पराशर उवाच —

बाणो ऽपि प्रणिपत्याग्रे मैत्रेयाह त्रिलोचनम् । देव बाहुसहस्रेण निर्विण्णो ऽहं विनाहवम्

bāṇo 'pi praṇipatyāgre maitreyāha trilocanam / deva bāhusahasreṇa nirviṇṇo 'haṃ vināhavam

5.33.1

कच्चिन् ममैषां बाहूनां साफल्यजनको रणः । भविष्यति विना युद्धं भाराय मम किं भुजैः

kaccin mamaiṣāṃ bāhūnāṃ sāphalyajanako raṇaḥ / bhaviṣyati vinā yuddhaṃ bhārāya mama kiṃ bhujaiḥ

5.33.2

शंकर उवाच —

मयूरध्वजभङ्गस् ते यदा बाण भविष्यति । पिशिताशिजनानन्दं प्राप्स्यसे त्वं तदा रणम्

mayūradhvajabhaṅgas te yadā bāṇa bhaviṣyati / piśitāśijanānandaṃ prāpsyase tvaṃ tadā raṇam

5.33.3

पराशर उवाच —

ततः प्रणम्य मुदितः शम्भुम् अभ्यागतो गृहम् । भग्नं च ध्वजम् आलोक्य हृष्टो हर्षान्तरं ययौ

tataḥ praṇamya muditaḥ śambhum abhyāgato gṛham / bhagnaṃ ca dhvajam ālokya hṛṣṭo harṣāntaraṃ yayau

5.33.4

एतस्मिन्न् एव काले तु योगविद्याबलेन तम् । अनिरुद्धम् अथानिन्ये चित्रलेखा वराप्सराः

etasminn eva kāle tu yogavidyābalena tam / aniruddham athāninye citralekhā varāpsarāḥ

5.33.5

कन्यान्तःपुरमध्ये तं रममाणं सहोषया । विज्ञाय रक्षिणो गत्वा शशंसुर् दैत्यभूपतेः

kanyāntaḥpuramadhye taṃ ramamāṇaṃ sahoṣayā / vijñāya rakṣiṇo gatvā śaśaṃsur daityabhūpateḥ

5.33.6

व्यादिष्टं किंकराणां तु सैन्यं तेन महात्मना । जघान परिघं लोहम् आदाय परवीरहा

vyādiṣṭaṃ kiṃkarāṇāṃ tu sainyaṃ tena mahātmanā / jaghāna parighaṃ loham ādāya paravīrahā

5.33.7

हतेषु तेषु बाणो ऽपि रथस्थस् तद्वधोद्यतः । युध्यमानो यथाशक्ति यदा वीर्येण निर्जितः

hateṣu teṣu bāṇo 'pi rathasthas tadvadhodyataḥ / yudhyamāno yathāśakti yadā vīryeṇa nirjitaḥ

5.33.8

मायया युयुधे तेन स तदा मन्त्रिचोदितः । ततस् तं पन्नगास्त्रेण बबन्ध यदुनन्दनम्

māyayā yuyudhe tena sa tadā mantricoditaḥ / tatas taṃ pannagāstreṇa babandha yadunandanam

5.33.9

द्वारवत्यां क्व यातो ऽसाव् अनिरुद्धेति जल्पताम् । यदूनाम् आचचक्षे तं बद्धं बाणेन नारदः

dvāravatyāṃ kva yāto 'sāv aniruddheti jalpatām / yadūnām ācacakṣe taṃ baddhaṃ bāṇena nāradaḥ

5.33.10

तं शोणितपुरे श्रुत्वा नीतं विद्याविदग्धया । योषिता प्रत्ययं जग्मुर् यादवा नामरैर् इति

taṃ śoṇitapure śrutvā nītaṃ vidyāvidagdhayā / yoṣitā pratyayaṃ jagmur yādavā nāmarair iti

5.33.11

ततो गरुडम् आरुह्य स्मृतमात्रागतं हरिः । बलप्रद्युम्नसहितो बाणस्य प्रययौ पुरम्

tato garuḍam āruhya smṛtamātrāgataṃ hariḥ / balapradyumnasahito bāṇasya prayayau puram

5.33.12

पुरीप्रवेशे प्रमथैर् युद्धम् आसीन् महात्मनः । ययौ बाणपुराभ्याशं नीत्वा तान् संक्षयं हरिः

purīpraveśe pramathair yuddham āsīn mahātmanaḥ / yayau bāṇapurābhyāśaṃ nītvā tān saṃkṣayaṃ hariḥ

5.33.13

ततस् त्रिपादस् त्रिशिरा ज्वरो माहेश्वरो महान् । बाणरक्षार्थम् अत्यर्थं युयुधे शार्ङ्गधन्वना

tatas tripādas triśirā jvaro māheśvaro mahān / bāṇarakṣārtham atyarthaṃ yuyudhe śārṅgadhanvanā

5.33.14

तद्भस्मस्पर्शसंभूततापः कृष्णाङ्गसंगमात् । अवाप बलदेवो ऽपि श्रमम् आमीलितेक्षणः

tadbhasmasparśasaṃbhūtatāpaḥ kṛṣṇāṅgasaṃgamāt / avāpa baladevo 'pi śramam āmīlitekṣaṇaḥ

5.33.15

ततः स युद्ध्यमानस् तु सहदेवेन शार्ङ्गिणा । वैष्णवेन ज्वरेणाशु कृष्णदेहान् निराकृतः

tataḥ sa yuddhyamānas tu sahadevena śārṅgiṇā / vaiṣṇavena jvareṇāśu kṛṣṇadehān nirākṛtaḥ

5.33.16

नारायणभुजाघातपरिपीडनविह्वलम् । तं वीक्ष्य क्षम्यताम् अस्येत्य् आह देवः पितामहः

nārāyaṇabhujāghātaparipīḍanavihvalam / taṃ vīkṣya kṣamyatām asyety āha devaḥ pitāmahaḥ

5.33.17

ततश् च क्षान्तम् एवेति प्रोक्त्वा तं वैष्णवं ज्वरम् । आत्मन्य् एव लयं निन्ये भगवान् मधुसूदनः

tataś ca kṣāntam eveti proktvā taṃ vaiṣṇavaṃ jvaram / ātmany eva layaṃ ninye bhagavān madhusūdanaḥ

5.33.18

मम त्वया समं युद्धं ये स्मरिष्यन्ति मानवाः । विज्वरास् ते भविष्यन्तीत्य् उक्त्वा चैनं ययौ ज्वरः

mama tvayā samaṃ yuddhaṃ ye smariṣyanti mānavāḥ / vijvarās te bhaviṣyantīty uktvā cainaṃ yayau jvaraḥ

5.33.19

ततो ऽग्नीन् भगवान् पञ्च जित्वा नीत्वा तथा क्षयम् । दानवानां बलं विष्णुश् चूर्णयाम् आस लीलया

tato 'gnīn bhagavān pañca jitvā nītvā tathā kṣayam / dānavānāṃ balaṃ viṣṇuś cūrṇayām āsa līlayā

5.33.20

ततः समस्तसैन्येन दैतेयानां बलेः सुतः । युयुधे शंकरश् चैव कार्तिकेयश् च शौरिणा

tataḥ samastasainyena daiteyānāṃ baleḥ sutaḥ / yuyudhe śaṃkaraś caiva kārtikeyaś ca śauriṇā

5.33.21

हरिशंकरयोर् युद्धम् अतीवासीत् सुदारुणम् । चुक्षुभुः सकला लोकाः यत्रास्त्रांशुप्रतापिताः

hariśaṃkarayor yuddham atīvāsīt sudāruṇam / cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ yatrāstrāṃśupratāpitāḥ

5.33.22

प्रलयो ऽयम् अशेषस्य जगतो नूनम् आगतः । मेनिरे त्रिदशा यत्र वर्तमाने महाहवे

pralayo 'yam aśeṣasya jagato nūnam āgataḥ / menire tridaśā yatra vartamāne mahāhave

5.33.23

जृम्भणास्त्रेण गोविन्दो जृम्भयाम् आस शंकरम् । ततः प्रणेशुर् दैतेयाः प्रमथाश् च समन्ततः

jṛmbhaṇāstreṇa govindo jṛmbhayām āsa śaṃkaram / tataḥ praṇeśur daiteyāḥ pramathāś ca samantataḥ

5.33.24

जृम्भाभिभूतस् तु हरो रथोपस्थ उपाविशत् । न शशाक तदा योद्धुं कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा

jṛmbhābhibhūtas tu haro rathopastha upāviśat / na śaśāka tadā yoddhuṃ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā

5.33.25

गरुडक्षतवाहश् च प्रद्युम्नास्त्रनिपीडितः । कृष्णहुंकारनिर्धूतशक्तिश् चापययौ गुहः

garuḍakṣatavāhaś ca pradyumnāstranipīḍitaḥ / kṛṣṇahuṃkāranirdhūtaśaktiś cāpayayau guhaḥ

5.33.26

जृम्भिते शंकरे नष्टे दैत्यसैन्ये गुहे जिते । नीते प्रमथसैन्ये च संक्षयं शार्ङ्गधन्वना

jṛmbhite śaṃkare naṣṭe daityasainye guhe jite / nīte pramathasainye ca saṃkṣayaṃ śārṅgadhanvanā

5.33.27

नन्दीशसंगृहीताश्वम् अधिरूढो महारथम् । बाणस् तत्राययौ योद्धुं कृष्णकार्ष्णिबलैः सह

nandīśasaṃgṛhītāśvam adhirūḍho mahāratham / bāṇas tatrāyayau yoddhuṃ kṛṣṇakārṣṇibalaiḥ saha

5.33.28

बलभद्रो महावीर्यो बाणसैन्यम् अनेकधा । विव्याध बाणैः प्रभ्रश्य धर्मतश् चापलायत

balabhadro mahāvīryo bāṇasainyam anekadhā / vivyādha bāṇaiḥ prabhraśya dharmataś cāpalāyata

5.33.29

आकृष्य लाङ्गलाग्रेण मुसलेनावपोथितम् । बलं बलेन ददृशे बाणो बाणैश् च चक्रिणा

ākṛṣya lāṅgalāgreṇa musalenāvapothitam / balaṃ balena dadṛśe bāṇo bāṇaiś ca cakriṇā

5.33.30

ततः कृष्णस्य बाणेन युद्धम् आसीत् समन्ततः

tataḥ kṛṣṇasya bāṇena yuddham āsīt samantataḥ

5.33.31

परस्परम् इषून् दीप्तान् कायत्राणविभेदकान् । कृष्णश् चिच्छेद बाणैस् तान् बाणेन प्रहितान् शरान् । बिभेद केशवं बाणो बाणं विव्याध चक्रभृत्

parasparam iṣūn dīptān kāyatrāṇavibhedakān / kṛṣṇaś ciccheda bāṇais tān bāṇena prahitān śarān / bibheda keśavaṃ bāṇo bāṇaṃ vivyādha cakrabhṛt

5.33.32

मुमुचाते तथास्त्राणि बाणकृष्णौ जिगीषया । परस्परं क्षतिपरौ परमामर्षिणौ द्विज

mumucāte tathāstrāṇi bāṇakṛṣṇau jigīṣayā / parasparaṃ kṣatiparau paramāmarṣiṇau dvija

5.33.33

छिद्यमानेष्व् अशेषेषु शरेष्व् अस्त्रे च सीदति । प्राचुर्येण हरिर् बाणं हन्तुं चक्रे ततो मनः

chidyamāneṣv aśeṣeṣu śareṣv astre ca sīdati / prācuryeṇa harir bāṇaṃ hantuṃ cakre tato manaḥ

5.33.34

ततो ऽर्कशतसंघाततेजसः सदृशद्युतिः । जग्राह दैत्यचक्रारिर् हरिश् चक्रं सुदर्शनम्

tato 'rkaśatasaṃghātatejasaḥ sadṛśadyutiḥ / jagrāha daityacakrārir hariś cakraṃ sudarśanam

5.33.35

मुञ्चतो बाणनाशाय तच् चक्रं मधुविद्विषः । नग्ना दैतेयविद्याभूत् कोटवी पुरतो हरेः

muñcato bāṇanāśāya tac cakraṃ madhuvidviṣaḥ / nagnā daiteyavidyābhūt koṭavī purato hareḥ

5.33.36

ताम् अग्रतो हरिर् दृष्ट्वा मीलिताक्षः सुदर्शनम् । मुमोच बाणम् उद्दिश्य छेत्तुं बाहुवनं रिपोः

tām agrato harir dṛṣṭvā mīlitākṣaḥ sudarśanam / mumoca bāṇam uddiśya chettuṃ bāhuvanaṃ ripoḥ

5.33.37

क्रमेण तत् तु बाहूनां बाणस्याच्युतचोदितम् । छेदं चक्रे ऽसुरापास्तशस्त्रौघक्षपणादृतम्

krameṇa tat tu bāhūnāṃ bāṇasyācyutacoditam / chedaṃ cakre 'surāpāstaśastraughakṣapaṇādṛtam

5.33.38

छिन्ने बाहुवने तत् तु करस्थं मधुसूदनः । मुमुक्षुर् बाणनाशाय विज्ञातस् त्रिपुरद्विषा

chinne bāhuvane tat tu karasthaṃ madhusūdanaḥ / mumukṣur bāṇanāśāya vijñātas tripuradviṣā

5.33.39

स उपेत्याह गोविन्दं सामपूर्वम् उमापतिः । विलोक्य बाणं दोर्दण्डच्छेदासृक्स्राववर्षिणम्

sa upetyāha govindaṃ sāmapūrvam umāpatiḥ / vilokya bāṇaṃ dordaṇḍacchedāsṛksrāvavarṣiṇam

5.33.40

शंकर उवाच —

कृष्ण कृष्ण जगन्नाथ जाने त्वां पुरुषोत्तमम् । परेशं परमात्मानम् अनादिनिधनं परम्

kṛṣṇa kṛṣṇa jagannātha jāne tvāṃ puruṣottamam / pareśaṃ paramātmānam anādinidhanaṃ param

5.33.41

देवतिर्यङ्मनुष्येषु शरीरग्रहणात्मिका । लीलेयं सर्वभूतस्य तव चेष्टोपलक्षणा

devatiryaṅmanuṣyeṣu śarīragrahaṇātmikā / līleyaṃ sarvabhūtasya tava ceṣṭopalakṣaṇā

5.33.42

तत् प्रसीदाभयं दत्तं बाणस्यास्य मया प्रभो । तत् त्वया नानृतं कार्यं यन् मया व्याहृतं वचः

tat prasīdābhayaṃ dattaṃ bāṇasyāsya mayā prabho / tat tvayā nānṛtaṃ kāryaṃ yan mayā vyāhṛtaṃ vacaḥ

5.33.43

अस्मत्संश्रयवृद्धो ऽयं नापराध्यस् तवाव्यय । मया दत्तवरो दैत्यस् ततस् त्वां क्षमयाम्य् अहम्

asmatsaṃśrayavṛddho 'yaṃ nāparādhyas tavāvyaya / mayā dattavaro daityas tatas tvāṃ kṣamayāmy aham

5.33.44

पराशर उवाच —

इत्य् उक्तः प्राह गोविन्दः शूलपाणिम् उमापतिम् । प्रसन्नवदनो भूत्वा गतामर्षो ऽसुरं प्रति

ity uktaḥ prāha govindaḥ śūlapāṇim umāpatim / prasannavadano bhūtvā gatāmarṣo 'suraṃ prati

5.33.45

भगवान् उवाच —

युष्मद्दत्तवरो बाणो जीवताम् एष शंकर । त्वद्वाक्यगौरवाद् एतन् मया चक्रं निवर्तितम्

yuṣmaddattavaro bāṇo jīvatām eṣa śaṃkara / tvadvākyagauravād etan mayā cakraṃ nivartitam

5.33.46

त्वया यद् अभयं दत्तं तद् दत्तम् अखिलं मया । मत्तो ऽविभिन्नम् आत्मानं द्रष्टुम् अर्हसि शंकर

tvayā yad abhayaṃ dattaṃ tad dattam akhilaṃ mayā / matto 'vibhinnam ātmānaṃ draṣṭum arhasi śaṃkara

5.33.47

पराशर उवाच —

इत्य् उक्त्वा प्रययौ कृष्णः प्राद्युम्निर् यत्र तिष्ठति । तद्बन्धफणिनो नेशुर् गरुडानिलशोषिताः

ity uktvā prayayau kṛṣṇaḥ prādyumnir yatra tiṣṭhati / tadbandhaphaṇino neśur garuḍānilaśoṣitāḥ

5.33.49

ततो ऽनिरुद्धम् आरोप्य सपत्नीकं गरुत्मति । आजग्मुर् द्वारकां रामकार्ष्णिदामोदराः पुरीम्

tato 'niruddham āropya sapatnīkaṃ garutmati / ājagmur dvārakāṃ rāmakārṣṇidāmodarāḥ purīm

5.33.50