पराशर उवाच —

तौ समुत्पन्नविज्ञानौ भगवत्कर्मदर्शनात् । देवकीवसुदेवौ तु दृष्ट्वा मायां पुनर् हरिः । मोहाय यदुचक्रस्य विततान स वैष्णवीम्

tau samutpannavijñānau bhagavatkarmadarśanāt / devakīvasudevau tu dṛṣṭvā māyāṃ punar hariḥ / mohāya yaducakrasya vitatāna sa vaiṣṇavīm

5.21.1

उवाच चाम्ब भोस् तात चिराद् उत्कण्ठितेन मे । भवन्तौ कंसभीतेन दृष्टौ संकर्षणेन च

uvāca cāmba bhos tāta cirād utkaṇṭhitena me / bhavantau kaṃsabhītena dṛṣṭau saṃkarṣaṇena ca

5.21.2

कुर्वतां याति यः कालो मातापित्रोर् अपूजनम् । तत् खण्डम् आयुषो व्यर्थं साधूनाम् उपजायते

kurvatāṃ yāti yaḥ kālo mātāpitror apūjanam / tat khaṇḍam āyuṣo vyarthaṃ sādhūnām upajāyate

5.21.3

गुरुदेवद्विजातीनां मातापित्रोश् च पूजनम् । कुर्वतां सफलं जन्म देहिनां तात जायते

gurudevadvijātīnāṃ mātāpitroś ca pūjanam / kurvatāṃ saphalaṃ janma dehināṃ tāta jāyate

5.21.4

तत् क्षन्तव्यम् इदं सर्वम् अतिक्रमकृतं पितः । कंसप्रतापवीर्याभ्याम् आवयोः परवश्ययोः

tat kṣantavyam idaṃ sarvam atikramakṛtaṃ pitaḥ / kaṃsapratāpavīryābhyām āvayoḥ paravaśyayoḥ

5.21.5

इत्य् उक्त्वाथ प्रणम्योभौ यदुवृद्धान् अनुक्रमात् । यथावद् अभिपूज्याथ चक्रतुः पौरमाननम्

ity uktvātha praṇamyobhau yaduvṛddhān anukramāt / yathāvad abhipūjyātha cakratuḥ pauramānanam

5.21.6

कंसपत्न्यस् ततः कंसं परिवार्य हतं भुवि । विलेपुर् मातरश् चास्य दुःखशोकपरिप्लुताः

kaṃsapatnyas tataḥ kaṃsaṃ parivārya hataṃ bhuvi / vilepur mātaraś cāsya duḥkhaśokapariplutāḥ

5.21.7

बहुप्रकारम् अत्यर्थं पश्चात्तापातुरो हरिः । ताः समाश्वासयाम् आस स्वयम् अस्राविलेक्षणः

bahuprakāram atyarthaṃ paścāttāpāturo hariḥ / tāḥ samāśvāsayām āsa svayam asrāvilekṣaṇaḥ

5.21.8

उग्रसेनं ततो बन्धान् मुमोच मधुसूदनः । अभ्यषिञ्चत् तथैवैनं निजराज्ये हतात्मजम्

ugrasenaṃ tato bandhān mumoca madhusūdanaḥ / abhyaṣiñcat tathaivainaṃ nijarājye hatātmajam

5.21.9

राज्ये ऽभिषिक्तः कृष्णेन यदुसिंहः सुतस्य सः । चकार प्रेतकार्याणि ये चान्ये तत्र घातिताः

rājye 'bhiṣiktaḥ kṛṣṇena yadusiṃhaḥ sutasya saḥ / cakāra pretakāryāṇi ye cānye tatra ghātitāḥ

5.21.10

कृतौर्ध्वदैहिकं चैनं सिंहासनगतं हरिः । उवाचाज्ञापय विभो यत् कार्यम् अविशङ्कितः

kṛtaurdhvadaihikaṃ cainaṃ siṃhāsanagataṃ hariḥ / uvācājñāpaya vibho yat kāryam aviśaṅkitaḥ

5.21.11

ययातिशापाद् वंशो ऽयम् अराज्यार्हो ऽपि साम्प्रतम् । मयि भृत्ये स्थिते देवान् आज्ञापयतु किं नृपैः

yayātiśāpād vaṃśo 'yam arājyārho 'pi sāmpratam / mayi bhṛtye sthite devān ājñāpayatu kiṃ nṛpaiḥ

5.21.12

इत्य् उक्त्वा सो ऽस्मरद् वायुम् आजगाम च तत्क्षणात् । उवाच चैनं भगवान् केशवः कार्यमानुषः

ity uktvā so 'smarad vāyum ājagāma ca tatkṣaṇāt / uvāca cainaṃ bhagavān keśavaḥ kāryamānuṣaḥ

5.21.13

गच्छेन्द्रं ब्रूहि वायो त्वम् अलं गर्वेण वासव । दीयताम् उग्रसेनाय सुधर्मा भवता सभा

gacchendraṃ brūhi vāyo tvam alaṃ garveṇa vāsava / dīyatām ugrasenāya sudharmā bhavatā sabhā

5.21.14

कृष्णो ब्रवीति राजार्हम् एतद् रत्नम् अनुत्तमम् । सुधर्माख्या सभा युक्तम् अस्यां यदुभिर् आसितुम्

kṛṣṇo bravīti rājārham etad ratnam anuttamam / sudharmākhyā sabhā yuktam asyāṃ yadubhir āsitum

5.21.15

इत्य् उक्तः पवनो गत्वा सर्वम् आह शचीपतिम् । ददौ सो ऽपि सुधर्माख्यां सभां वायोः पुरंदरः

ity uktaḥ pavano gatvā sarvam āha śacīpatim / dadau so 'pi sudharmākhyāṃ sabhāṃ vāyoḥ puraṃdaraḥ

5.21.16

वायुना चाहृतां दिव्यां सभां ते यदुपुंगवाः । बुभुजुः सर्वरत्नाढ्यां गोविन्दभुजसंश्रयात्

vāyunā cāhṛtāṃ divyāṃ sabhāṃ te yadupuṃgavāḥ / bubhujuḥ sarvaratnāḍhyāṃ govindabhujasaṃśrayāt

5.21.17

विदिताखिलविज्ञानौ सर्वज्ञानमयाव् अपि । शिष्याचार्यक्रमं वीरौ ख्यापयन्तौ यदूत्तमौ

viditākhilavijñānau sarvajñānamayāv api / śiṣyācāryakramaṃ vīrau khyāpayantau yadūttamau

5.21.18

ततः सान्दीपनिं काश्यम् अवन्तीपुरवासिनम् । अस्त्रार्थं जग्मतुर् वीरौ बलदेवजनार्दनौ

tataḥ sāndīpaniṃ kāśyam avantīpuravāsinam / astrārthaṃ jagmatur vīrau baladevajanārdanau

5.21.19

तस्य शिष्यत्वम् अभ्येत्य गुरुवृत्तिपरौ हि तौ । दर्शयां चक्रतुर् वीराव् आचारम् अखिले जने

tasya śiṣyatvam abhyetya guruvṛttiparau hi tau / darśayāṃ cakratur vīrāv ācāram akhile jane

5.21.20

सरहस्यं धनुर्वेदं ससंग्रहम् अधीयताम् । अहोरात्रैश् चतुःषष्ट्या तद् अद्भुतम् अभूद् द्विज

sarahasyaṃ dhanurvedaṃ sasaṃgraham adhīyatām / ahorātraiś catuḥṣaṣṭyā tad adbhutam abhūd dvija

5.21.21

सांदीपनिर् असंभाव्यं तयोः कर्मातिमानुषम् । विचिन्त्य तौ तदा मेने प्राप्तौ चन्द्रदिवाकरौ

sāṃdīpanir asaṃbhāvyaṃ tayoḥ karmātimānuṣam / vicintya tau tadā mene prāptau candradivākarau

5.21.22

अस्त्रग्रामम् अशेषं च प्रोक्तमात्रम् अवाप्य तौ । ऊचतुर् व्रियतां या ते दातव्या गुरुदक्षिणा

astragrāmam aśeṣaṃ ca proktamātram avāpya tau / ūcatur vriyatāṃ yā te dātavyā gurudakṣiṇā

5.21.23

सो ऽप्य् अतीन्द्रियम् आलोक्य तयोः कर्म महामतिः । अयाचत मृतं पुत्रं प्रभासे लवणार्णवे

so 'py atīndriyam ālokya tayoḥ karma mahāmatiḥ / ayācata mṛtaṃ putraṃ prabhāse lavaṇārṇave

5.21.24

गृहीतास्त्रौ ततस् तौ तु सार्घपात्रो महोदधिः । उवाच न मया पुत्रो हृतः सांदीपनेर् इति

gṛhītāstrau tatas tau tu sārghapātro mahodadhiḥ / uvāca na mayā putro hṛtaḥ sāṃdīpaner iti

5.21.25

दैत्यः पञ्चजनो नाम शङ्खरूपः स बालकम् । जग्राह सो ऽस्ति सलिले ममैवासुरसूदन

daityaḥ pañcajano nāma śaṅkharūpaḥ sa bālakam / jagrāha so 'sti salile mamaivāsurasūdana

5.21.26

इत्य् उक्तो ऽन्तर् जलं गत्वा हत्वा पञ्चजनं च तम् । कृष्णो जग्राह तस्यास्थिप्रभवं शङ्खम् उत्तमम्

ity ukto 'ntar jalaṃ gatvā hatvā pañcajanaṃ ca tam / kṛṣṇo jagrāha tasyāsthiprabhavaṃ śaṅkham uttamam

5.21.27

यस्य नादेन दैत्यानां बलहानिर् अजायत । देवानां ववृधे तेजो यात्य् अधर्मश् च संक्षयम्

yasya nādena daityānāṃ balahānir ajāyata / devānāṃ vavṛdhe tejo yāty adharmaś ca saṃkṣayam

5.21.28

तं पाञ्चजन्यम् आपूर्य गत्वा यमपुरीं हरिः । बलदेवश् च बलवाञ् जित्वा वैवस्वतं यमम्

taṃ pāñcajanyam āpūrya gatvā yamapurīṃ hariḥ / baladevaś ca balavāñ jitvā vaivasvataṃ yamam

5.21.29

तं बालं यातनासंस्थं यथापूर्वशरीरिणम् । पित्रे प्रदत्तवान् कृष्णो बलश् च बलिनां वरः

taṃ bālaṃ yātanāsaṃsthaṃ yathāpūrvaśarīriṇam / pitre pradattavān kṛṣṇo balaś ca balināṃ varaḥ

5.21.30

मथुरां च पुनः प्राप्ताव् उग्रसेनेन पालिताम् । प्रहृष्टपुरुषस्त्रीकाव् उभौ रामजनार्दनौ

mathurāṃ ca punaḥ prāptāv ugrasenena pālitām / prahṛṣṭapuruṣastrīkāv ubhau rāmajanārdanau

5.21.31