Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 22
पराशर उवाच —
जरासंधसुते कंस उपयेमे महाबलः । अस्तिं प्राप्तिं च मैत्रेय तयोर् भर्तृहणं हरिम्
jarāsaṃdhasute kaṃsa upayeme mahābalaḥ / astiṃ prāptiṃ ca maitreya tayor bhartṛhaṇaṃ harim
5.22.1
महाबलपरीवारो मगधाधिपतिर् बली । हन्तुम् अभ्याययौ कोपाज् जरासंधः स यादवम्
mahābalaparīvāro magadhādhipatir balī / hantum abhyāyayau kopāj jarāsaṃdhaḥ sa yādavam
5.22.2
उपेत्य मथुरां सो ऽथ रुरोध मगधेश्वरः । अक्षौहिणीभिः सैन्यस्य त्रयोविंशतिभिर् वृतः
upetya mathurāṃ so 'tha rurodha magadheśvaraḥ / akṣauhiṇībhiḥ sainyasya trayoviṃśatibhir vṛtaḥ
5.22.3
निष्क्रम्याल्पपरीवाराव् उभौ रामजनार्दनौ । युयुधाते समं तस्य बलिनौ बलिसैनिकैः
niṣkramyālpaparīvārāv ubhau rāmajanārdanau / yuyudhāte samaṃ tasya balinau balisainikaiḥ
5.22.4
ततो रामश् च कृष्णश् च चक्राते मतिम् उत्तमाम् । आयुधानां पुराणानाम् आदाने मुनिसत्तम
tato rāmaś ca kṛṣṇaś ca cakrāte matim uttamām / āyudhānāṃ purāṇānām ādāne munisattama
5.22.5
अनन्तरं हरेः शार्ङ्गं तूणौ चाक्षयसायकौ । आकाशाद् आगतौ विप्र तथा कौमोदकी गदा
anantaraṃ hareḥ śārṅgaṃ tūṇau cākṣayasāyakau / ākāśād āgatau vipra tathā kaumodakī gadā
5.22.6
हलं च बलभद्रस्य गगनाद् आगतं ज्वलत् । मनसाभिमतं विप्र सौनन्दं मुसलं तथा
halaṃ ca balabhadrasya gaganād āgataṃ jvalat / manasābhimataṃ vipra saunandaṃ musalaṃ tathā
5.22.7
ततो युद्धे पराजित्य ससैन्यं मगधाधिपम् । पुरीं विविशतुर् वीराव् उभौ रामजनार्दनौ
tato yuddhe parājitya sasainyaṃ magadhādhipam / purīṃ viviśatur vīrāv ubhau rāmajanārdanau
5.22.8
जिते तस्मिन् सुदुर्वृत्ते जरासंधे महामुने । जीवमाने गते कृष्णस् तं नामन्यत निर्जितम्
jite tasmin sudurvṛtte jarāsaṃdhe mahāmune / jīvamāne gate kṛṣṇas taṃ nāmanyata nirjitam
5.22.9
पुनर् अप्य् आजगामाथ जरासंधो बलान्वितः । जितश् च रामकृष्णाभ्याम् अपक्रान्तो द्विजोत्तम
punar apy ājagāmātha jarāsaṃdho balānvitaḥ / jitaś ca rāmakṛṣṇābhyām apakrānto dvijottama
5.22.10
दश चाष्टौ च संग्रामान् एवम् अत्यन्तदुर्मदः । यदुभिर् मागधो राजा चक्रे कृष्णपुरोगमैः
daśa cāṣṭau ca saṃgrāmān evam atyantadurmadaḥ / yadubhir māgadho rājā cakre kṛṣṇapurogamaiḥ
5.22.11
सर्वेष्व् एतेषु युद्धेषु यादवैः स पराजितः । अपक्रान्तो जरासंधः स्वल्पसैन्यैर् बलाधिकः
sarveṣv eteṣu yuddheṣu yādavaiḥ sa parājitaḥ / apakrānto jarāsaṃdhaḥ svalpasainyair balādhikaḥ
5.22.12
तद् बलं यादवानां तैर् अजितं यद् अनेकशः । तत् तु संनिधिमाहात्म्यं विष्णोर् अंशस्य चक्रिणः
tad balaṃ yādavānāṃ tair ajitaṃ yad anekaśaḥ / tat tu saṃnidhimāhātmyaṃ viṣṇor aṃśasya cakriṇaḥ
5.22.13
मनुष्यधर्मशीलस्य लीला सा जगतः पतेः । अस्त्राण्य् अनेकरूपाणि यद् अरातिषु मुञ्चति
manuṣyadharmaśīlasya līlā sā jagataḥ pateḥ / astrāṇy anekarūpāṇi yad arātiṣu muñcati
5.22.14
मनसैव जगत्सृष्टिं संहारं च करोति यः । तस्यारिपक्षक्षपणे कियान् उद्यमविस्तरः
manasaiva jagatsṛṣṭiṃ saṃhāraṃ ca karoti yaḥ / tasyāripakṣakṣapaṇe kiyān udyamavistaraḥ
5.22.15
तथापि ये मनुष्याणां धर्मास् तदनुवर्तनम् । कुर्वन् बलवता संधिं हीनैर् युद्धं करोत्य् असौ
tathāpi ye manuṣyāṇāṃ dharmās tadanuvartanam / kurvan balavatā saṃdhiṃ hīnair yuddhaṃ karoty asau
5.22.16
साम चोपप्रदानं च तथा भेदं प्रदर्शयन् । करोति दण्डपातं च क्वचिद् एव पलायनम्
sāma copapradānaṃ ca tathā bhedaṃ pradarśayan / karoti daṇḍapātaṃ ca kvacid eva palāyanam
5.22.17
मनुष्यदेहिनां चेष्टाम् इत्य् एवम् अनुवर्ततः । लीला जगत्पतेस् तस्य छन्दतः संप्रवर्तते
manuṣyadehināṃ ceṣṭām ity evam anuvartataḥ / līlā jagatpates tasya chandataḥ saṃpravartate
5.22.18