

tato bāladhvaniṃ śrutvā rakṣiṇaḥ sahasotthitāḥ / kaṃsāyāvedayām āsur devakīprasavaṃ dvija

5.3.24

कंसस् तूर्णम् उपेत्यैनां ततो जग्राह बालिकाम् । मुञ्च मुञ्चेति देवक्या सन्नकण्ठ्या निवारितः

kaṃsas tūrṇam upetyaināṃ tato jagrāha bālikām / muñca muñceti devakyā sannakaṇṭhyā nivāritaḥ

5.3.25

चिक्षेप च शिलापृष्ठे सा क्षिप्ता वियति स्थितिम् । अवाप रूपं च महत् सायुधाष्टमहाभुजम्

cikṣepa ca śilāpṛṣṭhe sā kṣiptā viyati sthitim / avāpa rūpaṃ ca mahat sāyudhāṣṭamahābhujam

5.3.26

प्रजहास तथैवोच्चैः कंसं च रुषिताब्रवीत् । किं मया क्षिप्तया कंस जातो यस् त्वां वधिष्यति

prajahāsa tathaivoccaiḥ kaṃsaṃ ca ruṣitābravīt / kiṃ mayā kṣiptayā kaṃsa jāto yas tvāṃ vadhiṣyati

5.3.27

सर्वस्वभूतो देवानाम् आसीन् मृत्युः पुरा स ते । तद् एतत् संप्रधार्याशु क्रियतां हितम् आत्मनः

sarvasvabhūto devānām āsīn mṛtyuḥ purā sa te / tad etat saṃpradhāryāśu kriyatāṃ hitam ātmanaḥ

5.3.28

इत्य् उक्त्वा प्रययौ देवी दिव्यस्रग्गन्धभूषणा । पश्यतो भोजराजस्य स्तुता सिद्धैर् विहायसा

ity uktvā prayayau devī divyasraggandhabhūṣaṇā / paśyato bhojarājasya stutā siddhair vihāyasā

5.3.29