पराशर उवाच —

मैत्रेय श्रूयतां तस्य बलस्य बलशालिनः । कृतं यद् अन्यत् तेनाभूत् तद् अपि श्रूयतां त्वया

maitreya śrūyatāṃ tasya balasya balaśālinaḥ / kṛtaṃ yad anyat tenābhūt tad api śrūyatāṃ tvayā

5.36.1

नरकस्यासुरेन्द्रस्य देवपक्षविरोधिनः । सखाभवन् महावीर्यो द्विविदो नाम वानरः

narakasyāsurendrasya devapakṣavirodhinaḥ / sakhābhavan mahāvīryo dvivido nāma vānaraḥ

5.36.2

वैरानुबन्धं बलवान् स चकार सुरान् प्रति । नरकं हतवान् कृष्णो देवराजेन चोदितः

vairānubandhaṃ balavān sa cakāra surān prati / narakaṃ hatavān kṛṣṇo devarājena coditaḥ

5.36.3

करिष्ये सर्वदेवानां तस्माद् एष प्रतिक्रियाम् । यज्ञविध्वंसनं कुर्वन् मर्त्यलोकक्षयं तथा

kariṣye sarvadevānāṃ tasmād eṣa pratikriyām / yajñavidhvaṃsanaṃ kurvan martyalokakṣayaṃ tathā

5.36.4

ततो विध्वंसयाम् आस यज्ञान् अज्ञानमोहितः । बिभेद साधुमर्यादां क्षयं चक्रे च देहिनाम्

tato vidhvaṃsayām āsa yajñān ajñānamohitaḥ / bibheda sādhumaryādāṃ kṣayaṃ cakre ca dehinām

5.36.5

ददाह चपलो देशान् पुरग्रामान्तराणि च । क्वचिच् च पर्वताक्षेपैर् ग्रामादीन् समचूर्णयत्

dadāha capalo deśān puragrāmāntarāṇi ca / kvacic ca parvatākṣepair grāmādīn samacūrṇayat

5.36.6

शैलान् उत्पाट्य तोयेषु मुमोचाम्बुनिधौ तथा । पुनश् चार्णवमध्यस्थः क्षोभयाम् आस सागरम्

śailān utpāṭya toyeṣu mumocāmbunidhau tathā / punaś cārṇavamadhyasthaḥ kṣobhayām āsa sāgaram

5.36.7

तेन विक्षोभितश् चाब्धिर् उद्वेलो द्विज जायते । प्लावयंस् तीरजान् ग्रामान् पुरादीन् अतिवेगवान्

tena vikṣobhitaś cābdhir udvelo dvija jāyate / plāvayaṃs tīrajān grāmān purādīn ativegavān

5.36.8

कामरूपी महारूपं कृत्वा सस्यान्य् अशेषतः । लुठन् भ्रमणसंमर्दैः संचूर्णयति वानरः

kāmarūpī mahārūpaṃ kṛtvā sasyāny aśeṣataḥ / luṭhan bhramaṇasaṃmardaiḥ saṃcūrṇayati vānaraḥ

5.36.9

तेन विप्रकृतं सर्वं जगद् एतद् दुरात्मना । निःस्वाध्यायवषट्कारं मैत्रेयासीत् सुदुःखितम्

tena viprakṛtaṃ sarvaṃ jagad etad durātmanā / niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ maitreyāsīt suduḥkhitam

5.36.10

एकदा रैवतोद्याने पपौ पानं हलायुधः । रेवती च महाभागा तथैवान्या वरस्त्रियः

ekadā raivatodyāne papau pānaṃ halāyudhaḥ / revatī ca mahābhāgā tathaivānyā varastriyaḥ

5.36.11

उपगीयमानो विलसल्ललनामौलिमध्यगः । रेमे यदुवरश्रेष्ठः कुबेर इव मन्दरे

upagīyamāno vilasallalanāmaulimadhyagaḥ / reme yaduvaraśreṣṭhaḥ kubera iva mandare

5.36.12

ततः स वानरो ऽभ्येत्य गृहीत्वा सीरिणो हलम् । मुसलं च चकारास्य संमुखं सविडम्बनम्

tataḥ sa vānaro 'bhyetya gṛhītvā sīriṇo halam / musalaṃ ca cakārāsya saṃmukhaṃ saviḍambanam

5.36.13

तथैव योषितां तासां जहासाभिमुखं कपिः । पानपूर्णांश् च करकाञ् चिक्षेपाहत्य वै पदा

tathaiva yoṣitāṃ tāsāṃ jahāsābhimukhaṃ kapiḥ / pānapūrṇāṃś ca karakāñ cikṣepāhatya vai padā

5.36.14

ततः कोपपरीतात्मा भर्त्सयाम् आस तं बलः । तथापि तम् अवज्ञाय चक्रे किलकिलाध्वनिम्

tataḥ kopaparītātmā bhartsayām āsa taṃ balaḥ / tathāpi tam avajñāya cakre kilakilādhvanim

5.36.15

ततः समुत्थाय बलो जगृहे मुसलं रुषा । सो ऽपि शैलशिलां भीमां जग्राह प्लवगोत्तमः

tataḥ samutthāya balo jagṛhe musalaṃ ruṣā / so 'pi śailaśilāṃ bhīmāṃ jagrāha plavagottamaḥ

5.36.16

चिक्षेप च स तां क्षिप्तां मुसलेन सहस्रधा । बिभेद यादवश्रेष्ठः सा पपात महीतले

cikṣepa ca sa tāṃ kṣiptāṃ musalena sahasradhā / bibheda yādavaśreṣṭhaḥ sā papāta mahītale

5.36.17

आपतन् मुसलं चासौ समुल्लङ्घ्य प्लवंगमः । वेगेनागम्य रोषेण तलेनोरस्य् अताडयत्

āpatan musalaṃ cāsau samullaṅghya plavaṃgamaḥ / vegenāgamya roṣeṇa talenorasy atāḍayat

5.36.18

ततो बलेन कोपेन मुष्टिना मूर्ध्नि ताडितः । पपात रुधिरोद्गारी द्विविदः क्षीणजीवितः

tato balena kopena muṣṭinā mūrdhni tāḍitaḥ / papāta rudhirodgārī dvividaḥ kṣīṇajīvitaḥ

5.36.19

पतता तच्छरीरेण गिरेः शृङ्गम् अशीर्यत । मैत्रेय शतधा वज्रिवज्रेणेव हि ताडितम्

patatā taccharīreṇa gireḥ śṛṅgam aśīryata / maitreya śatadhā vajrivajreṇeva hi tāḍitam

5.36.20

पुष्पवृष्टिं ततो देवा रामस्योपरि चिक्षिपुः । प्रशशंसुस् तथाभ्येत्य साध्व् एतत् ते महत् कृतम्

puṣpavṛṣṭiṃ tato devā rāmasyopari cikṣipuḥ / praśaśaṃsus tathābhyetya sādhv etat te mahat kṛtam

5.36.21

अनेन दुष्टकपिना दैत्यपक्षोपकारिणा । जगन् निराकृतं वीर दिष्ट्या स क्षयम् आगतः

anena duṣṭakapinā daityapakṣopakāriṇā / jagan nirākṛtaṃ vīra diṣṭyā sa kṣayam āgataḥ

5.36.22

एवंविधान्य् अनेकानि बलदेवस्य धीमतः । कर्माण्य् अपरिमेयानि शेषस्य धरणीभृतः

evaṃvidhāny anekāni baladevasya dhīmataḥ / karmāṇy aparimeyāni śeṣasya dharaṇībhṛtaḥ

5.36.23