Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 30

पराशर उवाच

गरुडो वारुणं छत्रं तथैव मणिपर्वतम् । सभार्यं च हृषीकेशं लीलयैव वहन् ययौ

garuḍo vāruṇaṃ chatraṃ tathaiva maṇiparvatam / sabhāryaṃ ca hṛṣīkeśaṃ līlayaiva vahan yayau

5.30.1

ततः शङ्खम् उपाध्मासीत् स्वर्गद्वारगतो हरिः । उपतस्थुस् ततो देवाः सार्घ्यपात्रा जनार्दनम्

tataḥ śaṅkham upādhmāsīt svargadvāragato hariḥ / upatasthus tato devāḥ sārghyapātrā janārdanam

5.30.2

स देवैर् अर्चितः कृष्णो देवमातुर् निवेशनम् । सिताभ्रशिखराकारं प्रविश्य ददृशे ऽदितिम्

sa devair arcitaḥ kṛṣṇo devamātur niveśanam / sitābhraśikharākāraṃ praviśya dadṛśe 'ditim

5.30.3

स तां प्रणम्य शक्रेण सह ते कुण्डलोत्तमे । ददौ नरकनाशं च शशंसास्यै जनार्दनः

sa tāṃ praṇamya śakreṇa saha te kuṇḍalottame / dadau narakanāśaṃ ca śaśaṃsāsyai janārdanaḥ

5.30.4

ततः प्रीता जगन्माता धातारं जगतां हरिम् । तुष्टावादितिर् अव्यग्रा कृत्वा तत्प्रवणं मनः

tataḥ prītā jaganmātā dhātāraṃ jagatāṃ harim / tuṣṭāvāditir avyagrā kṛtvā tatpravaṇaṃ manaḥ

5.30.5

अदितिर् उवाच

नमस् ते पुण्डरीकाक्ष भक्तानाम् अभयंकर । सनातनात्मन् सर्वात्मन् भूतात्मन् भूतभावन

namas te puṇḍarīkākṣa bhaktānām abhayaṃkara / sanātanātman sarvātman bhūtātman bhūtabhāvana

5.30.6

प्रणेता मनसो बुद्धेर् इन्द्रियाणां गुणात्मक । त्रिगुणातीत निर्द्वन्द्व शुद्ध सर्वहृदिस्थित

praṇetā manaso buddher indriyāṇāṃ guṇātmaka / triguṇātīta nirdvandva śuddha sarvahṛdisthita

5.30.7

सितदीर्घादिनिःशेषकल्पनापरिवर्जित । जन्मादिभिर् असंस्पृष्ट स्वप्नादिपरिवर्जित

sitadīrghādiniḥśeṣakalpanāparivarjita / janmādibhir asaṃspṛṣṭa svapnādiparivarjita

5.30.8

संध्या रात्रिर् अहो भूमिर् गगनं वायुर् अम्बु च । हुताशनो मनो बुद्धिर् भूतादिस् त्वं तथाच्युत

saṃdhyā rātrir aho bhūmir gaganaṃ vāyur ambu ca / hutāśano mano buddhir bhūtādis tvaṃ tathācyuta

5.30.9

सृष्टिस्थितिविनाशानां कर्ता कर्तृपतिर् भवान् । ब्रह्मविष्णुशिवाख्याभिर् आत्ममूर्तिभिर् ईश्वर

sṛṣṭisthitivināśānāṃ kartā kartṛpatir bhavān / brahmaviṣṇuśivākhyābhir ātmamūrtibhir īśvara

5.30.10

देवा यक्षास् तथा दैत्या राक्षसाः सिद्धपन्नगाः । कूष्माण्डाश् च पिशाचाश् च गन्धर्वा मनुजास् तथा

devā yakṣās tathā daityā rākṣasāḥ siddhapannagāḥ / kūṣmāṇḍāś ca piśācāś ca gandharvā manujās tathā

5.30.11

वृक्षगुल्मलतावल्लीसमस्ततृणजातयः ॥ विप्_५,३०।१२च्द् ॥ स्थूला मध्यास् तथा सूक्ष्माः सूक्ष्मात् सूक्ष्मतराश् च ये । देहभेदा भवान् सर्वे ये केचित् पुद्गलाश्रयाः

vṛkṣagulmalatāvallīsamastatṛṇajātayaḥ // ViP_5,30.12cd // sthūlā madhyās tathā sūkṣmāḥ sūkṣmāt sūkṣmatarāś ca ye / dehabhedā bhavān sarve ye kecit pudgalāśrayāḥ

5.30.13

माया तवेयम् अज्ञातपरमार्थातिमोहिनी । अनात्मन्य् आत्मविज्ञानं यया मूढो निरुध्यते

māyā taveyam ajñātaparamārthātimohinī / anātmany ātmavijñānaṃ yayā mūḍho nirudhyate

5.30.14

अहं ममेति भावो ऽत्र यत् पुंसाम् अभिजायते । संसारमातुर् मायायास् तवैतन् नाथ चेष्टितम्

ahaṃ mameti bhāvo 'tra yat puṃsām abhijāyate / saṃsāramātur māyāyās tavaitan nātha ceṣṭitam

5.30.15

यैः स्वधर्मपरैर् नाथ नरैर् आराधितो भवान् । ते तरन्त्य् अखिलाम् एतां मायाम् आत्मविमुक्तये

yaiḥ svadharmaparair nātha narair ārādhito bhavān / te taranty akhilām etāṃ māyām ātmavimuktaye

5.30.16

ब्रह्माद्याः सकला देवा मनुष्याः पशवस् तथा । विष्णुमायामहावर्तमोहान्धतमसा वृताः

brahmādyāḥ sakalā devā manuṣyāḥ paśavas tathā / viṣṇumāyāmahāvartamohāndhatamasā vṛtāḥ

5.30.17

आराध्य त्वाम् अभीप्सन्ते कामान् आत्मभवक्षयम् । यद् एते पुरुषा माया सैवेयं भगवंस् तव

ārādhya tvām abhīpsante kāmān ātmabhavakṣayam / yad ete puruṣā māyā saiveyaṃ bhagavaṃs tava

5.30.18

मया त्वं पुत्रकामिन्या वैरिपक्षक्षयाय च । आराधितो न मोक्षाय मायाविलसितं हि तत्

mayā tvaṃ putrakāminyā vairipakṣakṣayāya ca / ārādhito na mokṣāya māyāvilasitaṃ hi tat

5.30.19

कौपीनाच्छादनप्राया वाञ्छा कल्पद्रुमाद् अपि । जायते यद् अपुण्यानां सो ऽपराधः स्वदोषजः

kaupīnācchādanaprāyā vāñchā kalpadrumād api / jāyate yad apuṇyānāṃ so 'parādhaḥ svadoṣajaḥ

5.30.20

तत् प्रसीदाखिलजगन्मायामोहकराव्यय । अज्ञानं ज्ञानसद्भावभूतं भूतेश नाशय

tat prasīdākhilajaganmāyāmohakarāvyaya / ajñānaṃ jñānasadbhāvabhūtaṃ bhūteśa nāśaya

5.30.21

नमस् ते चक्रहस्ताय शार्ङ्गहस्ताय ते नमः । गदाहस्ताय ते विष्णो शङ्खहस्ताय ते नमः

namas te cakrahastāya śārṅgahastāya te namaḥ / gadāhastāya te viṣṇo śaṅkhahastāya te namaḥ

5.30.22

एतत् पश्यामि ते रूपं स्थूलचिह्नोपलक्षितम् । न जानामि परं यत् ते प्रसीद परमेश्वर

etat paśyāmi te rūpaṃ sthūlacihnopalakṣitam / na jānāmi paraṃ yat te prasīda parameśvara

5.30.23

पराशर उवाच

अदित्यैवं स्तुतो विष्णुः प्रहस्याह सुरारणिम् । माता देवि त्वम् अस्माकं प्रसीद वरदा भव

adityaivaṃ stuto viṣṇuḥ prahasyāha surāraṇim / mātā devi tvam asmākaṃ prasīda varadā bhava

5.30.24

अदितिर् उवाच

एवम् अस्तु यथेच्छा ते त्वम् अशेषैः सुरासुरैः । अजेयः पुरुषव्याघ्र मर्त्यलोके भविष्यसि

evam astu yathecchā te tvam aśeṣaiḥ surāsuraiḥ / ajeyaḥ puruṣavyāghra martyaloke bhaviṣyasi

5.30.25

पराशर उवाच

ततो ऽनन्तरम् एवास्य शक्राणीसहितादितिम् । सत्यभामा प्रणम्याह प्रसीदेति पुनः पुनः

tato 'nantaram evāsya śakrāṇīsahitāditim / satyabhāmā praṇamyāha prasīdeti punaḥ punaḥ

5.30.26

अदितिर् उवाच

मत्प्रसादान् न ते सुभ्रु जरा वैरूप्यम् एव च । भविष्यत्य् अनवद्याङ्गी सर्वकालं भविष्यसि

matprasādān na te subhru jarā vairūpyam eva ca / bhaviṣyaty anavadyāṅgī sarvakālaṃ bhaviṣyasi

5.30.27

पराशर उवाच

अदित्या तु कृतानुज्ञो देवराजो जनार्दनम् । यथावत् पूजयाम् आस बहुमानपुरःसरम्

adityā tu kṛtānujño devarājo janārdanam / yathāvat pūjayām āsa bahumānapuraḥsaram

5.30.28

ततो ददर्श कृष्णो ऽपि सत्यभामासहायवान् । देवोद्यानानि हृद्यानि नन्दनादीनि सत्तम

tato dadarśa kṛṣṇo 'pi satyabhāmāsahāyavān / devodyānāni hṛdyāni nandanādīni sattama

5.30.29

ददर्श च सुगन्धाढ्यं मञ्जरीपुष्पधारिणम् । शैत्याह्लादकरं ताम्रबालपल्लवशोभितम्

dadarśa ca sugandhāḍhyaṃ mañjarīpuṣpadhāriṇam / śaityāhlādakaraṃ tāmrabālapallavaśobhitam

5.30.30

मथ्यमाने ऽमृते जातं जातरूपोपमत्वचम् । पारिजातं जगन्नाथः केशवः केशिसूदनः

mathyamāne 'mṛte jātaṃ jātarūpopamatvacam / pārijātaṃ jagannāthaḥ keśavaḥ keśisūdanaḥ

5.30.31

तं दृष्ट्वा प्राह गोविन्दं सत्यभामा द्विजोत्तम । कस्मान् न द्वारकाम् एष नीयते कृष्ण पादपः

taṃ dṛṣṭvā prāha govindaṃ satyabhāmā dvijottama / kasmān na dvārakām eṣa nīyate kṛṣṇa pādapaḥ

5.30.32

यदि ते तद् वचः सत्यं सत्यात्यर्थं प्रियेति मे । मद्गेहनिष्कुटार्थाय तद् अयं नीयतां तरुः

yadi te tad vacaḥ satyaṃ satyātyarthaṃ priyeti me / madgehaniṣkuṭārthāya tad ayaṃ nīyatāṃ taruḥ

5.30.33

न मे जाम्बवती तादृग् अभीष्टा न च रुक्मिणी । सत्ये यथा त्वम् इत्य् उक्तं त्वया कृष्णासकृत् प्रियम्

na me jāmbavatī tādṛg abhīṣṭā na ca rukmiṇī / satye yathā tvam ity uktaṃ tvayā kṛṣṇāsakṛt priyam

5.30.34

सत्यं तद् यदि गोविन्द नोपचारकृतं तव । तद् अस्तु पारिजातो ऽयं मम गेहविभूषणम्

satyaṃ tad yadi govinda nopacārakṛtaṃ tava / tad astu pārijāto 'yaṃ mama gehavibhūṣaṇam

5.30.35

बिभ्रती पारिजातस्य केशपक्षेण मञ्जरीम् । सपत्नीनाम् अहं मध्ये शोभेयम् इति कामये

bibhratī pārijātasya keśapakṣeṇa mañjarīm / sapatnīnām ahaṃ madhye śobheyam iti kāmaye

5.30.36

इत्य् उक्तः स प्रहस्यैनां पारिजातं गरुत्मति । आरोपयाम् आस हरिस् तम् ऊचुर् वनरक्षिणः

ity uktaḥ sa prahasyaināṃ pārijātaṃ garutmati / āropayām āsa haris tam ūcur vanarakṣiṇaḥ

5.30.37

भो शची देवराजस्य महिषी तत्परिग्रहम् । पारिजातं न गोविन्द हर्तुम् अर्हसि पादपम्

bho śacī devarājasya mahiṣī tatparigraham / pārijātaṃ na govinda hartum arhasi pādapam

5.30.38

शचीविभूषणार्थाय देवैर् अमृतमन्थने । उत्पादितो ऽयं न क्षेमी गृहीत्वैनं गमिष्यसि

śacīvibhūṣaṇārthāya devair amṛtamanthane / utpādito 'yaṃ na kṣemī gṛhītvainaṃ gamiṣyasi

5.30.39

देवराजो मुखप्रेक्षो यस्यास् तस्याः परिग्रहम् । मौढ्यात् प्रार्थयसे क्षेमी गृहीत्वैनं हि को व्रजेत्

devarājo mukhaprekṣo yasyās tasyāḥ parigraham / mauḍhyāt prārthayase kṣemī gṛhītvainaṃ hi ko vrajet

5.30.40

अवश्यम् अस्य देवेन्द्रो निष्कृतिं कृष्ण यास्यति । वज्रोद्यतकरं शक्रम् अनुयास्यन्ति चामराः

avaśyam asya devendro niṣkṛtiṃ kṛṣṇa yāsyati / vajrodyatakaraṃ śakram anuyāsyanti cāmarāḥ

5.30.41

तद् अलं सकलैर् देवैर् विग्रहेण तवाच्युत । विपाककटु यत् कर्म तन् न शंसन्ति पण्डिताः

tad alaṃ sakalair devair vigraheṇa tavācyuta / vipākakaṭu yat karma tan na śaṃsanti paṇḍitāḥ

5.30.42

इत्य् उक्ते तैर् उवाचैतान् सत्यभामातिकोपिनी । का शची पारिजातस्य को वा शक्रः सुराधिपः

ity ukte tair uvācaitān satyabhāmātikopinī / kā śacī pārijātasya ko vā śakraḥ surādhipaḥ

5.30.43

सामान्यः सर्वलोकानां यद्य् एषो ऽमृतमन्थने । समुत्पन्नः सुराः कस्माद् एको गृह्णाति वासवः

sāmānyaḥ sarvalokānāṃ yady eṣo 'mṛtamanthane / samutpannaḥ surāḥ kasmād eko gṛhṇāti vāsavaḥ

5.30.44

यथा सुधा यथैवेन्दुर् यथा श्रीर् वनरक्षिणः । सामान्यः सर्वलोकस्य पारिजातस् तथा द्रुमः

yathā sudhā yathaivendur yathā śrīr vanarakṣiṇaḥ / sāmānyaḥ sarvalokasya pārijātas tathā drumaḥ

5.30.45

भर्तृबाहुमहागर्वाद् रुणद्ध्य् एनम् अथो शची । तत् कथ्यताम् अलं क्षान्त्या सत्या हारयति द्रुमम्

bhartṛbāhumahāgarvād ruṇaddhy enam atho śacī / tat kathyatām alaṃ kṣāntyā satyā hārayati drumam

5.30.46

कथ्यतां च द्रुतं गत्वा पौलोम्या वचनं मम । सत्यभामा वदत्य् एतद् इति गर्वोद्धताक्षरम्

kathyatāṃ ca drutaṃ gatvā paulomyā vacanaṃ mama / satyabhāmā vadaty etad iti garvoddhatākṣaram

5.30.47

यदि त्वं दयिता भर्तुर् यदि वश्यः पतिस् तव । मद्भर्तुर् हरतो वृक्षं तत् कारय निवारणम्

yadi tvaṃ dayitā bhartur yadi vaśyaḥ patis tava / madbhartur harato vṛkṣaṃ tat kāraya nivāraṇam

5.30.48

जानामि ते पतिं शक्रं जानामि त्रिदशेश्वरम् । पारिजातं तथाप्य् एनं मानुषी हारयामि ते

jānāmi te patiṃ śakraṃ jānāmi tridaśeśvaram / pārijātaṃ tathāpy enaṃ mānuṣī hārayāmi te

5.30.49

इत्य् उक्ता रक्षिणो गत्वा शच्या ऊचुर् यथोदितम् । शची चोत्साहयाम् आस त्रिदशाधिपतिं पतिम्

ity uktā rakṣiṇo gatvā śacyā ūcur yathoditam / śacī cotsāhayām āsa tridaśādhipatiṃ patim

5.30.50

ततः समस्तदेवानां सैन्यैः परिवृतो हरिम् । प्रययौ पारिजातार्थम् इन्द्रो योधयितुं द्विज

tataḥ samastadevānāṃ sainyaiḥ parivṛto harim / prayayau pārijātārtham indro yodhayituṃ dvija

5.30.51

ततः परिघनिस्त्रिंशगदाशूलवरायुधाः । बभूवुस् त्रिदशाः सज्जाः शक्रे वज्रकरे स्थिते

tataḥ parighanistriṃśagadāśūlavarāyudhāḥ / babhūvus tridaśāḥ sajjāḥ śakre vajrakare sthite

5.30.52

ततो निरीक्ष्य गोविन्दो नागराजोपरि स्थितम् । शक्रं देवपरीवारं युद्धाय समुपस्थितम्

tato nirīkṣya govindo nāgarājopari sthitam / śakraṃ devaparīvāraṃ yuddhāya samupasthitam

5.30.53

चकार शङ्खनिर्घोषं दिशः शब्देन पूरयन् । मुमोच च शरव्रातं सहस्रायुतसंमितम्

cakāra śaṅkhanirghoṣaṃ diśaḥ śabdena pūrayan / mumoca ca śaravrātaṃ sahasrāyutasaṃmitam

5.30.54

ततो दिशो नभश् चैव दृष्ट्वा शरशताचितम् । मुमुचुस् त्रिदशाः सर्वे अस्त्रशस्त्राण्य् अनेकशः

tato diśo nabhaś caiva dṛṣṭvā śaraśatācitam / mumucus tridaśāḥ sarve astraśastrāṇy anekaśaḥ

5.30.55

एकैकं शस्त्रम् अस्त्रं च देवैर् मुक्तं सहस्रधा । चिच्छेद लीलयैवेशो जगतां मधुसूदनः

ekaikaṃ śastram astraṃ ca devair muktaṃ sahasradhā / ciccheda līlayaiveśo jagatāṃ madhusūdanaḥ

5.30.56

पाशं सलिलराजस्य समाकृष्योरगाशनः । चकार खण्डशश् चञ्च्वा बालपन्नगदेहवत्

pāśaṃ salilarājasya samākṛṣyoragāśanaḥ / cakāra khaṇḍaśaś cañcvā bālapannagadehavat

5.30.57

यमेन प्रहितं दण्डं गदाविक्षेपखण्डितम् । पृथिव्यां पातयाम् आस भगवान् देवकीसुतः

yamena prahitaṃ daṇḍaṃ gadāvikṣepakhaṇḍitam / pṛthivyāṃ pātayām āsa bhagavān devakīsutaḥ

5.30.58

शिबिकां च धनेशस्य चक्रेण तिलशो विभुः । चकार शौरिर् अर्कं च दृष्टिदृष्टं हतौजसम्

śibikāṃ ca dhaneśasya cakreṇa tilaśo vibhuḥ / cakāra śaurir arkaṃ ca dṛṣṭidṛṣṭaṃ hataujasam

5.30.59

नीतो ऽग्निः शतशो बाणैर् द्राविता वसवो दिशः । चक्रविच्छिन्नशूलाग्रा रुद्रा भुवि निपातिताः

nīto 'gniḥ śataśo bāṇair drāvitā vasavo diśaḥ / cakravicchinnaśūlāgrā rudrā bhuvi nipātitāḥ

5.30.60

साध्या विश्वे च मरुतो गन्धर्वाश् चैव सायकैः । शार्ङ्गेण प्रेरितैर् अस्ता व्योम्नि शाल्मलितूलवत्

sādhyā viśve ca maruto gandharvāś caiva sāyakaiḥ / śārṅgeṇa preritair astā vyomni śālmalitūlavat

5.30.61

गरुत्मान् अपि वक्त्रेण पक्षाभ्यां नखराङ्कुरैः । भक्षयंस् ताडयन् देवान् दारयंश् च चचार वै

garutmān api vaktreṇa pakṣābhyāṃ nakharāṅkuraiḥ / bhakṣayaṃs tāḍayan devān dārayaṃś ca cacāra vai

5.30.62

ततः शरसहस्रेण देवेन्द्रमधुसूदनौ । परस्परं ववर्षाते धाराभिर् इव तोयदौ

tataḥ śarasahasreṇa devendramadhusūdanau / parasparaṃ vavarṣāte dhārābhir iva toyadau

5.30.63

ऐरावतेन गरुडो युयुधे तत्र संकुले । देवैः समस्तैर् युयुधे शक्रेण च जनार्दनः

airāvatena garuḍo yuyudhe tatra saṃkule / devaiḥ samastair yuyudhe śakreṇa ca janārdanaḥ

5.30.64

छिन्नेष्व् अशेषबाणेषु शस्त्रेष्व् अस्त्रेषु च त्वरन् । जग्राह वासवो वज्रं कृष्णश् चक्रं सुदर्शनम्

chinneṣv aśeṣabāṇeṣu śastreṣv astreṣu ca tvaran / jagrāha vāsavo vajraṃ kṛṣṇaś cakraṃ sudarśanam

5.30.65

ततो हाहाकृतं सर्वं त्रैलोक्यं द्विजसत्तम । वज्रचक्रधरौ दृष्ट्वा देवराजजनार्दनौ

tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ trailokyaṃ dvijasattama / vajracakradharau dṛṣṭvā devarājajanārdanau

5.30.66

क्षिप्तं वज्रम् अथेन्द्रेण जग्राह भगवान् हरिः । न मुमोच तथा चक्रं शक्रं तिष्ठेति चाब्रवीत्

kṣiptaṃ vajram athendreṇa jagrāha bhagavān hariḥ / na mumoca tathā cakraṃ śakraṃ tiṣṭheti cābravīt

5.30.67

प्रणष्टवज्रं देवेन्द्रं गरुडक्षतवाहनम् । सत्यभामाब्रवीद् वीरं पलायनपरायणम्

praṇaṣṭavajraṃ devendraṃ garuḍakṣatavāhanam / satyabhāmābravīd vīraṃ palāyanaparāyaṇam

5.30.68

त्रैलोक्येश्वर नो युक्तं शचीभर्तुः पलायनम् । पारिजातस्रगाभोगा त्वाम् उपस्थास्यते शची

trailokyeśvara no yuktaṃ śacībhartuḥ palāyanam / pārijātasragābhogā tvām upasthāsyate śacī

5.30.69

कीदृशं देवराज्यं ते पारिजातस्रगुज्ज्वलाम् । अपश्यतो यथा पूर्वं प्रणयाभ्यागतां शचीम्

kīdṛśaṃ devarājyaṃ te pārijātasragujjvalām / apaśyato yathā pūrvaṃ praṇayābhyāgatāṃ śacīm

5.30.70

अलं शक्र प्रयातेन न व्रीडां गन्तुम् अर्हसि । नीयतां पारिजातो ऽयं देवाः सन्तु गतव्यथाः

alaṃ śakra prayātena na vrīḍāṃ gantum arhasi / nīyatāṃ pārijāto 'yaṃ devāḥ santu gatavyathāḥ

5.30.71

पतिगर्वावलेपेन बहुमानपुरःसरम् । न ददर्श गृहायाताम् उपचारेण मां शची

patigarvāvalepena bahumānapuraḥsaram / na dadarśa gṛhāyātām upacāreṇa māṃ śacī

5.30.72

स्त्रीत्वाद् अगुरुचित्ताहं स्वभर्तृश्लाघनापरा । ततः कृतवती शक्र भवता सह विग्रहम्

strītvād agurucittāhaṃ svabhartṛślāghanāparā / tataḥ kṛtavatī śakra bhavatā saha vigraham

5.30.73

तद् अलं पारिजातेन परस्वेन हृतेन नः । रूपेण गर्विता सा तु भर्त्रा स्त्री का न गर्विता

tad alaṃ pārijātena parasvena hṛtena naḥ / rūpeṇa garvitā sā tu bhartrā strī kā na garvitā

5.30.74

इत्य् उक्तो वै निववृते देवराजस् तया द्विज । प्राह चैनाम् अलं चण्डि सखि खेदातिविस्तरैः

ity ukto vai nivavṛte devarājas tayā dvija / prāha cainām alaṃ caṇḍi sakhi khedātivistaraiḥ

5.30.75

न चापि सर्गसंहारस्थितिकर्ताखिलस्य यः । जितस्य तेन मे व्रीडा जायते विश्वरूपिणा

na cāpi sargasaṃhārasthitikartākhilasya yaḥ / jitasya tena me vrīḍā jāyate viśvarūpiṇā

5.30.76

यस्मिञ् जगत् सकलम् एतद् अनादिमध्ये यस्माद् यतश् च न भविष्यति सर्वभूतात् । तेनोद्भवप्रलयपालनकारणेन व्रीडा कथं भवति देवि निराकृतस्य

yasmiñ jagat sakalam etad anādimadhye yasmād yataś ca na bhaviṣyati sarvabhūtāt / tenodbhavapralayapālanakāraṇena vrīḍā kathaṃ bhavati devi nirākṛtasya

5.30.77

सकलभुवनसूतिर् मूर्तिर् अस्याणुसूक्ष्मा विदितसकलवेद्यैर् ज्ञायते यस्य नान्यैः । तम् अजम् अकृतम् ईशं शाश्वतं स्वेच्छयैनं जगदुपकृतिमर्त्यं को विजेतुं समर्थः

sakalabhuvanasūtir mūrtir asyāṇusūkṣmā viditasakalavedyair jñāyate yasya nānyaiḥ / tam ajam akṛtam īśaṃ śāśvataṃ svecchayainaṃ jagadupakṛtimartyaṃ ko vijetuṃ samarthaḥ

5.30.78

Adhyaya 29Adhyaya 31